Ang
Ajuy
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
45
,
192
ka
tawo
sa
8
,
312
nga
bubong
.
Plantilya
:
Laguna
Ang
Liloan
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Ang
Templeux
-
le
-
Guérard
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
191
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Moulins
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
799
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Islamikong
Republika
sa
Iran
(
Pinersyano
:
جمهوری
اسلامی
ايران
,
Jomhuriye
Eslāmiye
Irān
)
mao
usa
ka
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
o
Middle
East
nga
nailhan
kaniadto
sa
ngalang
Persya
.
Kini
ang
ika
-
18
nga
pinakadakong
nasod
,
halos
magkapareho
ang
iyang
gidak
-
on
kung
itipon
ang
UK
,
Pransya
,
Espanya
,
ug
Alemanya
.
Kini
adunay
populasyon
nga
mga
70
ka
milyon
.
Ang
Iran
giutlanan
sa
Armenya
,
Azerbaijan
,
ug
Turkmenistan
sa
amihanan
;
Apganistan
ug
Pakistan
sa
sidlakan
;
ug
Turkiya
ug
Irak
sa
kasadpan
.
Apil
niini
,
kini
nagborder
sa
Gulpong
Persiko
,
ang
importanteng
lugar
sa
produksyon
og
krudo
,
ug
sa
Dagat
Caspian
.
Ang
Santa
Fe
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Adunay
Hulatanan
sa
Labing
Importanteng
Tawo
(
VIP
Lounge
)
unang
gigamit
sa
ASEAN
Summit
sa
Sugbo
sa
tuig
2007
.
Karon
,
gigamit
nila
isip
lugar
sa
pagsugat
sa
mga
VIP
mobisita
sa
Sugbo
.
Ang
mga
abugida
mamahimong
matawag
nga
Brahminhong
sinulatan
kun
Indikong
sinulatan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
016
ka
tawo
sa
5
,
438
nga
bubong
.
BombonBulaCalabanga
Ang
edad
alang
sa
militarya
17
anyos
.
Sugod
sa
Gubat
alang
sa
Kagawasan
sa
Algeria
,
ang
konskripsiyon
inanayng
gihinay
,
ug
giwagtang
sa
kagamhanan
ni
Jacques
Chirac
sa
tuig
1996
.
Sa
mga
balak
ni
Rene
,
ang
“
To
My
Mother
”
nakaangkon
og
pagdayeg
sa
mga
panelist
,
labi
na
gayod
ni
Dr
.
Edith
Tiempo
nga
miingon
sa
usa
ka
sinulat
,
sumala
sa
kolum
ni
Lariosa
,
“
Rene
Amper
is
one
of
the
finest
young
poets
today
worth
watching
.
”
Sa
diskusyon
didto
sa
pandayan
sa
panulat
sa
Silliman
,
usa
da
ka
pulong
ang
gilalisan
sa
mga
panelist
ug
kini
mao
ang
pulong
‘
movements
’
sa
mga
linyang
‘
We
chase
each
other
/
through
the
movements
of
distances
…
”
(
nga
maoy
orihinal
nga
napatik
sa
Philippine
Free
Press
)
.
Ang
katigulangan
nagtuo
nga
ang
ngalang
Loboc
naggikan
sa
duha
ka
tinubdan
.
Usa
ang
“
lubog
”
o
dili
tin
-
aw
nga
tubig
,
ug
ang
“
lubok
”
nga
maoy
tradisyonal
nga
proseso
sa
pagpalug
-
as
sa
bugas
gikan
sa
humay
.
Apan
kon
hain
man
niining
duha
ang
tinuod
,
dili
na
kaayo
importante
sa
mga
lumulupyo
.
Maoy
mahinungdanon
kanila
karon
ang
pag
-
amping
ug
pagpatunhay
sa
bahandi
ug
kultura
nga
nasunod
gikan
sa
ilang
katigulangan
.
Samtang
naa
sa
Ehipto
,
nagkahigugmaay
sila
Antonio
ug
Cleopatra
.
Aduna
silay
tulo
ka
anak
,
si
Alexander
Helios
,
Cleopatra
Selene
,
ug
Ptolemy
Philadelphus
.
Gibiyaan
ra
usab
ni
Antonio
si
Cleopatra
aron
pakaslan
ang
igsuon
ni
Octavian
nga
si
Octavia
,
kinsa
namamkon
sa
duha
nila
ka
anak
nga
babaye
nga
pulos
ginganla
'
g
Antonia
.
Niadtong
37
BK
,
gibiyaan
ni
Antonio
si
Octavia
,
kay
mobalik
sa
usab
siya
kang
Cleopatra
.
Natunga
ang
mga
teritoryo
ug
mga
sundalo
sa
duha
ka
paksyon
-
ang
kang
Antonio
ug
kang
Octavian
.
Ang
Republika
sa
Albanya
(
Inalbanes
:
Republika
e
Shqipërisë
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Uropa
.
P
:
Kordero
sa
Dios
Nga
nagawagtang
sa
Sala
sa
kalibutan
Bisag
kon
popular
ang
rebelyon
,
midaog
ang
mga
Katsila
.
Ang
modernong
rehiyon
naglakip
og
mga
lalawigan
sa
Pransiya
nga
dili
sakop
sa
dukado
sa
Lorena
:
Ang
Agen
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
553
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Iningles
nga
ngalan
sa
maong
adlaw
Wednesday
,
nga
gikan
sa
Tunga
-
tungang
Iningles
Wednes
dei
,
gikan
sa
Karaang
Iningles
Wodnes
dæg
,
ang
adlaw
ni
Woden
,
usa
sa
mga
diyos
-
diyos
sa
mitolohiyang
Aleman
.
Adunay
mga
130
,
263
ka
Pilipino
ang
nanrabaho
o
namuyo
dinhi
.
Kini
ang
290
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Cher
sa
Pransiya
.
9
.
Kon
mawala
ang
tanang
kasikas
,
mao
kini
ang
diastolic
nga
presyon
sa
dugo
.
Nakadaog
siya
og
ganti
sa
maikling
dula
(
Cubicle
)
ug
sa
maikling
kuwento
(
Ang
Barkada
at
ang
Puta
o
ang
Puta
at
ang
Barkada
)
sa
Gawad
CCP
(
Cultural
Center
of
the
Philippines
)
sa
1998
ug
1999
.
Napablis
ang
Cubicle
sa
Diliman
Review
ug
ang
Ang
Barkada
.
.
.
sa
Ani
(
Dec
.
1989
)
.
Naapil
usab
ang
"
Ang
Barkada
.
.
.
"
sa
antolohiyang
Women
'
s
Bodies
,
Women
'
s
Health
diin
siya
lamang
ang
lalaking
manunulat
nga
naapil
.
Pipila
lamang
kining
atong
gihisgotan
mahitungod
sa
mga
kaayohan
nga
gikadalit
sa
siyensiya
sa
medisina
.
Mga
modernong
teknolohiya
ug
kahibalo
nga
manalipod
sa
panglawas
.
Mga
butang
nga
abot
sa
paningkamot
sa
tawo
aron
siya
makalingkawas
sa
bisan
unsang
sakit
ug
magpabilin
ang
kapiskay
sa
lawas
,
mga
sulundong
buhat
aron
mahupay
ang
mga
balatian
,
sama
sa
gihimo
sa
Labawng
Mananambal
ngadto
sa
Iyang
katawhan
kaniadto
didto
sa
Israel
.
Sa
Bantayan
,
may
lahing
pinulongan
(
Bantayan
Visayan
sa
Iningles
)
ang
ginatabi
.
Kini
mas
duol
sa
Hiligaynon
kaysa
Sinugboanon
.
Ang
Drôme
(
Droma
sa
Occitano
,
Drôma
sa
Arpitano
)
usa
ka
departamento
sa
habagatang
-
sidlakang
Pransiya
gingalan
gikan
sa
Suba
sa
Drôme
.
Sakop
kini
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
kasamtangang
pamuno
mao
si
P
.
Dionisio
Marcela
Miranda
,
SVD
.
su
fuego
ardiente
Ang
iyang
pyesta
saulugon
kada
Enero
2
,
dungan
sa
iyang
hilagang
si
San
Gregorio
Nacianceno
.
8
.
)
Ug
unya
,
miulan
 
:
sugilanon
nga
binalak
.
Ti
sagutmi
kenka
Aniay
pipila
sa
iyang
gipatukod
:
Sa
basahong
“
The
Vicente
Rama
Reader
”
nga
hinubad
sa
Iningles
gikan
sa
Binisaya
ni
Padre
Rudy
Villanueva
,
daghan
kitag
mahibaloan
nga
mga
kasayoran
kon
giunsa
ni
Don
Vicente
pag
-
umol
ang
iyang
kaugalingon
nga
nahimong
sukaranan
sa
pagbayaw
sa
iyang
pagka
tawo
gumikan
sa
iyang
pagpanulat
.
Kini
maoy
naghatag
kaniyag
daghang
kalamposan
nga
walay
gigamit
nga
kahiwian
ug
pagpahimulos
sa
pagpamunoan
aron
unta
nahimo
siyang
dakong
milyonaryo
sa
pagpahulay
niya
sa
pag
-
alagad
sa
kagamhanan
.
Ang
kasaysayan
ning
maong
mga
lalawigan
ubos
sa
Ancien
Régime
makita
sa
indibiduwal
nga
mga
artikulo
.
Ang
Loiret
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanan
-
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Loiret
.
Kini
ang
102
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Territoire
de
Belfort
sa
Pransiya
.
Laing
mahinungdanong
piyesa
sa
himan
mao
ang
stethoscope
.
Kinahanglan
nga
maayo
kinig
kalidad
.
Susiha
ang
mga
igbubutang
sa
dunggan
.
Kinahanglan
nga
wala
kinity
abog
-
abog
ug
sakto
sa
kahangkob
.
GE
U20C
in
Indonesia
,
#
CC201
-
05
Ang
matag
sanga
may
iyang
pundok
sa
mga
pangutana
nga
gisulayan
sa
pagtubag
.
Ang
Jonzieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
034
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Malaysia
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Kini
adunay
duha
ka
parte
nga
napikas
sa
Dagat
Habagatang
Tsina
:
Peninsular
Malaysia
ug
Sidlakang
Malaysia
.
Ang
Katangway
na
Malaysia
makit
-
an
sa
Peninsula
sa
Malay
ug
gipalibutan
sa
Thailand
sa
amihan
ug
Singapore
sa
habagatan
.
Makit
-
an
naman
ang
Sidlakang
Malaysia
sa
amihanang
parte
sa
pulo
sa
Borneo
,
gipalibutan
sa
Indonesia
sa
habagatan
ug
nagapalibot
sa
Brunei
sa
amihan
.
Ang
Malaysia
usa
sa
mga
nahiunang
miyembro
sa
ASEAN
.
Ang
inahan
ni
Hitler
nga
si
Klara
nakit
-
ang
adunay
kanser
sa
suso
.
Niining
panahona
,
usa
ka
hudiyong
doktor
nga
si
Edward
Bloch
ang
nagtambal
kaniya
.
Human
tantangi
sa
usa
ka
suso
,
daghang
mga
desperadong
pamaagi
sa
pagtambal
ang
iyang
gihatag
kang
Klara
,
aron
lamang
maayo
kini
.
Apan
,
taliwala
sa
kasadya
sa
pasko
,
mipanaw
siya
niadtong
Disyembre
21
,
1907
.
Gilubong
si
Klara
Hitler
sa
Leonding
,
tupad
sa
lubong
ni
Alois
Hitler
,
iyang
bana
,
ug
ni
Edward
Hitler
,
ang
manghod
ni
Adolf
.
Ang
Coustouges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
119
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Bonvillaret
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
68
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Mayo
16
ang
ika
-
136
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
229
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Disyembre
5
ang
ika
-
339
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
26
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
mga
bungtod
mo
ug
lapyahan
Santander
Plantilya
:
Habagatang
-
sidlakang
Asya
Gawas
nga
kini
maoy
bugtong
nagtikad
sa
Literaturang
Bisaya
,
nagadalit
usab
kinig
mapuslanong
kasayoran
kalabot
sa
kisaw
sa
politika
,
ekonomiya
,
siyensiya
,
panglawas
,
industriya
sa
entertainment
,
ingon
man
mga
giya
nga
mapuslanon
sa
panginabuhi
.
Ania
ang
mga
pulong
nga
gikan
sa
pinulongang
Kinatsila
nga
gigamit
kun
gihulman
sa
mga
ubang
pinulongan
:
Ang
Gingharian
sa
Tonga
maoy
usa
ka
independiyenteng
arkipelago
sa
habagatang
Kadagatang
Pasipiko
.
Nahimutang
kini
habagatan
sa
Samoa
ug
sidlakan
sa
Fiji
.
Nailhan
usab
ang
mga
isla
isip
Friendly
Islands
,
ang
ngalan
gihatag
ni
Kapitan
James
Cook
tungod
sa
maabi
-
abing
pagtagad
kaniya
.
Ang
tinuohan
sa
ubang
denominasyong
Kristiyano
nagkalahi
sa
Romano
Katoliko
sa
nagkalain
-
laing
ang
-
ang
.
Ang
Sidlakang
Ortodoksiyang
tinuohan
nagkalahi
sa
isyu
sa
pagkadili
makasaypanon
sa
papa
,
ang
pamahayag
nga
pilyoki
ug
ang
imakulada
konsepsiyon
ni
Maria
,
apan
managsama
gihapon
.
Lahi
-
lahi
ang
tinuohan
sa
mga
simbahang
Protestante
,
apan
ang
kasagaran
nga
lahi
sa
mga
Katoliko
mao
ang
awtoridad
sa
Papa
ug
ang
tradisyon
sa
simbahan
,
apil
usab
ang
buluhaton
ni
Maria
ug
ang
mga
santos
,
ang
buluhaton
sa
pari
,
ug
mga
hisgotanan
labot
sa
grasya
,
maayong
buhat
ug
kaluwasan
.
Ang
lima
ka
mga
sola
ang
gisulayan
sa
pagpadayag
sa
mga
kalahian
.
Ang
Verneiges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
71
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Dagat
'
kinasudi
Ang
Ayungon
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Ayungon
may
populasyon
na
40
,
744
ka
tawo
sa
7
,
989
na
bubong
.
Ang
Agusan
del
Norte
nabahin
ngadto
sa
11
ka
mga
lungsod
ug
1
ka
dakbayan
.
Niadtong
1933
,
ang
lider
sa
mga
Nazi
nga
si
Adolf
Hitler
maoy
nahimong
lider
sa
Alemanya
,
ug
nagsugod
sa
usa
ka
dakong
pagre
-
arma
[
5
]
.
Kini
nakapakuyaw
sa
Pransya
ug
sa
Hini
-
usang
Gingharian
,
kinsa
dagko
'
g
nawagtang
human
sa
mi
-
aging
gubat
,
ug
usab
sa
Italya
,
kinsa
nakakita
nga
mahimong
babag
sa
ilang
kaugalingong
ambisyon
ang
mga
aktibidades
sa
Alemanya
[
6
]
.
Aron
mapabilin
ang
ilang
alyansa
,
gipasagdan
sa
mga
Pranses
ang
pag
-
atake
sa
mga
Italyano
sa
Ethiopia
.
Misamot
ang
sitwasyon
niadtong
1935
,
sa
dihang
gikuha
sa
Alemanya
ang
Saarland
,
ug
sa
pagbasura
ni
Hitler
sa
Kasabotan
sa
Versailles
.
Aron
mapakalma
ang
Alemanya
,
kiporma
sa
Britanya
,
Pransya
,
ug
Italya
ang
Prente
sa
Stresa
.
Ang
Magsaysay
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Ang
Pikit
nabahin
ngadto
sa
42
ka
barangay
.
Ang
San
Juan
may
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
The
Radio
Partners
,
Inc
.
maoy
Pilipinhong
kompaniya
.
Ang
Zarraga
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Zarraga
may
18
,
252
ka
tawo
sa
3
,
507
na
bubong
.
Kon
ang
usa
ka
dakbayan
may
dili
mokubos
200
,
000
ka
molupyo
(
sumala
sa
sertipikasyon
gikan
sa
Nasodnong
Opisina
sa
Estadistika
)
ug
kita
sa
miaging
tuig
nga
dili
mokubos
sa
P50
,
000
,
000
(
base
sa
mga
presyo
sa
tuig
1991
ug
sumala
sa
sertipikasyon
sa
tesorero
sa
dakbayan
)
kini
tawgong
labing
urbanisadong
dakbayan
.
Ang
Narbonne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
849
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aude
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
nasodnong
ginikanan
sa
Estados
Unidos
matamdan
sa
deklarasyon
sa
napulog
tulo
kolonya
gikan
sa
Gran
Britanya
niadtong
1776
nga
sila
independente
na
nga
mga
estado
,
ug
gipakusog
sa
Tratado
sa
Paris
(
1783
)
.
Sugod
pa
sa
tunga
-
tunga
sa
ika
-
20
siglo
,
naunhan
na
niini
ang
tanang
nasod
sa
impluwensiya
sa
ekonomiya
,
politika
,
militar
,
ug
kultura
.
[
2
]
Ang
katawagan
nga
Imperyong
Bizantino
kay
mugna
-
mugna
sa
mga
historyador
ug
wala
kini
magamit
sa
panahon
sa
Imperyo
.
Ang
pangalan
sa
Imperyo
sa
Griniyego
kay
Basileia
tōn
Rōmaiōn
(
Plantilya
:
Griniyego
)
—
"
Imperyo
sa
mga
Romano
"
—
usa
ka
paghubad
sa
Linatin
nga
pangalan
sa
Imperyo
(
Plantilya
:
Linatin
)
;
kun
Rōmania
(
Plantilya
:
Griniyego
)
.
Ang
iyang
amahan
maoy
Obispo
sa
Nacianceno
sulod
sa
45
ka
tuig
(
wala
pay
Celibacy
kaniadto
)
.
Ang
Medellin
usa
ka
ika
-
3
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Medellin
may
43
,
113
ka
tawo
sa
8
,
520
na
bubong
.
Ang
Oktubre
28
ang
ika
-
301
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
64
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
ulahing
bahin
sa
gubat
,
hinay
-
hinay
'
ng
napildi
ang
Alemanya
,
usa
ka
kamatuorang
nakapaguol
kang
Hitler
.
Tungod
niini
,
misamot
ang
iyang
pagbasol
sa
mga
Hudiyo
,
ug
apil
na
ang
mga
komunista
.
Niadtong
Oktubre
sa
1918
,
temporaryo
siyang
nabuta
tungod
sa
atake
sa
chlorine
sa
mga
Briton
didto
sa
Ypres
.
Didto
siya
gi
-
ospital
sa
Germany
.
Niadtong
Nobyembre
10
,
1918
,
nadawat
niya
ang
balita
&
emdash
ang
kaiser
ug
ang
banay
'
ng
Hollenzollern
nahugno
na
.
Napildi
na
ang
Alemanya
,
ug
usa
na
kini
ka
republika
.
Ang
Avignon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
939
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Dakbayan
sa
Sipalay
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
Antigua
ug
Barbuda
usa
ka
islang
nasod
nga
nahimutang
sa
sidlakan
sa
Dagat
Caribbean
sa
may
utlanan
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
Duha
ang
dagkong
isla
niining
nasod
:
Antigua
(
IPA
:
[
ænˈtiːgə
]
)
ug
Barbuda
(
IPA
:
[
bɑrˈbjuːdə
]
)
.
Ang
mga
isla
nahimutang
sa
tunga
sa
Leeward
Islands
,
mga
17
ang
degre
amihanan
sa
ekwador
.
Ang
Antigua
ug
Barbuda
parte
sa
arkipelago
sa
Lesser
Antilles
.
Ginausbon
ang
Adar
kada
tuig
bisyesto
.
Ang
Oktubre
23
ang
ika
-
296
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
69
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Orcier
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
594
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
maong
kadaogan
nakahatag
kaniyag
popularidad
,
kuwarta
,
ug
pagsuporta
sa
bag
-
ong
Direktoryo
,
ilabi
na
sa
lider
niini
nga
si
Barras
.
Sulod
sa
pipila
ka
semana
nagkaila
sila
si
Josephine
de
Beauharnais
,
kinsa
iyang
gipakaslan
niadtong
Marso
9
,
1796
.
Mga
lungsod
Ang
Republikang
Czech
(
paglitok
:
Tsek
)
(
tsek
.
Česko
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Uropa
Sentral
.
Ang
patatas
dili
pa
kaayo
popular
nga
pagkaon
hangtod
napamatud
-
an
ang
benepisyong
makuha
niini
sa
usa
ka
agrikulturista
ug
botanista
nga
si
Antoine
Parmentier
.
Francisco
Mondejar
Sr
.
ug
Graciano
Rosos
-
gga
pulos
lumad
sa
Barangay
Langub
,
Santa
Fe
Sugbo
,
Mao
kini
sila
giila
karaan
ug
kwartahan
sa
maong
Barangay
kaniadto
.
Ug
giila
usab
kini
sila
nga
mga
dagkung
familya
.
Si
Francisco
Mondejar
Sr
.
minyo
kang
Antonia
Almucera
ug
si
Graciano
Rosos
minyo
kang
Ramona
Montolo
.
Kining
duha
ka
mga
pamilya
maoy
giilang
may
daku
nga
luna
o
yuta
barangay
Langub
sa
ilang
pagpaninapi
pinaagi
sa
negosyo
ug
panguma
.
Sa
kolokyal
,
ang
mga
Pilipino
motawag
sa
ilang
kaugalingon
nga
Pinoy
(
binabaye
:
Pinay
)
Ang
Adams
usa
ra
ang
barangay
.
Gamit
ang
kusog
,
gipalapdan
ni
Sargon
ang
iyang
gingharian
gawas
sa
utlanan
sa
Sumer
,
ngadto
sa
kayutaan
sa
Golpong
Persiano
,
ug
pakasadpan
ngadto
sa
baybayon
sa
Mediterranean
.
Iyang
natukod
ang
kina
-
unhang
imperyo
sa
kalibotan
,
ang
Imperyong
Akkadiano
,
nga
milungtad
og
hapit
duha
ka
siglo
.
 
Malayo
-
Polynesian
Ang
Dakbayan
sa
Himamaylan
nabahin
ngadto
sa
19
ka
barangay
.
Ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Francisco
Bangoy
nagsugod
ang
kalihukan
sa
dekada
1940
,
uban
sa
donasyon
ug
usa
ka
luna
didto
sa
Baranggay
Sasa
,
nahimutang
sa
distrito
sa
Buhangin
sa
Dakbayan
sa
Davao
ni
Francisco
Bangoy
,
ang
pangulo
sa
usa
ka
maimpluwensyang
banay
lumulupyo
sa
dakbayan
.
Sugod
sa
kalihukan
,
ang
tugpahanan
adunay
ra
usa
ka
1
,
200
ka
metros
ka
padaganan
nga
sagbot
lamang
ug
usa
ka
payang
gihimong
isip
terminal
.
Sa
dekadang
1940
ug
1950
,
ang
Philippine
Airlines
ug
ang
Philippine
Air
Force
naghatag
ug
pag
-
alagad
sa
kahanginan
alang
sa
dakbayan
.
[
3
]
Ang
Amihanang
Mindanao
(
Rehiyon
X
)
gitibuok
sa
mga
lalawigan
sa
Bukidnon
,
Camiguin
,
Lanao
del
Norte
,
Misamis
Occidental
,
ug
Misamis
Oriental
,
ug
ang
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
.
Ang
lalawigan
sa
Camiguin
usa
ka
pulo
sa
may
habagatang
baybayon
sa
Mindanao
.
Ang
administratibong
sentro
ug
kapital
sa
rehiyon
mao
ang
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
.
Sidlakang
Timor
(
Tinetun
:
Timor
Lorosae
;
Pinortuges
:
Timor
-
Leste
;
Ininggles
:
East
Timor
)
mao
ang
usa
ka
nasod
nga
nahimutang
sa
isla
sa
Timor
,
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Parte
kini
sa
Indonesia
kaniadto
ug
kolonya
sa
Portugal
.
Ang
Rinumano
(
Rinumano
:
română
)
maoy
pinulongang
Romanse
.
Mao
kini
opisyal
nga
pinulongan
sa
Rumanya
ug
,
sa
ngalang
Minoldabo
(
Rinumano
:
moldovenească
)
,
Moldabya
.
Makaingon
kita
nga
yano
ra
kaayo
ang
kaabante
sa
pagpanambal
karong
panahona
tungod
sa
daghang
bag
-
ong
imbensiyon
sa
kabag
-
ohan
sa
halos
tanang
aspeto
sa
kaalam
.
Apan
kon
mosulay
kitag
tan
-
aw
ning
maong
lawak
,
dinhi
atong
mahibaloan
ang
bag
-
ong
klase
sa
epektibong
mga
tambal
,
haom
ug
tukma
nga
kahibalo
ug
paagi
sa
pagtambal
,
tukma
nga
kasayoran
sa
medisina
,
mga
sopistikadong
kagamitan
,
kini
aron
maangkon
nato
ang
labing
taas
nga
kalidad
ug
kaluwasan
diha
sa
pagpatambal
.
Nahilig
si
Caesar
sa
politika
,
ug
gisulayan
niya
ang
pagkuha
sa
suporta
sa
mga
tawo
.
Niadtong
65
B
.
K
.
,
gipili
siya
ngadto
sa
opisyo
sa
Aedile
.
Niadtong
62
B
.
K
.
nahimo
siya
Praetor
,
ang
opisyo
nga
gisundan
sa
consul
.
Ang
Unibersidad
sa
Pilipinas
sa
Kabisay
-
an
(
University
of
the
Philippines
,
Visayas
kon
UPV
)
gitibuok
sa
mga
kampus
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
sa
Kabisay
-
an
.
Ang
ulohang
kampus
anaa
mahimutang
sa
Miag
-
ao
,
Iloilo
samtang
may
mga
sanga
sa
Sugbo
,
Iloilo
ug
Dakbayan
sa
Tacloban
.
Kini
ang
talaan
sa
siyam
ka
labing
prominenteng
inahang
dila
sa
Pransiya
base
sa
Enquête
familiale
.
Ang
San
Ricardo
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Nahimutangan
ang
lungsod
sa
Pulo
sa
Panaon
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyon
nga
8
,
964
ka
tawo
sa
1
,
676
ka
bubong
.
Iligan
 
(
IGN
)
 
•
Si
Erineo
"
Ayong
"
Saquilayan
Maliksi
(
natawo
25
Marso
1938
)
mao
ang
gobernador
sa
Kabite
.
Ang
RJTV
-
29
Manila
nailhan
sa
teknikal
isip
DZRJ
-
TV
,
channel
29
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Rajah
Broadcasting
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
Ventures
I
Bldg
.
,
Makati
Ave
.
cor
.
Gen
.
Luna
St
.
,
Dakbayan
sa
Makati
,
ug
transmitter
nahimutang
sa
Barangay
San
Roque
,
Purok
19
,
San
Lorenzo
Ruiz
St
.
,
Dakbayan
sa
Antipolo
.
Sumala
sa
sensus
niadtong
tuig
2000
,
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
may
718
,
821
ka
mga
molupyo
.
[
5
]
Kini
mas
daghan
baleg
56
,
522
ka
tawo
kompara
sa
1995
nga
Sensus
sa
Populasyon
(
POPCEN
)
.
Ang
Metro
Cebu
ug
ang
lalawigan
sa
Sugbo
gibanabanang
may
2
.
5
milyones
ka
mga
molupyo
.
Ang
Mabini
may
22
ka
barangay
.
Ang
Les
Rousses
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
840
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Lopez
Jaena
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
948
ka
tawo
sa
4
,
308
ka
bubong
.
Ang
Jabonga
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
501
ka
tawo
sa
3
,
742
ka
bubong
.
Haanka
pailuges
Ang
mga
kapital
usahay
ipundar
ug
ibalhin
layo
sa
mga
dagkong
dakbayan
para
ma
-
discourage
ang
paglambo
sa
maong
dakong
dakbayan
.
Ang
Washington
,
D
.
C
.
gipundar
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
East
Coast
sa
US
,
ug
ang
Brasília
gibutang
sa
interyor
sa
Brazil
tungod
kay
ang
daang
kapital
,
Rio
de
Janeiro
,
ug
ang
habagatang
-
sidlakang
Brazil
,
sobra
na
ang
populasyon
.
2005
-
:
Myke
Obenieta
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
15
ka
mga
barangay
.
Ang
Hulyo
25
ang
ika
-
206
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
159
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Si
Papa
Pablo
I
mao
ang
ika
-
93
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Esteban
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Esteban
III
.
Ang
Dakbayan
mao
usay
gigiman
sa
mga
lokal
sa
programa
sa
balita
sa
telebisyon
sama
sa
TV
Patrol
Central
Visayas
,
(
ABS
-
CBN
)
Balitang
Bisdak
,
(
GMA
Network
)
Balitanghali
Cebu
,
(
Q
Network
)
ug
News
on
Q
Cebu
(
Q
Network
)
Ang
mga
lungsod
giklase
sumala
sa
kita
matag
tuig
sa
miaging
tulo
ka
tuig
:
Ang
Leymen
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
120
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
Maragusan
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Ang
Shavu
’
ot
(
Inebreyo
:
שבועות
‎
,
“
mga
semana
”
)
maoy
kasaulogan
sa
Hudayismo
.
Naangkon
usab
sa
Brgy
.
Sta
.
Filomena
ang
dugang
talagsaong
mga
kalamboan
sama
sa
Regs
Beach
Resort
diin
nahimo
sab
kining
lodging
house
,
Snowland
By
The
Sea
,
Tellies
Beach
,
Halibas
Beach
,
Ello
’
s
Beach
ug
nasundan
sa
Chelina
Beach
Resort
&
Lodging
House
nga
aduna
usay
restaurant
.
Dire
sa
Negros
Occidental
nagsugod
ang
Republika
sa
Negros
sa
5
sa
Nobyembre
,
1898
nila
Juan
Araneta
ug
Aniceto
Lacson
.
Ang
Republika
sa
Negros
mao
ang
gobyerno
sa
tibuok
na
pulo
sa
Negros
pagkatapos
sa
panahon
sa
mga
Katsila
hangtod
sa
pag
-
abot
sa
mga
Americano
.
Niini
,
usa
na
siya
ka
kandidato
pagka
"
Labing
Masaarong
Bag
-
ong
Magsusulat
Sa
Bisaya
"
alang
sa
tuig
2007
.
Ang
Jose
Abad
Santos
nabahin
ngadto
sa
26
ka
barangay
.
Ang
peso
nailhan
sa
simbolong
"
"
.
Ang
kini
nga
simbolo
gidugang
sa
Unicode
standard
bersiyon
3
.
2
ug
gi
-
asayn
sa
kodigong
U
+
20B1
(
₱
)
.
Tungod
sa
kakulangan
sa
font
,
ang
simbolo
pirmi
gisulat
na
lang
sa
simpleng
"
P
"
,
ug
usab
"
PHP
"
,
o
"
PhP
"
.
Ang
Rouécourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
56
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Si
Papa
San
Calixto
I
mao
ang
ikanapulo
'
g
unom
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Zeperino
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Urbano
I
.
Ang
Oktubre
mao
ang
ika
-
10
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Ang
alta
presyon
mahimong
mobiktima
kang
bisan
kinsa
.
Dunay
mga
tawo
nga
mas
taas
ang
posibilidad
nga
maapektohan
niini
.
Ang
demograpiya
,
mga
kinaiya
ug
bisyo
,
ug
ang
mga
miaging
sakit
o
problema
sa
lawas
mahimong
tan
-
awon
kon
ang
usa
ka
tawo
naa
sa
peligro
sa
alta
presyon
.
Ang
katawagan
nga
teksto
mahimong
nagpasabot
sa
usa
ka
produkto
sa
sistema
sa
pagsulat
.
Ang
buhat
nga
paghimo
og
teksto
ginatawag
nga
pagsulat
,
ug
ang
buhat
sa
pagpasabot
sa
teksto
ang
pagbasa
.
Sa
pagtuon
sa
sistema
sa
pagsulat
,
ang
ortograpiya
nagpasabot
sa
paagi
ug
lagda
nga
gibuhat
pagkasulat
(
nagpasabot
nga
"
tukmang
pagkasulat
"
)
,
ug
sa
mga
alpabetong
sistema
,
apil
ang
konsepto
sa
panitik
.
Ang
Lalawigan
sa
Eastern
Samar
(
o
Lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
)
usa
sa
mga
lalawigan
sa
pulo
sa
Samar
.
Borongan
maoy
ang
kapital
o
ulohan
sa
lalawigan
.
Ang
lalawigan
nahimutangan
sa
sidlakang
dapit
sa
pulo
sa
Samar
.
Sa
amihanan
sa
lalawigan
,
makaplagan
ang
lalawigan
sa
Northern
Samar
ug
sa
kasadpan
ang
lalawigan
sa
Samar
.
Sa
sidlakan
sa
lalawigan
ang
Dagat
Pilipinhon
ug
ang
Golpo
sa
Leyte
sa
habagatan
.
Ang
mamatay
nang
dahil
sa
’
yo
.
Alab
ng
puso
Ang
Olango
mao
ang
pulo
nga
sakop
sa
Dakbayan
sa
Lapu
-
Lapu
sa
Sugbo
.
Nahimutang
kini
mga
lima
ka
kilometro
padulong
sa
amihanang
sidlakan
gikan
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
San
Lorenzo
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Guimaras
sa
Kasadpang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
168
ka
tawo
sa
3
,
809
ka
bubong
.
Mipanaw
siya
niadtong
1275
sa
panuigon
nga
usa
ka
gatos
.
Bayang
magiliw
Ang
departamento
usa
ka
patag
sa
bungtod
(
plateau
)
nga
giutlanan
sa
Sapa
sa
Sena
ug
sa
iyang
mga
sumpayng
sapa
.
Ang
Graix
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
131
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Dakbayan
sa
Dipolog
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Kon
dili
ka
mouyon
sa
pagtangtang
dayon
niini
,
palihug
pag
-
esplikar
ngano
dili
sa
iyang
panid
sa
panaghisgot
-
hisgot
o
sa
Wikipedia
:
Speedy
deletions
.
Kon
wa
kini
nga
panid
sa
kriteriya
sa
pagtangtang
dayon
,
o
gusto
nimo
'
ni
ayohon
,
puyde
nimo
'
ni
tangtangon
,
pero
ayaw
tangtanga
ang
kining
pahibalo
sa
mga
artikulo
nga
ikaw
mismo
ang
naghimo
.
Inahan
Nga
Takus
Dayegon
,
Plantilya
:
United
States
Labelled
Map
Ang
Alangalang
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
41
,
245
ka
tawo
sa
8
,
188
ka
bubong
.
Maabot
ang
Dakbayan
sa
Butuan
pinaagi
sa
Eroplano
o
Barko
,
gikan
Cebu
o
Manila
.
Mamahimo
pong
mabiyahe
padulong
sa
Ciudad
sa
Butuan
gikan
sa
laing
dapit
sa
Mindanao
pinaagi
sa
Bus
o
sakyanan
.
Ang
labing
daghag
nagpuyo
nga
arrondissement
mao
ang
ikanapulog
limang
arrondissement
sa
Paris
nga
may
225
,
362
ka
molupyo
sa
sensus
sa
1999
.
Kon
kining
maong
arrondissement
usa
pa
ka
komyun
,
mas
daghan
pa
kinig
tawo
sa
mga
komyun
nga
mga
dakbayan
sama
sa
Bordeaux
,
Lille
,
ug
Grenoble
ug
maoy
ika
-
9
nga
labing
daghag
nanimuyo
.
Ang
arrondissement
nga
may
labing
gamayg
nanimuyo
mao
ang
ikanapulog
unom
nga
arrondissement
sa
Marseille
(
16
,
574
ka
molupyo
)
.
Apan
tungod
kay
ang
ika
-
16
nga
arrondissement
gidumala
man
isip
bahin
sa
ika
-
8
nga
sektor
sa
maong
dakbayan
,
ug
ang
maong
sektor
may
87
,
714
ka
molupyo
,
ang
arrondissement
nga
may
labing
gamay
nga
nanimuyo
mao
ang
unang
arrondissement
sa
Paris
nga
may
16
,
888
ka
molupyo
sa
sensus
sa
1999
.
Ang
Dumingag
usa
ka
ikatulo
nga
klase
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
42
,
203
ka
tawo
sa
8
,
017
ka
bubong
.
Ang
Lanao
del
Sur
may
38
ka
lungsod
ug
1
ka
dakbayan
.
Ang
dyLA
909
Cebu
maoy
estasyong
AM
sa
Vimcomtu
Broadcasting
Corporation
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
.
Ang
Sulop
nabahin
ngadto
sa
25
ka
barangay
.
 
 
 
 
 
 
Winaray
added
by
:
Eduard
Ebon
.
Contact
#
08822
(
722420
/
09282692295
/
09262213388
)
Ang
Bruges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
753
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
ngalan
sa
Pransiya
naggikan
sa
Franks
,
usa
ka
tribong
Aleman
nga
miokupar
sa
rehiyon
human
sa
pagkahugno
sa
Empiryo
Romano
sa
Kasadpan
.
Ang
rehiyon
palibot
sa
Paris
(
Île
-
de
-
France
)
ang
orihinal
nga
demesne
.
[
1
]
Ang
Madrid
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
066
ka
tawo
sa
2
,
862
ka
bubong
.
Sa
mga
estadong
unitaryo
,
"
sentrong
administratibo
"
o
uban
pang
termino
ang
kasagarang
gigamit
alang
sa
mga
kapital
sa
subnasyonal
nga
dibisyon
.
Sa
Pilipinas
,
kapital
ang
gigamit
alang
sa
sentro
nga
dakbayan
sa
lalawigan
kung
asa
nahimutang
ang
kapitolyo
,
ug
sentrong
rehiyonal
(
regional
center
)
o
sentro
sa
gobyerno
(
government
center
)
sa
mga
rehiyon
.
Land
of
the
morning
,
Ang
Puy
-
de
-
Dôme
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Auvergne
.
Ang
Talakag
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
48
,
326
ka
tawo
sa
8
,
342
ka
bubong
.
Ang
Sominot
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
815
ka
tawo
sa
2
,
913
ka
bubong
.
Ang
Ivana
usa
ka
ika
-
unom
ka
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Batanes
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
293
ka
tawo
sa
283
ka
bubong
.
Ang
Unieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
064
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Saint
-
Marien
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
232
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
Dulag
nabahin
ngadto
sa
45
ka
barangay
.
Si
Dorotan
nagsugod
sa
panulat
isip
editor
sa
mga
balita
sa
usa
ka
gamayng
estasyon
sa
radyo
sa
Bogo
,
Sugbo
sulod
sa
pito
ka
tuig
.
Ang
departamento
kabahin
karon
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Kini
nahimutang
35
norte
sa
Paris
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Somme
,
Aisne
,
Seine
-
et
-
Marne
,
Val
-
d
'
Oise
,
Eure
,
ug
Seine
-
Maritime
.
Didto
sa
Mideterraneano
,
ang
mga
Alyado
milusad
ug
usa
ka
atake
sa
Sisilya
sa
sayong
Hulyo
,
1943
.
Ang
maong
pag
-
atake
sa
usa
ka
teritoryo
sa
Italya
,
inubanan
sa
nahiunang
mga
kapildihan
,
maoy
naka
-
ingon
sa
pagpakanaog
,
pagpadakop
,
ug
pagpatay
kang
Mussolini
sa
ulahing
bahin
niadtong
buwana
.
[
67
]
Gisundan
dayon
sa
mga
Alyado
ang
maong
kadaogan
pinaagi
sa
pag
-
atake
sa
Italya
mismo
sa
sayong
Septiyembre
,
nga
gisundan
sa
pagsurender
sa
mga
Italyano
ngadto
sa
mga
Alyado
.
[
68
]
Sa
dihang
gipubliko
ang
maong
pagsurender
niadtong
Serptiyembre
8
,
mibalos
ang
Alemanya
pinaagi
sa
pagdis
-
arma
sa
mga
Italyanong
sundalo
nga
naa
sa
ilang
hurisdiksiyon
,
pag
-
ilog
sa
mga
Italyanong
teritoryo
,
[
69
]
ug
sa
pagtukod
og
mga
serye
sa
mga
linyang
pangdepensa
.
[
70
]
Niadtong
Septiyembre
12
,
adunay
pipila
ka
espesyal
nga
mga
pwersang
Aleman
ang
mi
-
rescue
kang
Mussolini
,
kinsa
mitukod
og
usa
ka
bag
-
ong
"
estadong
kliyente
"
sa
mga
bahin
sa
Italya
nga
anaa
ubos
sa
mga
Aleman
.
[
71
]
Wala
magdugay
,
nakuha
ra
ni
Augustus
ang
suporta
sa
kadaghan
sa
artistokrasya
,
bisan
adunay
gamay
nga
gusto
gihapong
mobalik
sa
republika
.
Ang
iyang
kadaogan
,
mga
reporma
,
ug
gani
ang
iyang
mga
kalingawan
nga
gihatag
sa
katawhan
maoy
nakapadako
sa
iyang
popularidad
.
Gani
sa
iyang
pagkamatay
,
lisod
na
huna
-
hunaon
ang
pagbalik
sa
karaang
sistema
.
Apan
ang
dakong
pangutana
mao
ang
kung
kinsa
ang
mopuli
kaniya
.
Ang
Libacao
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Natapos
niya
ang
silid
nga
BSE
ug
BSEED
.
Kanhi
faculty
member
siya
sa
Xavier
University
,
credit
investigator
sa
Singer
Sewing
Machine
Company
,
area
manager
sa
Moly
Marketing
,
ug
sa
Comprehensive
Annuity
Plan
,
executive
vice
-
president
usab
siya
sa
Medical
Center
College
ug
nahimo
pa
gayod
nga
project
administrator
sa
Iligan
Habitat
for
Humanity
ug
nahimo
usab
siyang
legislative
officer
II
sa
opisina
ni
kanhi
Senate
President
Marcelo
B
.
Fernan
.
May
labaw
sa
1
,
000
ka
mga
tore
sa
Dordogna
,
lakip
kining
mosunod
:
Ang
Enero
11
ang
ika
-
11
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
354
pa
ka
adlaw
(
355
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Merle
-
Leignec
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
233
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Chief
Lapu
Lapu
cocktail
usa
ka
ilimnong
makahubog
nga
gingalan
pod
gikan
niya
.
[
13
]
[
14
]
Ang
tugpahanan
giabli
tali
sa
sa
dekadang
1960
.
Ilang
gihimo
aron
ilisan
ang
Tugpahanan
sa
Lahug
nga
dili
na
mamahimo
padak
-
on
tungod
sa
suliran
sa
kaluwasan
ug
suliranng
pisikal
.
Dayon
,
ang
tugpahanan
gidak
-
an
sa
pipila
ka
tuig
nga
nahimo
na
siya
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
.
Sa
pagkakaron
,
ang
tugpahanan
mao
ang
ikaduhang
labing
kanunay
gamit
sa
nasod
,
sunod
sa
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Ninoy
Aquino
,
ug
gisilbi
isip
laing
unang
agianang
pangkalibutanon
.
Ang
Entraigues
-
sur
-
la
-
Sorgue
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
788
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Si
Rene
Estella
Amper
usa
ka
Sugboanonng
magsusulat
sa
pinulongang
Iningles
ug
Binisayang
Sinugboanon
.
Lumad
nga
taga
Boljoon
,
Sugbo
kinsa
natawo
niadtong
(
?
)
ug
mitaliwan
niadtong
Enero
24
,
2007
tungod
sa
kanser
sa
kolon
.
Ang
Agosto
2
ang
ika
-
214
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
151
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Malita
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
100
,
000
ka
tawo
sa
20
,
526
ka
bubong
.
Ang
Pasko
maoy
adlawanon
nga
kanunay
giobserbar
matag
ika
-
25
sa
Disyembre
para
ikonmemorar
ang
pagkatawo
ni
Jesus
,
ang
sentral
nga
tawo
sa
Kristyanismo
.
Ang
Chambles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
624
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Natapos
siya
sa
elementarya
sa
Upland
Elementary
School
sa
dakbayan
sa
Carcar
ug
migradwar
kaniadtong
Abril
4
,
2005
.
Nakuha
niya
ang
iyang
diploma
sa
hayiskol
sa
St
.
Catherine
’
s
College
kaniadtong
Marso
21
,
2009
.
Ang
Marabut
may
24
ka
barangay
.
Ang
Aboën
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
186
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Marso
15
ang
ika
-
15
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
291
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
13
ka
mga
barangay
.
Belarus
(
Binyeloruso
:
Беларусь
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sidlakang
Uropa
.
Plantilya
:
Shariff
Kabunsuan
Ang
NBN
-
7
Zamboanga
nailhan
sa
teknikal
isip
DXVC
-
TV
,
channel
7
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
National
Broadcasting
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
Tetuan
,
Dakbayan
sa
Zamboanga
.
Ang
Chaource
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
031
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aube
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Talakag
nabahin
ngadto
sa
29
ka
mga
barangay
.
Pinamungahan
 
-
Marso
8
,
 
1999
 
sensus
Ang
Hiniusang
Gingharian
(
United
Kingdom
sa
Iningles
)
,
tibuok
ngalan
:
Hiniusang
Gingharian
sa
Gran
Britanya
ug
Amihanang
Irlanda
;
sa
Iningles
:
United
Kingdom
of
Great
Britain
and
Northern
Ireland
;
sa
Kinatsila
:
Reino
Unido
de
Gran
Bretaña
e
Irlanda
del
Norte
;
UK
kun
HG
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Uropa
,
ug
miyembrong
-
estado
sa
Unyon
sa
Uropa
(
UU
)
.
Pandan
is
politically
subdivided
into
34
barangays
.
Ang
ligid
mahimong
gikan
sa
daan
nga
Mesopotamia
sa
ika
-
upat
nga
millennum
BK
.
Miabot
ang
ligid
sa
daan
nga
Indiya
uban
sa
Indus
Valley
Civilization
sa
ika
-
tulo
nga
millennium
BK
.
Duol
sa
amihanang
bahin
sa
Caucasus
daghan
nga
mga
lubnganan
ang
nakita
,
diin
sukad
sa
3700
BC
gilubong
ang
mga
taw
sa
wagon
o
cart
.
Ang
pinaka
una
nga
paghulagway
sa
mahimong
sakyanan
nga
adunay
ligid
kay
gikan
sa
Bronocice
pot
,
a
ca
.
3500
BK
nga
kaang
nga
nakawtan
sa
habagatang
Poland
,
diin
gipamuy
-
an
sa
mga
Proto
-
Indo
-
Europeans
niadtong
panahona
.
Niadtong
1919
,
gisugo
si
Adolf
Hitler
isip
usa
ka
Verbindungsmann
(
espiya
sa
kapulisan
)
sa
pag
-
imbestigar
sa
usa
ka
gamay
'
ng
pundok
sa
mga
mamamuo
,
ang
Partido
sa
mga
Mamumuong
Aleman
.
Ang
ilang
paggamit
sa
pulong
"
mamumuo
"
maoy
nakakuha
sa
atensyon
sa
mga
dako
sa
kasundalohan
,
kinsa
niadtong
panahona
nakigbisog
batok
sa
mga
komunista
.
Busa
,
mi
-
apil
si
Hitler
sa
ilang
panagtigom
.
Didto
niya
nailhan
si
Anton
Drexler
,
usa
ka
tawong
anti
-
Semitiko
,
nasyonalita
,
anti
-
Kapitalista
,
ug
anti
-
Marxista
.
Ang
iyang
mga
pilosopiya
ug
mga
pagtulon
-
an
maoy
nakadasig
kang
Hitler
.
Ang
Carmen
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
.
Ang
Boston
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
266
ka
tawo
sa
1
,
885
ka
bubong
.
Ang
Larçay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
751
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
La
Côte
-
en
-
Couzan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
81
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Gikan
sa
nahugno
nga
Assyria
misikat
ang
Chaldea
,
kinsa
gitawag
usab
og
"
Ikaduhang
Imperyong
Babyloniano
"
.
Kini
gitukod
ni
Nabopolassar
,
ang
nakapildi
sa
Niniveh
.
Ang
mga
Chaldeano
usa
ka
pundok
sa
mga
tawong
semetiko
gikan
sa
Disyerto
sa
Arabya
.
Ang
DZXQ
maoy
estasyong
AM
sa
Mabuhay
Broadcasting
System
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
May
6
,
1920
-
Bag
-
ong
Poblacion
gitukod
Ang
Cournonsec
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
122
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hérault
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
SBN
-
7
Davao
nailhan
sa
teknikal
isip
DXSS
-
TV
,
channel
7
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Southern
Broadcasting
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
3rd
Floor
,
Lachmi
Shopping
Mall
,
Bolton
St
.
,
Dakbayan
sa
Davao
.
Ang
labing
dakong
hagit
alang
sa
Missing
Filemon
sa
panahon
sa
ilang
pagsugod
mao
ang
pagpangitag
paagi
nga
mauyonan
sila
sa
publiko
.
Ang
mga
sakop
sa
maong
banda
aware
kaayo
nga
ang
kadaghanan
sa
katawhan
wala
na
maghatag
og
bili
sa
pinulongang
Binisaya
.
Nasinati
nila
ang
kalisod
sa
pagpaninguha
nga
mahiduol
sila
ngadto
sa
dughan
sa
mga
tawong
naglitok
unta
sa
pinulongang
Binisaya
apan
alang
nila
badoy
na
ang
maong
lengguwahe
.
Mao
nga
naglisod
sila
sa
pagpangitag
paagi
kon
unsaon
aron
madawat
sila
ug
ang
ilang
mga
kanta
sa
publiko
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
 
 
Kasadpang
Sugod
pa
lang
sa
ika
-
13
nga
siglo
ang
mga
molupyo
sa
amihang
duha
sa
ikatulong
bahin
(
2
/
3
)
sa
Doubs
nagtabi
sa
pinulongang
Franc
-
Comtois
,
sakop
sa
[
[
Langue
d
'
Oïl
]
.
Ang
mga
tawo
sa
habagatan
nagtabi
og
usa
ka
diyalekto
sa
pinulongang
Franco
-
Provençal
.
Ang
maong
mga
pinulongan
gitabi
kuyog
sa
Prinanses
,
ang
opisyal
nga
pinulongan
,
ug
padayong
gitabi
sa
mga
rural
nga
dapit
hangtod
sa
ika
-
20
nga
siglo
.
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Muretain
,
gimugna
sa
2004
.
Si
Sheryn
mas
nahinumdoman
isip
labing
paboritong
kontestant
sa
Star
in
a
Million
diin
siya
miapil
.
Nakuha
niya
ang
ikaduhang
ganti
human
siya
pildeha
ni
Erik
Santos
niadtong
Enero
2004
.
Gikan
sa
pagka
"
Power
Belter
"
ngadto
sa
pagka
"
Shining
Diva
"
,
si
Sheryn
mas
ilado
na
karon
isip
The
Modern
Jukebox
Queen
.
Sukad
pa
kaniadto
,
nakuha
na
ni
Sheryn
ang
suporta
ug
gugma
sa
mga
tawo
ug
mas
ilado
siya
sa
talagsaong
pagkatugtog
sa
mga
kanta
sama
sa
Come
In
Out
of
the
Rain
ni
Wendy
Moten
,
Maybe
ni
Roberta
Flack
ug
Peabo
Bryson
,
ug
sa
iyang
popular
nga
pagkanta
sa
Through
the
Fire
ni
Chaka
Khan
.
Ang
tradisyon
sa
pagsaulog
ug
mga
Misa
sa
tungang
gabii
alang
sa
Pasko
,
ang
pagsaulog
sa
Adlaw
sa
Pagkabanhaw
inig
ka
Dominggo
,
ang
pagtagan
ug
pito
ka
semanang
Kuwaresma
bag
-
o
ang
Pagkabanhaw
,
ug
ang
pagkanta
sa
Gloria
,
usahay
giingon
gisugdan
ni
Papa
San
Telesporo
,
apan
pipila
ka
Historyador
ang
wala
motuo
niini
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Ang
Sail
-
les
-
Bains
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
264
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Besançon
,
gimugna
2001
.
Sa
banabana
sa
tuig
2002
,
42
%
sa
tibuok
populasyon
sa
kalibotan
anaa
sa
panguma
,
apan
kini
naghatag
lamag
4
.
4
%
(
2005
nga
banabana
)
sa
gross
world
product
(
sumatotal
sa
tanang
gross
domestic
product
)
.
[
1
]
Ang
Boisemont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
621
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Ang
Negros
Occidental
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ang
mga
lungsod
ug
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ang
mga
dakbayan
.
Ang
lalawigan
mao
ang
naay
kinadam
-
ang
mga
dakbayan
sa
tanang
mga
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Ang
Enero
21
ang
ika
-
21
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
344
pa
ka
adlaw
(
345
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Estados
Unidos
mao
ang
labing
dugay
nga
pederasyon
sa
kalibotan
.
Kini
usa
ka
demokrasyang
representatibo
ug
republikang
konstitusyonal
.
[
6
]
Gibantayan
ang
gobyerno
sa
sistema
nga
checks
and
balances
.
Sa
sistemang
pederal
,
ang
mga
lumulupyo
napailawom
sa
tulo
ka
lebel
sa
gobyerno
:
pederal
,
estado
,
ug
lokal
;
ang
panggobyernong
lokal
komun
nga
nabahin
ngadto
sa
county
ug
munisipal
nga
lebel
.
Ang
Terrou
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
197
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
(
SANB
)
Syndicat
d
'
agglomération
nouvelle
sa
Nord
-
Ouest
de
l
'
Étang
-
de
-
Berre
,
gimugna
sa
1984
.
"
Ang
Pilipinas
ay
mananatiling
isa
sa
Espanya
kung
ipagmamatyag
at
ipagpapatupad
ang
batas
,
kung
bibigyang
-
buhay
ang
kabihasnang
Pilipino
,
at
kung
gagalangin
at
ipagkakaloob
ang
mga
karapatang
pantao
nang
walang
pusyaw
o
anumang
anyo
ng
kabulaanan
.
"
Tulo
(
3
)
ang
dakbayan
sa
lalawigan
ug
40
ang
mga
lungsod
.
Ang
Dakbayan
sa
Ormoc
independent
component
city
ug
dili
sakop
sa
mga
pamalaod
sa
lalawigan
sa
Leyte
.
Si
Melquiadito
M
.
Allego
,
Jr
.
(
o
Mel
"
Junne
"
Allego
)
usa
ka
tinamod
ug
de
kalibreng
magbabalak
sa
Binisayang
Sinugboanon
,
ug
ingon
man
sa
Iningles
.
Nakatapos
sa
medisina
sa
Southwestern
University
sa
Sugbo
ug
nagpraktis
sa
iyang
propesyon
sa
Amerika
diin
didto
nailhan
siyang
batid
nga
radiologist
.
Naminyo
kang
Maria
Thelma
ug
may
tulo
ka
anak
.
Laguindingan
 
•
Sa
iyang
pagka
inila
sa
pag
-
awit
ug
paggula
sa
mga
pasundayag
sa
telebisyon
,
nakita
sa
mga
prodyuser
og
pelikula
nga
usa
si
Yoyoy
nga
makadani
og
tumatan
-
aw
.
Nagsugod
siya
uban
kang
Chiquito
sa
lilas
nga
“
Isla
Limahong
”
diin
gigamit
ang
awit
nga
“
Magellan
”
nga
theme
song
sa
maong
lilas
.
Nagsunod
-
sunod
ang
iyang
mga
pelikula
diin
mikabat
og
50
ang
iyang
naapilan
.
Inahan
nga
wala
hilabti
,
Ang
Soudat
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
78
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
alpabeto
usa
ka
gamay
nga
han
-
ay
sa
mga
letra
-
mga
batakang
simbolo
-
nga
matag
usa
nagrepresentar
kun
girepresentar
og
ponemo
sa
usa
ka
gitabing
pinulongan
.
Ang
pulong
mga
alpabeto
gikan
sa
alpha
ug
beta
,
nga
mao
ang
unang
duhang
simbolo
sa
Griyegong
alpabeto
Ug
ako
nagtuo
nga
kadtong
gipaagiw
nga
mga
letra
sa
alpabeto
nga
iyang
gisagol
sa
sabaw
isip
palihi
niadtong
punga
-
punga
pa
akong
ikasulti
maoy
pinikas
sa
akong
dila
pinaagi
sa
mga
pulong
nga
adunay
pako
hangtod
ako
karon
napakong
sa
panganod
.
Ang
Pasay
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Abril
19
ang
ika
-
109
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
256
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Angay
masayran
nga
kining
reggae
nga
genre
sa
musika
gipasiugdahan
ni
Bob
Marley
—
ang
maleyendahon
ug
rebelyosong
Jamaican
singer
nga
naila
sa
tibuok
kalibotan
gumikan
sa
pinalahi
ug
yunik
nga
estilo
niini
sa
musika
nga
dunay
dakong
kailhanan
sa
ilang
kultura
sa
nasod
sa
Jamaica
.
Maong
tataw
kaayong
matan
-
aw
nga
si
Bob
Marley
ang
nahimong
sumbanan
ni
Budoy
sa
iyang
kawsa
sa
musika
nga
mao
ang
pagpalambo
sa
kaugalingong
kultura
pinaagi
sa
musika
aron
dili
mahulog
sa
kawalaan
ang
nahabiling
kaliwatan
.
Inighuman
sa
diktadurya
,
atol
sa
reorganisasyon
sa
kagamhanan
,
gisugo
ni
kanhi
Presidente
Corazon
Aquino
pinaagi
sa
Executive
Order
No
.
392
ang
pagusab
sa
ngalan
sa
Metro
Manila
Commission
,
nga
ginganlan
og
Metro
Manila
Authority
.
Ang
mga
pamuno
sa
mga
lungsod
ug
dakbayan
sa
Metro
Manila
maoy
nagpili
-
ay
alang
sa
pagka
-
Chairman
niini
.
Niadtong
1995
,
pinaagi
sa
Republic
Act
7924
,
giusab
na
hinuon
og
balik
ang
ngalan
ngadto
sa
Metro
Manila
Development
Authority
,
ug
ang
ining
Chairman
gipatudlo
na
lamang
sa
Pamuno
sa
nasod
.
Ang
ekonomiya
sa
Iligan
labihang
nagsalig
sa
bug
-
at
nga
industriya
.
Human
sa
paghimo
sa
Maria
Cristina
(
Agus
VI
)
Hydroelectric
Plant
sa
National
Power
Corporation
(
NPC
,
NAPOCOR
)
sa
tuig
1950
,
ang
dakbayan
nakasinati
og
dali
nga
pagpaindustriya
nga
mipadayon
hangtod
sa
tuig
1980
.
Natukod
ang
kinadak
-
ang
planta
sa
puthaw
sa
nasod
,
National
Steel
Corporation
atong
panahona
.
[
5
]
May
pito
ka
mga
barangay
sa
pulo
sa
Olango
:
Ang
mga
Espanyol
o
Katsila
mao
ang
tawag
sa
mga
manlulupyo
sa
Espanya
-
45
milyones
ang
total
nga
populasyon
.
Adunay
mga
kaliwat
-
Espanyol
sa
ubang
kanasuran
sa
kalibotan
,
partikular
sa
Latin
Amerika
ug
Pilipinas
.
Ang
duha
nga
labing
giapilan
nga
esport
sa
Pilipinas
mao
ang
basketbol
ug
baksing
.
Ang
kasaysayan
sa
pagsulat
naglakip
sa
daghang
mga
sistema
sa
pagsulat
nga
nausab
sa
Karaang
Panahon
sa
Bronse
(
karaang
ika
-
4
nga
milenyum
BK
)
gikan
sa
neyolitikong
karaang
pagsulat
.
Ang
Eskandinabya
maoy
usa
ka
rehiyon
ug
peninsula
sa
amihanang
Uropa
.
Ang
mga
nasod
sa
Eskandinabya
:
Swesya
ug
Dinamarka
ug
Norwega
.
Ang
Simbahang
Katoliko
mabahin
ngadto
sa
Kasadpanon
o
Latin
ug
22
ka
mga
Sidlakang
Katoliko
,
mga
awtonomo
nga
simbahang
katoliko
,
ang
tanan
ubos
sa
Obispo
sa
Roma
,
nga
nag
-
inusara
o
apil
sa
Kolehiyo
sa
mga
Obispo
,
isip
labing
taas
nga
awtoridad
sa
kalibotan
sa
mga
butang
sa
pagtuo
,
moralidad
,
ug
panggobyerno
sa
simbahan
.
Ang
Katoliko
nabahin
ngadto
sa
mga
arya
nga
hurisdiksiyonal
,
kasagaran
binase
sa
teritoryo
.
Ang
estandard
nga
teritoryal
yunit
,
kada
usa
giulohan
sa
obispo
,
mao
ang
diyosesis
sa
Kasadpanon
ug
eparko
(
eparchy
)
sa
Sidlakang
Katoliko
.
Sa
tuig
2006
,
2
,
782
ang
sumatotal
sa
mga
diyosesis
(
o
"
Sees
"
)
.
Kining
maong
arya
nagalakip
ning
mosunod
:
Ang
Dakbayan
sa
San
Jose
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Nueva
Ecija
,
Pilipinas
.
Kini
ang
labing
amihanang
dakbayan
sa
lalawigan
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
duna
kiniy
populasyon
nga
108
,
254
ka
tawo
sa
23
,
191
nga
panimalay
.
Iligan
 
(
IGN
)
 
•
en
tu
regazo
dulce
es
vivir
;
R
:
Pasayloa
kami
Ginoo
,
Kay
ako
nakasala
Ang
Norala
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
mga
pre
-
Columbiano
nga
Tungang
amerika
nga
mga
sistema
sa
pagsulat
(
apil
na
ang
uban
nga
Olmec
ug
mga
Maya
nga
pagsulat
gikatuohang
naay
kagikan
nga
gawasnon
.
Ang
Somme
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Somme
.
Gimugna
ni
Augustus
ang
usa
ka
ministriya
alang
sa
transportasyon
.
Kini
maoy
iyang
gitahasan
sa
paghimo
ug
daghang
mga
agi
-
anan
.
Tungod
niini
,
mipaspas
ang
komunikasyon
,
panagbaylo
,
ug
ang
transportasyon
.
Niadtong
Marso
16
,
1521
,
naabot
ni
Magallanes
ang
Pilipinas
.
Naabot
niya
ang
Mazaua
(
dakbayan
sa
Butuan
karon
)
,
sa
habagatan
sa
Mindanao
,
nga
kaniadto
gidumala
ni
Raha
Kulambo
.
Dinhi
sa
giingon
nga
dapit
nahitabo
ang
unang
misa
sa
Pilipinas
.
Pinaagi
sa
tighubad
,
nagiyahan
ni
Kulambo
si
Magallanes
ngadto
sa
usa
sa
mga
sentro
sa
Kabisay
-
an
kaniadto
,
ang
Sugbo
.
Kini
nahitabo
niadtong
Abril
7
.
Plantilya
:
Infobox
Philippine
municipality
Kini
makit
-
an
sa
Bohol
,
Dinagat
,
Leyte
,
Samar
,
Palawan
ug
Mindanao
.
L
’
Homme
révolté
(
Prinanses
para
sa
Ang
Masukolon
,
lit
.
"
Ang
Masukolong
Tawo
"
)
mao
ang
titulo
sa
usa
nga
libro
nga
gisulat
ni
Albert
Camus
.
Similar
ang
mga
ideya
niini
mahitungod
sa
rebolusyon
sa
mga
ideya
ni
José
Rizal
sa
Noli
Me
Tangere
ug
El
filibusterismo
.
Ang
Les
Touches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
935
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
-
Atlantique
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
mga
kritiko
sa
Wikipedya
mipunterya
sa
sistemikong
bayas
ug
sa
mga
inkonsistensi
ug
sa
mga
palisiya
sa
paghatag
og
pabor
sa
konsenso
labaw
sa
kredensyal
sa
prosesong
pag
-
edit
.
[
6
]
Ang
pagkasaligan
sa
Wikipedya
ug
pagkasakto
isyu
usab
.
[
7
]
Ang
ubang
kritisimo
nasentro
sa
suseptibilidad
niini
sa
bandalismo
ug
sa
pagdugang
og
way
klaro
o
wa
ma
-
verify
nga
impormasyon
.
Scholarly
work
suggests
that
vandalism
is
generally
short
-
lived
.
[
8
]
[
9
]
Ang
87
.
5
DZFX
maoy
kanhing
estasyong
FM
sa
Insular
Life
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Kini
mao
ang
labing
unang
estasyong
FM
sa
nasod
.
Ang
Bohol
usa
ka
pulo
ug
lalawigan
sa
Pilipinas
nga
anaa
nahimutang
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
.
Ang
Dakbayan
sa
Tagbilaran
mao
ang
kaulohan
kun
kapital
niini
.
Sa
kasadpang
bahin
sa
lalawigan
atong
makit
-
an
ang
pulo
ug
lalawigan
sa
Sugbo
.
Sa
amihanang
-
sidlakan
makaplagan
ang
Leyte
ug
sa
habagatan
,
tabok
sa
Dagat
Bohol
(
Bohol
Sea
)
,
makaplagan
ang
Mindanao
.
Kini
ang
labing
importante
nga
ruta
sa
mga
biyahero
ug
mamaligya
sa
karaang
panahon
,
nga
mipasayon
sa
pagbayloay
sa
komersyo
ug
kultura
sa
rehiyon
—
ang
mga
Mesopotamiko
,
Ehiptoanon
,
Semitiko
,
Persiyano
,
Penisyo
,
Kartahines
,
Griyego
,
ug
Romano
.
Ang
kasaysayan
sa
Mediteraneo
importante
sa
pagsabot
sa
orihen
ug
paglambo
sa
mga
modernong
katilingban
Kasadpanon
.
Samal
Ang
Roche
-
la
-
Molière
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
103
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Landong
sa
langit
ang
dughan
mo
;
Ang
mga
adunahan
adunay
daghang
course
inig
ka
panihapon
.
Ang
unang
course
mahimong
adunay
itlog
,
utanon
,
ug
bulbog
.
Ang
main
course
adunay
karne
o
isda
.
Para
sa
dessert
,
kasagaran
nilang
kan
-
on
mao
ang
keyk
nga
adunay
dugos
,
ug
mga
prutas
.
Apan
alang
sa
mga
pobreng
lumulupyo
,
ang
panihapon
usa
ra
ka
salo
-
salo
sa
lugaw
ug
pan
,
olibo
,
prutas
,
ug
keso
.
Ang
Sara
3rd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Sara
may
42
,
363
ka
tawo
sa
8
,
473
na
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Mandaue
may
kawhaan
ug
pito
(
27
)
ka
baranggay
.
Ang
Mabini
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Mabini
may
populasyon
na
27
,
250
ka
tawo
sa
5
,
047
na
bubong
.
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Si
Jesús
(
Inebreyo
:
ישו
,
Yeshu
)
(
8
–
2
BC
/
BCE
-
29
–
36
AD
/
CE
)
,
usab
nailhan
nga
Jesus
sa
Nazaret
,
mao
ang
sentral
nga
tawo
sa
Kristiyanismo
.
Siya
gitawag
usab
isip
Jesucristo
(
Ininggles
:
Jesus
Christ
)
,
diin
ang
cristo
titulo
nga
gikan
sa
Grinyegong
χριστός
(
christós
)
,
ang
gipasabot
ang
"
ang
dinihogan
,
"
sa
Sinugboanon
,
nga
usab
kapareho
sa
Inebreyo
nga
משיח
(
mashíaḥ
;
Kinatsila
:
mesías
;
Ininggles
:
messiah
)
.
Ang
ngalang
Jesús
gikan
sa
Kinatsila
nga
gikan
sa
Linatin
Iesus
nga
gikan
sa
Grinyegong
Ιησούς
(
Iisoús
)
,
nga
usab
orihinal
nga
ginikanan
sa
Inebreyo
יהושע
‎
(
Yehoshúa
)
o
sa
Inarameyo
ישוע
(
Yeshúa
)
,
ang
gipasabot
"
Si
YHWH
ang
kaluwasan
.
"
Ang
Anini
-
y
usa
ika
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
623
ka
tawo
sa
3
,
610
ka
bubong
.
Pilar
Ug
sa
pagkakita
niya
sa
mga
panon
sa
katawhan
,
siya
mitungas
sa
bukid
,
ug
sa
nakalingkod
siya
ang
iyang
mga
tinun
-
an
miduol
kaniya
.
Ug
kanila
mibungat
siya
sa
iyang
baba
sa
pagtudlo
nga
nag
-
ingon
:
Ilalom
sa
Presidente
mao
ang
mga
nagkalain
-
laing
mga
ahensya
ug
departamento
sa
gobyerno
sama
sa
Armed
Forces
of
the
Philippines
(
AFP
)
,
Bureau
of
Internal
Revenue
(
BIR
)
,
Department
of
Interior
and
Local
Government
(
DILG
)
,
Department
of
Justice
(
DOJ
)
ug
uban
pa
.
Ang
Ehikutiba
ang
naay
responsibilid
nga
mupatoman
sa
mga
balaod
nga
gi
pasa
sa
Kongreso
ug
tanang
programa
sa
gobyerno
.
Ang
Don
Victoriano
Chiongbian
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
adunay
klima
nga
tropikal
.
Ang
kasarangang
temperatura
sa
tibuok
tuig
kay
28
 
°
C
(
82
 
°
F
)
.
Ang
kinainitang
temperatura
sa
dakbayan
nga
natala
kay
39
 
°
C
(
102
 
°
F
)
sa
Hulyo
1998
.
Ang
dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
madawat
ug
patas
nga
ulan
sa
tibuok
tuig
.
Ag
kinaugahang
buwan
mao
ang
Abril
apan
ang
kinabasaang
buwan
mao
ang
Hulyo
.
Ang
ting
-
ulan
sa
dakbayan
nagsugod
sa
bulan
sa
Hunyo
ug
magtapos
sa
bulan
sa
Nobiyembre
.
Ang
ting
-
uga
nagsugod
sa
bulan
sa
Disiyembre
ug
magtapos
sa
bulan
sa
Mayo
.
Mao
kini
ang
tulo
ka
principyo
sa
Juche
:
Ang
literal
nga
kahulogan
sa
literatura
kun
katitikan
mao
ang
"
kahibalo
sa
mga
sulat
kun
sinulat
"
,
apan
ang
termino
sagad
nagpasabot
sa
koleksiyon
sa
mga
teksto
,
diin
sa
kultura
sa
Kasadpan
sagad
prosa
,
nga
mahimong
piksiyon
ug
di
-
piksiyon
,
dula
(
drama
sa
tablado
)
,
ug
balak
.
Sa
daghang
bahin
sa
kalibotan
,
gilakip
usab
sa
literatura
ang
mga
teksto
nga
dili
lang
sinulat
apan
binaba
(
oral
)
usab
,
sama
sa
epiko
,
leyenda
,
mito
,
ug
mga
porma
sa
binaba
nga
pamalak
.
Sa
wala
pa
moabot
ang
mga
Kastila
,
ang
Gingharian
sa
Sugbo
[
6
]
usa
na
ka
poste
sa
negosyo
,
ug
may
ruta
sa
pamaligya
ngadto
padulong
sa
Malaysia
og
Indonesia
.
Ang
Vaujours
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
214
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Clarin
nabahin
ngadto
sa
29
ka
mga
barangay
.
Ang
Tipolo
maoy
usa
sa
kinaurbanisadong
baranggay
sa
Mandaue
.
Mao
usab
kini
ang
may
pinaka
-
dako
ug
kita
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
26
ka
mga
barangay
.
Unom
(
6
)
ang
lungsod
sa
lalawigan
sa
Siquijor
.
Ang
Calvi
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
815
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Corse
sa
rehiyon
sa
Corse
.
Ning
pipila
ka
mga
tuig
ang
nakalabay
,
ang
erya
gitutokan
sa
medya
tungod
sa
pagdaghan
sa
mga
teroristang
organisasyon
nga
giingong
may
kalabotan
sa
pakigbisog
didto
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
.
Giingong
ang
Mindanao
nasudlan
na
sa
mga
elemento
sa
Jemaah
Islamiyah
.
Ingon
man
ang
Abu
Sayyaf
gipasinglang
terorista
,
usa
ka
butang
nga
nagguba
sa
matinud
-
anong
panawagan
alang
sa
kagawasan
sa
mas
moderadong
mga
pundok
sama
sa
Moro
Islamic
Liberation
Front
(
MILF
)
.
Haut
-
Rhin
Ang
Gaza
(
Inarabyanhon
:
غزة
,
Ghazzah
;
Kinatsila
/
Ininggles
:
Gaza
)
maoy
kasadpang
parte
sa
Palestina
.
Ang
Dakbayan
sa
Gaza
kabesera
niini
.
Ang
Pinersyano
(
gikan
sa
Initalyanong
per
·
sia
·
no
;
Pinersyano
:
فارسی
,
Fārsi
;
o
پارسی
,
Pārsi
;
Kinatsila
:
persa
)
maoy
pinulongang
Indo
-
Uropanhon
.
Opisyal
kini
nga
pinulungan
sa
Iran
,
Apganistan
sa
ngalang
Dinari
(
دری
,
Dari
)
,
ug
Tayikistan
sa
ngalang
Tinayiko
(
Тоҷикӣ
,
Tājiki
)
.
Ang
Akademya
sa
Pinulongan
ug
Katitikang
Persyano
mao
ang
regulador
niini
.
Ang
Sogod
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
37
,
402
ka
tawo
sa
7
,
266
ka
bubong
.
National
Museum
of
Indonesia
in
Central
Jakarta
Ang
Nobiyembre
25
ang
ika
-
329
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
36
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Kini
ang
196
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Essonne
sa
Pransiya
.
Ang
Seine
-
Saint
-
Denis
sakop
sa
Seine
hangtod
sa
tuig
1968
.
Ang
Sugbo
(
Kinatsila
:
Cebú
)
usa
ka
lalawigan
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
kapital
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
lalawigan
mao
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
lalawigan
gitibuok
sa
mga
pulo
sa
Sugbo
,
Mactan
,
Malapascua
,
Bantayan
,
Olango
,
ug
Camotes
.
Amo
kang
gimahal
Ang
Bongao
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
58
,
174
ka
tawo
sa
10
,
146
ka
bubong
.
Ang
Payao
nabahin
ngadto
sa
29
ka
barangay
.
Ang
Lhuys
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
106
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Si
Noemi
(
Veronica
Scopelliti
natawo
Enero
25
1982
,
Roma
,
Lacio
)
maoy
Italyanong
maghuhuni
sa
rhythm
and
blues
,
soul
,
pop
,
blues
,
rock
,
jazz
,
reggae
,
ska
.
Ang
batakan
nga
teolohikal
nga
konseto
sa
Islam
mao
ang
tawhīd
nga
ang
pagtuo
nga
naay
usa
lamang
ka
diyos
.
Ang
Inarabong
pulong
sa
Diyos
mao
ang
Allāh
;
kasagaran
sa
mga
iskolar
nagtuo
nga
kini
gikan
sa
kontraksyon
sa
mga
pulong
nga
al
-
(
ang
)
ug
ilāh
(
ginoo
,
linaki
nga
porma
)
,
nga
nagpasabot
"
ang
diyos
"
(
al
-
ilāh
)
,
apan
ang
uban
misubay
sa
kagikan
ani
gikan
sa
Aramikong
'
'
Alāhā
.
[
23
]
Ang
una
sa
Lima
ka
Haligi
sa
Islam
,
nga
tawhīd
gisulti
sa
shahadah
(
testipikasyon
)
,
nga
nagsulti
nga
walay
diyos
apan
Ang
Diyos
,
ug
si
Muhammad
ang
mensahero
sa
Diyos
.
Sa
tradisyonal
nga
Islamikong
teolohiya
,
Ang
Ginoo
labaw
sa
tanang
masabtan
;
ang
mga
MUslim
dili
tugtan
nga
mohuna
-
huna
sa
hulagway
apan
sa
pag
-
ampo
ug
pagasimbahon
siya
isip
tigpanalipod
.
Bisan
ang
mga
Muslim
mituo
kang
Jesus
nga
propeta
,
gisalikway
ang
Kristiyanong
doktrina
sa
Trinidad
,
nga
mitandi
niini
ngadto
sa
politeyismo
.
Sa
Islamikong
Teyolohiya
,
si
Jesus
usa
lamang
ka
taw
ug
dili
anak
sa
Diyos
;
;
[
24
]
Ang
Diyos
gihulagway
sa
kapitulo
(
sura
)
sa
Kuran
nga
"
Diyos
,
ang
Usa
ug
Usa
lamang
;
Diyos
,
ang
Walay
Kataposan
,
Absoluto
;
walay
Siya
gipaanakan
,
ni
Siya
pinaanak
;
Ug
walay
bisag
unsa
nga
sama
Kaniya
.
"
.
"
[
25
]
Sa
nag
-
uros
-
uros
niyang
pangindahay
nga
makab
-
ot
na
unta
ang
kahiusahan
sa
pagpalambo
sa
dilang
Binisaya
,
siya
nagkanayon
:
“
Pagkaanindot
kaha
unta
kon
magkahiusa
na
ang
tanang
kapunongan
nga
naglitok
sa
Binisaya
ilabi
na
gayod
sa
tanang
magsusulat
nga
usa
na
lang
ang
tamdanan
nga
diksiyonaryo
ug
batadila
nga
gamiton
diha
sa
atong
pagsulat
.
Usa
na
lamang
unta
ug
dili
na
ipaagi
sa
panaglalis
,
aron
hapsay
nga
makab
-
ot
natong
tanan
ang
usa
lamang
ka
tumong
ug
katuyoan
–
ang
pagpalipang
ug
pagpalambo
sa
dilang
Bisaya
.
”
Ang
Nobiyembre
6
ang
ika
-
310
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
55
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
RPN
-
5
Zamboanga
teknikal
nga
nailhang
DXXX
-
TV
,
channel
5
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Radio
Philippines
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
Barangay
Tugbungan
,
Dakbayan
sa
Zamboanga
.
Sa
tuig
1919
,
human
sa
kadaogan
sa
Pransiya
sa
Unang
Gubat
Kalibotanon
,
ang
Alsace
-
Lorraine
giuli
ngadto
sa
Pransiya
ubos
sa
Tratado
sa
Versailles
.
Gidesisyonan
nga
dili
ibalik
ang
karaang
departamento
ngadto
sa
utlanan
niini
sa
wala
pa
ang
1871
.
Hinuon
,
ang
Meurther
-
et
-
Moselle
wala
hilabti
,
ug
ang
upat
sa
ikalima
(
4
/
5
)
sa
Mosela
nga
giilog
sa
Alemanya
niadtong
1871
maoy
gihimong
"
bag
-
ong
"
Mosela
.
Kini
ang
498
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Meuse
sa
Pransiya
.
Kini
nga
pinulongan
napasikat
sa
kalibotan
sugod
lang
sa
ika
-
20
siglo
tungod
sa
kolonyalismo
ug
globalisasyon
diin
ang
Britanya
ug
Estados
Unidos
nga
parehong
maimpluwensyang
nasod
,
mao
ang
mga
nagsabwag
niining
pinulongan
.
Ang
sistemang
UN
mao
ang
internasyonal
nga
standard
para
sa
romanisasyon
sa
Inebreo
.
[
1
]
Ang
Orden
Ehekutibo
Isip
492
(
gipagawas
Pebrero
1
,
2006
)
nagsugo
sa
NICA
sa
pag
-
aktibeyt
sa
National
Maritime
Aerial
Reconnaissance
and
Surveillance
Center
kun
NMARSC
.
Ang
NMARSC
gitahasan
nga
mahimong
primaryang
probayder
sa
imagery
intelligence
alang
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
Agosto
7
ang
ika
-
219
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
146
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Tanakh
Koren
gihubad
sa
Iningles
ni
Harold
Fisch
,
usa
ka
eskolar
sa
katitikan
.
[
2
]
Ang
iyang
hubad
gibase
sa
Jewish
Family
Bible
ni
Michael
Friedländer
nga
nakabase
sa
Authorized
King
James
Version
.
[
3
]
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Plantilya
:
Uropa
Ang
Septiyembre
11
ang
ika
-
254
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
111
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Human
niini
,
gisulayan
sa
namunoan
sa
karaang
PKP
pagpatay
si
Sison
.
Apan
ang
reorganisadong
PKP
may
mas
dakong
suporta
ug
ang
bag
-
ong
panlantaw
politikal
nakaagni
og
daghan
sa
pagpasakop
niini
.
Pagka
Marso
29
,
1969
,
ang
reorganisadong
PKP
miorganisa
sa
Bag
-
ong
Kasundalohan
sa
Katawhan
(
NPA
)
.
Ang
Anini
-
y
may
23
ka
barangay
.
Ang
Hadji
Panglima
Tahil
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Ang
San
Francisco
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
11
,
521
ka
tawo
sa
2
,
286
ka
bubong
.
Ang
Valsonne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
600
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Tuod
man
,
niadtong
Septiyembre
1
,
1939
,
misulong
ang
mga
tropang
pangyuta
ug
ang
Luftwaffe
(
pwersa
sa
kahanginan
)
sa
Alemanya
ngadto
sa
Poland
.
Maisogong
gikontra
sa
mga
Polako
ang
mga
Nazi
,
apan
wala
sila
makabatok
sa
kusgang
kasundaluhan
ni
Hitler
.
Gibomba
sa
Luftwaffe
ang
mga
dakbayang
polako
sama
sa
Warsaw
ug
Lordz
.
Human
maka
-
amgo
nga
dili
mahunong
si
Hitler
gamit
ang
dimpolmasya
,
mideklara
og
gubat
ang
Britanya
ug
Pransya
niadtong
Septiyembre
3
.
Ang
Dakbayan
sa
Zamboanga
mao
ang
ulohan
sa
Rehiyon
sa
Zamboanga
.
Ang
Néville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
109
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Dunay
58
ka
barangay
ang
nahisakpan
sa
Daram
.
Ang
Simbahang
Katolikong
Romano
(
Kinatsila
:
Ecclesia
Catholica
Romana
)
mao
ang
simbahang
Kristiyano
nga
tibuok
ang
komunyon
sa
Obispo
sa
Roma
,
ang
Santo
Papa
,
sa
karon
si
Papa
Benedicto
XVI
.
Ang
simbahan
misubay
sa
iyang
pagkahimo
ngadto
sa
mga
orihinal
nga
Kristiyano
nga
komunidad
nga
gipundar
ni
Jesucristo
ug
gipangsabwag
sa
mga
Dose
Apostoles
,
partikular
si
San
Pedro
.
Ang
Laua
-
an
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
258
ka
tawo
sa
4
,
725
ka
bubong
.
 
Malayo
-
Polynesian
Usa
ka
mapait
nga
pakigbisog
alang
sa
kagawasan
gipanghingusgan
sa
lain
-
laing
mga
paksiyon
sa
Muslim
nga
populasyon
sa
Mindanao
sulod
na
sa
lima
ka
siglo
.
Ang
mga
sundalo
sa
Espanya
,
Estados
Unidos
,
Hapon
,
ug
sa
Pilipinas
mismo
wala
makapugong
sa
ilang
kagustohan
nga
mahimuwag
sa
mas
dakong
Kristiyanong
nasod
.
Tungod
sa
dinagkong
mga
pag
-
ilog
sa
kayutaan
ug
ang
pagsulod
sa
mga
internal
nga
imigrante
ngadto
sa
Mindanao
,
ang
mayoriya
sa
populasyon
sa
Mindanao
ning
panahona
dili
na
Muslim
.
Agosto
1899
,
gisulat
ni
Jose
Palma
ang
balak
Filipinas
sa
pinulongang
Kastila
.
Kini
maoy
nahimong
liriko
sa
nasodnong
himno
.
Ang
Julita
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
12
,
096
ka
tawo
sa
2
,
537
ka
bubong
.
Ang
Loboc
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Ang
Kalingalan
Caluang
usa
ka
ika
-
5
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
688
ka
tawo
sa
4
,
162
ka
bubong
.
Ang
Maramag
usa
ka
ikaunang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
75
,
233
ka
tawo
sa
14
,
267
ka
bubong
.
Ang
Ipil
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Gitabi
usab
kini
sa
mga
Waray
sa
Leyte
ug
Samar
,
Porohanon
sa
Poro
,
mga
Ilonggo
sa
Negros
Oriental
,
Eskaya
sa
Bohol
,
ug
sa
mga
lumad
(
sama
sa
mga
Ata
,
Bagobo
,
Butuanon
,
Maranao
ug
Tausug
)
ug
mga
mibalhin
nga
mga
Pilipinhong
hungpong
lumadnon
(
sama
sa
Ilokano
ug
Ilonggo
)
,
tagagawas
nga
mga
lumadnong
hugpong
(
sama
sa
Katsila
-
Pilipino
,
Intsek
-
Pilipino
,
Hapon
-
Pilipino
,
ug
mga
Koreyano
-
Pilipino
,
ug
ubang
mga
tawo
sa
Mindanao
isip
ikaduhang
pinulongan
.
Ang
Dakbayan
sa
Kidapawan
nabahin
ngadto
sa
40
ka
barangay
.
Ang
Les
Mars
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
274
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
Kolambugan
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
180
ka
tawo
sa
4
,
823
ka
bubong
.
(
CAMO
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Moulins
,
gimugna
sa
2001
.
Kini
ang
185
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
Pransiya
.
Ang
Toboso
nabahin
ngadto
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
.
Ang
Jonás
(
Inebreyo
:
יונה
,
Yona
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Les
Pavillons
-
sous
-
Bois
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
375
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Talalora
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Talalora
may
6
,
580
ka
tawo
sa
1
,
272
na
bubong
.
Plantilya
:
Tarlac
Lupang
hinirang
,
Ang
Dakbayan
sa
Santiago
maoy
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Isabela
sa
Pilipinas
.
Pagka
-
1969
ang
mga
komyun
sa
Châteaufort
ug
Toussus
-
le
-
Noble
gikan
sa
katapad
nga
departamento
sa
Essonne
gibalhin
sa
Yvelines
.
Ang
Loire
-
Atlantique
(
kanhi
Loire
-
Inférieure
)
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
kasadpang
baybayon
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Loire
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
Ang
Saint
-
Front
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
544
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Réunion
(
Prinanses
:
Île
de
la
Réunion
,
kaniadto
Île
Bourbon
)
,
usa
ka
isla
nga
nahimutang
sa
Kadagatang
Indyan
sa
sidlakan
sa
Madagascar
,
mga
200
km
habagatang
-
kasadpan
sa
Mauritius
,
ang
pinakaduol
nga
isla
.
Si
Tranquilino
P
.
Udarbe
usa
ka
magsusulat
nga
Sugboanon
.
|
insee
=
68112
|
cap
=
68500
}
}
Panabo
6
.
Paborota
ang
puyo
hangtod
sa
mga
30
mm
Hg
ibabaw
sa
systolic
nga
presyon
nga
ginotaran
atol
sa
pagdagpi
.
Ang
WAVE
101
.
9
maoy
estasyong
FM
sa
Nation
Broadcasting
Corporation
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
Bambantay
ken
baybay
Ang
La
Fouillouse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
035
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ikadose
(
Associate
Editor
)
:
Edgar
S
.
Godin
(
2005
-
hangtod
sa
kasamtangan
)
;
mga
sakop
sila
si
Richel
Dorotan
,
ug
Eleazar
T
.
Acampado
.
Human
niadto
,
mibalik
si
Napoleon
sa
Pransiya
uban
ang
iyang
menos
100
,
000
nga
kasundalohan
.
Ang
kapin
500
,
000
nga
Kowalisyon
minggukod
,
ug
gialirongan
ang
Pransiya
,
andam
na
sa
pagkuha
niini
.
Unang
Ganti
,
“
Kapyot
-
Bagon
”
ni
Anito
Beronilla
;
Ikaduhang
Ganti
,
“
Ang
Pangutana
”
ni
Uriel
Vallecera
;
Ikatulong
Ganti
,
“
L
”
ni
Richel
Dorotan
;
Unang
Pinasidunggan
,
“
Esport
Lang
”
ni
Fred
F
.
Monternel
;
ug
Ikaduhang
Pinasidunggan
,
“
Kapay
-
kapay
Ug
Kagiki
”
ni
Eleazar
T
.
Acampado
.
Ang
Nièvre
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Nièvre
.
Ang
Préaux
-
Saint
-
Sébastien
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
40
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Calvados
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
katolisismo
mao
ang
mayorya
nga
relihiyon
(
mga
80
%
sa
tanang
relihiyon
)
sa
mga
Pilipino
.
Ang
Salug
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
28
,
914
ka
tawo
sa
5
,
838
ka
bu
.
Sa
sinugdanan
sila
may
60
lamang
ka
manggugubat
ug
34
ka
pusil
/
riple
.
Panahon
sa
diktadorya
ni
kanhi
pamuno
-
nasod
Ferdinand
Marcos
,
midaghan
ang
mga
sakop
sa
NPA
.
Human
sa
deklarasyon
sa
balaod
militar
niadtong
1972
,
lini
mga
tinun
-
an
nagpasakop
sa
maong
pundok
.
Ang
Nobiyembre
26
ang
ika
-
330
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
35
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
pasipiko
,
nagpadayon
sa
pag
-
atake
ang
mga
Amerikano
sa
perimetro
sa
mga
Hapon
.
Sa
tungang
bahin
sa
Hunyo
,
1944
,
ilang
gisugdan
ang
usa
ka
opensiba
didto
sa
mga
isla
sa
Mariana
ug
Palau
.
Nakakuha
usab
sila
'
g
usa
ka
dakong
kadaogan
batok
sa
mga
Hapon
didto
sa
Dagat
sa
Pilipinas
sulod
lamang
sa
pipila
ka
adlaw
.
Sa
ulahing
Oktubre
,
ilang
gisulong
ang
isla
sa
Leyte
,
Pilipinas
;
human
niadto
,
ang
mga
Alyado
nakakuha
'
g
dakong
kadaogan
batok
sa
mga
Hapon
didto
sa
Golpo
sa
Leyte
.
[
85
]
Ever
within
thy
skies
and
through
thy
clouds
,
Kauban
sa
iyang
panel
sa
pagdepensa
sa
iyang
tesis
sila
si
Dr
.
Ariel
Agcaoili
,
Prof
.
Ligaya
Tiamson
-
Rubin
,
Prof
.
Eugene
Evasco
,
ug
Prof
.
Luna
Sicat
.
Ang
Bumbaran
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
6
,
589
ka
tawo
sa
1
,
133
ka
bubong
.
Ang
Nobiyembre
12
ang
ika
-
316
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
49
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Saint
-
Jean
-
du
-
Falga
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
263
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ariège
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Marseilles
-
lès
-
Aubigny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
802
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Sa
dihang
nahimong
"
hapsay
"
na
ang
mga
panghitabo
sa
Uropa
alang
sa
ilang
mga
plano
,
nagsugod
ug
pagpangandam
ang
Alemanya
,
Hapon
,
ug
ang
Unyong
Sobyet
.
Ang
mga
Sobyet
nagsugod
na
og
duda
sa
ilang
relasyon
uban
sa
Alemanya
,
samtang
ang
mga
Hapon
naglaraw
sa
paggamit
sa
kagubot
didto
sa
Uropa
aron
makuha
ang
mga
adunahang
kolonyang
Uropeyo
didto
sa
Asya
.
Ang
duha
ka
mga
gahom
(
Sobyet
ug
Hapon
)
mipirma
og
usa
ka
Kasabotan
sa
Neyutralidad
niadtong
Abril
,
1941
.
[
18
]
Apan
bali
ang
gihimo
sa
mga
Aleman
,
kinsa
nagsugod
na
og
andam
alang
sa
usa
ka
opensiba
batok
sa
mga
Ruso
.
Sila
nagpadala
'
g
mga
tropa
duol
sa
utlanan
sa
Unyong
Sobyet
,
ilabi
na
sa
Finland
ug
sa
Romanya
.
[
19
]
Ang
Goussainville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
28
,
000
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Dinhi
gipalayas
niadtong
1814
gikan
sa
Pransiya
si
Napoeon
Bonaparte
.
Apan
bisan
pa
niini
,
nadaot
ang
relasyon
sa
mga
KAsadpang
Alyado
ug
ang
Unyong
Sobyet
,
tungod
sa
ilang
pagtukod
sa
kaugalingong
mga
"
sphere
sa
impluwensiya
"
.
Ang
Uropa
nabahin
tali
sa
Kasadpanon
ug
Sobyet
nga
"
sphere
"
tungod
sa
Puthaw
nga
Kurtina
.
Sa
Asya
,
ang
Asya
maoy
gitunga
sa
duha
ka
kampo
.
Ang
maong
mga
pagkabahin
maoy
unang
timailhan
sa
Bugnaw
nga
Gubat
tali
sa
AMerika
ug
sa
Unyong
Sobyet
.
Ang
kuf
(
Inebreyo
:
ק
;
Inarabigo
:
ﻕ
,
qāf
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Seine
-
et
-
Marne
nailhan
sa
iyang
templado
(
temperate
)
nga
klima
.
Ang
Capoocan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
nahimutangan
sa
amihanang
dapit
sa
lalawigan
sa
daplin
sa
Carigara
Bay
.
Sa
sidlakan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Carigara
.
Sa
kasadpan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Leyte
.
Sa
habagatan
sa
lungsod
maoy
ang
lungsod
sa
Kananga
ug
ang
Dakbayan
sa
Ormoc
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
tabok
sa
Carigara
Bay
maoy
ang
pulo
ug
lalawigan
sa
Biliran
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
593
ka
tawo
sa
5
,
400
ka
bubong
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Yvelinois
.
Bhutan
(
opisyal
:
Gingharian
sa
Bhutan
(
Dzongkha
:
འབ
ྲ
ུ
ག
་
ཡ
ུ
ལ
Druk
Yul
;
(
IPA
:
[
buː
'
tɑːn
]
)
)
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
Habagatang
Asya
,
natung
-
an
sa
Indya
ug
Tsina
.
Mabukid
ang
tibuok
nasod
eksep
sa
gamay
nga
parte
nga
kapatagang
subtropikal
sa
habagatan
.
Ang
kini
nga
kapatagan
adunay
mga
balye
nga
gitawag
og
Duars
.
Thimphu
ang
iyang
kapital
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
.
Sa
amihanang
bahin
sa
lungsod
sa
Palompon
ang
tulo
ka
pulo
nga
gitawag
ug
Tres
Marias
,
nga
gilangkuban
sa
Tabuk
,
Gumalak
ug
Cabgan
.
Birhen
kansang
Kadayganan
Giawit
Namo
,
Nauru
maoy
usa
ka
islang
nasod
sa
rehiyon
sa
Mikronesya
sa
Habagatang
Kadagatang
Pasipiko
.
Ang
labing
duol
nga
silingan
mao
ang
isla
sa
Banaba
sa
Kiribati
,
300
km
pasidlakan
.
Ang
Nauru
mao
ang
labing
gamay
nga
islang
nasod
sa
kalibotan
,
21
km
²
(
8
.
1
sq
.
mi
)
lang
ang
arya
.
Kini
sab
ang
labing
gamay
nga
independiyente
nga
republika
,
ug
nag
-
inusarang
way
kapital
nga
opisyal
.
Gilusad
usab
ni
Napoleon
ang
usa
ka
gubat
ekonomiko
,
diin
gipugos
niya
ang
ubang
mga
nasod
Uropeyo
sa
pag
-
boycott
sa
mga
produktong
Ingles
.
Kini
gitawag
og
Sistemang
Kontinental
.
Nanghinaot
siya
nga
ang
dili
niya
makuha
sa
militar
nga
pamaagi
,
mapukan
niya
gamit
ang
ekonomiya
.
Apan
usa
kini
sa
iyang
dakong
kasaypanan
,
kay
daghang
nasod
ang
wala
mahiuyon
niini
,
ug
busa
naninguha
sa
pag
-
alsa
batok
kaniya
.
Ang
Corgoloin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
900
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Béthune
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
556
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Kompederasyong
Swiso
(
Kinatsila
:
Con
·
fe
·
de
·
ra
·
ción
sui
·
za
;
Ininggles
:
Swiss
Confederation
;
Inaleman
:
Schweizerische
Eidgenossenschaft
;
Prinanses
:
Confédération
suisse
;
Initalyano
:
Confederazione
Svizzera
,
Rinomantse
:
Confederaziun
svizra
;
Linatin
:
Confoederatio
Helvetica
)
o
Swisa
(
Kinatsila
:
Sui
·
za
)
usa
ka
nasod
nga
adunay
7
.
5
ka
milyon
nga
populasyon
sa
sentral
nga
rehiyon
sa
Kasadpang
Europa
.
Kini
gitaliwad
-
an
sa
Alemanya
,
Pransiya
,
Italya
,
Austriya
ug
Liechtenstein
.
Ang
Suisa
usa
ka
multilingual
nga
nasod
—
upat
ang
iyang
opsiyal
nga
pinulongan
:
Inaleman
,
Prinanses
,
Initalyano
ug
Romansh
.
Ang
Suisa
gibahin
ngadto
sa
26
nga
canton
,
unom
niini
usahay
tawagon
nga
"
half
-
cantons
"
tungod
kay
mas
gamay
ang
ilang
representasyon
sa
Konseho
sa
mga
Estado
.
Ang
Suisa
sa
iyang
kasaysayan
nailhan
sa
iyang
pagka
-
neutral
(
wala
pa
ni
maapil
o
moapil
sa
usa
ka
gubat
sugod
niadtong
1815
)
mao
nga
daghang
organisasyong
internasyonal
,
sama
sa
Hiniusang
mga
Nasod
o
United
Nations
,
nga
bisa
'
g
naka
-
sentro
sa
New
York
,
adunay
mga
departamento
sa
Suisa
.
Dili
miyembro
sa
Unyon
sa
Uropa
ang
Suisa
.
Ang
arkitektura
usa
ka
multi
-
disciplinary
nga
natad
,
naglakip
sa
matematika
,
siyensiya
,
arte
,
teknolohiya
,
katilingbanong
siyensiya
,
politika
,
kasaysayan
,
gumaran
,
ug
uban
pa
.
Sa
pamulong
ni
Vitruvius
,
"
Ang
arkitektura
mao
ang
usa
ka
siyensiya
,
gikan
sa
daghang
siyensiya
,
ug
giadornohan
sa
daghan
ug
managlahing
kahibalo
:
pinaagi
sa
ilang
panabang
ang
usa
ka
hukom
naporma
binase
niadtong
mga
sinulat
nga
resulta
sa
ubang
mga
arte
.
"
Mipuno
siya
nga
ang
usa
ka
arkitekto
angayng
batid
sa
musika
,
astronomiya
,
ubp
.
Binisayang
Sinugboanon
ang
pinulongan
sa
mga
pulo
ug
lungsod
sa
Almagro
ug
Santo
Niño
samtang
Binisayang
Winaray
ang
pinulongan
sa
ubang
dapit
sa
lalawigan
.
Ang
Tellecey
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
108
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Gawas
ning
lima
,
may
ubang
natad
nga
sagad
lakip
sa
gitun
-
an
sa
mga
gumaran
.
Kini
mao
ang
politika
(
giila
ni
Aristóteles
nga
sakop
sa
etika
)
,
pisika
(
sa
kahulogang
unsa
ang
materya
ug
enerhiya
)
,
relihiyon
ug
teyolohiya
.
Ang
Lupang
Hinirang
(
Sinugbuanon
:
Yutang
Hinigugma
o
Yutang
Tabunon
)
mao
ang
nasudnong
awit
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
25
ka
mga
barangay
.
Ang
Le
Kremlin
-
Bicêtre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
348
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Pastrana
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
351
ka
tawo
sa
2
,
805
ka
bubong
.
Ang
Santa
Barbara
3rd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Santa
Barbara
may
46
,
076
ka
tawo
sa
8
,
821
na
bubong
.
Ang
prinsipal
nga
mga
dakbayan
(
base
sa
populasyon
)
naglakip
ning
mosunod
:
Ang
diastolic
blood
pressure
kasagaran
magpabilin
nga
pareho
sa
tanang
oras
.
Ang
systolic
blood
pressure
mabantayan
nga
mag
-
usab
-
usab
.
Kini
motaas
kon
kita
molihok
o
nabalaka
.
Apan
mobalik
usab
kini
sa
normal
sulod
sa
5
-
10
ka
minuto
nga
pagpahulay
.
Normal
kini
nga
panghitabo
.
Ang
presyon
dili
angay
nga
motaas
kon
kita
nakapahulay
.
Ang
Abril
20
ang
ika
-
110
nga
adlaw
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
255
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Autheuil
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
143
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Orne
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Pio
V
.
Corpuz
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Bato
nabahin
ngadto
sa
32
ka
mga
barangay
.
Ang
Dakbayan
sa
Borongan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
og
55
,
141
ka
tawo
sa
10
,
699
na
bubong
.
Usa
sa
mga
dagkong
panghitabo
panahon
sa
berano
mao
ang
kapiyestahan
sa
Vieilles
Charrues
sa
Carhaix
-
Plouguer
diin
ang
mga
dagkong
internasyonal
nga
mga
artista
moapil
.
[
1
]
Ang
Magsaysay
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
43
,
172
ka
tawo
sa
9
,
066
ka
bubong
.
(
CAA
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
Ajaccien
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Templemars
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
359
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
alta
presyon
o
hayblad
(
HTN
o
HPN
)
mao
ang
sitwasyon
sa
pagtaas
sa
presyon
sa
dugo
nga
makamugnag
dakong
kadaot
sa
lawas
ug
mahimong
mosangpot
sa
dihadihang
kamatayon
.
Ang
alta
presyon
nabahin
sa
duha
,
ang
esensyal
(
o
panguna
)
ug
segunda
.
Ang
esensyal
nga
alta
presyon
mipasabot
nga
walay
nakit
-
an
nga
ginikanang
sakit
sa
pag
-
esplikar
sa
kondisyon
sa
pasyente
.
Ang
segunda
nga
alta
presyon
mipasabot
nga
ang
alta
presyon
resulta
sa
(
isip
segunda
)
usa
pa
ka
kondisyon
nga
medikal
,
sama
sa
sakit
sa
kidney
,
o
mga
tumor
.
Ang
permanenteng
alta
presyon
puyde
moresulta
sa
estrok
,
atake
sa
kasingkasing
,
sakit
sa
kidney
,
ubp
.
Bisan
kon
gamay
lang
ang
pagtaas
sa
presyon
(
o
presyur
)
,
moresulta
kini
sa
pagmubo
sa
kinabuhi
.
Kon
grabe
ang
hitas
-
on
sa
presyon
(
50
%
o
mas
dako
pa
sa
normal
nga
presyon
sa
kaugatan
)
,
puyde
kini
ikamatay
sa
tawo
sa
dayon
.
Sa
pagkahugno
sa
diktadoryang
Marcos
sa
tuig
1986
,
usa
si
Sison
sa
mga
gipangbuhian
ni
pamuno
-
nasod
Corazon
Aquino
.
Ang
pagbuhi
kaniya
giingong
alang
sa
"
nasodnong
rekonsilasyon
"
,
apan
kini
giprotestahan
sa
mga
sakop
sa
kasundalohan
.
Ang
Manila
Bulletin
Publishing
Corporation
usa
ka
kompaniya
sa
pamantalaan
sa
Pilipinas
.
Ang
maong
pag
-
alsa
mao
ang
una
gawas
sa
mga
nanghitabo
didto
sa
Luzon
.
[
1
]
Ang
mga
dakbayan
sa
Paris
,
Lyon
ug
Marseille
gibahin
ngadto
sa
mga
municipal
arrondissement
,
apan
ang
maong
pagkagamit
sa
termino
lahi
sa
gigamit
dinhi
ning
maong
artikulo
.
Kon
ang
alta
presyon
makaplagan
sa
mga
tawo
nga
menor
de
edad
(
bata
,
bayong
-
bayong
o
dalagita
)
kinahanglan
nga
hilngon
kon
duna
pa
bay
lain
nga
peligro
gawas
sa
alta
presyon
,
sa
mga
membro
sa
pamilya
o
diyabetes
.
Kinahanglan
usab
nga
hilngon
kon
unsa
ang
mga
hinungdan
sa
pagtaas
sa
presyon
.
Ang
Rouen
ang
lokal
nga
kapital
.
Kini
may
mga
historikal
nga
mga
simbahan
ug
ubang
edipisyo
.
DAKONG
malamposon
ang
gipahigayong
Ika
-
10
nga
Kombensiyon
sa
mga
magsusulat
nga
Bisdak
nga
nagpailawom
sa
landong
sa
BATHALAD
-
Mindanao
sa
pagpamuno
ni
Outgoing
President
Marcelo
A
.
Geocallo
kaniadtong
Sabado
ug
Domingo
,
Mayo
20
-
21
,
didto
sa
Villa
Lacida
Seminar
House
sa
Magoong
,
Linamon
,
Lanao
del
Norte
.
Sa
awarding
ceremony
sa
Tigi
sa
Sinulatay
nga
maoy
usa
sa
highlights
sa
maong
panagtigom
,
kining
mosunod
maoy
migulang
palarang
mga
mananaog
:
MarcosJulio
ILiberioDamaso
ISiricioAnastasio
IInosente
IZosimoBonifacio
ICelestino
ISixto
IIILeo
IHilarioSimplicioFelix
IIIGelasio
IAnastasio
IISymmachoHormisdasJuan
IFelix
IVBonifacio
IIJuan
IIAgapeto
ISilverioVigilioPelagio
IJuan
IIIBenedicto
IPelagio
IIGregorio
ISabinianBonifacio
III
Gitala
sa
talamdan
sa
ubos
ang
mga
pinulongang
Pilipinhon
nga
gipundok
nga
Binisaya
sa
Summer
Institute
of
Linguistics
.
Bisan
og
kining
tanan
sakop
sa
putong
nga
Bisaya
,
dili
tanan
moangkon
nga
Bisaya
sila
.
Pananglitan
,
sa
mga
Tausug
,
ang
buot
ipasabot
sa
Bisaya
kadtong
mga
Kristiyano
nga
Binisaya
ang
pinulongan
.
Sa
Atlantiko
,
nakakuhag
dakong
inspirasyon
ang
mga
Alyado
sa
dihang
ilang
gipa
-
unlod
ang
Battleship
nga
Bismarck
.
[
14
]
Usab
,
wala
makalampos
si
Hitler
sa
iyang
pagsulong
sa
Britanya
.
Nakalahotay
ang
RAF
batok
sa
Luftwaffe
,
ug
niadtong
Mayo
11
,
1941
,
gipa
-
atras
na
ni
Hitler
ang
iyang
mga
eroplanong
mi
-
atake
sa
Britanya
.
[
15
]
Sa
mga
estadong
unitaryo
,
"
sentrong
administratibo
"
o
uban
pang
termino
ang
kasagarang
gigamit
alang
sa
mga
kapital
sa
subnasyonal
nga
dibisyon
.
Sa
Pilipinas
,
kapital
ang
gigamit
alang
sa
sentro
nga
dakbayan
sa
lalawigan
kung
asa
nahimutang
ang
kapitolyo
,
ug
sentrong
rehiyonal
(
regional
center
)
o
sentro
sa
gobyerno
(
government
center
)
sa
mga
rehiyon
.
Ang
lungsod
sa
Carcar
nahimutang
40
ka
kilometro
gikan
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Baguio
 
(
BAG
)
 
•
Davao
 
•
Sugbo
 
(
CEB
)
 
•
Ang
Silliman
adunay
mga
pasilidades
sa
nagka
-
lain
-
laing
isports
o
pa
-
ugnat
sa
kusog
.
Aduna
kini
usa
Gymnasium
nga
gigamit
para
sa
pagdula
ug
basketball
,
volleyball
,
badminton
,
table
-
tennis
,
rock
-
climbing
ug
uban
pa
.
Ang
Silliman
Ballfield
gigamit
kini
para
sa
soccer
,
ug
uban
pang
track
and
field
nga
kompetisyon
.
Aduna
usab
kini
usa
ka
swimming
pool
,
tulo
ka
tennis
courts
,
duha
ka
pelota
courts
,
ug
usa
ka
archery
range
.
Ang
Saint
-
Victor
-
sur
-
Rhins
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
872
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Vanves
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
967
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Sihismo
(
Kinatsila
:
sijismo
)
maoy
usa
ka
tinuohan
.
Ang
San
Francisco
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
41
,
327
ka
tawo
sa
8
,
189
ka
bubong
.
Ang
mga
lalawigan
ang
matuod
nga
politikal
nga
subdibisyon
.
Ang
pagpundok
kanila
ngadto
sa
mga
rehiyon
alang
sa
pagpasayon
sa
trabaho
sa
nasodnong
kagamhanan
.
Daghang
mga
ahensiya
sa
nasodnong
kagamhanan
ang
magbutang
og
rehiyonal
nga
buhatan
imbes
buhatan
sa
matag
lalawigan
.
Ang
maong
rehiyonal
nga
buhatan
sagad
anaa
sa
dakbayan
nga
giilang
sentro
sa
rehiyon
.
Ang
pagpasundayag
sa
pagkagar
niining
maong
piyesa
sa
himan
mao
ang
kapakyas
sa
pagkab
-
ot
a
presyon
nga
40
mm
Hg
ibabaw
sa
gibanabanang
systolic
nga
presyon
sa
dugo
human
paburota
og
3
-
5
segundos
.
Ang
kinalit
nga
pagpahiyos
makapahimong
imposible
kun
malisod
sa
pagkontrolar
sa
gikinahanglang
pagkubos
sa
presyon
nga
2
-
3
mm
matag
segundo
kun
matag
pitik
sa
pulso
.
Kon
kining
mga
sulirana
maobserbahan
sa
himan
,
kinahanglan
nga
kini
ayohon
gilayon
.
Ang
hilis
nga
control
valves
,
buslot
nga
gomang
tubo
,
luag
nga
igdudugtong
ug
hugaw
nga
hungawanan
kinahanglan
nga
ayohon
diha
-
diha
.
Ang
control
release
valve
nakadugang
og
dako
sa
kasaypanan
sa
sistema
sa
pagburot
-
paghiyos
sa
sphygmomanometer
.
Maayong
anaron
nga
dunay
reserba
aron
kailisan
ang
gubaong
valve
.
Ang
kinalit
ug
paspas
nga
pagpaburot
maoy
makaingon
nga
makuwangan
ang
pagbanabana
sa
tig
-
eksamin
sa
systolic
nga
presyon
sa
dugo
ug
masobrahan
ang
diastolic
nga
presyon
sa
dugo
sa
pasyente
.
Samtang
ang
hinay
nga
pagpahiyos
mosangpot
sa
kasakit
ug
pagkapal
-
ot
sa
bukton
.
Ang
hinay
nga
pagpahiyos
mosangpot
sa
sobrang
pagbanabana
sa
tig
-
eksamin
sa
presyon
sa
dugo
.
Nagatimaan
nga
buhion
ta
Ang
Lemps
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
507
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardèche
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Villepinte
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
303
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Arteche
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Ang
Naga
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
80
,
189
ka
tawo
sa
15
,
806
ka
bubong
.
Ang
Balabagan
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
558
ka
tawo
sa
3
,
821
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Tangub
nabahin
ngadto
sa
55
ka
barangay
.
Ang
San
Juan
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
lakip
sa
una
sa
lalawigan
hangtod
nga
gihimo
kini
nga
usa
ka
independenteng
dakbayan
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
nagdumala
sa
iyang
kaugalingon
,
dili
lakip
sa
lalawigan
ug
naay
kaugalingong
mga
representante
sa
Kongreso
.
Ang
San
Roque
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
San
Roque
may
19
,
845
ka
tawo
sa
3
,
505
na
bubong
.
Bengal
maoy
usa
ka
makasaysayon
ug
heyograpikal
nga
rehiyon
sa
amihanang
-
sidlakang
Habagatang
Asya
o
subkontinente
sa
Indya
.
Dihang
namatay
ang
iyang
inahan
,
wala
madugay
nagminyo
ang
iyang
amahan
.
Ang
upat
niya
ka
magulang
pulos
magtutudlo
sa
tunghaang
publiko
,
apan
sayong
gibihag
sa
kaminyoon
ug
sanglit
may
iya
-
iya
nang
suliran
,
dili
na
makatabang
.
Milagwang
siya
sa
Manila
sa
pamasin
nga
makapadayon
pagtungha
.
Apan
niya
pa
,
bangis
ang
kaulohan
.
Sa
bantok
nga
kadalanan
sa
Manila
niya
gilu
ang
iyang
pangandoy
ug
mga
damgo
sa
pagpadayon
pagtungha
.
Ang
Lesparre
-
Médoc
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
661
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Initalyanhon
maoy
pinulongang
Romanse
.
Ang
Lagonglong
nabahin
ngadto
sa
napulo
(
10
)
ka
barangay
.
Ang
Sainte
-
Foy
-
Saint
-
Sulpice
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
343
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
26
ka
mga
barangay
.
Ang
mga
planta
nga
industriyal
sa
pagkakaron
ug
ang
ilang
nahimutangan
mao
ang
nagsunod
:
Ang
ABS
-
CBN
2
nailhan
sa
teknikal
isip
DWWX
-
TV
,
channel
2
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
ABS
-
CBN
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
ABS
-
CBN
Broadcasting
Center
sa
Sgt
.
Esguerra
Ave
.
,
Mother
Ignacia
St
.
,
Diliman
,
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Bouin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
268
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vendée
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Dagha
'
g
mga
bag
-
ong
nadiskubre
nga
butang
ang
ekspedisyon
ni
Magallanes
.
Adunay
mga
hayop
nga
wala
sa
Uropa
ang
nakit
-
an
nila
Magallanes
.
Adunay
mga
llama
ug
mga
penguin
nga
nahulagway
sa
mga
asoy
.
Ug
dayon
mipalubad
siya
sa
pag
-
ingon
:
Birhen
nga
Gitahud
Namo
,
Ang
Dumarao
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Capiz
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
40
,
303
ka
tawo
sa
7
,
993
ka
bubong
.
Ang
Haute
-
Marne
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Meuse
,
Vosges
,
Haute
-
Saône
,
Côte
-
d
'
Or
,
Aube
,
ug
Marne
.
Ang
mga
Romano
Katoliko
,
Sidlakang
Ortodokso
,
ug
daghang
mga
Protestante
miisip
sa
usa
ka
Kristohanon
nga
nahimong
sakop
sa
simbahan
pinaagi
sa
sakramento
sa
bunyag
.
Niining
mga
denominasyona
,
ang
mga
bata
nga
gibunyagan
maisip
na
nga
Kristohanon
,
bisan
gilaoman
silang
mobuhat
og
pagdawat
sa
pagtuo
inig
ka
tukma
na
ilang
panuigon
.
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Sarreguemines
Confluences
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
ubang
komyun
niini
atua
mahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
.
Ang
Kooperasyong
Ekonomikanhong
Asya
-
Pasipiko
(
Ininggles
:
Asia
-
Pacific
Economic
Cooperation
)
maoy
poro
para
sa
kooperasyong
ekonomikanhon
sa
21
ka
nasod
sa
Pasipiko
.
Singgapura
ang
sede
niini
.
Ang
Gas
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
623
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
-
et
-
Loir
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Bar
-
sur
-
Aube
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
707
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aube
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Sa
unang
regular
nga
sesyon
sa
Ika
-
14
nga
Kongreso
sa
Pilipinas
,
si
Senador
Richard
Gordon
mi
-
introdus
og
bill
nga
modeklara
sa
petsa
sa
April
27
isip
opisyal
nga
nasodnong
pista
opisyalm
ug
tawgon
og
Adlaw
ni
Lapu
-
Lapu
.
[
9
]
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
24
ka
mga
barangay
.
Walay
batakan
nga
gidak
-
on
nga
naglahi
sa
mga
pulo
gikan
sa
isla
-
isla
ug
kontinente
.
Ang
Fontenay
-
le
-
Comte
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
456
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vendée
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Si
Papa
Juan
V
mao
ang
ika
-
82
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Benedicto
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Conon
.
Miabot
na
sa
300
,
000
,
000
ang
populasyon
sa
Estados
Unidos
niadtong
Oktubre
17
,
2006
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
79
%
sa
katawhan
namuyo
sa
urban
nga
lugar
.
Lainlain
ang
mga
nakapuyo
dinhi
,
31
ang
ihap
sa
grupong
etniko
nga
adunay
1
-
ka
-
milyon
nga
miyembro
.
Ang
tulo
nga
labing
daghang
grupong
etniko
mao
ang
Amerikanong
-
Aleman
,
Amerikanong
-
Irlandes
,
ug
Amerikanong
-
Ingles
.
Ang
mga
Puti
nga
rasa
maoy
kinadaghanan
.
Sa
karon
,
ang
mga
Negro
o
Amerikanong
-
Aprikano
nga
naggikan
kaniadto
sa
mga
katabang
sa
uma
,
maoy
kinadak
-
ang
minoriyang
etniko
.
Pero
mitaas
na
ang
ihap
sa
mga
Hispaniko
o
Latino
nga
gikan
sa
Latin
Amerika
ilabi
na
sa
mga
estado
sa
habagatang
-
kasadpan
(
sama
sa
California
,
Texas
,
New
Mexico
,
ug
Florida
)
.
Adunay
mga
2
,
807
,
731
ka
Pilipino
sa
Amerika
,
labing
daghang
Pilipino
gawas
sa
Pilipinas
.
Ang
103
.
5
Max
FM
maoy
estasyong
FM
sa
Advanced
Media
Broadcasting
System
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ginagamit
usab
kini
para
magdeskribir
sa
pisikong
gubat
kontra
sa
mga
kaaway
sa
Islam
kun
mga
indibidwal
nga
Muslim
.
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
dakbayan
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
dakbayan
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
Ang
Pau
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
157
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Daghan
sa
mga
lalawigan
ginganlan
base
sa
mga
heyograpikong
karakteristik
sama
sa
mga
sapa
ug
mga
pulo
,
samtang
may
pipila
usab
nga
gingalan
alang
sa
mga
tawo
o
indibiduwal
.
Putling
bahandi
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
_
5
.
Ang
Pagpurongpurong
sa
Mahal
nga
Birhen
Maria
nga
Rayna
sa
mga
Angheles
ug
mga
Santos
:
Gipadayag
12
:
1
-
6
.
Ang
Literatura
Waraynon
maoy
ang
literatura
nga
gisulat
sa
Binisayang
Winaray
.
Kadaghanan
sa
mga
magsusulat
sa
Binisayang
Winaray
gikan
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
.
Child
of
the
sun
returning
,
Ang
Disyembre
mao
ang
ika
-
12
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Ang
Liga
sa
mga
Dakbayan
sa
Pilipinas
(
League
of
Cities
of
the
Philippines
)
usa
ka
de
-
negosyong
organisasyon
nga
pribado
.
Kini
dili
ahensiya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Kini
napundok
sa
tuig
1988
ug
sa
kasamtangan
sakop
niini
ang
tanang
117
ka
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Ang
katuyoan
sa
organisasyon
mao
ang
koordinasyon
sa
mga
paninguha
alang
sa
kalamboan
sa
pagdumala
ug
sa
lokal
nga
awtonomiya
ug
sa
pagsuhid
sa
mga
isyu
sama
sa
preserbasyon
sa
kalikopan
ug
kalamboan
sa
mga
publikong
mehoras
.
Ang
Banate
usa
ka
ika
-
upat
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
263
ka
tawo
sa
5
,
279
ka
bubong
.
Ang
mga
perpektong
ponemikong
alpabeto
dali
rang
gamiton
ug
kat
-
onon
ug
ang
mga
pinulongan
nga
naggamit
nila
(
sama
sa
Serbokroatiyano
)
naa
'
y
mga
labawng
mugbong
utlanan
sa
literasya
kaysa
sa
ubang
mga
pinulongan
sama
sa
Iningles
,
nga
naay
libog
kaayo
ug
iregular
nga
pamaagi
sa
pagkasulat
.
Samtang
ang
mga
pinulongan
nag
-
usab
nga
gawasnon
sa
ilang
mga
sistema
sa
pagsulat
ug
ang
mga
sistema
sa
pagsulat
gihulaman
alang
sa
mga
pinulongan
nga
dili
haom
niini
,
ang
pagkahaom
sa
mga
titik
sa
alpabeto
nga
motugbang
sa
ponemo
sa
usa
ka
pinulongan
nagkalahi
-
lahi
gikan
sa
usa
ka
pinulongan
ngadto
sa
uban
ug
bisan
sa
usa
ka
pinulongan
.
Sa
makabag
-
ong
panahon
nga
kanus
-
a
ang
mga
lingwistiko
nagmugna
og
sistema
sa
pagsulat
sa
usa
ka
pinulongan
nga
wala
kaniadto
wala
pa
,
ang
tumong
mao
nga
ang
pagmugna
og
ponemikong
alpabeto
.
Hinunoon
usab
nga
ang
usa
ka
matuod
nga
ponetikong
alpabeto
sa
usa
ka
natural
nga
gitabing
pinulongan
lain
kaayo
sanglit
naa
kini
'
y
dakong
kalainan
sa
ponetiko
.
Usa
ka
pananglitan
niini
mao
ang
International
Phonetic
Alphabet
(
IPA
)
.
 
 
Kasadpang
Ang
Catmon
nabahin
ngadto
sa
20
ka
mga
barangay
.
Ang
pulong
capital
gikan
sa
Linatin
nga
caput
nga
ang
gipasabot
"
ulo
"
ug
ang
kaparehong
termino
nga
kapitolyo
mireper
sa
nangunang
bilding
sa
panggobyerno
.
Ang
orihinal
nga
plano
alang
sa
tigi
sa
sinulatay
mao
nga
kini
himoong
tinuig
.
Apan
gumikan
sa
kalisod
usahay
sa
pagpangalap
og
ikapremyo
sa
tigi
may
mga
tuig
nga
wala
kini
ikapahigayon
.
Ang
petsuryal
nga
sinulatan
naa
'
y
mga
butang
nga
wala
sa
alpabeto
.
Ang
simbolo
niini
wala
magrepresentar
og
tibuok
nga
ponemo
,
apan
mga
elemento
(
petsur
)
nga
makahimo
'
g
ponemo
,
sama
sa
pagkasulti
kun
sa
dapit
sa
artikulasyon
.
Buot
huna
-
hunaon
ang
matag
petsur
mahimong
masulat
sa
lahi
nga
letra
;
ug
ang
mga
abhad
kun
mga
abugida
kun
bisan
ang
mga
silabaryo
mahimong
ma
petsuryal
apan
ang
labing
inila
nga
sistema
aning
matanga
mao
ang
Koryanong
hangul
.
Sa
hangul
ang
petsur
nga
simbolo
gikuyog
aron
makaporma
og
alpabetikong
letra
ug
kaning
mga
letra
giuban
aron
mahimong
blokeng
silabiko
aron
ang
sistema
magu
-
uban
sa
tuloka
ang
-
ang
sa
ponolohikal
nga
representasyon
.
Mindanao
:
Ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
(
kun
EU
,
gikan
sa
Kinatsilang
Estados
Unidos
de
América
;
Sinugboanon
:
Hiniusang
mga
Estado
sa
Amerika
kun
HE
;
Ininggles
:
United
States
of
America
kun
USA
)
usa
ka
republika
nga
pederal
nga
adunay
singkuwenta
ka
estado
.
Makit
-
an
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
Amihanang
Amerika
ang
kadaghanan
sa
mga
estado
ug
adunay
kaugalingong
gobyerno
ang
kada
estado
ubos
sa
sistemang
pederalismo
.
Adunay
duha
ka
yutan
-
ong
utlanan
ang
Estados
Unidos
diin
sa
Mehiko
ang
usa
ug
sa
Canada
usab
ang
usa
pa
.
Gilibotan
kini
sa
lainlaing
katubigan
sama
sa
Kadagatang
Pasipiko
,
Dagat
Bering
,
Kadagatang
Artiko
,
ug
Kadagatang
Atlantiko
.
Dili
sumpay
ang
duha
ka
estado
sa
Alaska
ug
Hawaii
sa
nahibiling
48
ka
estado
.
Pareho
sab
nilang
dili
sumpay
ang
usag
usa
.
Naay
mga
koleksiyon
sa
mga
distrito
,
teritoryo
ug
uban
pang
ginsakopang
panggawas
ang
EU
sa
uban
pang
parte
sa
kalibotan
.
Komun
nga
gitawag
nga
“
Amerikano
”
ang
katawhan
sa
Estados
Unidos
.
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Porte
du
Hainaut
,
gimugna
sa
2001
.
<
Sa
unang
panahon
ang
ronda
usa
ka
gobot
nga
lugar
,
kay
kada
adlaw
adunay
kagobot
nga
mahitabo
panahon
sa
mga
hapon
sa
dihang
mosolong
na
unta
ang
mga
hapon
,
diha
sa
longsod
sa
ronda
,
adunay
nakita
ang
mga
hapon
diha
sa
baybayon
nga
usa
ka
babaye
nga
nagsulob
ug
puti
nga
sinina
,
nga
ang
ilang
pagto
o
sa
mga
rondahanon
c
mama
mary
ang
nanalipod
sa
longsod
sa
ronda
mao
nga
wa
madayon
ang
mga
hapon
pagsolong
sa
longsod
mao
kana
natokod
ang
diboto
sa
mahal
nga
berhin
sa
ronda
nga
gtawag
ug
our
lady
of
sorrow
Ang
Agri
-
Fair
usa
ka
ekonomikanhong
pasundayag
nga
nahimo
nang
kabahin
sa
Kaamulan
Festival
matag
tuig
.
Nakatabang
kini
pagpabarog
sa
lokal
nga
negosyo
,
mipalambo
ug
mihatod
niini
ngadto
sa
usa
ka
malamposong
panginabuhian
.
Ang
matag
booth
sa
Agri
-
Fair
puno
sa
nagkalainlaing
mga
garments
/
RTWs
,
sapatos
,
potted
plants
/
orchids
,
mga
pagkaon
ug
ilimnon
,
mga
native
ug
imported
delicacies
,
fancies
/
ethnics
,
furnitures
,
anaa
usab
ang
taas
nga
han
-
ay
sa
mga
prutas
,
lagutmon
,
humay
,
mais
,
seedlings
ug
uban
pang
mga
produkto
sa
kaumahan
.
Ginasalmotan
kini
sa
kalungsoran
,
kagamhanang
lokal
ug
probinsiyal
,
mga
pribadong
sektor
ug
ahensiya
sa
Bukidnon
,
ingon
man
mga
negosyanteng
gikan
sa
ubang
lalawigan
.
Ang
Lapuyan
nabahin
ngadto
sa
26
ka
barangay
.
Ang
pulo
may
tulo
ka
lungsod
:
Bantayan
,
Sugbo
,
Madridejos
,
Sugbo
,
ug
Santa
Fe
,
Sugbo
.
Ang
lumad
nga
pinulongan
sa
Sugbo
mao
ang
Sinugboanon
.
Kining
maong
pinulongan
ginatabi
usab
sa
dakong
bahin
sa
Mindanao
ug
sa
mga
silingang
pulo
sa
Bohol
,
Siquijor
,
kasadpang
Leyte
,
Negros
Oriental
,
ug
mga
bahin
sa
Bukidnon
,
Agusan
,
Surigao
,
Davao
,
Cotabato
,
ug
Zamboanga
del
Sur
.
May
mga
kalainan
sa
Sinugboanon
niining
mga
dapita
apan
ginagmay
lamang
kaayo
.
[
3
]
Kini
ginatabi
sa
dili
mokubos
baynte
milyones
(
20
M
)
ka
mga
tawo
.
[
4
]
Ang
Digna
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
326
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Nobiyembre
14
ang
ika
-
318
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
47
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
záyin
(
Inebreyo
:
ז
;
Inarabigo
:
ﺯ
,
zayn
’
)
maoy
letra
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Sa
manlulupig
,
2004
-
2005
:
Gaudioso
Ypon
Dakong
bahin
sa
kalasangan
sa
Aisne
nadaot
panahon
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
.
Ang
Alemang
opensiba
batok
sa
Chemin
des
Dames
niadtong
1918
gitawag
usab
nga
"
Panagsangka
sa
Aisne
"
.
Panguma
ang
nag
-
unang
industriya
sa
lungsod
.
Mipadayon
sila
ug
miabot
sa
Spice
Islands
,
diin
sila
mikarga
ug
pipila
ka
tonelada
sa
mga
lamas
.
Apan
ang
Trinidad
naguba
,
ug
gikinahanglang
magpabilin
ug
pipila
ka
semana
para
sa
pagpaayo
.
Busa
,
midesidar
si
Elcano
nga
ang
Victoria
na
lang
ang
mopadayon
sa
pakasadpang
ruta
padulong
Espanya
,
samtang
ang
Trinidad
mobalik
sa
Espanya
agi
sa
Pasipikong
ruta
.
Apan
,
ang
Trinidad
nadakpan
sa
mga
Portuges
ug
wala
na
makabalik
.
Ang
Victoria
hinuon
nakapadayon
apan
pipila
sa
mga
manlalayag
ang
namatay
sa
kagutom
,
ug
aduna
say
gibiyaang
mga
manlalayag
si
Elcano
,
kay
nahadlok
man
siyang
mawad
-
an
ang
iyang
26
toneladang
mga
lamas
.
Ang
Missing
Filemon
maoy
usa
sa
mga
nag
-
una
sa
BisRock
ug
mitabang
aron
mabanhaw
ang
nalubong
natong
tradisyon
sa
natad
sa
musika
.
Kining
bandaha
usa
sa
giidolo
diha
sa
komunidad
nga
BisRock
.
Sa
sayong
mayo
,
milusad
og
pipila
ka
operasyon
ang
mga
Hapon
aron
makuha
ang
Port
Moresby
gamit
ang
Asultong
ampibiyos
,
aron
sa
ingon
ilang
madaot
ang
mga
linya
sa
komunikasyon
tali
sa
Estados
Unidos
ug
sa
Australya
.
Apan
napiit
sila
sa
mga
Alyado
,
ug
napa
-
atras
ang
mga
Hapon
.
[
39
]
Ang
misunod
nga
plano
sa
mga
Hapon
,
dinasig
sa
na
-
unang
pagbomba
sa
Tokyo
,
mao
ang
pagkuha
sa
Atoll
sa
Midway
,
aron
masirad
-
an
ang
usa
ka
buslot
sa
ilang
perimetro
,
aron
makatukod
sila
'
g
forward
nga
base
alang
sa
mosunod
nga
mga
operasyon
,
ug
aron
mapaduol
ang
mga
Aemrikanong
Carrier
sa
usa
ka
sangka
diin
ila
kining
panggub
-
on
;
ug
isip
panglipat
,
magpadala
sila
'
g
mga
pwersa
aron
sakopon
ang
mga
Islang
Aleutyano
.
[
40
]
Sa
sayong
Hunyo
,
gipatuman
na
sa
mga
Hapon
ang
ilang
mga
plano
.
Apan
niadto
pa
diay
'
ng
Mayo
,
nakuha
ug
nasabtan
na
sa
mga
Amerikano
ang
mga
Kodigo
Nabal
sa
mga
Hapon
,
ug
busa
nahibalo
na
sila
sa
gipangplano
ug
mga
loksayon
sa
mga
Hapon
.
[
41
]
Sa
kolokyal
,
ang
mga
Pilipino
motawag
sa
ilang
kaugalingon
nga
Pinoy
(
binabaye
:
Pinay
)
Ang
Sibutad
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Joux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
512
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Tarbes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
566
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hautes
-
Pyrénées
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Dakbayan
sa
Bago
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Ang
Lamorlaye
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8101
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Oise
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Si
Papa
Esteban
III
mao
ang
ika
-
94
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Pablo
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Adriano
I
.
Ang
GEM
TV
-
49
nailhan
sa
teknikal
isip
DZCE
-
TV
,
channel
49
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Christian
Era
Broadcasting
Service
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
Broadcast
Complex
sa
Visayas
Ave
.
,
Diliman
,
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Nobiyembre
13
ang
ika
-
317
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
48
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
La
Force
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
140
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aude
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Coudray
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
546
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
Saint
-
Laurent
-
la
-
Vallée
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
258
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Milalin
ang
pamilya
ni
Godin
ngadto
sa
Mindanao
ug
didto
siya
namanso
pagdaro
sa
kamad
-
an
ug
kabasakan
.
Ang
Binalbagan
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
census
sa
2000
,
kini
may
populasyon
nga
58
,
280
ka
tawo
sa
11
,
092
ka
bubong
.
Nahimong
lungsod
ang
Binalbagan
sa
1573
ug
usa
kini
sa
duha
sa
mga
unang
mga
puloy
-
anan
(
ang
usab
maoy
ang
Ilog
)
.
Ilahado
ang
Binalbagan
tungod
sa
BISCOM
(
Binalbagan
Isabela
Sugar
Company
)
.
May
tulo
ka
kasugiran
kabahin
sa
gigikanan
sa
ngalang
Sugbo
:
Ang
SOCCSKSARGEN
(
Rehiyon
XII
)
,
kanhiay
Tunga
-
tungang
Mindanao
,
nahimutang
sa
tunga
-
tungang
-
habagatang
bahin
sa
pulo
sa
Mindanao
.
Kini
gitibuok
sa
mga
lalawigan
sa
Cotabato
,
Sarangani
,
Habagatang
Cotabato
(
kanhi
sakop
sa
Rehiyon
XI
)
,
ug
Sultan
Kudarat
,
lakip
na
usab
ang
Dakbayan
sa
Cotabato
.
Ang
mga
ngalan
sa
mga
lalawigan
lakip
na
ang
sa
Dakbayan
sa
General
Santos
ang
gigikanan
sa
ngalan
sa
rehiyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Cotabato
diin
nahisulod
sa
teritoryo
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
(
apan
dili
sakop
niini
)
mao
ang
kanhi
administratibong
sentro
sa
rehiyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Koronadal
,
sa
Habagatang
Cotabato
,
mao
ang
bag
-
ong
administratibong
sentro
sa
rehiyon
.
Ang
Seine
-
Saint
-
Denis
ang
departamento
nga
may
labing
daghang
migrante
.
Ang
Lauwin
-
Planque
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
775
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Sinugboanon
maoy
labawng
gilitok
nga
pinulongan
(
93
%
)
,
samtang
ang
uban
nanaglitok
sa
pinulongang
Tinagalog
,
Minaranaw
,
Hiniligaynon
,
Inilokano
,
Chavacano
,
ug
Winaray
.
Daghan
usab
sa
mga
tawo
ning
maong
dakbayan
makasulti
og
tin
-
aw
nga
Iningles
.
Tungod
kay
naadto
na
ni
Magallanes
kaniadto
ang
Spice
Islands
sa
laing
ekspedisyon
bag
-
o
pa
ang
iyang
pakasadpan
nga
paglayag
,
siya
maoy
unang
tawo
nga
nakaagi
na
sa
tanang
meridyan
sa
kalibotan
.
 
 
 
 
 
 
 
Aklan
Ang
Calinog
may
59
ka
barangay
.
Ang
Jerusalén
(
Inebreyo
:
י
ְ
רו
ּ
ש
ָ
ׁ
ל
ַ
י
ִ
ם
,
Yerushaláyim
;
Inarabigo
:
أورشليم
,
Ūrshalīm
;
Ininggles
:
Jerusalem
)
mao
ang
kapital
sa
Israyel
.
Kini
usa
ka
balaang
dakbayan
sa
Kristyanismo
,
Hudayismo
,
ug
Islam
.
Ang
sagisag
niining
dakbayan
gidisenyo
ni
Eliyyahu
Koren
niadtong
1949
.
[
1
]
Ang
ekspedisyon
ni
Napoleon
nakasakmit
sa
isla
sa
Malta
gikan
sa
mga
Kabalyero
ni
San
Juan
niadtong
Hunyo
9
.
Sila
nakadunggo
sa
Alexandria
niadtong
Hulyo
1
.
Ang
seremonya
ipahigayon
sa
Bangkok
.
Usa
ka
sakop
sa
harianong
pamilya
sa
Thailand
ang
magpadagan
sa
seremonya
.
Ang
seremonya
nakaimbitar
na
og
iladong
mga
tawo
nga
mohatag
sa
mga
pakigpulong
,
lakip
na
sila
si
Iris
Murdoch
,
Peter
Ustinov
,
Jeffrey
Archer
,
James
A
.
Michener
,
Gore
Vidal
,
William
Golding
,
Rita
Dove
ug
Paul
Theroux
.
Ang
Bouttencourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1015
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Kananga
nabahin
ngadto
sa
23
ka
barangay
.
Ang
Mapun
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
011
ka
tawo
sa
3
,
492
ka
bubong
.
Si
Papa
León
VI
mao
ang
ika
-
123
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Juan
X
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Esteban
VII
.
Oslob
MinalabacNagaOcampo
Ang
Halangdong
Hukmanan
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Manila
,
lakip
ang
Court
of
Appeals
.
Ang
Buhatan
sa
Ombudsman
ug
ang
Court
of
Tax
Appeals
nahimutang
sa
Dakbayang
Quezon
.
 
 
Western
Gawas
sa
pagpasiugdag
tigi
sa
sinulatay
,
nahimo
na
usab
nga
tradisyon
sa
DFI
ang
pagpalanog
sa
kaugalingon
nilang
mga
sinulat
sa
paghubit
sa
Kataposang
Pito
ka
Pulong
ni
Kristo
sa
mga
estasyon
sa
radyo
matag
Semana
Santa
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Tierra
de
dichas
,
de
sol
y
amores
,
Plantilya
:
Albay
Ang
Senlis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
17192
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Oise
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
—
Unang
artikulo
sa
Malukpanong
Deklarasyon
sa
Tawhanong
mga
Katungod
Iligan
 
(
IGN
)
 
•
Si
Papa
San
Sixto
I
mao
ang
ikapito
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Alejandro
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Telesporo
.
Ang
pagsulong
sa
mga
Pranses
sa
Rusya
sa
1812
usa
ka
kritikal
nga
yugto
sa
Gubat
Napoleoniko
.
Ang
kampanya
mipaubos
sa
kakusog
sa
mga
sundalong
Pranses
ug
mga
kaubang
puwersa
sa
mata
sa
mga
Ruso
ug
sa
tibuok
Uropa
.
Ang
pagsustene
niini
sa
kulturang
Ruso
makit
-
an
sa
sinulat
nga
nobela
ni
Leo
Tolstoy
nga
War
and
Peace
ug
sa
pag
-
identipikar
niini
sa
mga
Sobyet
sa
pagsulong
sa
mga
Aleman
niadtong
1941
-
1945
.
Ikadose
(
Associate
Editor
)
:
Edgar
S
.
Godin
(
2005
-
hangtod
sa
kasamtangan
)
;
mga
sakop
sila
si
Richel
Dorotan
,
ug
Eleazar
T
.
Acampado
.
Daghan
ug
pangalan
ang
dakbayan
.
Kini
gi
tawag
nga
"
Agihanan
sa
Amihang
Mindanao
"
tungod
sa
lugar
ug
maayong
pasilidad
alang
sa
salakayan
,
"
Dakbayan
sa
Whitewater
Rafting
ug
River
Trekking
"
tungod
sa
mga
agi
sa
river
rafting
sa
tibuok
tuig
.
Pero
labaw
sa
tanan
,
ang
pagka
abi
-
abi
ug
pagka
maayo
sa
mga
tao
nga
nailhan
dakbayan
nga
"
Dakbayan
sa
Bulawanong
Panaghigala
-
ay
"
.
Ang
ginamhan
nga
selyo
napatik
ang
pulongan
.
Ang
Estado
sa
Palestina
(
Inarabyanhon
:
دولة
فلسطين
,
Dawlat
Filasţīn
)
maoy
nasod
nga
gideklara
ika
-
15
sa
Nobyembre
1988
.
Sa
karon
,
kini
dili
rekonosido
isip
estado
.
(
CAML
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Montluçon
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
mga
lain
-
laing
mga
pagsulat
naa
'
y
lain
-
laing
direksyon
sa
pagsulat
.
Ang
mga
karaang
mga
alpabeto
mahimong
magsulat
sa
bisan
unsang
direksyon
:
mamahimong
pahigda
(
wala
ngadto
sa
tuo
kun
tuo
ngadto
sa
wala
)
ug
pabarog
(
pataas
ug
paubos
)
.
Mahimo
usab
nga
boustrophedon
:
nga
magsugod
sa
pahigda
sa
usa
ka
direksyon
unya
inig
human
sa
linya
padulong
sa
pabaling
direksyon
.
Ang
Ehiptohanong
heroglipo
usa
ka
pagsulat
nga
ang
sugod
sa
linya
gisulat
nga
pahigda
nga
mag
-
agad
sa
direksyon
diin
nag
-
atubang
ang
mga
hayop
ug
tawo
nga
ideyogramo
.
Ang
usa
ka
estuwaryo
usa
ka
pundok
sa
tubig
sa
duol
sa
baybayon
nga
may
kalutsan
padulong
sa
dagat
.
Ang
tubig
sulod
sa
estuwaryo
sagol
tayam
ug
tab
-
ang
.
Ang
taob
ug
hunas
gikinahanglan
alang
niining
maong
panagsagol
.
Kon
walay
taob
ug
hunas
,
ang
maong
pundok
sa
tubig
gitawag
nga
laguna
.
Lupang
hinirang
,
Saint
-
Nazaire
Ang
Le
Cheylas
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
567
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Isère
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
basahon
ni
Padre
Villanueva
nga
hinubad
sa
Binisayang
kasaysayan
sa
kinabuhi
ni
Don
Vicente
,
gikan
gayod
sa
iyang
kaugalingong
“
Mga
Handumanan
sa
Akong
Kinabuhi
.
”
Ug
agig
pagmatuod
niining
tanan
,
usa
ka
dakong
buhi
ang
makamatuod
kon
unsa
ug
kinsa
si
Don
Vicente
,
si
kanhi
Mayor
Eulogio
“
Yoyong
”
Borres
sa
Siyudad
sa
Sugbo
nga
maoy
nag
-
asoy
kang
Padre
Villanueva
sa
“
Portrait
of
a
Father
”
sa
unang
bahin
sa
basahon
.
Ang
iyang
mga
sundalo
,
sa
pagkakita
sa
pagkamatay
sa
ilang
dako
-
dako
,
midali
pagbalik
sa
mga
barko
.
Ang
La
Chapelle
-
d
'
Alagnon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
236
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Umagang
Kay
Ganda
maoy
salidang
pambuntag
sa
ABS
-
CBN
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
40
ka
mga
barangay
.
Sila
Larry
Sanger
ug
Jimmy
Wales
ang
nagtukod
sa
Wikipedya
.
[
11
]
[
12
]
Si
Wales
ang
gitaag
kredit
sa
paghimo
sa
tinguhang
paghimo
og
pampublikong
ensiklopedya
nga
pwede
mausab
,
[
13
]
[
14
]
si
Sanger
ang
gitaag
kredit
sa
estratehiya
sa
paggamit
og
wiki
aron
maabot
ang
maong
tinguha
.
[
15
]
Ang
Wikipedya
pormal
nga
nalansar
sa
Enero
15
,
2001
,
isip
nag
-
inusarang
edisyon
sa
Iningles
sa
websayt
nga
www
.
wikipedia
.
com
,
[
16
]
ug
gianunsyar
ni
Sanger
sa
mailing
list
sa
Nupedia
.
[
13
]
Ang
palisiya
sa
Wikipedya
nga
"
neyutral
nga
paglantaw
"
[
17
]
nakodipikar
sa
unang
mga
buwan
,
ug
pareho
sa
palisiya
nga
"
way
bayas
"
sa
Nupedia
.
Wala
kaayoy
mga
palisiya
sa
pagsugod
sa
Wikipedya
ug
kini
napadagan
gawas
sa
Nupedia
.
[
13
]
Ang
Oton
2nd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Oton
may
65
,
374
ka
tawo
sa
12
,
907
na
bubong
.
Kini
ang
312
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
Pransiya
.
Ang
Nogent
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
505
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aube
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Loire
kabahin
sa
rehiyon
sa
Rodano
-
Alpes
ug
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Rodano
,
Isère
,
Ardèche
,
Haute
-
Loire
,
Puy
-
de
-
Dôme
,
Allier
,
ug
Saône
-
et
-
Loire
.
Alang
sa
komunikasyon
,
gipahugtan
sa
mga
kombatante
ang
ilang
seguridad
sa
pagpadala
og
mga
mensahe
sa
panggubatan
.
Ilang
gigamit
ang
mga
codes
alang
sa
kriptograpiya
pinagi
sa
mga
makina
alang
sa
pag
-
cipher
sa
ilang
mga
mensahe
.
Ang
labing
inila
sa
maong
mga
makina
mao
ang
makinang
Enigma
sa
Alemanya
.
Kini
nadekripto
sa
mga
Alyado
,
nga
maoy
hinungdan
sa
ilang
pagkasayod
sa
mga
plano
sa
Alemanya
.
[
90
]
Pipila
ka
dakong
imbensyon
tungod
sa
gubat
mao
ang
kinaunhang
maprogram
nga
mga
kompyuter
(
ang
Z3
,
Colossus
,
ug
ang
ENIAC
)
.
Ang
DWJM
-
FM
kun
Jam
88
.
3
maoy
estasyon
sa
The
Radio
Partners
,
Inc
.
sa
Manila
.
Ang
Manukan
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Ang
Abril
2
ang
ika
-
2
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
273
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Destord
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
222
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vosges
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Sa
ika
-
20
sa
Agosto
,
2008
,
ang
Mactan
-
Cebu
International
Airport
Authority
(
MCIAA
)
gipahibalo
nga
ang
P300
ka
milyones
gamiton
sa
programa
sa
padak
-
on
sa
terminal
aron
matubag
ang
suliran
sa
kanunay
'
g
saka
ug
mga
pasahero
.
Ang
tigdumala
sa
MCIAA
nga
si
Danilo
Augusto
Francia
giingon
nga
giapil
sa
programa
ang
pagtukod
ug
ikaduhang
terminal
sa
tugpahanan
.
[
2
]
Ang
Lème
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
134
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
tinuohan
sa
ubang
denominasyong
Kristiyano
nagkalahi
sa
Romano
Katoliko
sa
nagkalain
-
laing
ang
-
ang
.
Ang
Sidlakang
Ortodoksiyang
tinuohan
nagkalahi
sa
isyu
sa
pagkadili
makasaypanon
sa
papa
,
ang
pamahayag
nga
pilyoki
ug
ang
imakulada
konsepsiyon
ni
Maria
,
apan
managsama
gihapon
.
Lahi
-
lahi
ang
tinuohan
sa
mga
simbahang
Protestante
,
apan
ang
kasagaran
nga
lahi
sa
mga
Katoliko
mao
ang
awtoridad
sa
Papa
ug
ang
tradisyon
sa
simbahan
,
apil
usab
ang
buluhaton
ni
Maria
ug
ang
mga
santos
,
ang
buluhaton
sa
pari
,
ug
mga
hisgotanan
labot
sa
grasya
,
maayong
buhat
ug
kaluwasan
.
Ang
lima
ka
mga
sola
ang
gisulayan
sa
pagpadayag
sa
mga
kalahian
.
Sa
nagkadako
ang
imperyo
,
usa
ka
bag
-
ong
klase
ang
mitumaw
.
Kini
gilangkuban
sa
mga
adunahang
mga
tag
-
iyag
yuta
ug
mga
magpapatigayon
,
ug
sila
ginganla
'
g
Equites
.
Ubos
sa
mga
Emperador
,
ang
mga
equites
nakahupot
ug
dagkong
posisyon
sa
gobyerno
.
Lesotho
opisyal
:
Gingharian
sa
Lesotho
,
usa
ka
landlock
nga
nasod
,
nga
tibuok
nga
gilibotan
sa
Habagatang
Aprika
.
Basutoland
kaniadto
,
miyembro
kini
sa
Komonwelt
sa
mga
Nasod
.
Maseru
ang
iyang
kapital
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Nailhan
pod
ang
Iligan
isip
Kaulohan
sa
Industriya
sa
Habagatan
.
Nagdagan
og
kuryente
gikan
sa
tubig
para
sa
Mindanao
pinaagi
sa
National
Power
Corporation
(
NAPOCOR
)
.
Ang
dakbayan
nagpahimutang
og
mga
industriya
sama
sa
puthaw
,
lata
,
semento
,
ug
galingan
ug
harina
.
Amo
kang
gimahal
Ang
DZCA
maoy
estasyong
AM
sa
Radio
Corporation
of
the
Philippines
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Human
mabuntog
ang
Babylonia
,
Phoenicia
,
ug
Syria
,
gitukod
ni
Tiglath
-
Pileser
I
ang
Imperyong
Assyriano
.
Ang
kinatumyan
sa
gahom
sa
imperyo
nakab
-
ot
sa
paghari
ni
Tiglath
-
Pileser
III
,
ang
kinabantugan
nga
emperador
nga
Assyriano
.
Siya
matawag
og
usa
ka
henyong
militar
kay
wala
gayod
siya
mapildi
sa
iyang
mga
sangka
.
Iyang
gisakop
ang
Armenia
,
Syria
,
Ehipto
,
ug
uban
pang
mga
kayutaan
.
Ang
Banga
may
30
ka
barangay
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Blaisois
,
gimugna
sa
2003
.
Nicolas
Appert
(
Châlons
-
en
-
Champagne
1749
-
Massy
1841
)
Pranses
.
Palihog
kadtong
nanagpuyo
ning
maong
lugar
,
iklik
ang
link
ug
sulati
bisan
og
gamay
lang
nga
deskripsiyon
ang
inyong
lugar
.
Pipila
ka
-
metro
gikan
sa
maong
dapit
makita
ang
usa
ka
tubod
na
gilibutan
sa
mga
puno
-
an
sa
Tipolo
.
Mga
tawo
nga
nagagikan
sa
nagkalain
-
laing
dapit
moadto
sa
tubod
para
manglaba
ug
maligo
.
Duol
sa
tubod
ug
hitung
-
an
sa
mga
puno
-
an
sa
Tipolo
nahiluna
ang
karaang
agianan
sa
tren
.
Tu
pabellón
,
que
en
las
lides
Silaw
sa
adlaw
ug
bituon
Niadtong
27
BK
iyang
opisyal
nga
gi
-
uli
ang
gahom
ngadto
sa
Senado
sa
Roma
,
ug
misugyot
sa
paghunong
sa
iyang
kaugalingong
pagdumalang
militar
sa
Ehipto
.
Adunay
pipila
ka
huhongihong
nga
mana
-
og
si
Octavian
sa
pwesto
,
busa
mi
-
aksyon
ang
iyang
mga
sumusunod
pinaagi
sa
mga
rayot
.
Aron
mahunong
ang
kagubot
,
naghimo
'
g
kasabotan
ang
Senado
ug
ang
mga
nagsuporta
ni
Octavian
,
ang
Unang
Kasabotan
.
Ila
siyang
gihatagan
og
prokonsular
nga
awtoridad
alang
sa
Kasadpang
bahin
sa
imperyo
ug
sa
Syria
&
emdash
mga
probinsya
nga
,
kon
tipunon
,
maoy
naghupot
sa
hapit
70
%
sa
tanang
mga
lehiyon
sa
Roma
.
Ang
kasamtangang
pamuno
mao
si
P
.
Dionisio
Marcela
Miranda
,
SVD
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Châlons
-
en
-
Champagne
,
gimugna
sa
2000
.
Kini
nga
mga
aksyon
mipa
-
mabak
sa
Estados
Unidos
,
Hiniusang
Gingharian
,
Tsina
,
ug
ubang
mga
Alyado
sa
kasadpan
sa
pagdeklara
og
gubat
ngadto
sa
mga
Hapon
.
Ang
Italya
,
Alemanya
,
ug
ubang
miyembro
sa
Axis
mitubag
pinaagi
sa
pagdeklara
og
gubat
ngadto
sa
Estados
Unidos
.
Niadtong
Enero
,
and
Estados
Unidos
,
Hiniusang
Gingharian
,
Unyong
Sobyet
,
ug
ang
Tsina
,
uban
sa
laing
21
ka
mga
gagmay
o
gi
-
exile
nga
mga
estado
,
mi
-
isyu
sa
Deklarasyon
sa
Nagka
-
usang
mga
Nasod
,
diin
ilang
gipamatud
-
an
ang
Atlantikong
Carta
,
[
30
]
ug
usab
sa
pag
-
pormalisar
sa
ilang
alyansa
batok
sa
mga
Axis
.
Ang
Unyong
Sobyet
,
hinuon
,
wala
mosunod
sa
tibuok
deklarasyon
,
tungod
kay
nagpabilin
man
ang
ilang
kasabotan
sa
neyutralidad
uban
sa
mga
Hapon
.
[
31
]
Ang
Bernay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
582
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Ti
raniag
ta
wagaywaymo
Ang
iyang
piyesta
pagasaulogon
inig
ka
Enero
11
.
Ang
mga
rehiyonal
nga
mga
pinulongan
mao
ang
auksilar
nga
opisyal
nga
mga
pinulongan
sa
ilang
kaugalingong
mga
dapit
.
Ang
logoramo
usa
ka
sinulat
nga
karakter
nga
nagpakita
og
kompleto
mga
pulong
.
Sagad
sa
mga
Ininsik
nga
karakter
giisip
nga
logogramo
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Béziers
Méditerranée
,
gimugna
sa
2002
.
Tunga
-
tungang
Asya
Sa
270
ka
tawo
nga
ubos
sa
iyang
mando
niadtong
ekspedisyon
,
18
lang
ang
nakabalik
sa
Espanya
diin
sila
naggikan
.
[
2
]
[
3
]
Sila
gipangulohan
ni
Juan
Sebastián
Elcano
,
ang
mipuli
ni
Magallanes
human
kini
mapatay
.
Ang
Penisya
(
Pinenisyo
:
כ
ְ
ּ
נ
ַ
ע
ַ
ן
,
Kena
’
an
,
Kinatsila
:
Fenicia
,
Linatin
:
Phoenicia
)
maoy
karaang
sibilisasyon
sa
amihanang
Kanaan
.
Kini
ang
karon
nga
Libano
.
Ang
Dumangas
may
45
ka
barangay
.
Ang
Marso
16
ang
ika
-
16
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
290
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Santa
Fe
usa
ka
ikalimang
klase
ngalungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
042
ka
tawo
sa
2
,
899
ka
bubong
.
Si
Harvey
Cushing
samtang
naglulinghayaw
sa
Italya
sa
1901
,
nakabagat
sa
kang
Riva
-
Rocci
nga
sphymomanometer
ug
iyang
gidala
ang
konsepto
dihang
nauli
siya
sa
Estados
Unidos
.
Nagtuo
siya
sa
potensiyal
niini
ug
iyang
gipalambo
alang
sa
kagamitang
klinikal
.
Human
niadto
,
ang
sphygmomanometry
nahimong
naandang
praktis
.
Si
Cushing
ug
George
Crile
nahimong
nag
-
unang
lumilihok
sa
paggamit
sa
sphygmomanometry
diha
sa
mga
klinika
.
Mga
Hudíyo
(
Inebreo
:
יהודי
,
yehudi
)
ang
mga
segidor
sa
tinuohang
monoteistang
Hudaismo
.
Ang
mga
Hudiyo
nag
-
antos
og
persekusyon
sa
daghang
mga
estado
sa
tanang
panahon
,
sama
sa
Olokawsto
sa
Uropa
.
Sa
karon
,
gibana
-
bana
nga
12
hantod
14
ka
milyon
ang
mga
Hudiyo
sa
kalibotan
,
kadaghanan
nagpuyo
sa
Estados
Unidos
,
Arhentina
,
ug
sa
Estado
sa
Israel
.
Pipila
ka
adlaw
human
sa
iyang
kasal
,
nadawat
ni
Bonaparte
ang
pagmando
sa
Pranses
nga
"
Kasundalohan
sa
Italya
"
niadtong
Marso
27
,
1796
.
Iya
kining
gigamit
sa
malamposong
pag
-
atake
sa
Italya
.
Sa
sangka
sa
Lodi
,
nadawat
niya
ang
angga
nga
"
ang
gamayng
korporal
"
(
le
petit
corporal
)
,
termino
nga
nagpakita
sa
iyang
kaayo
sa
iyang
mga
sundalo
nga
kasagaran
iyang
nailhan
sa
ngalan
.
Iyang
napukan
ang
mga
Austriano
didto
sa
Lombardy
ug
napilde
niya
ang
kasundalohan
sa
Mga
Estadong
Papal
.
Tungod
sa
pagprotesta
ni
Papa
Pio
VI
sa
pagpatay
kang
Louis
XVI
,
mibalos
ang
Pransiya
sa
pag
-
ilog
og
duha
ka
gagmayng
estado
papal
.
Apan
wala
mosugot
si
Napoleon
sa
sugo
sa
Directorio
sa
pagmartsa
ngadto
sa
Roma
aron
pagpakanaog
sa
Papa
.
Si
Mario
L
.
Cuezon
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Natawo
siya
ug
nagdako
sa
Jimenez
,
Misamis
Occidental
,
Mindanao
.
Si
Papa
Sergio
III
mao
ang
ika
-
119
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Leo
V
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Anastasio
III
.
Ang
Estados
Unidos
mao
ang
labing
dugay
nga
pederasyon
sa
kalibotan
.
Kini
usa
ka
demokrasyang
representatibo
ug
republikang
konstitusyonal
.
[
6
]
Gibantayan
ang
gobyerno
sa
sistema
nga
checks
and
balances
.
Sa
sistemang
pederal
,
ang
mga
lumulupyo
napailawom
sa
tulo
ka
lebel
sa
gobyerno
:
pederal
,
estado
,
ug
lokal
;
ang
panggobyernong
lokal
komun
nga
nabahin
ngadto
sa
county
ug
munisipal
nga
lebel
.
Ang
kuf
(
Inebreyo
:
ק
;
Inarabigo
:
ﻕ
,
qāf
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Batsilyer
sa
Arte
(
B
.
A
.
;
Pinilipino
:
Batsilyer
sa
Sining
;
Ininggles
:
Bachelor
of
Arts
,
A
.
B
.
)
,
gikan
sa
Latin
nga
artium
baccalaureus
.
Kini
usa
ka
bachelor
'
s
degree
nga
ginahatag
sa
usa
estudyante
sa
kolehiyo
nga
nagakuha
ug
korso
sa
liberal
arts
,
o
sa
mga
nagkalain
-
laing
sciences
(
syensya
)
.
Ang
Bachelor
of
Arts
ginahatag
sa
usa
ka
estudyante
human
sa
tulo
o
upat
ka
tuig
,
depende
sa
nasod
nga
gi
eskwelahan
.
Ang
Bachelor
of
Arts
nalahi
gamay
sa
Bachelor
of
Science
kai
ang
Bachelor
of
Science
nagahatag
man
ug
mas
dugang
nga
atensyon
sa
Mathematics
ug
sa
Science
.
Si
Napoleon
mikorona
sa
iyang
kaugalingon
isip
Emperador
niadtong
Disyembre
2
,
1804
didto
sa
Notre
Dame
de
Paris
,
ug
ang
iyang
asawang
si
Emperatriz
Joséphine
.
Sa
katedral
sa
Milan
niadtong
Mayo
26
,
1805
,
si
Napoleon
usab
gikoronahang
Hari
sa
Italya
gamit
ang
Puthaw
nga
Korona
sa
Lombardia
.
Ang
kalendaryong
Ebreo
(
Inebreo
:
ה
ַ
לו
ּ
ח
ַ
ה
ַ
ע
ִ
ב
ְ
ר
ִ
י
,
haluaẖ
ha
’
ivri
)
maoy
talamdagang
lunisolar
ug
ang
pangkaugalingong
talamdagang
ginagamit
sa
mga
Hudiyo
kasabay
sa
pang
-
adlaw
-
adlaw
nga
talamdagang
ginagamit
sa
ilang
lugar
sa
pinuy
-
anan
.
Sa
talamdagang
Ebreo
nakabase
ang
mga
petsa
sa
mga
balaang
adlaw
sa
Hudaismo
.
Dinasig
niining
maong
suporta
,
gisulayan
ni
Hitler
ang
gahom
sa
iyang
partido
.
Iyang
gilaraw
ang
usa
ka
kudeta
(
putsch
)
,
diin
iyang
gigamit
si
Ludendorff
isip
prente
sa
iyang
mga
aktibidades
.
Una
nang
gisundog
sa
mga
Nazi
ang
uniporme
,
mga
saludo
ug
ubang
tima
-
ilhan
sa
mga
Pasista
sa
Italya
.
Gusto
usab
ni
Hitler
nga
sundon
ang
malamposong
"
Martsa
sa
Roma
"
ni
Mussolini
,
diin
na
-
ilog
niini
ang
gahom
didto
sa
Italya
.
Niadtong
Nobyimbre
8
,
1923
,
gisulong
ni
Hitler
ug
sa
SA
ang
usa
ka
publikong
pangtigom
nga
giulohan
ni
Gustav
von
Kahr
,
ang
pamuno
sa
Bavaria
,
sa
usa
ka
imnanan
didto
sa
Munich
.
Gideklara
ni
Hitler
nga
nagtukod
sila
og
usa
ka
bag
-
ong
gobyerno
.
Iyang
gidemanda
kang
Kahr
,
kinsa
gitutokan
niya
'
g
pusil
,
ang
iyang
suporta
ug
ang
pagtabang
sa
lokal
nga
militar
.
Misugot
si
Kahr
pag
-
una
.
Sa
misunod
nga
adlaw
,
mimartsa
si
Hitler
ug
ang
iyang
mga
sumusunod
ngadto
sa
Ministeryong
Panggubat
sa
Bavaria
,
aron
ma
-
ilog
ang
gahom
.
Kini
unta
maoy
unang
lihok
alang
sa
iyang
giplano
nga
"
Martsa
sa
Berlin
"
,
apan
gihunong
sila
sa
mga
pulis
.
Unom
ka
mga
Nazi
ang
namatay
.
Ang
Saint
-
Hilaire
-
Cusson
-
la
-
Valmitte
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
248
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Titay
nabahin
ngadto
sa
29
barangay
.
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Ang
Itbayat
nabahin
ngadto
sa
lima
(
5
)
ka
baranggay
.
Ang
Nobiyembre
24
ang
ika
-
328
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
37
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Mauswagong
kabalayan
na
ang
Sugbo
mga
tulo
ka
libo
ka
tuig
kaniadto
sa
pa
sakopa
sa
Espanya
.
Nakigbinayloay
kini
sa
China
ug
uban
pang
kanasuran
sa
sidlakang
-
habagatang
Asya
.
Si
Sotto
gipanganak
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
niadting
Abril
18
,
1877
sa
iyang
ginikangang
sila
Marcelino
Sotto
ug
Pascuala
Yap
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
20
ka
mga
barangay
.
Ang
Forbach
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
076
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Hagonoy
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
43
,
871
ka
tawo
sa
9
,
293
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Kidapawan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
Cotabato
.
Kini
usa
ka
paboritong
destinasyon
sa
mga
turista
gikan
sa
Oktubre
hangtod
sa
Disyembre
,
ug
sa
summer
,
daghaang
mga
turista
ang
mosaka
sa
taas
sa
Bukid
Apo
,
ang
kinahitas
-
ang
bukid
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
101
,
205
ka
tawo
sa
20
,
393
ka
bubong
.
In
thine
embrace
'
tis
rapture
to
lie
;
Ang
Studio
23
nailhan
sa
teknikal
isip
DWAC
-
TV
,
channel
23
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Banahaw
Broadcasting
Corporation
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
ABS
-
CBN
Broadcasting
Center
sa
Sgt
.
Esguerra
Ave
.
,
Mother
Ignacia
St
.
,
Diliman
,
Dakbayang
Quezon
.
Pagasa
-
ulogon
ang
iyang
kapistahan
kada
Enero
2
,
dungan
sa
pista
ni
San
Basil
ang
Bantugan
.
O
never
shall
its
shining
field
Ang
lungsod
Bonifacio
gi
-
establisar
ni
Don
Demetrio
P
.
Fernan
sa
1942
.
Mao
siya
ang
unang
alkalde
o
mayor
sa
Bonifacio
.
CarmenDabaw
May
misugyot
nga
ang
rehiyon
nganlang
"
Val
de
Loire
"
(
"
Lupot
sa
Loire
"
)
aron
paghatag
og
dugang
karakter
sa
rehiyon
.
Ang
ngalang
Val
de
Loire
naghatag
og
mga
positibong
hunahuna
,
sama
sa
mga
châteaux
sa
Lupot
sa
Loire
.
Ang
L
'
Hôpital
-
le
-
Grand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
506
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
bugtong
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pransiya
mao
ang
Prinanses
,
sumala
sa
ikaduhang
artikulo
sa
iyang
batakang
balaod
sugod
sa
tuig
1992
.
Apan
may
pipila
ka
mga
rehiyon
nga
pinulongan
nga
gitabi
sulod
sa
nasod
,
lakip
kining
mosunod
:
Ang
Oktubre
21
ang
ika
-
294
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
71
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Amlan
may
walo
(
8
)
ka
barangay
:
Usa
ka
matang
sa
isda
nga
grouper
nga
lumad
sa
Pilipinas
gitawag
og
"
lapu
-
lapu
"
[
10
]
sa
Katagalogan
ug
sa
Iningles
apan
gitawag
ug
mas
nailhan
isip
pugapo
sa
Kabisay
-
an
ug
Mindanao
.
Matag
tuig
sukad
sa
1977
gisaulog
sa
Bukidnon
ang
Kaamulan
Festival
ug
dinhi
kini
kanunay
gipahigayon
sa
Dakbayan
sa
Malaybalay
.
Sa
sinugdan
pagasaulogon
kini
sa
bulan
sa
Nobiyembre
,
ug
unya
gibalhin
sa
Septiyembre
.
Apan
sukad
sa
tuig
1996
hangtod
karon
ang
kasaulogan
sa
Kaamulan
gitultol
na
matag
kataposang
semana
sa
Pebrero
hangtod
sa
ikaduhang
semana
sa
Marso
.
Ang
Tapaz
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Capiz
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
085
ka
tawo
sa
8
,
739
ka
bubong
.
Ang
Loir
-
et
-
Cher
may
mga
makasaysayanong
kastilyo
,
lakip
kining
mosunod
:
Ang
Marso
12
ang
ika
-
12
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
294
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Human
niining
maong
pagdunggo
,
iyang
gihimo
ang
Sangka
sa
mga
Piramides
batok
sa
mga
Mameluke
,
usa
ka
pundok
nga
gamhanan
kaniadto
sa
Tungang
Sidlakan
.
Kini
nga
sangka
nahitabo
unom
ka
kilometro
gikan
sa
mga
Piramides
.
Apan
ang
kadaogan
ni
Bonaparte
sa
yuta
nabawi
sa
mga
Briton
didto
sa
dagat
.
Niadtong
Agosto
1
napukan
sa
Marina
Real
sa
Britanya
,
ilawom
sa
pagmando
ni
Horatio
Nelson
,
ang
mga
sakyanang
iggugubat
ni
Napoleon
sa
Sangka
sa
Nilo
.
Tungod
sa
maong
kapildehan
,
nakawang
ang
mga
plano
niya
sa
pagkontrol
sa
Dagat
Mediteranyo
.
Apan
bisan
pa
niini
nadumala
pa
gihapon
niya
ang
Ehipto
,
bisan
sa
daghang
ginagmayng
pag
-
alsa
.
Ang
Holguín
usa
ka
dakbayan
ug
munisipyo
sa
Cuba
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
sa
Holguín
.
Ang
ngalan
sa
dakbayan
sa
pagsugod
kini
sa
tuig
1545
maoy
ang
San
Isidoro
de
Holguín
,
[
1
]
.
Gingalan
kini
sa
dungog
sa
nagsugod
s
dakbayan
nga
si
García
de
Holguín
,
usa
ka
opisyal
sa
militar
Espanyol
.
Ang
Dakbayan
sa
Talisay
nabahin
ngadto
sa
27
ka
mga
barangay
.
Ang
Siaton
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
64
,
258
ka
tawo
sa
12
,
767
ka
bubong
.
Ang
tinuohan
usa
ka
tawhanong
penomena
nga
lisod
hatagag
sayong
depinisyon
.
Kini
sagad
nga
nagpasabot
sa
usa
ka
pundok
sa
mga
pagtuo
ug
hinunahunaan
kalabot
sa
usa
ka
butang
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
,
tawo
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
o
sistema
sa
paghunahuna
nga
giilang
supernatural
o
sagrado
ug
ang
moralidad
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ritwal
nga
may
kalabotan
sa
maong
pagtuo
o
sistema
sa
paghunahuna
.
Kini
sagad
gamiton
isip
pagtuo
.
Gituwandos
ko
siya
sa
akong
“
Flower
at
the
Edge
of
the
Cliff
”
,
sunod
kong
sugilanon
sa
“
The
Rain
Is
Better
Than
Nothing
”
nga
napatik
sa
Graphic
ug
gikopya
sa
usa
ka
George
Rowe
.
Labihang
himuota
ni
Tibs
.
Gipanabi
pa
niya
ang
iyang
“
kamatayon
”
sa
mga
higala
.
Ingon
niana
ang
iyang
pagtahod
sa
opinyon
sa
uban
.
Nueva
ValenciaOton
Ang
Pualas
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
7
,
887
ka
tawo
sa
1
,
436
ka
bubong
.
 
 
 
Pilipinhong
_
Sentral
Sa
tinuohang
Katoliko
,
sa
wala
pa
gihimo
ang
katawhan
,
ang
Ginoo
mihimo
og
espirituhanong
binuhat
nga
gitawag
nga
anghel
aron
mamahimo
niyang
tig
-
alagad
ug
mensahero
.
Ang
mga
anghel
imortal
,
ug
nagbaton
og
kaalam
ug
pagbuot
.
Sa
usa
ka
hitabo
nga
nailhang
"
pagkatagak
sa
mga
anghel
"
,
usa
ka
bahin
sa
mga
anghel
ang
mipili
nga
mosukol
sa
buot
sa
Ginoo
ug
iyahang
paghari
.
Ang
Calais
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
309
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
atong
pagkausa
Wells
,
Spencer
:
The
Journey
of
Man
 
:
A
Genetic
Odyssey
.
Princeton
University
Press
,
2003
.
ISBN
0
-
691
-
11532
-
X
Ang
Samar
nabahin
ngadto
sa
24
ka
mga
lungsod
ug
2
ka
dakbayan
.
Ang
tinuohan
usa
ka
tawhanong
penomena
nga
lisod
hatagag
sayong
depinisyon
.
Kini
sagad
nga
nagpasabot
sa
usa
ka
pundok
sa
mga
pagtuo
ug
hinunahunaan
kalabot
sa
usa
ka
butang
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
,
tawo
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
o
sistema
sa
paghunahuna
nga
giilang
supernatural
o
sagrado
ug
ang
moralidad
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ritwal
nga
may
kalabotan
sa
maong
pagtuo
o
sistema
sa
paghunahuna
.
Kini
sagad
gamiton
isip
pagtuo
.
Ang
patik
sa
isang
produkto
kun
serbisyo
maoy
konektado
sa
kompaniya
niini
.
Ang
Liberia
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
,
giutlanan
sa
Sierra
Leone
,
Guinea
,
Cote
d
'
Ivoire
,
ug
sa
Atlantiko
.
Monrovia
ang
iyang
kapital
.
May
lain
-
laing
paagi
sa
pag
-
organisa
sa
historikal
nga
impormasyon
:
Ang
Valence
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
901
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Mipadayon
sila
ug
miabot
sa
Spice
Islands
,
diin
sila
mikarga
ug
pipila
ka
tonelada
sa
mga
lamas
.
Apan
ang
Trinidad
naguba
,
ug
gikinahanglang
magpabilin
ug
pipila
ka
semana
para
sa
pagpaayo
.
Busa
,
midesidar
si
Elcano
nga
ang
Victoria
na
lang
ang
mopadayon
sa
pakasadpang
ruta
padulong
Espanya
,
samtang
ang
Trinidad
mobalik
sa
Espanya
agi
sa
Pasipikong
ruta
.
Apan
,
ang
Trinidad
nadakpan
sa
mga
Portuges
ug
wala
na
makabalik
.
Ang
Victoria
hinuon
nakapadayon
apan
pipila
sa
mga
manlalayag
ang
namatay
sa
kagutom
,
ug
aduna
say
gibiyaang
mga
manlalayag
si
Elcano
,
kay
nahadlok
man
siyang
mawad
-
an
ang
iyang
26
toneladang
mga
lamas
.
Ang
Châteauroux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
969
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
ngalang
Manila
(
Tinagalog
:
Maynila
)
mahimong
nagpasabot
:
Ang
Sault
-
lès
-
Rethel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
067
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Banyuls
-
dels
-
Aspres
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
850
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Basco
nabahin
ngadto
sa
unom
(
6
)
ka
baranggay
.
Ang
New
York
maoy
usa
ka
estado
sa
amihanang
-
sidlakang
Estados
Unidos
ug
ang
ikatulong
estado
base
sa
kadaghanon
sa
tawo
.
Giutlanan
kini
sa
New
Jersey
ug
Pennsylvania
sa
habagatan
,
ug
Connecticut
,
Massachusetts
ug
Vermont
sa
sidlakan
.
May
utlanang
pangdagat
kini
sa
Rhode
Island
nga
nahimutang
sidlakan
sa
Long
Island
,
ug
may
utlanang
internasyonal
sa
Ontario
sa
kasadpan
,
ug
sa
Quebec
sa
amihanan
,
mga
probinsya
sa
Canada
.
Ang
Benin
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
.
Cotonou
ang
iyang
de
facto
nga
kapital
ug
Porto
Novo
ang
iyang
opisyal
nga
kapital
.
Ang
bituin
at
araw
niya
Ang
Sibuco
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
411
ka
tawo
sa
4
,
374
ka
bu
.
Ang
Republic
Act
No
.
9724
,
ang
akto
nga
ibulag
ang
Dakbayan
sa
Iligan
gikan
sa
Unang
Distrito
sa
Lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
,
giaprobahan
sa
Pres
.
Gloria
Macapagal
-
Arroyo
niaging
ika
-
20
sa
Oktubre
,
2009
.
Busa
,
ang
Dakbayan
sa
Iligan
adunay
kaugalingong
distritong
kongreso
isip
Bugtong
Distrito
sa
Dakbayan
sa
Iligan
.
[
4
]
Ang
Tigbao
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Oktubre
9
ang
ika
-
282
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
83
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Tubajon
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
6
,
800
ka
tawo
sa
1
,
391
ka
bubong
.
 
–
Mga
Distrito
sa
Kongreso
Ang
Sen
.
Ninoy
Aquino
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
An
Al
-
Barka
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Pagka
-
Oktubre
10
,
1969
,
ang
ngalan
sa
Basses
-
Pyrénées
giilisdan
sa
Pyrénées
-
Atlantiques
.
Ang
DWDB
-
TV
maoy
kanhing
estasyong
pantelebisyon
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Kini
ang
404
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Charente
sa
Pransiya
.
Ang
rebolusyong
bulok
maoy
terminong
gigamit
para
sa
usa
ka
serye
sa
mga
mobimyentong
politikanhon
kontra
sa
mga
awtoritaryong
mga
dakodako
.
Ang
una
mao
ang
Rebolusyong
Dalag
kun
ang
Rebolusyong
EDSA
sa
1986
sa
Pilipinas
,
nga
nahimong
inspirasyon
sa
daghang
pang
mga
rebolusyon
sa
sidlakang
Uropa
.
Pipila
sa
mga
balak
niyang
Iningles
napatik
sa
lainlaing
mga
magasin
;
ug
nahilakip
usab
sa
internasyonal
nga
antolohiya
,
The
Poem
and
the
World
(
Unibersidad
sa
Washington
,
Seattle
)
.
Sa
pagkakaron
,
siya
ang
pamuno
sa
BATHALAD
sa
Sugbo
.
Ang
Broindon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
74
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Wala
mosunod
ang
Portugal
sa
sistema
,
busa
gihangyo
ni
Napoleon
niadtong
1807
ang
Espanya
sa
pag
-
atake
sa
Portugal
.
Sa
dihang
mibalibad
ang
Espanya
,
giapil
niya
kini
pag
-
atake
,
diin
natangtang
niya
sa
trono
si
Haring
Carlos
IV
sa
iyang
igsoong
si
Jose
Bonaparte
.
Ang
maong
lakang
nakapasuko
sa
mga
Espanyol
,
ug
busa
ang
Kasundalohang
Espanyol
ug
ang
katawhan
mismo
mialsa
.
Busa
gipukan
ni
Napoleon
ang
kasundalohang
Espanyol
,
ug
giokupar
ang
Madrid
.
Apan
sa
wala
pa
mahuman
si
Napoleon
,
nahulga
na
usab
ang
Pransiya
sa
mga
Awstriyano
,
busa
mibalik
si
Napoleon
sa
Pransiya
.
Mipadayon
ang
duguong
Gubat
Peninsula
,
diin
gibilin
ni
Napoleon
ang
kadaghanan
sa
iyang
maayong
mga
sundalo
aron
gubaton
ang
mga
Katsilang
Gerilya
ug
mga
sundalo
sa
Duke
sa
Wellington
.
Wala
magdugay
ang
kontrol
sa
mga
Pranses
sa
Iberya
(
Espanya
ug
Portugal
)
,
kay
kadaghanan
sa
mga
sundalo
nangamatay
kay
wala
maanad
sa
gerilyang
pakiggubat
.
Nanaog
si
Jose
sa
trono
,
ug
ang
kataposang
mga
Sundalong
Pranses
mingbiya
sa
peninsula
niadtong
1814
.
Arang
ka
nindot
man
imong
makit
-
an
sa
Amaga
,
kay
naay
Limasawa
.
Ang
Capul
may
kaugalingong
lumad
nga
pinulongan
nga
lahi
sa
Amihanang
Samar
.
Inabaknon
ang
lumad
nga
pinulongan
sa
Capul
.
Ang
pinulongang
Inabaknon
o
Kinapul
giklasipika
sa
mga
lingguwista
nga
usa
sa
mga
pinulongang
Sama
ug
dili
Binisaya
nga
pinulongan
.
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Saint
-
Étienne
Métropole
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
Bully
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
269
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
mem
(
Inebreyo
:
מ
;
Inarabigo
:
م
,
mīm
)
maoy
letra
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Portugal
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Uropa
.
Asturias
Ang
departamento
naglakip
sa
mga
pulo
sa
Île
de
Ré
,
Île
d
'
Aix
,
ug
Ile
d
'
Oléron
.
Ang
Pambujan
4th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Pambujan
may
25
,
394
ka
tawo
sa
4
,
432
na
bubong
.
Ang
President
Roxas
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Capiz
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
531
ka
tawo
sa
5
,
119
ka
bubong
.
Ang
Apt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
506
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Saint
-
Sauveur
-
en
-
Rue
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
053
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Bisan
kon
ang
mga
arrondissement
sa
Paris
giihap
isip
mga
kanton
alang
sa
katuyoang
estadistikal
,
wala
silay
papel
sa
eleksiyon
.
Kini
ang
mga
Magtatampo
sa
Tuig
sa
pandayang
Young
Blood
Writer
sa
BISAYA
Magasin
.
Sanglit
ang
paghatag
pasidungog
iatol
man
sa
anibersaryo
sa
magasin
matag
Agosto
15
,
ang
maisip
nga
entrante
mao
kadtong
nakatampo
sulod
sa
pagsipong
sa
tuig
.
Ang
Maasin
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Maasin
may
populasyon
na
30
,
828
ka
tawo
sa
5
,
395
na
bubong
.
Si
Filemón
Lagman
(
natawo
Marso
17
,
1953
;
namatay
sa
Dakbayang
Quezon
,
Pebrero
6
,
2001
)
,
mas
nailhan
isip
Ka
Popoy
,
usa
ka
rebolusyonaryong
sosyalista
ug
pamuno
sa
mga
obrero
sa
Pilipinas
.
Sa
tuig
1991
mibuwag
siya
sa
Partido
Komunista
sa
Pilipinas
(
CPP
)
ug
miporma
sa
Partido
sa
Mamumuo
(
Partido
ng
Manggagawa
)
.
Ang
Dombasle
-
devant
-
Darney
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
110
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vosges
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
siyensiya
politikal
mao
ang
pagtuon
sa
politikanhong
pamatasan
ug
ang
pagbaton
ug
paggamit
sa
gahom
.
Ang
Antipas
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
810
ka
tawo
sa
3
,
826
ka
bubong
.
Si
Napoleon
,
tungod
sa
ilang
halangdong
kaagi
ug
mga
kaila
sa
gobyerno
,
nakaangkon
og
mas
daghang
oportunidad
sa
mas
maayo
nga
pag
-
eskuyla
.
Niadtong
Mayo
15
,
1779
,
sa
edad
nga
nuybe
,
siya
misulod
sa
Pranses
nga
akademiya
militar
sa
Brienne
-
le
-
Château
,
usa
ka
gamayng
lungsod
duol
sa
Troyes
.
Apan
kinahanglan
una
siyang
magtuon
og
Prinanses
para
madawat
,
pero
sa
tibuok
niyang
kinabuhi
Italyano
ang
accent
sa
iyang
Prinanses
.
Sa
paggradwar
niya
niadtong
1784
,
miapil
siya
sa
banggiitang
École
Royale
Militaire
sa
Paris
,
diin
natapos
niya
ang
baleg
duha
ka
tuig
nga
pagtuon
sulod
lang
sa
usa
ka
tuig
.
Bisan
tuod
og
Nabal
ang
una
niyang
hilig
,
apan
artileriya
ang
iyang
gikuha
sa
École
Militaire
.
Ang
Pilipinas
may
7
,
107
ka
isla
.
Kadagkoan
ang
Luzon
ug
Mindanao
.
Taliwala
sa
ila
ang
Kapupud
-
ang
Kabisay
-
an
,
Mindoro
,
Palawan
,
Marinduque
,
Romblon
,
ug
uban
pa
.
Ang
isla
sa
Luzon
may
tulo
ka
bukiranan
:
ang
Kordilyera
,
ang
Sierra
Madre
,
ug
ang
Karabalyo
.
Ang
Kordilyera
ug
ang
Karabalyo
didto
sa
Amihanang
Luzon
,
ug
ang
Sierra
Madre
nag
-
agi
gikan
sa
amihanan
sa
probinsya
sa
Cagayan
hangtud
sa
tunga
-
tungang
Probinsya
Quezon
.
Didto
sa
Mindanao
ang
katas
-
ang
bukid
sa
tibuok
Pilipinas
,
ang
Bukid
Apo
,
sa
Dakbayan
sa
Davao
.
Ang
armadong
puwersa
sa
Pransiya
nabahin
ngadto
sa
upat
ka
mga
sanga
:
en
tu
regazo
dulce
es
vivir
;
Ang
Trento
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
41
,
696
ka
tawo
sa
7
,
850
ka
bubong
.
3
.
Ang
taas
nga
grado
sa
presyon
angay
nga
seguroon
pinaagi
sa
paghiling
pag
-
usab
sa
managlahi
nga
higayon
ayha
hukman
nga
dunay
alta
presyon
ang
bata
.
Isip
usa
ka
orator
,
si
Caesar
nagsunod
lamang
kang
Cicero
,
ang
kinamaayuhang
orator
nga
Romano
.
Nailhan
usab
si
Caesar
isip
usa
ka
manunulat
.
Ang
iyang
Komentaryo
sa
Bubat
Galiko
,
diin
niya
gitala
ang
iyang
kampanya
sa
Gaul
,
maoy
iyang
kinamaayuhang
sinulat
bahin
sa
Kasaysayan
.
Ang
iyang
klaro
ug
direktang
istilo
maoy
nakahimo
niining
modelo
sa
mga
misunod
nga
historyador
.
Sa
tuig
1959
migraduwar
si
Sison
gikan
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
.
Miadto
siya
sa
Indonesia
alang
sa
dugang
pagtuon
ug
mibalik
sa
Pilipinas
isip
usa
ka
propesor
sa
katitikan
.
Sa
tuig
1964
,
giorganisa
niyang
ang
Kabataang
Makabayan
(
Kabataang
Makinasodnon
)
.
Ang
maong
pundok
miorganisa
sa
kabatan
-
onan
sa
Pilipinas
batok
sa
Gubat
sa
Vietnam
,
sa
pamunoan
ni
Ferdinand
Marcos
,
ug
sa
korap
nga
mga
politiko
.
Ang
kasaysayan
sa
barangay
Tipolo
wala
mahilayo
sa
kasaysayan
sa
dakbayan
sa
Mandaue
.
Mahimong
isulti
na
ang
dakbayan
sa
Mandaue
gasugod
sa
barangay
sa
Tipolo
.
Kini
ang
463
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
Pransiya
.
Ang
Margerie
-
Chantagret
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
390
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Mosambike
maoy
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Aprika
.
Maputo
ang
iyang
kapital
.
Ang
Ardennes
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanan
-
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Ardennes
.
Ang
simbahan
nagtudlo
nga
kini
gipreserba
gikan
sa
sayop
pinaagi
sa
Espiritu
Santo
sa
mga
matang
doktrinal
.
Kini
nagpalapad
sa
iyang
mga
doktrina
pinaagi
sa
mga
konsehong
ekumenikal
,
sama
sa
gibuhat
sa
mga
unang
Apostoles
.
Ang
pagtuong
Katoliko
gidetalye
sa
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
pormal
nga
pagsimbang
Katoliko
anaa
sa
liturhiya
kinsa
gidumala
sa
simbahan
.
Ang
pagsaulog
sa
Santos
nga
Misa
maoy
giisip
nga
kinatas
-
ang
matang
sa
pag
-
ampo
,
apan
aduna
usay
mga
debosyon
sama
sa
rosaryo
,
Via
Crucis
,
ug
ang
Adorasyon
sa
Sagradong
Sakramento
.
Ubay
-
ubay
sa
labing
dugoong
mga
panagsangka
sa
Unang
Gubat
Kalibotanon
nahitabo
dinhi
.
Ang
Vimy
Memorial
naghinumdom
sa
mga
napukan
sa
Panagsangka
sa
Bakilid
sa
Vimy
ug
usa
sa
labing
importanteng
memoryal
sa
Canada
alang
sa
iyang
mga
napukang
sundalo
.
Ang
Marols
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
310
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Lakas
Kampi
Christian
-
Muslim
Democrats
maoy
partidong
sentrista
sa
Pilipinas
.
Kini
usa
ka
sakop
sa
Internasyonal
Demokratang
Sentrista
.
Sa
Gubat
Pranses
ug
Indyan
,
ang
kolonyal
nga
ekstensiyon
sa
Pito
ka
Tuig
nga
Gubat
,
ang
Britanya
mikuha
sa
Canada
gikan
sa
mga
Pranses
.
Sa
1674
,
ang
mga
Britaniko
nakakuha
sa
mga
kolonyang
Olandes
paghuman
sa
Gubat
Anglo
-
Olandes
;
ang
probinsiya
sa
New
Netherland
gialisdan
og
New
York
.
Sa
pagbahin
sa
Carolina
sa
1729
ug
sa
1732
nga
kolonisasyon
sa
Georgia
,
naestablisar
ang
trese
(
13
)
ka
kolonya
sa
Britanya
,
ang
nahimong
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
tanang
kolonya
mipalegal
sa
pagbaligya
sa
mga
katabang
nga
Aprikano
(
African
slave
trade
)
.
Ang
mobimiyento
nga
Kristiyano
sa
1730
-
1740
nailhan
nga
Great
Awakening
mipalambo
sa
interes
sa
relihiyon
.
Sa
tuig
1770
,
ang
mga
kolonya
miabot
og
3
milyon
ka
lumulupyo
nga
Ingles
o
Britaniko
,
katunga
sa
mismong
Gran
Britanya
.
Bisag
gibuhisan
ang
mga
kolonya
sa
Britanya
,
wala
sila
hatagi
og
representasyon
sa
Parlamento
sa
Gran
Britanya
.
Sa
Hudayismo
,
kini
usa
sa
mga
basahon
nga
gitawag
nga
Megillot
.
Si
Papa
Anastasio
III
mao
ang
ika
-
120
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Sergio
III
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Lando
.
Ang
Francueil
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
890
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Bingawan
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Bingawan
may
11
,
866
ka
tawo
sa
2
,
388
na
bubong
.
Ang
Inurdu
maoy
pinulongang
Indo
-
Iranyo
.
Ang
unang
abjad
nga
mikatap
ang
paggamit
mao
ang
Pinisyanong
abjad
.
Lahi
sa
mga
uban
nga
pagsulat
niadtong
panahona
sama
sa
Kuniporma
ug
Ehiptohanong
heroglipo
,
ang
Pinisyanong
pagsulat
naglangkob
lamang
ug
duha
ka
dosena
ka
mga
simbolo
.
Kini
nakapahimo
sa
pagsulat
nga
daling
kat
-
onon
ug
ang
mga
Pinisyanong
mga
magpapatigayon
magdala
ining
pagsulat
bisan
asa
sila
moadto
.
Maong
ang
Pinisyano
nakapamugna
og
mga
lain
-
laing
mga
sistema
sa
pagsulat
sama
sa
Griyegong
alpabeto
ang
unang
"
tinuod
"
nga
alpabeto
,
ug
ang
Aramiko
nga
usa
ka
labing
ginamit
nga
abjad
.
Ang
Griyegong
alpabeto
nausab
ug
giusab
nga
nahimong
mga
makabag
-
ong
kasadpanong
mga
alpabeto
sama
sa
Linatin
ug
Siriliko
samtang
ang
Aramiko
nahimong
ginikanan
sa
mga
bag
-
ong
abjad
ug
mga
abugida
sa
Asya
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
Chambéry
Métropole
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
edad
alang
sa
militarya
17
anyos
.
Sugod
sa
Gubat
alang
sa
Kagawasan
sa
Algeria
,
ang
konskripsiyon
inanayng
gihinay
,
ug
giwagtang
sa
kagamhanan
ni
Jacques
Chirac
sa
tuig
1996
.
Ang
Hunyo
21
ang
ika
-
172
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
193
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Collinson
,
M
.
(
editor
)
:
A
History
of
Farming
Systems
Research
.
CABI
Publishing
,
2000
.
ISBN
0
-
85199
-
405
-
9
Ang
Torsac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
731
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Laguindingan
 
•
Ang
langyab
sa
yuta
mokabat
ngadto
sa
6864
ka
kilometro
kuwadrado
.
Ang
Nobiyembre
mao
ang
ika
-
11
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Ikaonse
(
Managing
Editor
)
:
Mariano
Y
.
Mañus
,
Jr
.
,
(
2001
-
2005
)
;
mga
sakop
sila
si
Edgar
S
.
Godin
,
Richel
Dorotan
,
ug
Eleazar
T
.
Acampado
.
Ang
"
Kristohanon
"
nagpasabot
usab
mga
sakop
kun
sumosunod
sa
simbahan
kun
ubang
kapundokan
sa
Kristiyanismo
.
Nagpasabot
kini
nga
bisan
unsang
apil
sa
Kristiyanismo
.
Ang
mga
molupyo
nailhang
Périgordiens
o
Périgourdins
.
Memorial
Glade
Ang
Guiuan
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
38
,
694
ka
tawo
sa
7
,
618
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
El
Salvador
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
Côte
-
d
'
Or
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
bahin
sa
kanhi
lalawigan
sa
Burgundy
.
Ang
Serres
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
106
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hautes
-
Alpes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Dakbayan
sa
New
York
(
New
York
City
)
ang
pinakadakong
dakbayan
sa
Estados
Unidos
(
ug
pinakadakong
metropolis
)
.
Kini
makit
-
an
sa
estado
sa
New
York
.
Aduna
kiniy
populasyon
nga
8
,
143
,
198
.
Ang
Chezelles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
402
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Lacio
(
Initalyano
:
Lazio
)
maoy
usa
(
1
)
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
nasod
sa
Italya
.
Ang
ulohan
sa
rehiyon
maoy
ang
dakbayan
sa
Roma
Naay
hitsura
,
Ang
mga
manlalayag
mipili
ug
bag
-
ong
pamuno
puli
kang
Magallanes
.
Ang
ilang
napilian
mao
si
Juan
Sebastian
Elcano
.
Una
pa
gayod
niini
mao
ang
way
kamatayong
mga
alawitong
lumad
(
folk
songs
)
nga
popular
kaayo
sa
unang
panahon
.
Ug
sa
pagligid
sa
panahon
,
nunot
sa
impluwensiya
sa
binag
-
ong
genre
sa
musika
,
mitungha
ang
Bisrock
.
Ang
Unias
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
204
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Niadtong
Hulyo
20
,
1949
,
gibuwagan
siya
sa
iyang
asawa
,
samtang
naa
siya
sa
bilanggoan
.
Si
Marcelo
Arañas
Geocallo
,
tigtakoban
usahay
sa
mga
dagangalang
Geronimo
A
.
Molave
,
Juanario
Diez
Saez
,
Ram
G
.
Sañara
ubp
.
,
usa
ka
prolipikong
magsusugilanon
,
magbabalak
,
maggugumalaysay
ug
nobelista
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
Hudaismong
Askenasi
ang
tipo
sa
Hudaismo
sa
mga
Hudiyong
naggikan
sa
amihanang
Uropa
.
Ang
Laval
-
Roquecezière
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
391
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aveyron
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Oras
may
42
ka
barangay
.
Mipadayon
ang
mga
Amerikano
ngadto
sa
nasod
sa
Hapon
,
diin
ilang
nakuha
ang
Iwo
Jima
niadtong
marso
,
ug
ang
Okinawa
niadtong
Hunyo
.
Giguba
sa
mga
Tigbombang
Amerikano
ang
mga
dakbayan
ug
lungsod
nga
Hapon
.
Ang
Lasse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
286
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
tugpahanan
gikuha
sa
ngalan
sa
lugar
,
Barangay
Maria
Cristina
sa
silingang
lungsod
sa
Baloi
.
Apan
,
mahimo
sad
ang
ngalan
sa
tugoahanan
gikuha
sa
labing
bantugan
nga
busay
sa
Iligan
,
ang
Busay
sa
Maria
Cristina
Yutang
maanyag
,
duyan
ka
sa
pagmahal
Malioboro
,
the
most
famous
street
in
Yogyakarta
city
Plantilya
:
Uropa
Daghang
mga
hinungdan
ang
nagpahipi
sa
ikaduhang
gubat
kalibotanon
.
Ang
Saint
-
Romain
-
la
-
Motte
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
352
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Jolo
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Kini
mao
ang
ulohang
lungsod
sa
Sulu
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
87
,
998
ka
tawo
sa
12
,
814
ka
bubong
.
Si
Sultang
Muhammad
Dipatuan
Qudratullah
Nasiruddin
maoy
Sultan
sa
Magindanaw
.
Gipangalan
sa
kaniya
ang
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
May
192
na
ka
miyembrong
estado
ang
UN
,
mitibuok
sa
tanang
giila
nga
mga
independenteng
estado
.
Gikan
sa
iyang
ulohan
sa
Dakbayan
sa
New
York
,
ang
UN
ug
ang
iyang
mga
espesyalisadong
ahensya
mao
ang
tagahimo
og
desisyon
sa
mga
isyu
.
Nabahin
ang
UN
ngadto
sa
:
Niadtong
1989
,
nadaog
ni
Rene
ang
ikaduhang
ganti
sa
English
poetry
division
sa
Palanca
Awards
sa
iyang
“
No
Else
is
Grass
”
.
Duha
ka
writing
grant
ang
nadawat
ni
Rene
gikan
sa
CCP
:
Cebuano
critical
essay
bahin
sa
kahimtang
sa
pamalak
Sugboanon
(
1990
)
ug
sa
iyang
nobelang
“
Ang
Mananap
sa
Linaw
”
(
1992
)
.
Ang
Zumarraga
may
25
ka
barangay
.
Dalaguete
Ang
kagamhanan
mipokus
sa
lokal
nga
mga
delikasi
,
ang
pâté
de
foie
gras
.
Ang
Sinugboanong
Biyernes
gikan
sa
Kinatsilang
viernes
,
isip
halad
kang
Benus
,
ang
diyos
-
diyos
sa
katahom
sa
mitolohiyang
Romano
.
Elementarya
Ang
Talusan
usa
ka
ikalima
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
18
,
394
ka
tawo
sa
3
,
141
ka
bubong
.
Adunay
ubang
mga
pamuno
sa
mga
kasikbit
nga
balangay
ang
nakighigala
kang
Magallanes
.
Usa
na
niini
si
Raha
Zula
,
kinsa
mihangyo
kang
Magallanes
sa
pagpakig
-
away
kang
Lapulapu
.
Si
Lapulapu
usa
ka
pamuno
sa
Mactan
.
Niadtong
Disyembre
16
,
1944
,
milusad
og
usa
ka
kontra
-
atake
didto
sa
Ardennes
batok
sa
mga
Alyado
.
Midagan
og
unom
ka
semana
aron
kini
pakgagon
sa
mga
ALyado
.
Ang
mga
Sobyet
mi
-
atake
agi
sa
Hungary
,
samtang
gibiyaan
sa
mga
Aleman
ang
Gresya
ug
Yugoslavia
.
Sa
italya
,
ang
mga
Alyado
nagpabiling
natanggong
sa
mga
nahibiling
linyang
pangdepensa
sa
mga
Aleman
.
Ang
Mountain
Province
(
Tinagalog
:
Lalawigang
Bulubundukin
;
Kinatsila
:
La
Montaña
[
1
]
[
2
]
)
maoy
lalawigan
sa
Pilipinas
.
MOST
REV
.
CHRISTIAN
VICENTE
F
.
NOEL
,
D
.
D
.
-
Bishop
of
Talibon
Ang
Beauvoir
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
287
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Yonne
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Taguig
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Lakip
sa
departamento
ang
pulo
sa
Ouessant
(
Ushant
)
.
Ang
Mariveles
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bataan
sa
Pilipinas
.
GE
U20C
full
computer
control
locomotive
in
Indonesia
,
#
CC204
-
06
Ang
Canaman
may
24
ka
barangay
.
Ang
Neuilly
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
768
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Lungsod
sa
Catbalogan
nabahin
ngadto
sa
57
ka
barangay
.
Ang
Opol
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
36
,
389
ka
tawo
sa
7
,
798
ka
bu
.
Bisan
sa
mga
kadaogan
sama
niadto
,
nagkadaghan
ang
miapil
sa
Kowalisyon
sama
sa
Sweden
ug
Austria
.
Nag
-
abot
ang
Kowalisyon
ug
ang
Grande
Armee
didto
sa
Leipzig
,
sa
Sangka
sa
mga
Nasod
.
Kini
maoy
kinadak
-
ang
sangka
sa
mga
Gubat
Napoleoniko
,
diin
ang
duha
ka
kampo
tagsa
adunay
kapin
120
,
000
nga
nangamatay
.
Ang
Tagoloan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
46
,
649
ka
tawo
sa
9
,
269
ka
bu
.
Ang
Surigao
del
Sur
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
lungsod
ug
duha
(
2
)
ka
dakbayan
.
Ang
Ville
-
au
-
Val
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
136
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Soudron
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
287
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
unang
gisulat
mahitungod
sa
Singgapura
gikan
pa
sa
ika
-
duhang
siglo
sa
anaa
si
Kristo
.
Nahimo
kini
nga
lungsod
ubos
sa
kagamhanang
Sri
Vijaya
didto
sa
silingang
pulo
sa
Sumatra
,
isip
Temasek
.
Sukad
ika
-
16
nga
siglo
hangtod
sayong
ika
-
19
nga
siglo
,
ang
Singgapura
mipaubos
sa
Sultanato
sa
Johor
.
Niatong
1613
gisunog
sa
mga
Portuges
ang
lungsod
.
Ang
gobernador
pilion
alang
sa
termino
nga
mokabat
og
tulo
ka
tuig
.
Ang
usa
ka
tawo
mahimong
mapili
nga
gobernador
sulod
lamang
sa
tulo
ka
sunod
-
sunod
nga
higayon
.
Ang
Titay
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
39
,
730
ka
tawo
sa
7
,
802
ka
bubong
.
la
victoria
iluminó
,
Ang
departamento
gimugna
niadtong
1968
,
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
departamento
sa
Seine
ug
Seine
-
et
-
Oise
.
Ang
Alpes
-
de
-
Haute
-
Provence
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Ang
Sultan
Mastura
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Shariff
Kabunsuan
sa
Pilipinas
.
Si
Virtudazo
nagpabiling
ulitawo
sa
iyang
kamatayon
.
Usa
siya
ka
yano
ug
banikanhong
tawo
,
apan
daghan
siyag
kursong
natapos
pinaagi
sa
pagtuon
sa
balay
nga
gihatag
sa
correspondence
school
,
sama
sa
Practical
Accounting
,
Supervisory
Management
Course
,
Introduction
to
Programming
Course
,
ug
Industrial
Engineering
.
Ang
Le
Tampon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
69849
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Réunion
sa
rehiyon
sa
Réunion
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Ikaunom
ug
Ikawalo
nga
editor
:
Nazario
D
.
Bas
(
1966
-
1969
)
;
mga
sakop
niya
ning
tungora
sila
si
Cesar
D
.
Tenebro
,
Alito
Malinao
,
Narciso
Caparoso
,
ug
Loreto
Sardovia
.
Ang
Laguna
de
Bay
(
lit
.
"
Lanaw
sa
Bay
"
;
Sinugboanon
:
Lanaw
sa
Laguna
;
Tinagalog
:
Lawa
ng
Laguna
;
Ininggles
:
Laguna
Lake
)
maoy
lanawng
krater
sa
pulo
sa
Luzon
sa
Pilipinas
ug
mao
ang
labing
dakong
lago
sa
nasod
.
Gigamit
ni
José
Rizal
ang
lago
isip
setting
sa
daghang
parte
sa
iyang
mga
nobelang
Noli
Me
Tangere
ug
El
filibusterismo
.
Sa
karon
,
segun
kang
Edgardo
Manda
sa
Laguna
Lake
Development
Authority
(
LLDA
)
,
ang
lago
mao
ang
"
biggest
septic
tank
of
human
and
industrial
wastes
from
Metro
Manila
.
"
[
1
]
Ang
Lantenay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
235
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ain
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Santa
Monica
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
7
,
757
ka
tawo
sa
1
,
459
ka
bubong
.
Human
dayon
sa
Ika
-
2ng
Gubat
sa
Kalibotan
,
ang
Pilipinas
mao
ang
kinalamboang
nasod
sa
Asya
,
apan
sukad
niadto
,
hinay
ang
kalamboan
gumikan
sa
kagamay
sa
pagtubo
sa
ekonomiya
,
pangawkaw
sa
gobyerno
sa
panudlanan
(
pangurakot
)
,
ug
neyo
-
kolonyal
nga
mga
impluwensiya
.
Sa
pagkakaron
,
modereyt
ang
pagtubo
sa
ekonomiya
-
-
-
tinabangan
sa
kadaghan
sa
mga
Pilipino
nga
nanrabaho
sa
gawas
ug
sa
'
information
technology
'
.
Sa
tuig
2000
,
ang
Switzerland
lamang
ug
ang
mga
estado
sa
Alemanya
nga
Rhineland
-
Palatinate
,
Schleswig
-
Holstein
,
ug
Thuringia
ang
may
mga
komyun
nga
mas
gagmay
pa
sa
mga
komyun
sa
Pransiya
.
Its
sun
and
star
alight
Ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
(
kun
EU
,
gikan
sa
Kinatsilang
Estados
Unidos
de
América
;
Sinugboanon
:
Hiniusang
mga
Estado
sa
Amerika
kun
HE
;
Ininggles
:
United
States
of
America
kun
USA
)
usa
ka
republika
nga
pederal
nga
adunay
singkuwenta
ka
estado
.
Makit
-
an
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
Amihanang
Amerika
ang
kadaghanan
sa
mga
estado
ug
adunay
kaugalingong
gobyerno
ang
kada
estado
ubos
sa
sistemang
pederalismo
.
Adunay
duha
ka
yutan
-
ong
utlanan
ang
Estados
Unidos
diin
sa
Mehiko
ang
usa
ug
sa
Canada
usab
ang
usa
pa
.
Gilibotan
kini
sa
lainlaing
katubigan
sama
sa
Kadagatang
Pasipiko
,
Dagat
Bering
,
Kadagatang
Artiko
,
ug
Kadagatang
Atlantiko
.
Dili
sumpay
ang
duha
ka
estado
sa
Alaska
ug
Hawaii
sa
nahibiling
48
ka
estado
.
Pareho
sab
nilang
dili
sumpay
ang
usag
usa
.
Naay
mga
koleksiyon
sa
mga
distrito
,
teritoryo
ug
uban
pang
ginsakopang
panggawas
ang
EU
sa
uban
pang
parte
sa
kalibotan
.
Komun
nga
gitawag
nga
“
Amerikano
”
ang
katawhan
sa
Estados
Unidos
.
Ang
ilang
gidaghanon
gipakubsan
sa
Loi
du
8
pluviôse
an
IX
(
Enero
28
,
1801
)
,
o
ang
"
Balaod
alang
sa
pagpakubos
sa
gidaghanon
sa
mga
korte
sa
distrito
"
(
Loi
portant
réduction
du
nombre
de
justices
de
paix
)
.
Ang
mga
pamuno
sa
distrito
gipaorganisa
sa
kagamhanan
sa
mga
komyun
ngadto
sa
mga
kanton
.
Ang
mga
talaan
gipatik
sa
Bulletin
des
Lois
sa
1801
ug
1802
;
kini
maoy
gibasehan
sa
dibisyon
sa
pagdumala
sa
Pransiya
karong
panahona
.
Ang
Hulyo
5
ang
ika
-
186
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
179
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Kining
maong
artikulo
lakip
sa
serye
:
Politika
ug
pangagamhanan
sa
Pilipinas
CarmenDabaw
Ang
Turkiya
(
Tinurko
:
Türkiye
;
Kinatsila
:
Turquía
;
Ininggles
:
Turkey
)
maoy
nasod
sa
Habagatang
-
kasadpang
Asya
,
sa
Eurasia
nga
nahimutang
sa
peninsula
sa
Anatolia
ug
sa
rehiyon
sa
Balkan
sa
habagatang
-
sidlakang
Uropa
.
Ang
Turkey
adunay
border
sa
8
ka
nasod
:
Bulgaria
sa
norweste
,
Gresya
sa
weste
,
Georgia
sa
nor
-
este
,
Armenya
,
Azerbaijan
(
ang
exclave
sa
Nakhichevan
)
,
ug
Iran
sa
este
,
Iraq
ug
Syria
sa
sur
-
este
.
Nagborder
sab
kini
sa
Dagat
Mediteranyo
sa
sur
,
sa
Dagat
Aegean
sa
weste
,
ug
sa
Dagat
Itom
sa
norte
.
Anaa
sa
Turkey
ang
Dagat
sa
Marmara
,
ang
gigamit
sa
mga
heyograpo
pangmarka
sa
utlanan
sa
Uropa
ug
Asya
,
mao
nga
ang
Turkey
usa
ka
nasod
sa
transkontinental
.
İstanbul
ang
iyang
kapital
(
ang
kanhing
Constatinople
ug
Byzantium
)
.
los
invasores
Digos
Davao
G
/
F
Finster
Hall
,
Ateneo
de
Davao
University
CM
Recto
St
.
cor
.
Roxas
Ave
.
,
Davao
City
8000
Tel
.
:
(
082
)
2250661
;
2250662
Fax
:
(
082
)
2250660
Ang
gubat
o
gera
(
Kinatsila
:
guerra
)
mao
ang
bisan
unsang
dagko
ug
biyolente
nga
pagsangka
sa
mga
tribu
,
lungsod
,
dakbayan
,
nasod
,
gingharian
o
imperyo
.
Ang
termino
gi
-
ekstend
ug
gigamit
karon
sa
bisan
unsang
pakigbisog
,
sama
sa
gubat
sa
droga
o
gera
sa
teror
.
Sidlakang
Asya
Gitintal
sa
usa
ka
natagak
nga
anghel
ang
unang
mga
tawo
,
si
Adan
ug
si
Eva
,
ug
nahimo
ang
salang
panulundon
nga
midala
og
pag
-
antos
ug
kamatayon
sa
kalibotan
.
Kining
panghitaboa
gitawag
nga
Pagkatagak
sa
Tawo
,
nga
mibahin
sa
tawo
gikan
sa
ilahang
orihinal
nga
kahimtang
uban
ang
Ginoo
,
usa
ka
pagkabahin
nga
mahimong
mosunod
sa
kalag
ngadto
sa
kamatayon
.
Ang
katesismo
miingon
nga
"
ang
sulat
sa
pagkatagak
sa
Genesis
3
migamit
og
nga
pinulongang
piguratibo
,
apan
miangkon
og
.
.
.
buhat
nga
nahitabo
sa
pagsugod
sa
kasaysayan
sa
taw
"
nga
nagresulta
sa
"
pagkuha
sa
orihinal
nga
pagkabalaan
ug
katarongan
.
.
.
"
nga
mihimo
sa
matag
tawo
nga
"
mahimong
ignorante
,
pag
-
antos
,
ug
ang
kamatayon
:
ug
pagkahaduol
sa
sala
.
.
.
"
.
Ang
katawhan
mahimong
mahugasan
gikan
niining
salang
panulundon
ug
tanang
personal
nga
sala
pinaagi
sa
sakramento
sa
Bunyag
.
Sa
katag
-
as
og
kalidad
sa
iyang
mga
sinulat
sa
iyang
panahon
,
giila
siyang
"
Amahan
sa
modernong
panugilanon
sa
Binisaya
"
sa
iyang
mga
kakontemporaryo
.
Ang
mga
obra
niyang
"
Ang
Hunsoy
Pagasungsongan
Usab
"
,
"
Ug
Gianod
Ako
"
,
ubp
.
pipila
lamang
sa
ginasaulog
niyang
mga
sugilanon
.
Ang
Elam
maoy
karaang
sibilisasyon
sa
Irak
ug
Iran
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Ang
Vallehermoso
usa
ka
ika
-
4
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
census
,
ang
Vallehermosa
may
33
,
914
ka
tawo
sa
6
,
753
na
bubong
.
Gitawag
nga
politeyismo
ug
panteyismo
ang
pagtuo
sa
labaw
sa
usa
ka
diyos
.
Study
Leave
Ang
Hudaismong
Separdi
ang
tipo
sa
Hudaismo
sa
mga
Hudiyong
naggikan
sa
habagatang
Uropa
,
Mediteraneo
,
ug
kasadpan
ug
tunga
-
tungang
Asya
.
Tulo
ang
lumad
nga
pinulongan
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
:
Binisayang
Winaray
,
Binisayang
Sinugboanon
,
ug
Inabaknon
.
Ang
Soleymieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
387
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
lungsod
diin
adunay
mga
tawong
nagtabi
sa
Sinugboanon
.
Palihog
ipuno
ang
inyong
lungsod
kon
kini
usa
ka
lungsod
kun
asa
Sinugboanon
ang
pinulongan
.
Ang
Maluso
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Basilan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Maluso
may
populasyon
nga
31
,
054
ka
tawo
sa
5
,
456
ka
bubong
.
Niadtong
1933
,
ang
lider
sa
mga
Nazi
nga
si
Adolf
Hitler
maoy
nahimong
lider
sa
Alemanya
,
ug
nagsugod
sa
usa
ka
dakong
pagre
-
arma
[
5
]
.
Kini
nakapakuyaw
sa
Pransya
ug
sa
Hini
-
usang
Gingharian
,
kinsa
dagko
'
g
nawagtang
human
sa
mi
-
aging
gubat
,
ug
usab
sa
Italya
,
kinsa
nakakita
nga
mahimong
babag
sa
ilang
kaugalingong
ambisyon
ang
mga
aktibidades
sa
Alemanya
[
6
]
.
Aron
mapabilin
ang
ilang
alyansa
,
gipasagdan
sa
mga
Pranses
ang
pag
-
atake
sa
mga
Italyano
sa
Ethiopia
.
Misamot
ang
sitwasyon
niadtong
1935
,
sa
dihang
gikuha
sa
Alemanya
ang
Saarland
,
ug
sa
pagbasura
ni
Hitler
sa
Kasabotan
sa
Versailles
.
Aron
mapakalma
ang
Alemanya
,
kiporma
sa
Britanya
,
Pransya
,
ug
Italya
ang
Prente
sa
Stresa
.
Wala
dawata
sa
mga
Hapon
ang
mga
termino
sa
Potsdam
;
busa
gitagak
sa
mga
Amerikano
ang
duha
ka
bomba
atomika
didto
sa
Hiroshima
(
Agosto
6
)
ug
sa
Nagasaki
(
Agosto
9
)
.
Niadtong
Agosto
15
,
1945
,
misurender
ang
mga
Hapon
,
busa
natapos
na
gayod
ang
gubat
.
Ang
alak
maoy
permentadong
duga
sa
ubas
.
[
1
]
Ang
lungsod
,
kon
moabot
na
sa
hustong
gidaghanon
sa
tawo
ug
gidak
-
on
sa
kita
(
may
kriterya
usab
kabahin
sa
langyab
kun
area
)
,
mahimong
dakbayan
pinaagi
sa
pagpasar
sa
usa
ka
balaod
sa
Kongreso
.
Bayang
magiliw
Ang
Régny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
805
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Santa
Josefa
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
730
ka
tawo
sa
4
,
333
ka
bubong
.
Sukad
Taiwan
ngadto
sa
New
Zealand
,
Madagascar
ngadto
sa
Easter
Island
ang
mga
sinultihang
Astronesyanhon
mokabat
og
labaw
sa
libo
-
pinulongan
ug
diyalekto
.
(
Nagdagan
sa
900
ngadto
sa
1200
ang
bana
-
bana
agad
kung
unsa
ang
ilhong
diyalekto
ug
pinulongan
.
)
Pinasukad
sa
gikatagon
sa
pinuy
-
anan
,
gidaghanon
sa
mga
sinultihan
o
sa
gidaghanon
sa
sinultihan
usa
kini
sa
labing
dakong
hugpong
sa
sinultihan
sa
kalibotan
.
Dunay
mga
kawal
-
ag
pito
ka
awstronesyanhong
pinulongan
sa
Pilipinas
.
Ang
limang
labing
dako
,
ang
Tinagalog
,
Sinugboanon
,
Iniloko
,
Hiniligaynon
,
ug
Binikol
naglangkob
sa
3
ka
inupat
na
bahin
sa
tibuok
katawhan
.
Ang
he
(
Inebreyo
:
ה
;
Inarabigo
:
ﻩ
,
hā
’
)
maoy
letra
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Banaybanay
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
714
ka
tawo
sa
6
,
448
ka
bubong
.
Ang
Bailly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
145
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Bataraza
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Palawan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
41
,
458
ka
tawo
sa
8
,
658
ka
bubong
.
Nag
-
atubang
sa
pulo
sa
Leyte
ang
amihanang
-
sidlakang
nawong
sa
lalawigan
;
sa
habagatang
-
sidlakang
bahin
niini
makita
ang
lalawigan
sa
Bohol
.
Sa
kasadpang
direksiyon
makit
-
an
ang
pulo
sa
Negros
.
Taliwala
sa
Sugbo
ug
Bohol
nahimutang
ang
Cebu
Strait
.
Taliwala
sa
Sugbo
ug
Negros
nahimutang
ang
Tañon
Strait
.
 
 
 
 
 
 
Central
Visayan
Ang
Laguindingan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
Baliguian
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
mga
dakbayan
nga
walay
kaugalingong
tsarter
giilang
komponent
nga
dakbayan
sa
lalawigan
diin
sila
mahisakop
.
Ang
mga
botante
sa
maong
mga
dakbayan
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
ilang
lalawigan
.
Usab
,
ang
ilang
mga
balaodon
gikinahanglang
ipadala
sa
konseho
sa
lalawigan
aron
aprobahan
.
Ang
mga
dakbayan
sa
Mandaue
,
Toledo
,
Lapulapu
,
ug
Danao
mga
komponent
nga
dakbayan
sa
Lalawigan
sa
Sugbo
.
Si
Romeo
Nicolas
Bonsocan
usa
ka
batan
-
ong
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
kansang
alampat
naglangkob
sa
pagsulat
og
sugilanon
,
balak
,
artikulo
,
gumalaysay
,
eskrip
sa
komiks
,
ug
mga
bag
-
ong
pamaagi
sa
panulat
sama
sa
sugilakbit
(
flash
fiction
)
.
Ang
magsusulat
usa
ka
tawong
may
propesyon
sa
pagpanulat
.
Ang
Miyerkoles
ang
ikatulo
o
ikaupat
nga
adlaw
sa
semana
(
depende
sa
konteksto
)
,
taliwala
sa
Martes
ug
Huwebes
.
Ang
Sinugboanong
pulong
naggikan
sa
Kinatsilang
"
miercoles
"
,
nga
gikan
sa
Linating
dies
Mercurii
kun
"
adlaw
ni
Merkyuri
"
,
ang
diyos
-
diyos
sa
komersiyo
.
Ang
pagkatawag
sa
mga
Awstronesyanhon
-
Taywan
4
,
000
WK
.
Mga
5000
WK
dihay
kusog
ug
mapahaomon
nga
kulturang
may
kahanas
sa
pagpangisda
ug
pagpanguma
sa
habagatang
bahin
sa
gitawag
karon
og
Tsina
.
Samtang
nananom
sa
ilang
kalan
-
on
,
kining
mga
mag
-
uumahang
magdaragat
mga
malamposon
sa
pagpangisda
sa
kadagatan
tali
sa
Tsina
ug
Taywan
pinaagi
sa
pagpanaga
ug
pamukot
sakay
sa
ilang
sakayan
.
Mga
upat
ngadto
sa
tolo
ka
libo
ka
tuig
sa
wala
pa
si
Kristo
,
kining
mga
mag
-
uumahang
magdaragat
mitabok
ug
mipuyo
sa
Taiwan
mga
150
ka
kilometro
tadlas
sa
dagat
.
Angay
nga
timan
-
ang
kining
mga
tawhanang
nanabok
sa
Taywan
dili
mga
Intsik
nga
Han
nga
mao
karon
ang
nagdaghan
sa
Tsina
ug
Taywan
.
Ang
mga
tima
-
ilhan
sa
sinultihan
sa
Taiwan
nagtudlo
nga
kadtong
mga
tawhana
Awstronesyanhon
og
pinulongan
haduol
sa
mga
pinulongang
Tai
-
Kadai
ang
labing
lutaw
nga
mga
pinulongan
sa
Laos
,
sa
Thailand
ug
sa
amihanan
ug
silangang
bahin
sa
Burma
.
Didto
sa
Taiwan
,
gipaugmad
sa
mga
awstronesyanhon
ang
ilang
kahanas
sa
paglawig
.
Sa
wala
madugay
gisugdan
nila
ang
usa
sa
labing
makapangangha
ug
halapad
nga
pagpanakop
sa
kasugirang
tawhanon
ang
nailhang
pagkatag
sa
mga
awstronesyanhon
.
Mga
duha
ka
libo
ug
lima
ka
gatos
ka
tuig
sa
wala
pa
si
Kristo
,
usa
ka
hugpong
ug
usa
ra
gayud
ka
hugpong
nila
gikan
sa
Taiwan
midunggo
ug
namuyo
sa
amihang
Luzon
sa
gitawag
karon
og
Pilipinas
.
Ang
mga
nakuha
sa
arkyolohiya
sa
walog
sa
Cagayan
sa
aminang
Luzon
nagpakitang
gidala
nila
ang
susamang
gamit
nga
bato
ug
bangang
ilang
gigamit
sa
Taiwan
.
Ang
mga
kaliwat
niining
hugponga
mipakatag
sa
ilang
sinultihan
ug
kultura
sa
tibuok
kapupud
-
ang
Indo
-
Malayo
hangtod
sa
Madagascar
sa
kasadpan
duol
sa
lapyahan
sa
Aprika
ug
hangtod
sa
Hawaii
ug
Easter
Island
sa
kalawrang
Pasipiko
.
Kasagaran
,
awa
-
aw
pang
kabaybayonan
ang
madungo
-
an
sa
mga
Awstronesyanhon
Sa
mga
dapit
nga
pangayam
pa
ang
kultura
sa
namuyo
ang
ilang
kahanas
sa
pagpanguma
ug
paspas
nga
pagsanay
motabon
sa
lumad
nga
lumulupyo
.
Ang
tanang
Ita
karon
sa
Pilipinas
Inawstronesyanhon
na
ang
sinultihan
.
Sa
mga
dapit
nga
pagpanguma
sab
ang
kultura
sa
katawhan
,
sama
sa
kabaybayonan
sa
Indochina
sa
gitawag
kani
-
adtong
Champa
wala
kaayo
sila
kakatag
.
Ang
katulin
sa
pagkatag
sa
mga
Awstronesyanhon
dinangatan
sa
ilang
kulturang
magdaragat
.
Tungod
sa
pagdaghan
sa
katawhan
,
ang
mga
makuging
mananakop
maagni
sa
pagkaplag
og
kapuy
-
ang
kabaybayonan
sa
dili
pa
mapugos
og
palayo
sa
dagat
ug
mapuyo
sa
kabukiran
.
Usa
pa
,
ang
sistema
sa
banay
nga
awstronesyanhon
naghatag
og
dungog
ug
tingog
sa
labing
duol
nga
kaliwat
sa
magtutukod
sa
bag
-
ong
balangay
.
Ang
kulturang
awstronesyanhon
nagdasig
sa
pagpanukod
og
bag
-
ong
mga
balangay
nga
maoy
dugang
nagpagana
sa
padayon
nga
pagkatag
.
Ug
kaniadto
,
daghang
kabaybayonan
ug
mga
pulong
mahimong
himuong
bag
-
ong
panimalay
.
Latas
sa
nanglabay
nga
kaliboan
ka
tuig
hangtod
sa
mga
usa
ka
libo
'
g
lima
ka
gatos
ka
tuig
sa
wala
pa
si
Kristo
ang
mga
awstroneyanhon
mikatag
pahabagatan
sa
Pilipinas
ngadto
sa
Celebes
,
ngadto
sa
Moluccas
,
sa
amihanang
Borneo
ug
ngadto
sa
kasadpang
Java
.
Usa
ka
bahin
aning
kaliwata
mipasidlakan
sukad
sa
Halmahera
usa
sa
mga
pulo
sa
Moluccas
mga
1
,
600
ka
tuig
kaniadto
sa
wala
pa
si
Kristo
aron
pagsakop
sa
sidlakang
Melanesia
(
1
,
200
WK
)
ug
Micronsia
(
500
WK
)
Nagpadayon
ang
maong
pagdagsa
ngadto
sa
Polynesia
sa
panahon
sa
pagkatawo
ni
Kristo
ug
sa
Hawaii
ug
Easter
Island
500
ka
tuig
sa
panahon
ni
Kristo
.
Naabot
sa
mga
awstronesyanhon
ang
kataposang
awa
-
aw
nga
yuta
sa
kalibotan
ang
New
Zealand
mga
usa
ka
libo
ug
300
ka
tuig
sa
panahon
ni
Kristo
.
Ang
laing
sanga
mipakasadpan
sukad
sa
Borneo
ug
Java
ngadto
sa
Sumatra
ug
mipuyo
sa
kabaybayonan
sa
Lawis
sa
Malaya
ug
habagatang
Vietnam
pagka
500
WK
.
Gikan
sa
Sumatra
ug
Malaya
nakat
-
onan
nila
pagpa
-
anad
-
anad
sa
hanging
habagat
ug
amihan
sa
kalawran
sa
India
.
Mga
usa
ka
gatos
ka
tuig
PK
gitadlas
nila
ang
look
sa
Bengal
ug
miduaw
sa
Sri
Lanka
ug
habagatang
India
.
Ang
kasadpang
bahin
sa
pagdagsang
awstronesyanhon
naka
-
abot
sa
kinatumyang
niyang
kinutoban
500
ka
tuig
PK
ubay
sa
amihan
ug
habagat
aron
pagsakop
sa
Madagascar
.
Natawo
si
Hindenburg
niadtong
Oktubre
2
,
1847
sa
Posen
,
Sidlakang
Prusya
(
karon
Poznan
,
Poland
)
.
Siya
miserbisyo
isip
ubos
nga
opisyal
sa
kasundaluhan
sa
Prusya
.
Nahimo
siyang
heneral
niadtong
1896
,
ug
miretiro
niadtong
1911
.
Sa
pagsugod
sa
Gubat
Kalibutanon
I
,
migawas
siya
sa
iyang
pagkaretiro
aron
momando
sa
ikawalong
kasundaluhan
sa
Alemanya
.
Si
Henral
Erich
Ludendorff
maoy
iyang
chief
of
staff
.
Sa
tinglaya
niadtong
1914
,
dagha
'
g
nadaog
nga
mga
sangka
sila
Hindenburg
ug
Ludendorff
batok
sa
mga
sundalong
Ruso
didto
sa
sidlakang
Prusya
.
Gihimong
field
marshal
si
Hindenburg
ug
gihatag
ug
pagmando
sa
silangang
front
.
Niadtong
1916
gihimo
siyang
supremong
tigmadosa
tanang
pwersang
Aleman
,
busa
nahimo
siyang
usa
sa
mga
gamhanang
tawo
sa
Alemanya
.
Si
Ludendorff
,
kinsa
gitan
-
aw
sa
kadaghanang
mga
historyador
nga
mas
maayong
stratehista
,
nagpabilin
isip
tuong
-
kamot
ni
Hindenburg
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
15
ka
mga
barangay
.
Ang
Dakbayang
Islamiko
sa
Marawi
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
131
,
090
ka
tawo
sa
20
,
375
ka
bubong
.
Ang
Malaysia
adunay
duha
ka
parte
nga
nabahin
sa
Dagat
Habagatang
Tsina
.
Peninsular
Malaysia
ang
naa
sa
Peninsula
sa
Malaya
nga
parte
pa
sa
kontinenteng
Asya
;
ug
ang
Sidlakang
Malaysia
naa
sa
isla
sa
Borneo
,
usa
sa
pinakadakong
isla
sa
rehiyon
.
Ang
ubang
mga
pulo
sa
Indonesia
naa
nahimutang
sa
Melanesia
,
sa
Oseanya
.
Ang
Timor
-
Leste
usahay
ibutang
sab
sa
Melanesia
.
Ang
Septiyembre
22
ang
ika
-
265
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
100
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Rural
Transit
(
RTMI
)
ug
ang
Super
5
Transport
mao
ang
mga
unang
salakyan
sa
yuta
sa
dakbayan
.
Ang
Integrated
Bus
and
Jeepney
Terminal
(
IBJT
)
moatiman
og
mga
biyahe
padulong
ug
gikan
sa
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
ug
uban
bahin
sa
Misamis
Oriental
,
samtang
ang
Southbound
Bus
and
Jeepney
Terminal
moatiman
sa
mga
biyahe
padulong
ug
gikan
sa
mga
lungsod
habagatan
sa
dakbayan
.
Ang
unang
salakyan
sa
dakbayan
lamang
mao
ang
mga
jeepneys
.
Adunay
mga
tartanilya
sa
dakabayan
hilabi
na
didto
sa
Barangay
Pala
-
o
ug
Barangay
Tambacan
.
Ang
labing
dakong
mga
dakbayan
mao
ang
Epinal
,
Neufchâteau
ug
Saint
-
Dié
-
des
-
Vosges
.
The
National
Monument
Bonifacio
IVAdeodato
IBonifacio
VHonorio
ISeverinoJuan
IVTeodoro
IMartin
IEugenio
IVitalianoAdeodato
IIDonoAgatoLeo
IIBenedicto
IIJuan
VCononSergio
IJuan
VIJuan
VIISisinnioConstantinoGregorio
IIGregorio
IIIZacariasEsteban
IIPablo
IEsteban
IIIAdriano
ILeo
IIIEsteban
IVPascal
IEugenio
II
Ang
Wikipedya
usa
ka
multilingguwal
gambalayan
-
ong
libreng
ensiklopedya
.
Kini
gisulat
sa
mga
bolunter
pinaagi
sa
programa
sa
kompyuter
nga
gitawag
og
wiki
,
nga
naghatag
kapabilidad
sa
matag
gumagamit
nga
momugna
ug
mosulat
og
mga
artikulo
.
Ang
proyekto
nagsugod
sa
Enero
15
,
2001
isip
komplemento
sa
sinulat
sa
mga
batid
nga
Nupedia
,
ug
karon
gidumala
sa
Wikimedia
Foundation
nga
nagbase
sa
Florida
,
Tinipong
Bansa
.
Ang
Iningles
nga
bersiyon
sa
Wikipedya
may
kapin
2
,
600
,
000
ka
artikulo
sa
kasamtangan
.
Niadtong
Hunyo
22
,
2005
,
ang
Sinugboanong
Wikipedya
namugna
.
Kini
karon
may
42
,
667
na
ka
artikulo
.
Ang
Bantayan
usa
ka
2nd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Bantayan
may
68
,
125
ka
tawo
sa
13
,
213
na
bubong
.
Ang
Haut
-
Clocher
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
319
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
la
victoria
iluminó
,
Ang
Saint
-
Bonnet
-
les
-
Oules
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
982
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Allier
usa
sa
labing
produktibong
dapit
alang
sa
agrikultura
sa
tibuok
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Vichy
nailhan
usab
alang
sa
iyang
tubig
nga
gieksport
tibuok
kalibotan
.
Ang
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
gipuy
-
an
na
bisan
pa
man
sa
prehistorikong
panahon
.
Kini
ang
usa
sa
labing
estratehikong
dapit
sa
Pransiya
ug
busa
nahiagom
sa
daghang
pag
-
inilogay
sa
mga
nasod
.
Ang
kanhi
pamuno
sa
Pransiya
nga
si
Charles
de
Gaulle
(
kinsa
natawo
sa
Lille
)
miingon
nga
ang
rehiyon
usa
ka
"
makamatay
nga
dalan
"
diin
ang
daghang
mga
mitakas
nga
mga
sundalo
miagi
.
Giilog
kini
sa
mga
Celtic
nga
Belgae
,
sa
mga
Romano
,
sa
mga
barbarong
Frank
,
ug
sa
Alamanni
.
Giilogan
kini
sa
Inglatera
,
Pransiya
ug
Burgundy
panahon
sa
Usa
ka
Gatos
ka
Tuig
nga
Gubat
sa
wala
pa
mahimong
lakip
sa
Gingharian
sa
Pransiya
pagka
-
ika
-
15
nga
siglo
.
Gihatag
kini
sa
Katsilang
Netherlands
sa
tuig
1598
isip
dowry
.
Sa
ika
-
17
nga
siglo
kini
gibalik
sa
Pransiya
bisan
sa
pagsuki
sa
mga
lokal
nga
molupyo
nga
sagad
mga
Flemish
.
Human
sa
Rebolusyong
Pranses
kini
gibahin
ngadto
sa
presenteng
duha
ka
departamento
.
Isip
ikatulo
nga
kinadak
-
ang
nasod
sa
tibuok
kalibotan
(
sa
arya
)
[
3
]
,
lainlain
ang
mga
paysahe
ug
mga
bista
sa
Estados
Unidos
:
yutang
kakahoyang
templada
(
temperate
forest
)
sa
Sidlakang
baybayon
,
bakhawan
sa
Florida
,
ang
Dakong
Kapatagan
(
Great
Plains
)
sa
tungang
parte
sa
nasod
,
ang
sistemang
Suba
Mississippi
-
Missouri
,
ang
mga
Dagkong
Lanaw
(
Great
Lakes
)
nga
parte
sab
sa
Canada
,
mga
Batohong
Bukid
(
Rockies
)
nga
naa
sa
kasadpan
sa
kapatagan
,
ubang
desiyerto
ug
sonang
templada
sa
baybayong
kasadpan
sa
Rockies
,
ug
mga
kakahoyang
templada
(
temperate
rainforest
)
sa
parte
sa
Pasipiko
sa
amihanang
-
kasadpan
.
Ubang
paysahe
sab
ang
Alaska
ug
mga
mabulkang
pulo
sa
Hawaii
.
Ang
klima
lahi
-
lahi
sab
:
tropikal
sa
Hawai
‘
i
ug
habagatang
Florida
,
ug
tundra
usab
sa
Alaska
ug
sa
tumoy
sa
mahabog
nga
mga
bukid
(
uban
ang
Hawai
‘
i
)
.
Kadaghanan
sa
mga
parteng
amihanan
ug
sidlakan
adunay
klima
nga
kontinental
-
templada
,
nga
mainit
nga
ting
-
init
ug
kamig
nga
tingtugnaw
.
Ang
habagatang
parte
sa
nasod
usab
adunay
subtropikal
nga
klimang
umido
nga
may
templadang
tingtugnaw
og
dugay
ug
umidong
ting
-
init
.
Kasagarang
desiyerto
ang
klima
sa
habagatang
-
kasadpang
rehiyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Zamboanga
mao
ang
ulohan
sa
Rehiyon
sa
Zamboanga
.
Nota
:
Pawala
mao
ang
pagbasa
niini
.
Sa
pinulongan
o
lengguwahe
,
bisan
og
walay
opisyal
nga
pinulongan
sa
pederal
nga
level
,
Iningles
ang
de
facto
nga
nasodnong
pinulongan
,
ug
kini
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
25
ka
estado
.
Ang
Kinatsila
maoy
ikaduhang
pinulongan
tungod
sa
mga
imigranteng
Latino
.
Ang
Tinagalog
o
Filipino
maoy
ikatulo
o
ikaupat
nga
pinulongang
gigamit
sa
Estados
Unidos
.
[
5
]
Aming
ligaya
,
na
’
pag
may
mang
-
aapi
Ang
Victoria
may
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Aksyon
Radyo
Cebu
maoy
estasyong
AM
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
.
Daghang
mga
Sugboanon
ang
misaway
sa
ilang
nakit
-
ang
edukasyon
nga
nakasentro
sa
Manila
.
Ang
pinulongan
,
kasaysayan
,
ug
kultura
sa
Sugbo
wala
gitudlo
sa
mga
tulunghaan
gawas
isip
periperal
sa
nasodnong
paninguha
.
Ang
Tagbina
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
057
ka
tawo
sa
6
,
210
ka
bubong
.
Ang
Pamplona
usa
ka
ika
-
4
ka
klase
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
census
,
ang
Pamplona
may
32
,
790
ka
tawo
sa
6
,
617
na
bubong
.
Ang
Prosperidad
nabahin
ngadto
sa
32
ka
barangay
.
Nahimutang
kini
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
-
sidlakan
sa
pulo
sa
Negros
,
sa
kasadpan
sa
pulo
sa
Leyte
ug
amihanang
-
kasadpan
sa
pulo
sa
Bohol
(
9
°
25
'
N
-
11
°
15
'
N
latitud
ug
123
°
13
'
E
-
124
°
5
'
E
longitud
)
.
Sa
mga
dagkong
ekonomiya
sa
Uropa
,
ang
Pransiya
ug
ang
Hiniusang
Gingharian
(
UK
)
lamang
ang
dakog
gigasto
alang
sa
depensa
:
2
.
6
%
sa
GDP
sa
Pransiya
ug
2
.
4
%
sa
GDP
sa
Hiniusang
Gingharian
,
sumala
sa
mga
pigura
sa
2003
nga
gipagawas
sa
Organisasyon
sa
Tratado
sa
Amihanang
Atlantiko
(
NATO
)
.
Kining
duha
ka
nasod
maoy
nagsuplay
sa
40
%
sa
gasto
sa
depensa
sa
Unyon
sa
Uropa
.
Sa
ubang
mga
nasod
,
ubos
sa
1
.
5
%
sa
GDP
ang
napadulong
sa
depensa
.
Mga
10
%
sa
gasto
sa
depensa
sa
Pransiya
gigamit
alang
sa
iyang
force
de
frappe
(
mga
armas
nukleyar
)
.
Busa
miadto
si
Magallanes
sa
Hari
sa
Espanya
,
si
Haring
Carlos
V
.
Ang
Liloan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
64
,
970
ka
tawo
sa
13
,
381
ka
bubong
.
Ang
matag
sanga
may
iyang
pundok
sa
mga
pangutana
nga
gisulayan
sa
pagtubag
.
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
dakbayan
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
dakbayan
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
Kini
ang
332
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Ariège
sa
Pransiya
.
Ang
Camaligan
may
30
ka
barangay
.
Ang
mga
lalawigan
ang
matuod
nga
politikal
nga
subdibisyon
.
Ang
pagpundok
kanila
ngadto
sa
mga
rehiyon
alang
sa
pagpasayon
sa
trabaho
sa
nasodnong
kagamhanan
.
Daghang
mga
ahensiya
sa
nasodnong
kagamhanan
ang
magbutang
og
rehiyonal
nga
buhatan
imbes
buhatan
sa
matag
lalawigan
.
Ang
maong
rehiyonal
nga
buhatan
sagad
anaa
sa
dakbayan
nga
giilang
sentro
sa
rehiyon
.
Sa
batang
pangedaron
nga
dos
anyos
,
kahibalo
na
si
Sheryn
mokanta
og
yano
nga
mga
tono
,
matod
pa
sa
iyang
inahan
.
Ang
una
ug
paboritong
kantahon
ni
Sheryn
sa
mga
indigay
sa
pag
-
awit
mao
ang
Dito
Ba
ni
Kuh
Ledesma
,
nga
nakat
-
onan
ni
Sheryn
niadtong
lima
ka
tuig
pa
lamang
siya
.
Sa
pangedaron
nga
siyete
,
nagsugod
og
apil
-
apil
si
Sheryn
sa
mga
bangga
sa
pagkanta
.
Ang
iyang
daog
sa
pag
-
apil
niya
sa
mga
kontes
sa
pagkanta
iyang
gigamit
sa
pagpalit
og
album
ni
Shirley
Bassey
alang
sa
iyang
sunod
nga
pagpakigtigi
sa
pagkanta
.
Sa
pangedaron
nga
otso
anyos
unang
nakadaog
si
Sheryn
sa
labing
dakong
premyo
.
Ang
iyang
gikanta
sa
maong
higayon
mao
ang
Saan
Ako
Nagkamali
?
ni
Ms
.
Tillie
Moreno
.
Ang
kasadpang
bahin
sa
Imperyo
misuporta
na
ni
Octavian
sa
wala
pa
ang
Sangka
sa
Actium
niadtong
30
BK
,
ug
human
sa
maong
sangka
ug
sa
pagkapukan
ni
Cleopatra
ug
Marco
Antonio
,
ang
Silangang
bahin
nahulog
na
usab
sa
kamot
ni
Octavian
.
nahulopg
sa
kagubot
ang
Roma
human
sa
miaging
mga
gubat
sibil
,
apan
dili
pa
andam
ang
Roma
sa
pagdawat
sa
gahom
ni
Octavian
;
apa
si
Octavian
,
sa
iyang
bahin
,
dili
makahimong
mobuhi
sa
iyang
awtoridad
,
kay
basin
magkagubot
ang
iyang
mga
heneral
.
Busa
,
gibuwag
ni
Octavian
ang
iyang
personal
nga
kasudalohan
,
ug
midagan
isip
Konsul
.
Sa
maong
lihok
,
bisan
tuod
og
nawala
kaniya
ang
iyang
personal
nga
militar
,
siya
naman
usab
ang
legal
nga
tigdumala
sa
mga
opisyal
nga
lehiyon
sa
Roma
.
1989
-
1990
:
Ernesto
D
.
Lariosa
(
CAH
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Val
de
Fensch
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Adunay
tulo
ka
CBD
o
central
business
district
ang
dakbayan
.
Naay
mga
daang
building
kauban
ang
daghang
mga
restawran
sa
unang
distrito
(
CBD
-
I
)
kun
Centro
.
Didto
usab
ang
Plasa
Quince
Martirez
alang
sa
napulo
'
g
-
lima
ka
martir
nga
gipapatay
sa
panahon
sa
Hapon
.
Niining
panahona
,
aduna
nay
daghang
palitanan
ug
restawran
didto
.
Naga
-
abli
ang
SM
sa
usa
ka
City
Mall
sa
Barangay
Triangulo
nianang
Mayo
karong
tuiga
.
Naga
-
abli
usab
ang
Robinsons
Holdings
sa
Nagaland
eMall
.
Ang
Amerikang
Latino
o
Latinamerika
(
Iningles
:
Latin
America
;
Pinortuges
:
América
Latina
;
Kinatsila
:
Latinoamérica
o
América
Latina
;
Prinanses
:
Amérique
latine
)
mao
ang
rehiyon
sa
Amerika
diin
ang
Pinortuges
ug
Kinatsila
ang
mga
nangunang
pinulongan
.
Gikan
sa
pamilya
sa
pinulongang
Romanse
,
o
ang
mga
pinulongan
nga
nahimugso
gikan
sa
Linatin
.
[
1
]
Tipikal
nga
gigamit
kini
aron
malahi
ang
"
Latino
Amerika
"
gikan
sa
Anglo
-
Amerika
diin
Iningles
,
usa
ka
pimulongang
Hermaniko
,
ang
gigamit
nga
pinulongan
.
Usahay
,
iapil
ang
mga
nasod
ug
lugar
nga
Prinanses
ang
pinulongan
-
ang
Guyane
,
Quebec
sa
Canada
,
ug
ang
mga
nasod
sa
Caribbean
,
ubp
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
21
ka
mga
barangay
.
Naay
pipila
ka
makinaadmanon
nga
nagasugyot
nga
ang
kailhanan
nga
Bisaya
dunay
mga
gamot
sa
usa
ka
karaan
nga
gingharian
-
ang
Gingharian
sa
Sri
Vijaya
,
usa
ka
kagamhanan
nga
bantog
sa
kadagatan
(
thalassocracy
)
nga
dinha
sa
gahom
gikan
sa
ika
-
5
hangtod
sa
ika
-
15
nga
Gatosan
(
Century
)
sa
Atong
Ginoo
(
Anno
Domini
)
.
Apan
aduna
poy
mga
makinaadmanon
nga
nagaduhaduha
niini
kay
kulang
,
ug
diyotay
ra
kaayo
ang
mga
sinulat
bahin
niini
ug
mga
kapasikaran
sa
arkeyolohiya
.
Si
Magallanes
adunay
tighubad
nga
ginganla
'
g
Enrique
,
usa
ka
Malay
nga
iyang
gidala
.
Kini
nga
tighubad
giingon
nga
nagtrabaho
na
kang
Magallanes
sukad
adtong
mga
ekspedisyon
niya
sa
Aprika
,
didto
sa
Portugal
,
ug
niadtong
nangayo
siya
'
g
tabang
sa
hari
sa
Espanya
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
19
ka
mga
barangay
.
ambot
ani
nga
web
.
.
hahaha
!
Kini
ang
talaan
sa
mga
nasod
ug
mga
dependencies
sa
Uropa
.
Ang
Mayo
30
ang
ika
-
150
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
215
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Dakbayan
sa
Lapu
-
Lapu
usa
ka
ika
-
1
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Ang
dakbayan
nag
-
okupar
sa
dakong
bahin
sa
Isla
sa
Mactan
,
usa
ka
kilometro
lamang
gikan
sa
isla
sa
Sugbo
,
ug
naglakip
usab
sa
tibuok
pulo
sa
Olango
mga
lima
ka
kilometro
padulong
sa
amihanang
sidlakan
,
ug
uban
pang
gagmay
nga
isla
.
Ang
Dakbayan
sa
Lapu
-
lapu
lakip
sa
dakong
Cebu
Metropolitan
Area
nga
gisentro
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
Ernolsheim
-
lès
-
Saverne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
562
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Mandaue
City
Mga
importanteng
yugto
sa
kasaysayan
sa
Estados
Unidos
human
ang
independensiya
mao
ang
:
PasacaoPiliSan
Fernando
Ang
Dakbayan
sa
Bayawan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
101
,
391
ka
tawo
sa
19
,
967
ka
bubong
.
Ang
Radio
Philippines
Network
,
Inc
.
(
RPN
)
usa
ka
sibyaanan
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
nga
gipanag
-
iya
sa
Government
Communications
Group
.
Ang
kompanya
nagsibya
pinaagi
sa
ngalang
Solar
TV
.
Kaniadto
,
RPN
ang
ngalan
sa
network
,
ug
ang
Radio
Philippines
Network
nagpabiling
pangalang
legal
.
Ang
Loueuse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
133
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Oise
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Leo
XIPablo
VGregorio
XVUrbano
VIIIInosente
XAlejandro
VIIClemente
IXClemente
XInosente
XIAlejandro
VIIIInosente
XIIClemente
XIInosente
XIIIBenedicto
XIIIClemente
XIIBenedicto
XIVClemente
XIIIClemente
XIVPio
VIPio
VIILeo
XIIPio
VIIIGregorio
XVIPio
IXLeo
XIIIPio
XBenedicto
XVPio
XIPio
XIIJuan
XXIIIPablo
VIJuan
Pablo
IJuan
Pablo
II
Ang
Herblay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
135
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Miqueas
(
Inebreyo
:
מיכה
,
Mikha
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Dinan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
591
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Niadtong
379
napili
siya
isip
Obispo
sa
Constantinople
,
usa
ka
dakbayan
nga
sulod
sa
kapin
kap
-
atan
ka
tuig
na
-
ilawom
sa
Arianismo
.
Gidawat
siya
sa
mga
lumolupyo
didto
tungod
sa
iyang
pagpahi
-
ubos
.
Apan
mas
nahimuot
sila
sa
iyang
mga
wali
bahin
sa
Balaang
Trinidad
,
nga
maoy
hinungdan
sa
paghatag
nila
kaniya
ug
titulong
Teologo
.
Ang
Baliguian
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
631
ka
tawo
sa
2
,
771
ka
bu
.
Apan
bisan
pa
niini
,
nadaot
ang
relasyon
sa
mga
KAsadpang
Alyado
ug
ang
Unyong
Sobyet
,
tungod
sa
ilang
pagtukod
sa
kaugalingong
mga
"
sphere
sa
impluwensiya
"
.
Ang
Uropa
nabahin
tali
sa
Kasadpanon
ug
Sobyet
nga
"
sphere
"
tungod
sa
Puthaw
nga
Kurtina
.
Sa
Asya
,
ang
Asya
maoy
gitunga
sa
duha
ka
kampo
.
Ang
maong
mga
pagkabahin
maoy
unang
timailhan
sa
Bugnaw
nga
Gubat
tali
sa
AMerika
ug
sa
Unyong
Sobyet
.
Natawo
si
Reine
sa
Kalasungay
,
Dakbayan
sa
Malaybalay
,
Bukidnon
.
Naminyo
sa
tuig
1983
kang
Rodrigo
Santos
Cabrera
,
Jr
.
,
apan
human
sa
napulo
ka
tuig
sa
ilang
kaminyoon
,
nahimo
siyang
usaranhong
ginikanan
sa
tulo
nila
ka
anak
-
Louloua
Chilly
,
Lailani
Cheska
ug
Lyric
Cyrus
.
Ang
Gagny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
059
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Lapu
-
Lapu
is
a
central
figure
in
the
seal
of
the
Philippine
National
Police
Ang
dinastiyang
Akemenida
sa
Iran
(
Pinersyano
:
هخامنشیان
,
Hakhāmaneshiyān
)
,
mas
nailhan
isip
Imperyong
Persyano
,
usa
ka
karaang
imperyo
sa
Asya
ug
habagatang
Uropa
.
Si
Ciro
ang
Bantogan
ang
nagtukod
sa
imperyo
.
Kini
ang
34
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Martinique
sa
Pransiya
.
Ang
Manolo
Fortich
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Ang
Abril
4
ang
ika
-
4
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
271
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Si
Magallanes
usab
maoy
unang
Uropeyong
manlalayag
nga
nakaagi
sa
Kadagatang
Pasipiko
[
1
]
,
ug
unang
Uropeyo
nga
nakaduaw
sa
Sugbo
,
nga
wala
pa
kaniadto
mailhi
sa
mga
taga
-
Kasadpan
.
Ang
pagkadaot
sa
bato
o
amimislon
mahitabo
kon
ang
ugat
sa
bato
naalihan
.
Ang
mga
bato
mogamay
ug
dili
na
kini
makapadayon
sa
paghinlo
sa
dugo
.
Sa
kadugayan
,
ang
lawas
hinay
-
hinay
nga
mahilo
sa
kaugalingon
niining
hugaw
.
Ang
Maripasoula
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5545
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Guyane
sa
rehiyon
sa
Guyane
.
Ang
préfet
anaa
magpuyo
sa
préfecture
.
Siya
giabagan
sa
mga
sous
-
préfets
sa
matag
arrondissement
;
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
usa
ka
arrondissement
gitawag
sous
-
préfecture
Ang
The
Radio
Partners
,
Inc
.
maoy
Pilipinhong
kompaniya
.
Ang
Saint
-
Paul
-
de
-
Vézelin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
308
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Cite
error
:
<
ref
>
tags
exist
,
but
no
<
references
/
>
tag
was
found
Si
Papa
San
Alejandro
I
mao
ang
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
niadtong
106
hangtod
sa
115
.
Sa
Annuario
Pontifico
(
2003
)
,
siya
gi
-
ila
isip
usa
ka
Romanhon
kinsa
milingkod
niadtong
108
o
109
hangtod
niadtong
116
o
119
.
Siya
usa
ka
mmartir
sumala
sa
tradisyon
,
apan
walay
mitumaw
nga
ebidensiya
nga
misupak
ni
miuyon
niini
.
Sa
iayng
Papasiya
,
iyang
gisulod
sa
Misa
ang
parte
nga
gitawag
nga
"
Canon
sa
Misa
"
.
Naghimo
usab
siya
og
usa
ka
panalangin
nga
pagagamiton
aron
magpagawas
og
mga
daotang
espiritu
.
Kini
naggamit
og
asin
ug
tubig
.
Aduna
say
mga
matang
sa
gobyerno
nga
kasagarang
diktador
ang
nangulo
,
sama
sa
Junta
militar
ug
mga
nasod
nga
usa
ra
ang
partido
politikal
.
Nueva
ValenciaOton
Ang
Paraguay
(
paglitok
:
Pa
-
ra
-
way
;
sa
Guaraní
:
Tetã
Paraguái
)
,
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
Habagatang
Amerika
.
Gilatayan
kini
sa
Sapang
Paraguay
,
ug
giutlanan
sa
Argentina
sa
surug
sur
-
weste
,
sa
Brasil
sa
este
ug
nor
-
este
ug
sa
Bolivia
sa
norweste
.
Makit
-
an
ang
nasod
sa
kinatung
-
an
bahin
sa
kontinente
.
Ang
ngalang
"
Paraguay
"
gikan
sa
pulong
Guaraní
nga
pararaguay
nga
ang
gipasabot
"
gikan
sa
dakong
sapa
"
.
Ang
"
dakong
sapa
"
mao
ang
Sapang
Paraná
,
nga
mihatag
sa
labing
dako
nga
enerhiyang
hidroelektriko
sa
kalibotan
.
Sa
ilalom
ni
Konstantino
ang
Kristiyanismo
wala
pa
mahimo
nga
relihiyon
sa
nasud
,
apan
misinati
kini
og
pagpili
nga
imperyal
,
sanglit
ang
Imperador
miabag
niini
og
pagkamanggihatagon
nga
pribilihiyo
:
ang
mga
kleriko
kay
gipakawala
'
y
apil
sa
pang
-
alagad
nga
makakaugalingnon
ug
pagbuwis
,
ang
mga
Kristiyano
kay
labaw
pa
nga
gipili
alang
sa
mga
administratibo
nga
gimbulohatonon
,
ug
ang
mga
obispo
kay
gitugyanan
og
mga
tulobagong
hukomanon
.
Mihimio
og
baruganan
si
Konstantino
nga
dili
ang
mga
imperador
ang
motul
-
id
sa
mga
pangutana
sa
doktrina
,
apan
mopatawag
og
kadaghanan
nga
konseho
nga
makasimbahanon
alang
sa
mao
nga
tuyo
.
Samoa
mao
ang
nasod
sa
kasadpang
bahin
sa
Arkipelago
sa
Samoa
sa
Habagatang
Kadagatang
Pasipiko
.
Nailhan
ang
nasod
isip
Western
Samoa
sa
mga
tuig
1914
-
1997
.
Naadmit
ang
nasod
sa
Hiniusang
mga
Nasod
sa
Disyembre
15
,
1976
sa
ngalang
Samoa
.
Apia
ang
iyang
kapital
.
Ang
arkipelago
,
apil
ang
American
Samoa
(
o
Samoa
Amerikano
)
sa
sidlakang
bahin
,
nailhan
isip
Navigators
Islands
(
Islas
Nabegadores
)
sa
wa
pa
ang
siglo
20
.
Teritoryo
sa
Estados
Unidos
ang
Samoa
Amerikano
.
Ang
Espelette
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
661
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Uropa
(
Kinatsila
:
Europa
,
[
ew
'
ɾopa
]
;
Prinanses
ug
Iningles
:
Europe
)
usa
ka
kontinente
nga
nahimutang
sa
kasadpang
bahin
sa
superkontinenteng
Eurasia
.
Gipalibotan
ang
Uropa
sa
Kadagatang
Artiko
sa
amihanan
,
Kadagatang
Atlantiko
sa
kasadpan
,
Dagat
Mediteranyo
ug
Dagat
Itom
sa
habagatan
,
ug
sa
Kabukirang
Ural
sa
sidlakan
.
Ang
Montrouge
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
106
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Si
Napoleon
giduol
sa
usa
sa
mga
direktor
,
si
Sieyès
,
kinsa
nangayo
og
suporta
aron
sa
paglusad
og
usa
ka
kudeta
.
Ang
maong
laraw
giapilan
sa
ubang
direktor
sama
nila
ni
Lucien
Bonaparte
,
Roger
Ducos
,
ug
si
Talleyrand
.
Ang
orihinal
nga
plano
ni
Sièyes
mao
ang
pagsolo
sa
kontrol
sa
gobyerno
.
Ang
Islamikong
Republika
sa
Apganistan
(
Pinersa
:
جمهوری
اسلامی
افغانستان
,
Jomhuriye
Eslāmiye
Afghānestān
;
P
-
in
-
ashto
:
د
افغانستان
اسلامي
جمهوریت
,
De
Afġānistān
Islāmī
Jomhoriyat
)
,
o
simpleng
Afghanistan
,
maoy
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
kontinente
sa
Asya
.
Kini
giklasipikar
sa
Sentral
o
Habagatang
Asya
,
ug
sa
Middle
East
.
4
.
Ang
Pagpasaka
sa
Langit
sa
Mahal
nga
Birhen
Maria
:
Awit
sa
mga
Awit
2
:
8
-
14
.
Adunay
lig
-
on
kaayong
hinungdan
ang
grupo
kon
ngano
nga
Missing
Filemon
ang
gibunyag
nilang
ngalan
sa
ilang
banda
.
Ang
"
Filemon
"
kinuha
nila
gikan
sa
tudling
sa
kantang
Binisaya
nga
"
Si
Filemon
…
namasol
sa
kadagatan
…
"
Kining
maong
kanta
popular
kaayo
kaniadto
apan
karon
pipila
na
lang
tingali
ang
nakahinumdom
.
Gipili
sa
grupo
ang
maong
kanta
sa
pagrepresentar
sa
usa
ka
panahon
sa
kasaysayan
sa
Sugbo
,
kanus
-
a
ang
katawhan
mahinangpong
misagop
ug
mikanta
sa
mga
awit
nga
Sugboanon
.
Kadtong
panahon
nga
ang
mga
Sugboanon
mahiligon
pa
sa
Binisaya
nga
mga
awit
ug
wala
pa
nila
ikaulaw
ang
paglitok
ug
pagkanta
sa
mga
awit
nga
tinagik
sa
lumad
nga
pinulongan
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
Mayor
sa
Tacloban
.
Ang
Tacloban
nahimong
dakbayan
sa
12
sa
Hunyo
,
1953
.
Ang
pulong
Kinatsila
sa
Sinugboanon
naggikan
sa
Katsila
o
cachilà
nga
nagpasabot
pinulongan
sa
mga
Katsila
.
Kini
naggikan
sa
terminong
espanyol
nga
Castilla
,
ang
orihinal
nga
gingharian
sa
Espanya
ug
ang
tawag
sa
ilang
kaugalingong
pinulongan
nga
castellano
.
Sa
Tinagalog
,
Kastila
ang
tawag
.
Niadtong
Marso
16
,
1521
,
naabot
ni
Magallanes
ang
Pilipinas
.
Naabot
niya
ang
Mazaua
(
dakbayan
sa
Butuan
karon
)
,
sa
habagatan
sa
Mindanao
,
nga
kaniadto
gidumala
ni
Raha
Kulambo
.
Dinhi
sa
giingon
nga
dapit
nahitabo
ang
unang
misa
sa
Pilipinas
.
Pinaagi
sa
tighubad
,
nagiyahan
ni
Kulambo
si
Magallanes
ngadto
sa
usa
sa
mga
sentro
sa
Kabisay
-
an
kaniadto
,
ang
Sugbo
.
Kini
nahitabo
niadtong
Abril
7
.
Ang
Pulligny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
113
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Ronda
may
14
ka
mga
barangay
.
Ang
San
Enrique
nabahin
ngadto
sa
napulo
(
10
)
ka
barangay
.
Ang
Le
Sars
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
163
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Si
Jesus
misugo
sa
mga
misunod
niya
sa
paghigugma
sa
isigkaingon
sama
sa
paghigugma
niya
kanila
.
Ang
pagpakasala
ang
kaatbang
sa
pagsunod
ni
Jesus
,
ang
pagkawat
sa
kaingnan
sa
tawo
sa
Ginoo
ug
ang
pagtalikod
sa
iyahang
kalag
pahilayo
gikan
sa
gugma
sa
Ginoo
.
Ang
pagpakyas
sa
pagtuman
sa
bisag
unsa
sa
Napulo
ka
Sugo
,
ang
paghigugma
sa
Ginoo
,
sa
paghigugma
sa
isigkatawo
,
kun
pagbuhat
og
bati
kanila
sa
bisan
unsang
paagi
.
Ang
uban
makabuhat
og
sala
nga
labaw
pa
sa
uban
,
naglangkob
sa
gamay
nga
sala
ngadto
sa
labawng
dagko
nga
salang
mortal
.
Ang
salang
mortal
nga
buhat
ang
makapabungkag
sa
relasyon
sa
tawo
ngadtos
Ginoo
.
Ang
mga
Katoliko
mahugasan
sa
ilahang
mga
sala
gawas
sa
salang
panulundon
pinaagi
sa
sakramento
sa
Kompisal
.
Ang
Balabac
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Naay
daghang
mga
dili
matino
nga
pangangkon
mahitungod
sa
bantogan
nga
si
Cleopatra
,
usa
niana
mao
ang
,
sa
usa
sa
iyang
usa
ka
bonggang
pagpanihapon
uban
ni
Antonyo
,
sa
pagyaga
-
yaga
miingon
siya
nga
makagasto
siya
og
napulo
ka
milyon
ka
mga
sestetius
sa
panihapon
.
Gidawat
usab
ni
Antonyo
iyang
giingon
ug
pagkasunod
gabii
nangaon
sila
og
usa
ka
sagad
og
dili
nindot
nga
panihapon
;
ug
gibugal
-
bugalan
ni
Antonyo
si
Cleopatra
ani
ug
pagkuha
sa
ikaduhang
kan
-
onon
-
usa
ka
tasa
sa
isog
nga
suka
ang
gidala
.
Gikuha
dayon
ni
Cleopatra
ang
iyang
mahal
kaayo
nga
mutya
nga
aryos
ug
gihulog
niya
kini
didto
sa
suka
,
gipatunaw
dayon
giinom
niya
.
Ang
labing
sayong
taho
niining
say
-
saya
gikan
kang
Pliny
ang
manghod
ug
mikabat
og
100
ka
tuig
human
sa
panihapon
nga
gisay
-
say
ang
nahitabo
.
Ang
calcium
carbonate
sa
mutya
matunaw
kun
madissolve
sa
suka
,
apan
hinay
-
hinay
lamang
gawas
kon
pusgayon
una
kini
.
.
[
4
]
Ang
Ḥanuká
(
Inebreyo
:
ח
ֲ
נ
ֻ
כ
ָ
ּ
ה
,
"
Paghalad
"
)
maoy
kasaulogan
sa
Hudayismo
.
Ang
Bromont
-
Lamothe
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
779
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Puy
-
de
-
Dôme
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
mga
karaang
sistema
sa
pagsulat
sa
sayong
ika
-
4
milenyum
Bk
dili
nga
kinalit
nga
imbensyon
.
Apan
kini
sila
gibase
sa
karaang
tradisyon
sa
sistema
sa
mga
simbolo
nga
dili
mailang
tinarong
nga
pagsulat
,
apan
naa
'
y
mga
karakteristiko
nga
susama
sa
pagsulat
.
Kining
mga
sistemaha
mahimong
matawag
nga
karaang
-
pagsulat
ug
migamit
og
ideyograpikong
ug
/
kun
mas
sayo
pang
mga
nemonikong
simbolo
nga
gimakahatag
og
impormasyon
,
apan
mamahimong
dili
lingwistikong
sulod
.
Kining
mga
sistemaha
gikan
sa
sayong
Neyolitikong
panahon
nga
mamahimong
kaniadto
pang
ika
-
7
milenyum
BK
kon
dili
pa
mas
sayo
(
Kamyana
Mohyla
)
.
Ang
Banga
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Sa
kolehiyo
sa
kursong
dyurnalismo
,
nahimo
siyang
editor
sa
Sinugboanon
sa
The
Visayanian
sa
Unibersidad
sa
Kabisay
-
an
.
Kini
maoy
nakapahimo
kaniyang
eskolar
sa
unibersidad
.
Si
Hitler
ang
nangulo
sa
kinadak
-
ang
pagpalapad
sa
produksiyong
industriyal
ug
paglambo
nga
sibil
nga
nakita
sa
Alemanya
,
kasagaran
pinaagi
sa
pagpadako
sa
utang
ug
sa
ekspansyon
sa
kasundalohan
.
Ang
mga
polisiya
sa
mga
Nazi
bahin
sa
kababayen
-
an
nag
-
aghat
kanila
sa
pagpabilin
sa
balay
aron
mag
-
atiman
as
ilang
mga
anak
ug
banay
.
Niadtong
Septiyembre
1934
,
sa
usa
ka
speech
ngadto
sa
Nasodnong
Organisasyon
sa
Sosyalistang
Kababayen
-
an
,
namulong
si
Hitler
nga
alang
sa
usa
ka
Alemang
babaye
,
"
ang
iyang
kalibotan
mao
ang
iyang
bana
,
ang
iyang
pamilya
,
ang
iyang
mga
anak
,
ug
ang
iyang
balay
.
"
Kini
nga
polisiya
gipahugtan
pinaagi
sa
paghatag
ug
usa
ka
"
Krus
sa
Dungog
alang
sa
Alemang
Inahan
"
ngadto
sa
mga
babaye
nga
adunay
upat
o
mas
daghan
pang
mga
anak
.
Daghan
ang
napatrabaho
sa
mga
Nazi
,
kasagran
pinaagi
sa
produksyon
sa
mga
armas
,
ug
sa
pagbutang
sa
mga
babaye
ngadto
lamang
sa
balay
,
aron
ang
mga
lalaki
ang
mopuli
sa
ialng
karaang
propesyonal
nga
trabaho
.
Daghan
sa
"
kwarta
"
nga
gigamit
ni
Hitler
,
alang
sa
rekonstruksyon
ug
pagrearma
,
gikan
sa
manipulasyong
pangkurensiya
nga
gibuhat
ni
Hjalmar
Schacht
,
apil
na
niini
ang
mga
serketong
utang
pinaagi
sa
mga
Bill
nga
Mefo
.
Ang
mga
negatibong
epekto
niining
inplasyon
napakgang
nila
sa
misunod
nga
mga
tuig
pinaagi
sa
ilang
pagkawkaw
sa
mga
bulawan
gikan
sa
panudlanan
sa
mga
napildi
nilang
mganasod
.
Ang
Mérindol
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
923
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Mabuhay
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Kini
ang
alpabetikal
nga
talaan
sa
mga
nasod
.
Ang
mga
nasod
dinhi
mao
lang
ang
mga
estadong
adunay
soberanya
.
Way
labot
kini
:
mga
gawasnong
estado
(
de
facto
o
de
jure
sama
sa
Taiwan
)
nga
wala
gi
-
ila
sa
Hiniusang
mga
Nasod
(
HN
)
,
mga
walay
kaugalingnang
soberanya
nga
mga
estado
,
mga
dependencies
,
ug
mga
teritoryo
sa
usa
ka
nasod
.
Sa
karon
,
adunay
193
kabuok
nasod
sa
kalibotan
.
Ang
La
Talaudière
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
935
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Do
we
behold
the
radiance
Kini
ang
286x
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Corrèze
sa
Pransiya
.
Haanka
pailuges
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
8
ka
mga
baranggay
.
Katipunan
(
Pinilipino
para
sa
Katiponan
)
mao
ang
organisasyong
gitukod
sa
mga
Pilipinhon
batok
sa
mga
Katsila
tuig
1892
.
Plantilya
:
Mga
-
rehiyon
-
sa
-
pilipinas
Ang
Nobiyembre
18
ang
ika
-
322
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
43
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Matag
katilingban
naay
pinulongan
,
nga
giingong
naa
na
daan
ug
nagpakita
sa
kondisyon
sa
taw
.
Apan
,
bag
-
o
lang
nahitabo
ang
paglambo
ug
pagsakop
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
kon
buot
huna
-
hunaon
.
Pagkahimo
na
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
hinay
kining
nausab
kaysa
mga
pinulongan
,
ug
usahay
makapreserbar
sa
mga
pagpadayag
nga
wala
na
gigamit
sa
gitabing
pinulongan
.
Ang
dakong
nakaayo
sa
usa
ka
sistema
sa
pagsulat
mao
nga
makahipos
nig
mga
impormasyon
.
Ang
Saint
-
Vincent
-
de
-
Boisset
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
811
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Saint
-
Priest
-
en
-
Jarez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
673
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Binasko
maoy
pinulongan
sa
noresteng
Espanya
ug
sudowesteng
Pransya
.
Pinulongan
Basko
pina
ka
tigolang
sa
Europa
.
Mayoriya
sa
ngalan
sa
mga
komyun
sa
Pransiya
Prinanses
.
Bisan
sa
mga
komyun
diin
mayoriya
sa
mga
tawo
wala
magtabi
og
Prinanses
,
ang
ngalan
sa
komyun
nabalhin
ngadto
sa
Prinanses
nga
hubad
,
pananglitan
sa
Toulouse
(
Tolosa
sa
Occitan
)
,
Strasbourg
(
Straßburg
sa
Inaleman
)
ug
Perpignan
(
Perpinyà
sa
Catalan
)
.
Hinuon
,
may
pipila
ka
gagmayng
komyun
nga
wala
mausab
ang
ngalan
ngadto
sa
Prinanses
,
sama
ning
mosunod
:
Usa
sa
mga
dagkong
dalan
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
karon
gingalan
sa
maong
heneral
.
Ang
Polomolok
gibahin
sa
23
ka
mga
barangay
.
Ang
Chalmazel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
597
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Chassignieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
188
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Isère
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Dakbayan
sa
Tanjay
nabahin
ngadto
sa
24
ka
mga
barangay
.
Ang
mga
unang
matang
sa
alpabeto
nga
nahimo
mao
ang
abjad
.
Ang
abjad
usa
ka
alpabetikong
sinulatan
nga
naay
simbolo
sa
matag
patingog
.
Ang
abjad
nalahi
sa
ubang
mga
reglar
mga
alpabetong
sistema
sa
pagsulat
kay
ang
abjad
naa
lamang
kini
'
y
karakter
alang
sa
mga
patingog
nga
tingog
.
Ang
mga
katingog
kasagarang
dili
isulat
sa
abjad
.
Ang
departamento
gimugna
sa
tuig
1922
gikan
sa
mga
bahin
sa
Alsace
nga
nahibilin
sa
Pransiya
sa
mga
tuig
1871
-
1919
.
Ang
La
Chapelle
-
sur
-
Oreuse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
319
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Yonne
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Siddúr
Kóren
maoy
banay
sa
mga
siddur
nga
gipublikar
sa
Koren
Publishers
Jerusalem
gikan
1981
.
[
4
]
Ang
Bikol
maoy
rehyon
sa
Pilipinas
.
Matag
katilingban
naay
pinulongan
,
nga
giingong
naa
na
daan
ug
nagpakita
sa
kondisyon
sa
taw
.
Apan
,
bag
-
o
lang
nahitabo
ang
paglambo
ug
pagsakop
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
kon
buot
huna
-
hunaon
.
Pagkahimo
na
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
hinay
kining
nausab
kaysa
mga
pinulongan
,
ug
usahay
makapreserbar
sa
mga
pagpadayag
nga
wala
na
gigamit
sa
gitabing
pinulongan
.
Ang
dakong
nakaayo
sa
usa
ka
sistema
sa
pagsulat
mao
nga
makahipos
nig
mga
impormasyon
.
Ang
DZMC
98
.
3
maoy
estasyong
FM
sa
Polytechnic
University
of
the
Philippines
sa
Manila
.
Bisag
maingon
nga
walay
katilingbanong
klase
ang
Estados
Unidos
(
classless
society
)
,
ang
mga
ekonomista
ug
sosyolohista
moingon
nga
adunay
kalahian
sa
mga
klase
sa
katilingban
,
nga
moapekto
sa
sosyalisasyon
,
pinulongan
,
ug
kabililhan
.
Ang
tunga
-
tungang
klase
(
middle
class
)
ug
propesyonal
nga
klase
mao
ang
ginikanan
sa
mga
kontemporaryong
trend
sama
sa
peminismo
,
enbayronmentalismo
,
ug
multikulturalismo
.
Dako
ang
pagbili
sa
ilang
nga
okupasyon
o
trabaho
.
Bisan
og
taas
ang
tan
-
aw
sa
mga
Amerikano
sa
sosyo
-
ekonomik
nga
kalamposan
,
ang
pagka
ordinaryo
gitan
-
aw
nga
positibo
.
Ang
kababayen
-
an
karon
nagatrabaho
sa
gawas
sa
balay
ug
nakakuha
og
mga
degri
sa
kolehiyo
.
Sama
sa
post
-
industriyal
nga
sosyedad
,
naglahi
usab
ang
pamilyang
Amerikano
.
Sa
2005
,
ang
mga
nakasal
nga
walay
anak
maoy
labing
komun
(
28
%
)
nga
panimalay
.
Ang
ekstensiyon
sa
marital
rights
ngadto
sa
mga
homosekswal
nga
magtiayon
maoy
usa
ka
isyu
sa
debate
,
ang
mga
liberal
nga
estado
mitugot
sa
unyon
nga
sibil
ug
ang
Massachusetts
mipalegal
sa
kaminyoon
sa
samag
-
sekso
(
same
-
sex
marriage
)
.
Ang
Bilar
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
628
ka
tawo
sa
2
,
967
ka
bubong
.
Ang
Libertad
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
12
,
955
ka
tawo
sa
2
,
637
ka
bubong
.
Mibalik
si
Hitler
sa
Vienna
aron
padayonon
ang
iyang
damgo
alang
sa
arte
.
Misulay
siya
pagsulod
pag
-
usab
sa
Akademya
sa
Arte
,
apan
gibalibaran
siya
sa
ikaduhang
higayon
.
Niining
tungora
,
nahurot
na
ang
iyang
kuwarta
tungod
sa
iyang
pagkawalay
trabaho
.
Tungod
sa
maong
kawad
-
on
,
mi
-
adto
siya
sa
balay
sa
mga
walay
puloy
-
anan
,
ug
nag
-
agad
sa
mga
rasyon
sa
mga
madre
sa
usa
ka
duol
nga
kumbento
.
Ang
Siddúr
Kóren
maoy
banay
sa
mga
siddur
nga
gipublikar
sa
Koren
Publishers
Jerusalem
gikan
1981
.
[
4
]
Ang
Hunyo
14
ang
ika
-
165
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
200
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
L
’
Homme
révolté
(
Prinanses
para
sa
Ang
Masukolon
,
lit
.
"
Ang
Masukolong
Tawo
"
)
mao
ang
titulo
sa
usa
nga
libro
nga
gisulat
ni
Albert
Camus
.
Similar
ang
mga
ideya
niini
mahitungod
sa
rebolusyon
sa
mga
ideya
ni
José
Rizal
sa
Noli
Me
Tangere
ug
El
filibusterismo
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
24
ka
mga
barangay
.
Ang
La
Trinité
-
Porhoët
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
901
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
terminal
sa
pasahero
kay
usa
ka
edipisyo
nga
nadasig
sa
arkitekturang
Malaya
nga
gigasto
sa
P1
ka
bilyon
ug
ika
-
upaton
ka
dako
sa
karaang
terminal
.
Adunay
dako
nga
hawan
alang
sa
komersyo
ug
andunay
gilapdon
nga
9
,
000
metros
kwadrados
.
Ang
tugpahanan
adunay
upat
ka
jet
bridges
alang
sa
mga
pasahero
.
Ang
tugpahanan
sad
adunay
Flight
Information
Display
System
(
FIDS
)
ug
Closed
Circuit
Television
System
(
CCTV
)
,
nagdugang
sa
seguridad
sa
terminal
.
Ang
terminal
adunay
14
ka
lamesa
alanbg
sa
lokal
ug
pangkalibutanon
nga
lupad
.
Ang
Cargo
Terminal
Building
adunay
gilapdon
nga
5
,
580
ka
metros
kwadrados
ug
makaptanan
ug
84
,
600
ka
tonelada
matag
tuig
.
[
4
]
Ang
Rajah
Broadcasting
Network
,
Inc
.
maoy
Pilipinhong
komapniyang
pangmedyos
.
Kini
ang
talaan
sa
mga
talaan
sa
mga
komyun
sa
Pransiya
sa
matag
departamento
.
Nagahulad
sa
awit
,
lamdag
sa
no
verá
nunca
apagados
Kini
ang
319
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
Pransiya
.
Ang
Lay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
687
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Auxerre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
819
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Yonne
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Le
Plessis
-
Trévise
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
583
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Human
nalupig
si
Antonio
ug
Cleopatra
sa
Actium
sa
karibal
ug
legal
nga
eredero
ni
Caesar
,
si
Gaius
Julius
Caesar
Octavian
(
ang
nahimong
unang
emperador
sa
Roma
,
Augustus
)
,
nagpakamatay
si
Cleopatra
,
ang
tradisyonal
nga
petsa
mao
ang
Agosto
12
30
BK
[
1
]
,
pinaagi
sa
paak
sa
usa
ka
matang
sa
bitin
.
Hangtod
karon
,
popular
si
Cleopatra
sa
kulturang
Kasadpanon
.
Ang
iyang
legasiya
milungtad
sa
lainlaing
obra
sa
arte
ug
dramatisasyon
sa
iyang
kaagi
sa
literatura
(
ang
kang
Shakespeare
nga
Antony
and
Cleopatra
ug
ang
kang
George
Bernard
Shaw
nga
Caesar
and
Cleopatra
)
,
pelikula
,
ug
telebisyon
.
(
sama
sa
depiksyon
ni
Elizabeth
Taylor
kang
Cleopatra
)
.
Kasagaran
,
gihulagway
si
Cleopatra
isip
usa
ka
bantogan
sa
katahom
ug
kaanyag
ug
ang
iyang
malamposong
pagtinguhang
mahupot
ang
labing
gamhanang
kalakin
-
an
sa
kalibotan
giila
isip
pruweba
sa
iyang
kinaiyang
katahom
ug
alindog
.
Ang
Agosto
22
ang
ika
-
234
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
131
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Hunyo
3
ang
ika
-
154
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
211
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Mayo
5
ang
ika
-
125
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
240
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Apan
ang
labaw
nga
gikagubtan
ug
gipunsisokan
sa
tanang
mga
bisita
ug
katawhan
sa
Bukidnon
mao
ang
kalihokan
nga
gipahigayon
sa
Marso
4
.
Kini
mao
ang
grand
highlight
sa
okasyon
–
ang
lima
ka
oras
(
7
a
.
m
.
-
12
a
.
m
.
)
nga
“
Street
Dancing
”
ug
ang
Dance
Competition
.
Gipahigayon
ang
sayaw
sa
hataas
nga
kalsada
sa
Fortich
Street
ug
didto
kini
taposa
sa
Provincial
Capitol
grounds
diin
didto
usab
himoa
ang
kompetisyon
.
Gawas
sa
mga
Bukidnong
lumad
,
misalmot
usab
sa
“
street
dancing
”
ang
mga
mananayawng
kawani
sa
mga
buhatang
lokal
,
probinsiyal
ug
nasyonal
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
.
Ang
Tudela
may
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
Baracoa
nga
gitawag
usab
nga
Ciudad
Primada
(
sa
Sinugboanon
:
Nangunang
Dakbayan
)
,
makaplagan
sa
lalawigan
sa
Guantánamo
sa
Cuba
.
Turkmenistan
(
usab
:
Turkmenia
)
usa
ka
nasod
sa
Asya
Sentral
.
Ang
ngalang
Turkmenistan
gikan
sa
Persyano
,
nga
ang
gipasabot
"
yuta
sa
Turkmen
"
.
Hangtod
1991
kini
usa
ka
constituent
republic
sa
Unyon
sa
Sobyet
,
ang
Turkmen
Soviet
Socialist
Republic
.
Kini
adunay
border
sa
Afghanistan
sa
sur
-
este
,
Iran
sa
surweste
,
Uzbekistan
sa
nor
-
este
,
Kazakhstan
sa
norweste
,
ug
sa
Dagat
Caspian
sa
weste
.
87
%
sa
populasyon
Muslim
.
Sumala
sa
CIA
World
Factbook
2006
,
ang
Turkmenistan
ika
-
5
sa
GDP
growth
rate
.
Kadaghanan
sa
nasod
desyerto
,
ang
desyerto
sa
Karakum
(
Black
Sands
)
.
Aduna
kiniy
single
-
party
system
ug
gidumala
sa
President
for
Life
Saparmurat
Niyazov
hangtod
Disyembre
21
2006
,
ang
petsa
sa
iyang
kamatayan
tungod
sa
cardiac
arrest
.
Nag
-
eleksyon
niadtong
Pebrero
11
2007
.
Si
Gurbanguly
Berdimuhammedow
ang
nadeklara
nga
nakadaog
.
Ang
Dakbayan
sa
Oroquieta
nabahin
ngadto
sa
47
ka
barangay
.
Ang
Duero
usa
ka
5th
class
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
senso
niadtong
tuig
2000
,
ang
Duero
adunay
populasyon
nga
16
,
485
ka
tawo
sa
3
,
245
ka
bubong
.
Si
Uriel
Cruz
Vallecera
usa
sa
kontemporaryong
magsusulat
sa
pinulongang
Bisaya
Sinugboanon
.
Siya
usa
sa
labing
prolipikong
magsusulat
nga
Sugboanon
.
Ang
Siddúr
Kóren
maoy
banay
sa
mga
siddur
nga
gipublikar
sa
Koren
Publishers
Jerusalem
gikan
1981
.
[
4
]
Ang
katawhan
gibahin
ngadto
sa
pipila
sa
klase
nga
sosyal
.
Gamay
ra
ang
nahi
-
apil
sa
taas
nga
klase
,
kasagaran
kanila
mga
politiko
ug
mga
adunahan
.
Ang
kadaghanan
anaa
sa
ubos
nga
klase
,
nga
gilangkuban
sa
mga
yanong
mag
-
uuma
,
mamumuo
,
ug
mga
sundalo
.
Ang
duha
ka
klase
,
ang
taas
ug
ubos
nga
mga
klase
,
matawag
ug
Lungsuranon
o
mga
citizen
sa
imperyo
.
Ang
kadtong
dili
lungsuranon
mao
ang
mga
ulipon
,
ang
labing
ubos
sa
tanang
klase
.
Kasagaran
kanila
mga
nadakpan
gikan
sa
gubat
ug
sa
mga
barbaro
.
Apan
ang
dakong
bahin
sa
industriya
,
ilabi
na
sa
panguma
,
anaa
gisangon
kanila
.
Ang
usa
ka
ulipon
mahimong
paliton
o
hatagan
ug
kagawasan
,
ug
niini
mahimo
na
siyang
usa
ka
lungsuranon
sa
Roma
.
Ang
Abenidang
Epifanio
de
los
Santos
(
Kinatsila
:
Avenida
Epifanio
de
los
Santos
;
Ininggles
:
Epifanio
de
los
Santos
Avenue
kun
EDSA
)
ang
punoang
dalan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Biesheim
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2315
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
May
pipila
ka
departamento
nga
giestablisar
sa
mga
teritoryo
nga
naangkon
sa
Pransiya
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
ug
sa
Unang
Imperyong
Pranses
nga
karon
dili
na
sakop
sa
Pransiya
:
Ang
pakigharing
militar
,
ekonomiko
,
ug
kultural
sa
Estados
Unidos
maoy
rason
kon
nganong
kini
usa
ka
importanteng
tema
sa
politika
sa
nasod
,
lahi
pa
sa
importansiya
sa
imahen
sa
Estados
Unidos
sa
tibuok
kalibotan
.
Halos
tanang
nasod
adunay
embahada
sa
Washington
,
D
.
C
.
,
ug
mga
konsulado
sa
ubang
dakbayan
.
Usab
,
halos
tanang
nasod
adunay
diplomasya
sa
Estados
Unidos
.
Hinuon
,
ang
mga
nasod
sa
Cuba
,
Iran
,
Amihanang
Korea
,
Bhutan
,
ug
Sudan
walay
pormal
nga
relasyong
diplomatiko
sa
Estados
Unidos
.
[
7
]
Ang
Carbon
-
Blanc
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
842
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Samtang
gisulong
sa
mga
Nazi
ang
kasadpang
bahin
sa
Poland
,
mi
-
atake
ang
Unyong
Sobyet
gikan
sa
silangang
bahin
.
Nahibalo
-
an
nga
si
Stalin
adunay
sikretong
kasabotan
ni
Hitler
nga
tunga
-
on
nila
ang
Poland
.
Niadtong
Septiyembre
28
nahuman
na
ang
blitzkrieg
sa
Poland
.
Ang
Rizal
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
13
,
501
ka
tawo
sa
2
,
917
ka
bu
.
Amihanang
Asya
Sa
iyang
pagpanaog
sa
mga
tigi
sa
sinulatay
,
siyay
ika
-
4
nga
natuboy
sa
prestihiyosong
talad
sa
Hawanan
Sa
Kabantog
nga
gipasidungog
kaniya
sa
BATHALAD
-
Mindanao
atol
sa
ika
-
11
nga
kombensiyon
niini
didto
sa
Dakbayan
sa
Iligan
.
Niadtong
Oktubre
,
gisulong
sa
mga
Italyano
ang
Gresya
apan
napugngan
sila
sa
mga
sundalong
Griyego
ug
gitukmod
pabalik
sa
Albanya
,
diin
nahitabo
ang
usa
ka
stalemate
.
[
11
]
Wala
magdugay
,
sa
Aprika
,
milusad
og
mga
opensiba
ang
mga
pwersang
Komonwelt
batok
sa
Libya
og
sa
Italyanong
Silangang
Aprika
.
Sa
sayong
1941
,
sa
dihang
natukmod
na
pa
-
atras
ang
mga
Italyano
didto
sa
Libya
,
gisugo
ni
Churchill
ang
pagpabalhin
og
mga
sundalo
gikan
sa
Aprika
ngadto
sa
Gresya
,
aron
matabangan
ang
mga
Griyego
.
Daghan
usab
ang
kapildihan
nga
nasugat
sa
mga
Italyanong
Marina
,
usa
niini
mao
ang
pagguba
sa
Marina
Real
sa
Britanya
sa
tulo
ka
Italyanong
Battleship
didto
sa
Sangka
sa
Taranto
.
[
12
]
Kining
maong
talaan
gipasunod
segun
sa
sensus
sa
Marso
1999
.
Ang
mga
utlanan
husto
hangtod
sa
tuig
2006
.
Ang
mga
langgam
maoy
grupo
sa
mananap
nga
vertebrates
o
mga
mananap
nga
adunay
bukog
sa
likod
.
Nahiapil
kini
sa
klaseng
gitawag
og
Aves
ug
makalupad
.
Ang
Batuan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
11
,
835
ka
tawo
sa
2
,
287
ka
bubong
.
Lantawan
nga
Garing
,
Ang
kasagaran
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
dili
usa
lang
ka
matang
.
Pananglitan
sa
Iningles
nga
sistema
sa
pagsulat
migamit
kini
og
mga
logogramo
sama
sa
#
,
$
,
ug
&
.
Usab
ang
tanang
logograpikong
sistema
sa
pagsulat
naay
mga
ponetikong
katugbang
,
kon
naa
man
kini
sa
silabaryo
,
sama
sa
Ininsik
nga
(
"
logo
-
silabiko
"
)
,
kun
abjad
ug
sa
Ehiptohanon
nga
(
"
logo
-
katingog
"
)
.
Ang
Midsalip
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
28
,
909
ka
tawo
sa
5
,
479
ka
bubong
.
Cite
error
:
<
ref
>
tags
exist
,
but
no
<
references
/
>
tag
was
found
Ang
Colombes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
513
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
lalawigan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
May
79
ka
lalawigan
sa
nasod
.
Ang
matag
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
Rehiyon
sa
Nasodnong
Kapital
,
nga
naglakip
sa
kapital
nga
dakbayan
(
Dakbayan
sa
Manila
)
,
wala
giorganisa
ngadto
sa
mga
lalawigan
.
Ginaromanisa
ang
Inebreo
gamit
ang
sistemang
Hiniusang
mga
Nasod
.
[
1
]
Ang
Tukuran
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
747
ka
tawo
sa
6
,
760
ka
bubong
.
Si
Jesus
misugo
sa
mga
misunod
niya
sa
paghigugma
sa
isigkaingon
sama
sa
paghigugma
niya
kanila
.
Ang
pagpakasala
ang
kaatbang
sa
pagsunod
ni
Jesus
,
ang
pagkawat
sa
kaingnan
sa
tawo
sa
Ginoo
ug
ang
pagtalikod
sa
iyahang
kalag
pahilayo
gikan
sa
gugma
sa
Ginoo
.
Ang
pagpakyas
sa
pagtuman
sa
bisag
unsa
sa
Napulo
ka
Sugo
,
ang
paghigugma
sa
Ginoo
,
sa
paghigugma
sa
isigkatawo
,
kun
pagbuhat
og
bati
kanila
sa
bisan
unsang
paagi
.
Ang
uban
makabuhat
og
sala
nga
labaw
pa
sa
uban
,
naglangkob
sa
gamay
nga
sala
ngadto
sa
labawng
dagko
nga
salang
mortal
.
Ang
salang
mortal
nga
buhat
ang
makapabungkag
sa
relasyon
sa
tawo
ngadtos
Ginoo
.
Ang
mga
Katoliko
mahugasan
sa
ilahang
mga
sala
gawas
sa
salang
panulundon
pinaagi
sa
sakramento
sa
Kompisal
.
Ang
Culasi
nabahin
ngadto
sa
44
ka
barangay
.
Ang
labing
giduong
nga
mga
obra
mao
ang
Mona
Lisa
,
The
Virgin
and
Child
with
St
.
Anne
,
Venus
de
Milo
,
Code
of
Hammurabi
,
ug
ang
Winged
Victory
of
Samothrace
.
Ang
Angers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
404
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Maine
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
Débats
-
Rivière
-
d
'
Orpra
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
144
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Indayon
ti
nakired
Ang
Enero
2
ang
ika
-
2
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
363
pa
ka
adlaw
(
364
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
ValentinoGregorio
IVSergio
IILeo
IVBenedicto
IIINicolas
IAdriano
IIJuan
VIIIMarino
IAdriano
IIIEsteban
VFormosoBonifacio
VIEsteban
VIRomanoTeodoro
IIJuan
IXBenedicto
IVLeo
VSergio
IIIAnastasio
IIILandoJuan
XLeo
VIEsteban
VIIJuan
XILeo
VIIEsteban
VIIIMarino
IIAgapeto
IIJuan
XIIBenedicto
VLeo
VIII
Sa
Asya
,
bisan
sa
pipila
ka
opensiba
sa
duha
ka
pundok
,
na
stalemate
ang
gubat
tali
sa
Tsian
ug
sa
Hapon
niadtong
1940
.
Sa
Agosto
niadtong
tuiga
,
milusad
og
usa
ka
opensiba
sa
Tungang
Tsina
;
isip
balos
,
gipatuman
sa
mga
Hapon
ang
pipila
ka
brutal
nga
mga
polisiya
sa
ilang
mga
nasakp
nga
mga
teritoryo
,
aron
mapagamyan
ang
motabang
sa
mga
Komunista
.
[
16
]
Ang
mga
nagsakang
tensyon
tali
sa
mga
Komunista
ug
mga
pwersang
nasyonalista
maoy
nakahunong
sa
ilang
pagtinabangay
,
ug
kini
misangpot
sa
dugo
-
ong
hitabo
niadtong
Enero
1914
.
[
17
]
Ang
anak
niyang
si
Gemino
usa
usab
ka
nailhang
magbabalak
ug
iskolar
.
Walay
tinu
kun
kanus
-
a
unang
gigamit
sa
tawu
(
u
sa
iyang
mga
kagikanan
)
ang
pinulungan
.
Mahimung
kini
sa
panahun
sa
Homo
habilis
(
duha
ka
milyun
ka
tuig
kanhi
)
u
niadtung
40
,
000
ka
tuig
lamang
kanhi
,
sa
panahun
sa
tawu
'
ng
Cro
-
Magnon
.
Alang
sa
mga
Bukidnong
lumad
,
ang
Kaamulan
nagsibya
ug
nagmantala
sa
simbolo
sa
ilang
gibugtaw
nga
kahulogan
ug
kaugalingong
ilhanan
.
Labaw
sa
tanan
,
nagdala
kinig
timailhan
nga
ang
Bukidnon
madanihon
sa
iyang
dayag
nga
bahandianong
kultura
.
Si
Mohammed
Kabungsuwan
maoy
Malayo
nga
nagdala
og
Islam
sa
tunga
-
tungang
Mindanao
.
Ang
Aube
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanan
-
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Aube
.
Ang
Filipino
mao
ang
nasodnon
ug
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pilipinas
pinauyon
sa
Konstitusyon
sa
1987
.
Kini
ang
opisyal
ug
pormal
nga
tawag
sa
Tinagalog
.
[
1
]
Gitudlo
kini
sa
mga
eskwelahan
sa
nasod
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
16
ka
mga
barangay
.
Ang
iyang
sugilanong
Kabilin
mananaog
sa
Gawad
Komisyon
2006
nga
gipaluyohan
sa
Komisyon
sa
Pinulongang
Filipino
.
Nagsugod
siyag
niwniw
sa
tinta
sa
iyang
dagang
kaniadtong
tuig
1960
.
Ang
panganay
niyang
obra
mao
ang
sugilanong
Damgo
Lamang
(
Bisaya
,
Septiyembre
14
,
1960
)
.
Taudtaod
nga
nagpakahilom
ang
iyang
ngalan
ug
mitunga
kini
pagka
1990
dihang
napatik
ang
iyang
sugilanong
Mga
Ulat
Sa
Panimpalad
.
Ang
Minglanilla
may
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
barangay
.
Plantilya
:
Tan
-
awa
-
usab
Ang
Abuyog
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
kinadak
-
ang
lungsod
sa
may
dagat
sa
sidlakang
dapit
sa
pulo
sa
Leyte
sa
daplin
sa
Golfo
sa
Leyte
ngadto
sa
Oceano
Pacifico
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
53
,
837
ka
tawo
sa
10
,
620
ka
bubong
.
Ang
Maripipi
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Nagahulad
sa
awit
,
lamdag
sa
Ang
dakbayan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
dakbayan
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
dakbayan
samag
lebel
sa
lungsod
,
apan
kini
may
mas
dakong
bahin
sa
internal
nga
kita
sa
nasod
.
Ang
107
.
5
Win
Radio
maoy
estasyong
FM
sa
Progressive
Broadcasting
Corporation
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Macarthur
nabahin
ngadto
sa
31
ka
barangay
.
Gilusad
usab
ni
Napoleon
ang
usa
ka
gubat
ekonomiko
,
diin
gipugos
niya
ang
ubang
mga
nasod
Uropeyo
sa
pag
-
boycott
sa
mga
produktong
Ingles
.
Kini
gitawag
og
Sistemang
Kontinental
.
Nanghinaot
siya
nga
ang
dili
niya
makuha
sa
militar
nga
pamaagi
,
mapukan
niya
gamit
ang
ekonomiya
.
Apan
usa
kini
sa
iyang
dakong
kasaypanan
,
kay
daghang
nasod
ang
wala
mahiuyon
niini
,
ug
busa
naninguha
sa
pag
-
alsa
batok
kaniya
.
Si
Aviles
usa
ka
doktor
sa
edukasyon
,
ug
kasamtangang
prinsipal
sa
Tulunghaang
Sentral
sa
Plaridel
.
Ang
Montigny
-
les
-
Monts
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
214
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aube
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Saint
-
Bonnet
-
le
-
Courreau
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
805
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Alicia
may
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Don
Felomino
Torres
children
;
Loloy
,
Tating
,
Proceso
,
Genoveva
,
Vicente
.
.
.
Giplanohang
ipahigayon
ang
ASEAN
Summit
sa
mga
dakbayan
sa
Sugbu
,
Lapulapu
,
ug
Mandaue
niadtong
2006
apan
tungod
sa
bagyong
mihasi
sa
taliwalang
Kapilipinhan
gisibog
ang
maong
panagtapok
sa
Enero
2007
.
Hinunoa
,
dili
lang
kining
maong
higayon
nga
gihagit
ang
ideya
ni
Galen
.
Ang
mga
Ehiptohanon
nagtuo
nga
ang
dugo
naglihok
sulod
sa
lawas
sa
mga
agianan
nga
mahimong
mabarado
maong
migamit
silag
linta
sa
pagpaluag
niini
.
Ang
dinastiyang
Akemenida
sa
Iran
(
Pinersyano
:
هخامنشیان
,
Hakhāmaneshiyān
)
,
mas
nailhan
isip
Imperyong
Persyano
,
usa
ka
karaang
imperyo
sa
Asya
ug
habagatang
Uropa
.
Si
Ciro
ang
Bantogan
ang
nagtukod
sa
imperyo
.
May
dili
mokubos
260
ka
edisyon
sa
Wikipedya
sa
lain
-
laing
pinulongan
.
Ang
kinadak
-
an
niini
mao
kining
mosunod
:
Iningles
,
Aleman
,
Prinanses
,
Hinapon
,
Polish
,
Italyano
,
Swedish
,
Inolandes
,
Pinortuges
,
ug
Kinatsila
.
Binisaya
ang
tawag
sa
tanang
lihok
,
mugna
,
butang
,
pinulongan
,
ubp
.
nga
iya
sa
mga
Bisaya
.
Mga
pananglitan
niini
mao
ang
pagluto
nga
Binisaya
,
mga
tambal
nga
lumad
nga
Bisaya
,
gawas
pa
sa
mga
pinulongan
niini
.
May
kalainan
ang
paggamit
sa
termino
nga
"
Bisaya
"
ug
"
Binisaya
"
.
Malagmit
kining
kalibogana
nagsumikad
sa
kakulangan
sa
Iningles
ug
Tinagalog
,
ang
duha
ka
pinulongan
nga
gihatagan
og
ginamhan
nga
pagkabutang
(
official
status
)
sa
Pilipinas
,
sa
paghubad
og
tarong
sa
terminong
Bisaya
ug
Binisaya
.
Ang
"
Bisaya
"
ug
"
Binisaya
"
gihubad
nga
"
Visayan
"
sa
Iningles
ug
"
Bisaya
"
sa
Tinagalog
.
Si
Klemens
Wenzel
von
Metternich
(
1773
-
1859
)
,
kansang
tinuod
nga
pangalan
Klemens
Wenzel
Nepomuk
Lothar
von
Metternich
,
misilbi
isip
ministro
sa
panggawas
nasod
sa
Austriya
gikan
niadtong
1809
ngadto
sa
1848
.
Siya
maoy
nag
-
una
nga
politiko
niadtong
panahuna
,
nga
usahay
gitawag
ug
Panahon
ni
Metternich
.
Konserbatibo
si
Metternich
,
ug
iyang
gigamit
ang
iyang
gahom
sa
pagprotektar
sa
Imperyong
Austriyano
ug
sa
pagsuporta
sa
mga
monarkiya
sa
Uropa
.
Ang
Médan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
387
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sa
tuig
1980
ang
mga
opisyal
sa
dakbayan
sa
Sugbo
mihimo
sa
Sinulog
nga
tipik
ug
kabahin
sa
kapistahan
sa
Balaang
Bata
.
Nakabalik
ang
dakbayan
pagtubo
sa
ekonomiya
niini
pag
-
ablig
usab
sa
National
Steel
Coropration
,
nga
ginganlan
na
ning
higayona
og
Global
Steelworks
Infrastructures
,
Inc
.
sa
tuig
2004
.
[
7
]
Sa
Oktubre
2005
,
ang
GSII
nag
-
usab
og
bag
-
ong
ngalan
nga
pangkorporasyon
:
Global
Steel
Philippines
(
SPV
-
AMC
)
,
Inc
.
nagpakita
nga
dili
lang
sa
pagsalig
alang
sa
Pilipinas
,
kon
dili
ang
pagpakita
nga
kusog
,
hayag
,
ug
nagahiusa
nga
pagtambong
sa
brand
sa
Asya
,
Aprika
,
ug
Uropa
.
[
8
]
Human
mapakyas
sa
pagkuha
sa
gahom
gamit
ang
kudeta
,
mibalhin
sa
Hitler
sa
"
legal
"
nga
mga
pamaagi
.
Kini
nagpasabot
nga
ang
partido
mopilit
unsa
sa
mga
balaod
sa
Republikang
Weimar
.
Kun
makuha
na
gani
sa
partido
sa
legal
nga
mga
pamaagi
ang
gahom
,
ila
na
dayong
usbon
ang
liberal
nga
demokrasya
ngadto
sa
usa
ka
diktadroya
ubos
sa
pagtulon
-
ang
Nazi
.
Apan
pipila
ka
mga
miyembra
,
ilabi
na
sa
paramilitar
nga
SA
,
ang
mibatok
niining
maong
stratehiya
.
Ang
Poitou
usa
ka
historikal
nga
rehiyon
sa
kasadpang
tunga
-
tungang
Pransiya
.
Ang
Poitiers
,
ang
kanhi
kapital
sa
maong
rehiyon
,
maoy
iyang
hepeng
dakbayan
.
Ang
mga
lumad
nga
katawhan
sa
Estados
Unidos
,
apil
ang
Alaska
,
miabot
gikan
sa
Asya
mga
12
,
000
-
40
,
000
ka
tuig
ang
miagi
.
Sila
ang
gitawag
nga
mga
American
Indian
.
Ang
mga
Katsila
nahiuna
sa
mga
Uropeyo
sa
pagpundar
og
mga
kolonyang
Uropeyo
sa
minland
,
sa
lugar
nga
gitawag
nila
og
Florida
;
ang
San
Agustin
(
St
.
Augustine
)
,
napundar
sa
1565
,
nga
nagpabilin
hangtod
karon
;
ug
daghan
ang
kolonyang
Katsila
sa
habagatang
-
kasadpang
Estados
Unidos
gikan
sa
Mehiko
.
Ang
mga
Pranses
nga
fur
traders
nag
-
establisar
og
mga
outpost
sa
Nouvelle
France
(
New
France
)
sa
bandang
Great
Lakes
;
Ang
Pransiya
mikuha
sa
kadaghanan
sa
interyor
sa
Amihanang
Amerika
hangtod
sa
habagatang
parte
,
sa
may
Gulpo
sa
Mehiko
.
Ang
nahiunang
malamposon
nga
kolonya
sa
Britanya
mao
ang
Virginia
Colony
sa
Jamestown
sa
1607
ug
ang
Pilgrims
'
Plymouth
Colony
sa
tuig
1620
.
Ang
pagkarta
(
chartering
)
niadtong
1628
sa
Massachusetts
Bay
Colony
miresulta
sa
migrasyon
sa
mga
Britaniko
(
Ingles
,
Eskoses
,
ug
Irlandes
)
;
ug
sa
1634
,
ang
New
England
napuy
-
an
og
mga
10
,
000
ka
Puritan
.
Niadtong
1614
,
ang
mga
Olandes
nag
-
establisar
og
mga
kolonya
sa
bandang
Sapang
Hudson
,
apil
ang
New
Amsterdam
sa
isla
sa
Manhattan
,
nga
karon
mao
ang
Dakbayan
sa
New
York
.
Ang
Dakbayan
sa
Tacurong
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
76
,
354
ka
tawo
sa
14
,
950
ka
bubong
.
Ang
Antequera
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Antequera
may
13
,
758
ka
tawo
sa
2
,
801
na
panimalay
.
Ang
Sierra
Bullones
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
499
ka
tawo
sa
4
,
473
ka
bubong
.
 
Malayo
-
Polynesiano
Ang
Carcar
may
15
ka
mga
barangay
Ang
Pandan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
647
ka
tawo
sa
5
,
534
ka
bubong
.
Si
Papa
Sergio
I
mao
ang
ika
-
84
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Conon
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
VI
.
Ang
Mantes
-
la
-
Jolie
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
087
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
nahibilin
nga
mga
manlalayag
gamay
lang
kaayo
para
makapalayag
sa
tulo
nga
nahibiling
barko
.
Busa
,
niadtong
Mayo
2
,
1521
,
ilang
gibiyaan
ang
Concepcion
,
ug
gisunog
pa
para
dili
kini
magamit
batok
nakila
.
Milayag
sila
padulong
sa
Palawan
,
ug
nahiabot
sa
Brunei
.
Dinhi
sila
mihunong
ug
pipila
ka
adlaw
.
Matud
ni
Pigafetta
,
ang
korte
ni
Raha
Siripada
(
ang
raha
sa
Brunei
kaniadto
)
adunay
daghang
mga
bulawan
ug
aduna
pa
ganiy
duha
ka
perlas
nga
sama
kadak
-
a
sa
itlog
sa
himungaan
.
Nakapasigarbo
usab
ang
Brunei
ug
mga
elepanteng
panggubat
ug
62
ka
mga
kanyon
,
kalimaon
ang
mga
kanyon
nga
naa
sa
mga
barko
ni
Magallanes
.
Maong
sa
abugida
wala
'
y
simbolo
alang
sa
"
k
"
apan
naa
sa
"
ka
"
(
kon
"
a
"
ang
masunod
nga
katingog
)
ug
ang
"
ki
"
gisulat
sa
pag
-
usab
sa
"
ka
"
nga
simbolo
sa
paaging
nahisama
sa
pag
-
usab
sa
"
la
"
ngadto
sa
"
li
"
.
Sa
daghang
mga
abugida
ang
pag
-
usab
gibuhat
sa
pagdugang
og
simbolo
sa
katingog
apan
naa
pa
'
y
daghang
lain
-
laing
paagi
(
ug
gigamit
)
sama
sa
pagbali
sa
simbolo
,
pagdugang
og
diyakritikong
mga
marka
ug
uban
pa
.
Ang
Bobon
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
nag
-
unang
misyon
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
mao
ang
pagsangyaw
sa
Ebanghelyo
si
Kristo
Jesus
ug
ang
pag
-
administer
sa
mga
Sakramento
.
Aron
sa
pagtabang
sa
misyon
,
ang
simbahan
nagpadagan
sa
mga
programang
sosyal
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ministries
sa
tibuok
kalibotan
.
Kini
nag
-
apil
sa
mga
eskuylahan
,
mga
unibersidad
,
ospital
,
ug
uban
pa
.
Napulo
'
g
pito
(
17
)
ang
mga
lungsod
sa
Aklan
.
Si
Cañizares
labing
nahigugma
sa
Binisaya
apan
tigsulatan
usab
og
Iningles
.
Ang
iyang
mga
sinulat
sa
maong
pinulongan
nangapatik
sa
Philippine
Free
Press
,
Philippine
Graphic
,
Sunday
Inquirer
,
ubp
.
Ang
libro
niyang
The
Fastest
Ulisi
Fighter
nga
didto
gipatik
sa
Canada
nahimong
himalitan
.
Ang
iyang
mga
lindog
sa
Bisaya
Magasin
sama
sa
"
Pananaw
:
Sa
Kinaadman
,
Kultura
,
ug
Kinabuhi
"
ug
"
Unsay
Arang
Mahimo
"
usa
sa
labing
impluwensiyal
nga
seryal
nga
nasulat
sa
Binisayang
Sinugboanon
tungod
sa
kahupong
niini
sa
kinaadman
.
Ang
Douai
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
175
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Jonzier
-
Épagny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
401
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Nevi
’
ím
(
Inebreyo
:
נ
ְ
ב
ִ
יא
ִ
ים
,
"
Mga
Propeta
"
)
ang
usa
sa
mga
bahagi
sa
Tanakh
.
Kini
ang
ikaduhang
parte
sa
tulong
pangunahing
seksyon
sa
Tanakh
.
Ang
Konggreso
sa
Pilipinas
gitibuok
sa
duha
ka
balay
-
balaoronan
:
ang
Senado
nga
may
24
ka
miyembro
gipili
alang
sa
unom
-
ka
-
tuig
nga
termino
,
ug
ang
Kamara
Baha
.
Ang
Abril
16
ang
ika
-
16
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
259
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Inarmenyanhon
maoy
pinulongang
Indo
-
Uropanhon
.
Si
Obenieta
giilang
hanas
mogamit
sa
mga
pulong
nga
nag
-
umog
sa
mga
kahulogan
.
Linya
por
linya
,
madani
ka
sa
iyang
tinagikan
.
Daghan
usab
sa
iyang
pulong
gigamit
kasagaran
nga
hidungdan
nimo
diha
sa
mga
aseras
samtang
sa
matag
karon
ug
unya
mopasiplat
ka
sa
mga
eskaparate
sa
lainlaing
mga
display
sa
mga
baligya
.
Ang
iyang
pamalak
maoy
matawag
nga
kaswal
.
Ang
kasaysayan
sa
Karaang
Roma
usa
ka
sugilanon
sa
pagsaka
sa
yanong
mga
magbalantay
'
g
karnero
sa
Italya
ngadto
sa
usa
ka
dakong
Imperyo
,
ug
dayon
napukan
.
Subay
sa
tradisyon
,
ang
Roma
natukod
niadtong
753
B
.
K
.
.
Sa
pagka
-
275
B
.
K
.
,
nakontrol
na
niini
ang
tanan
sa
Peninsulang
Italyano
.
Sa
kinatumyan
niini
niadtong
100
A
.
D
.
,
nahisakop
niini
ang
bali
'
g
katunga
sa
Uropa
,
dakong
bahin
sa
Tungang
Kasadpan
,
ug
ang
kabaybayunan
sa
Amihanang
Aprika
.
Apan
hinay
-
hinay
'
ng
nagupok
ang
imperyo
,
dakong
hinungdan
mao
ang
kadako
niini
para
madumala
sa
kadagkuan
sa
Imperyo
.
Sa
tuig
476
A
.
D
.
,
napahawa
sa
mga
Barbarong
Aleman
ang
katapusang
Emperador
sa
Roma
.
Heyorhiya
(
Hineyorhiyano
:
საქართველო
,
Sakartvelo
;
Ininggles
:
Georgia
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Eurasia
sa
Caucasus
sa
sidlakang
baybayon
sa
Dagat
Itom
.
Kini
giutlanan
sa
Rusya
sa
amihanan
,
Turkiya
ug
Armenya
sa
habagatan
,
ug
Azerbaijan
sa
sidlakan
.
Ang
Georgia
nahimutang
sa
utlanan
sa
Sidlakang
Uropa
ug
Habagatang
Asya
.
Aduna
kiniy
duha
ka
awtonomo
nga
rehiyon
,
ang
Abkhazia
sa
amihanang
-
kasadpan
ug
ang
South
Osettia
sa
amihanan
.
Tbilisi
ang
iyang
kapital
Ang
Écrille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
75
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Cordoba
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
032
ka
tawo
sa
6
,
520
ka
bubong
.
 
–
Densidad
Ang
kinaiya
nga
hitsura
Ang
pulong
"
agrikultura
"
misulod
sa
pinulongang
Sinugboanon
pinaagi
sa
Kinatsilang
"
agricultura
"
.
Ang
agri
gikan
sa
Linatin
nga
ager
(
"
usa
ka
uma
"
)
,
ug
ang
kultura
gikan
sa
Linatin
nga
cultura
(
"
pagpatubo
"
kun
"
kultibasyon
"
)
.
Si
Papa
Juan
Pablo
II
(
Linatin
:
Ioannes
Paulus
II
;
sibil
nga
ngalan
:
Karol
Józef
Wojtyła
;
ika
-
18
sa
Mayo
1920
–
ika
-
2
sa
Abril
2005
)
,
maoy
ika
-
264
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
ug
maoy
nagdumala
sa
Dakbayan
sa
Vatican
sugod
niadtong
Oktubre
16
,
1978
,
hangtod
sa
iyang
kamatayon
.
Ang
iyang
hapit
mag
27
katuig
nga
paglingkod
maoy
ika
-
duhang
pinakataas
nga
pagka
-
Papa
,
sukad
sa
31
ka
tuig
nga
paglingkod
ni
Papa
Pio
IX
.
Siya
usab
ang
labing
unang
taga
-
Poland
nga
Santo
Papa
,
ug
ang
unang
dili
-
Italyano
nga
Papa
sukad
ni
Papa
Adrian
VI
niadtong
mga
1520
.
Ang
Brouzet
-
lès
-
Alès
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
392
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gard
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
ngalan
niini
giusab
niadtong
1957
.
Ang
Cabatuan
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Cabatuan
may
45
,
935
ka
tawo
sa
9
,
019
na
bubong
.
Miabot
ang
Kristyanismo
niadtong
100
A
.
D
.
Lahi
kini
sa
karaang
relihiyon
sa
Roma
,
kay
nagsaad
man
kini
sa
mga
matuhuon
nga
adunay
kaluwasan
ug
kinabuhing
dayon
human
sa
kamatayon
.
Bisan
sa
paglutos
sa
kagamhanang
Romano
saa
sayo
niining
panahon
,
nagmadaugon
gihapon
ang
Kristyanismo
.
Sa
panahon
ni
Emperador
Konstantino
,
gihimong
Tinuho
-
an
sa
Imperyo
ang
Kristyanismo
.
Tumong
sa
maong
dyurnal
ang
pagpakayab
sa
bulawanong
mga
ani
sa
katitikan
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
,
lakip
na
sa
musika
ug
mga
dula
;
o
sa
kulturang
Bisaya
sa
kinatibuk
-
an
,
pinaagi
sa
pagpatik
og
mga
rebyo
,
mga
kritisismo
,
o
hukngay
sa
natunog
nga
maayong
mga
obra
.
Tuyo
usab
unta
niini
ang
pagpaugmad
sa
kalidad
sa
panulat
sa
Sinugboanon
ug
ang
pagdasig
sa
mga
bag
-
ong
magsusulat
sa
maong
pinulongan
.
Naay
28
ka
barangay
nga
lakip
sa
unang
lungsod
sa
Bacon
:
Kon
ibase
sa
arya
,
ikaduha
sa
labing
gamay
nga
kontinente
ang
Uropa
.
Kini
adunay
arya
nga
10
,
400
,
000
km
²
,
mas
dako
'
g
gamay
sa
kontinente
sa
Australya
.
Ang
Almagro
usa
ka
pulo
-
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
na
Binisayang
Sinugboanon
ang
pinulongan
.
Sumala
2000
census
,
ang
populasyon
sa
lungsod
10
,
619
ka
tawo
sa
2
,
192
na
bubong
.
Ang
kalibotanong
pagpanginit
usa
ka
penomenon
nga
hinay
hinay
ang
pag
-
init
sa
temperatura
sa
panit
sa
Kalibotan
(
Earth
surface
)
ug
sa
mga
kadagatan
sugod
sa
tunga
-
tungang
siglo
20
nga
nahitabo
tungod
sa
pagdaghan
sa
emisyon
gikan
sa
mga
CFC
,
CO2
,
erosol
ug
uban
pang
mga
gas
.
Dako
ang
epekto
niini
sa
tanan
,
ilabi
na
sa
agrikultura
.
Sa
Abril
27
,
nahitabo
ang
Panagsangka
sa
Mactan
diin
napatay
si
Magallanes
ni
Datu
Lapu
-
Lapu
.
Matod
ni
Antonio
Pigafetta
,
ang
lawas
ni
Magallanes
wala
gayod
makuha
nila
pagbalik
bisan
kon
misuway
sila
paghaylo
sa
mga
lumad
og
bugti
niini
nga
mga
lamas
ug
alahas
.
Ang
Charsonville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
554
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Inahan
Ni
Kristo
,
Ang
Rwanda
maoy
usa
ka
gamay
nga
nasod
sa
sidlakang
-
sentral
sa
Aprika
.
Kigali
ang
iyang
kapital
.
Aron
mapadako
ang
garbo
sa
mga
Romanhon
sa
ilang
kagikan
ug
kaagi
,
daghan
ang
mga
proyekto
ni
Augustus
alang
sa
pagbuhi
sa
kasaysayan
sa
Roma
.
Usa
na
niini
mao
ang
iyang
pagsuporta
sa
mga
manunulat
sama
kang
Virgil
,
Horace
,
Ovid
,
ug
Livy
.
Ang
Saint
-
Barthélemy
-
Lestra
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
533
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Bato
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Camarines
Sur
sa
Bikol
na
rehiyon
sa
Luzon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2007
na
senso
,
ang
Bato
may
44
,
437
ka
tawo
.
Ang
Linamon
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2007
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
340
ka
tawo
.
Ang
Agosto
31
ang
ika
-
243
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
122
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Placer
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
mga
lungsod
sa
Masbate
nga
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
nga
pinulongan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
418
ka
tawo
sa
9
,
035
ka
bubong
.
Pundok
1
(
CAT
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Tours
Plus
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
Cherier
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
482
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Naturhistorisches
Museum
Plantilya
:
Uropa
Lupa
ng
araw
,
ng
luwalhati
’
t
pagsinta
,
Ang
M
’
lang
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
78
,
170
ka
tawo
sa
15
,
533
ka
bubong
.
Ang
Almeria
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Biliran
.
Nahimutang
ang
lungsod
sa
kasadpang
dapit
sa
lalawigan
ug
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
na
pinulongan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Almeria
may
13
,
854
ka
tawo
sa
2
,
886
ka
bubong
.
Ang
usa
ka
rehiyonal
nga
pinulongan
,
Poitevin
-
Saintongeais
,
ginatabi
sa
pipila
ka
tawo
sa
rehiyon
.
BombonBulaCalabanga
Ang
Saint
-
Lunaire
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
163
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ille
-
et
-
Vilaine
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
Abril
25
ang
ika
-
115
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
250
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Villeurbanne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
872
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Human
sa
Sangka
sa
Borodino
,
nga
nahitabo
gawas
sa
Moscow
,
gisulod
dayon
ni
Napoleon
ang
dakbayan
,
sa
pagtuo
nga
kini
maoy
makatapos
sa
gubat
.
Apan
,
sa
sugo
sa
gobernador
ug
heneral
sa
dakbayan
,
si
Fyodor
Rostopchin
,
gisunog
sa
mga
Ruso
ang
Moscow
.
Nahugno
ang
mga
plano
ni
Bonaparte
.
Naglisod
ang
iyang
mga
sundalo
sa
pagkuta
sa
usa
ka
sunog
nga
dakbayan
.
Uban
sa
kahadlok
nga
magkagubot
didto
sa
Pransiya
,
gipabalik
ni
Napoleon
ang
iyang
Grande
Armee
ngadto
sa
iyang
nasod
.
Si
Ninoy
gipatay
niadtong
Agosto
21
,
1983
,
didto
sa
Internasyonal
nga
Tugpahanan
sa
Manila
,
nga
karon
gipanganlan
na
isip
"
Internasyonal
nga
Tugpahanang
Ninoy
Aquino
"
(
kun
Ninoy
Aquino
International
Airport
sa
Ininggles
)
isip
pahinungod
kaniya
.
Ang
kamatayon
ni
Ninoy
maoy
nagpadilaab
sa
kalihokang
anti
-
Marcos
,
nga
misangpot
sa
Rebolusyong
People
Power
nga
maoy
nagpakanaog
sa
dikatador
.
Ang
Valence
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
212
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
industriya
usa
ka
pamaagi
nga
nabuhat
sa
tao
aron
makahatag
kaniya
ug
mga
kinahanglanung
galamiton
.
Ang
Ulahing
Karaang
Hinapon
(
中古日本語
chūko
nihongo
)
usa
ka
yugto
sa
Hinapon
nga
gigamit
sa
mga
tuig
794
hangtod
1185
,
usa
kini
ka
takna
nga
nailhang
Heian
.
Kini
ang
misunod
sa
Karaang
Hinapon
.
Ang
Givarlais
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
251
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Sa
kining
lungsod
unang
natukod
nga
opisyal
ang
Simbahang
Ortodokso
sa
Pilipinas
[
1
]
,
ug
diri
matagboan
ang
usa
sa
tulo
rang
simbahang
Ortodokso
ug
ang
bugtong
nga
monasteryong
Ortodokso
sa
nasod
.
[
2
]
Sa
pagsugod
,
ginganlang
Kankabatok
(
gisulat
usab
na
Cancabato
o
Kankabato
)
ang
lugar
nga
karon
Tacloban
.
Si
Kabato
maoy
ang
unang
nagpuyo
sa
unang
baranggay
kuno
.
Usa
ka
higayon
gidapit
ko
niya
og
panine
sa
Galaxy
.
Bati
ang
salida
.
Kay
nasayod
ko
sa
iyang
kahimilian
,
mikuyog
ko
uban
ang
kahibulong
.
Apan
sublion
pa
niya
!
Nagpakahilom
ko
.
Unya
samtang
nanerbesa
na
mi
,
misukot
siya
,
“
Di
ba
matahom
ang
mga
huni
?
”
Ang
gisulod
diay
namo
mao
ang
mga
tugtog
sa
intermisyon
sa
sinehang
Galaxy
nga
niadto
maoy
labing
timgas
sa
mga
sinehan
sa
Avenida
Rizal
.
Ang
departamento
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Berry
.
Ang
Septiyembre
5
ang
ika
-
248
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
117
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Papua
New
Guinea
o
Papua
Nueva
Guinea
(
paglitok
:
pa
-
pyu
-
wa
nyu
gi
-
ni
o
pa
-
pu
-
wa
nwe
-
ba
gi
-
neya
)
(
Tok
Pisin
:
Papua
Niugini
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Oseanya
,
nahimutang
sa
sidlakang
bahin
sa
isla
sa
New
Guinea
ug
uban
pang
mga
isla
(
ang
kasadpang
bahin
sa
isla
mao
ang
probinsiya
sa
Indonesia
nga
Papua
ug
West
Papua
)
.
Nahimutang
ang
nasod
sa
habagatang
-
kasadpang
Kadagatang
Pasipiko
,
sa
rehiyon
nga
gitawag
og
Melanesia
.
Port
Moresby
ang
iyang
kapital
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
.
Usa
kini
sa
mga
labing
diberso
(
diverse
)
nga
nasod
sa
kalibotan
,
mas
daghan
pa
sa
850
ang
lumad
nga
pinulongan
ug
mao
pod
ang
gidaghanon
sa
mga
katilingban
nga
tradisyonal
,
sa
populasyon
nga
6
ka
milyon
.
Ang
nasod
usa
sa
labing
rural
,
18
%
lang
sa
katawhan
nagpuyo
sa
mga
urban
nga
lugar
.
Wa
pa
kaayo
ma
-
eksplorar
ang
nasod
,
daghan
pang
mga
species
sa
tanom
ug
mananap
ang
wa
pa
madiskubre
sa
interyor
sa
Papua
New
Guinea
.
Ang
Glaire
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
993
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Lineya
7
(
MRT
-
7
)
nagaagi
gikan
San
Jose
del
Monte
papuntag
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Concepcion
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Concepcion
may
34
,
240
ka
tawo
sa
6
,
435
na
bubong
.
Cordova
Ang
sentralisasyon
sa
gahom
ug
pagpangurakot
misunta
sa
usa
ka
rebusloyon
ug
pagkawala
sa
Cyprus
ug
sa
Cyrenaica
,
nga
naghimo
sa
paghari
ni
Ptolemy
nga
labing
gubot
nga
dinastiya
.
Pagkahimo
og
paglakaw
ni
Ptolemy
sa
Roma
uban
ni
Cleopatra
,
si
Trphaena
miilog
sa
Trono
sa
Ehipto
.
Human
sa
pagsabot
-
sabot
sa
mga
Romahong
motabang
sa
Ehipto
,
ang
mga
sumusunod
ni
Ptolemy
mipatay
kang
Tryphaena
ug
iyang
mga
tigbantay
.
Ang
mga
tigbantay
usab
ni
Berenice
sa
pagpanimalos
mipatay
sa
mga
mga
sumusunod
.
Sa
tuig
1982
ang
maong
mga
departamento
gihatagag
rehiyonal
nga
gahom
ubos
sa
palisiya
sa
desentralisasyon
nga
gisagop
sa
nasodnong
kagamhanan
.
Sa
tuig
2003
giusab
ang
Konstitusyon
ug
gihatag
bag
-
ong
ngalan
kining
maong
mga
departamento
,
apan
nagpabiling
mas
popular
ang
départements
d
'
outre
-
mer
kay
sa
région
d
'
outre
-
mer
bisan
kon
ang
naulahi
ang
opisyal
nga
termino
.
Qatar
(
Arabiko
:
قطر
 
;
IPA
:
[
ˈqɑ
̱
.
tˁɑ
̱
r
]
)
opisyal
:
Estado
sa
Qatar
(
Arabiko
:
دولة
قطر
Dawlat
Qatar
)
,
usa
ka
emirato
sa
Middle
East
sa
Habagatang
-
kasadpang
Asya
,
nahimutang
sa
Qatar
Peninsula
sa
amihanang
-
sidlakang
baybayon
sa
Peninsulang
Arabyano
.
Ang
Arabyang
Saudi
mao
ang
naa
sa
habagatan
;
ug
ang
Gulpong
Persyano
ang
mipalibot
sa
ubang
direksyon
.
Ang
departamento
usa
sa
labing
dugoong
panggubatan
panahon
sa
Unang
Gubat
Kalibotanon
.
Dinhi
nahitabo
ang
Panagsangka
sa
Verdun
(
1916
)
.
Ang
UNTV
-
71
Davao
nailhan
sa
teknikal
isip
DXMB
-
TV
,
channel
71
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Manila
Broadcasting
Company
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
MBC
Compound
,
Brgy
.
Duterte
,
R
.
Castillo
St
.
,
Agdao
,
Dakbayan
sa
Davao
.
An
mga
departamento
ginbahinbahin
ngadto
hin
mga
distrito
.
Pagka
Agusto
51
BK
,
ang
relasyon
tali
sa
mga
soberanya
nangapusgay
.
Si
Cleopatra
mitangtang
sa
ngalan
nga
Ptolemy
sa
mga
opisyal
nga
dokumento
ug
iyang
nawong
ra
ang
migawas
sa
mga
salapi
,
nga
wala
mahisubay
sa
tradisyong
Ptolemakanhon
nga
ang
mga
baayeng
tagdumala
ilalom
ra
sa
ilang
mga
lalakeng
isig
ka
tagdumala
.
Miresulta
kini
sa
pagtangtang
kang
Cleopatra
sa
trono
nga
gipangulohan
sa
eunuch
Pothinus
,
nga
mihimo
kang
Ptolemy
nga
nag
-
inusarang
hari
niadtong
48
BK
(
kun
posible
nga
labaw
pang
sayo
tungod
sa
mga
dokumento
niadtong
51
BK
nga
naay
ngalan
lamang
ni
Ptolemy
)
.
Si
Cleopatra
misulay
og
usa
ka
rebelyon
sa
Pelusium
apan
siya
napugos
siya
pagbiya
sa
Ehipto
uban
sa
iyang
nag
-
inusarang
nakaluwas
nga
igsuong
si
Arsinoë
.
no
te
hollarán
jamás
.
Ang
Anggola
maoy
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sentral
sa
Aprika
.
Luanda
ang
iyang
kapital
.
Ang
Culasi
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
998
ka
tawo
sa
6
,
396
ka
bubong
.
Sa
kolehiyo
sa
kursong
dyurnalismo
,
nahimo
siyang
editor
sa
Sinugboanon
sa
The
Visayanian
sa
Unibersidad
sa
Kabisay
-
an
.
Kini
maoy
nakapahimo
kaniyang
eskolar
sa
unibersidad
.
Ang
Marso
26
ang
ika
-
26
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
280
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
2005
-
:
Myke
Obenieta
Aduna
usa
'
y
mga
kampo
sa
konsentrasyon
ang
pipila
ka
mga
nasod
.
Usa
na
niini
mao
ang
Gulag
sa
mga
Sobyet
,
diin
daghang
mga
lumulopyo
sa
Poland
,
Lithuania
,
Latvia
,
ug
Estonia
ang
nangamatay
.
Daghan
usab
ang
nangamatay
sa
mga
Kampo
sa
POW
sa
mga
Hapon
,
diin
daghan
ang
gigamit
isip
kampo
sa
paggama
.
Jalan
Thamrin
,
the
main
avenue
in
Central
Jakarta
Si
Jesús
(
Inebreyo
:
ישו
,
Yeshu
)
(
8
–
2
BC
/
BCE
-
29
–
36
AD
/
CE
)
,
usab
nailhan
nga
Jesus
sa
Nazaret
,
mao
ang
sentral
nga
tawo
sa
Kristiyanismo
.
Siya
gitawag
usab
isip
Jesucristo
(
Ininggles
:
Jesus
Christ
)
,
diin
ang
cristo
titulo
nga
gikan
sa
Grinyegong
χριστός
(
christós
)
,
ang
gipasabot
ang
"
ang
dinihogan
,
"
sa
Sinugboanon
,
nga
usab
kapareho
sa
Inebreyo
nga
משיח
(
mashíaḥ
;
Kinatsila
:
mesías
;
Ininggles
:
messiah
)
.
Ang
ngalang
Jesús
gikan
sa
Kinatsila
nga
gikan
sa
Linatin
Iesus
nga
gikan
sa
Grinyegong
Ιησούς
(
Iisoús
)
,
nga
usab
orihinal
nga
ginikanan
sa
Inebreyo
יהושע
‎
(
Yehoshúa
)
o
sa
Inarameyo
ישוע
(
Yeshúa
)
,
ang
gipasabot
"
Si
YHWH
ang
kaluwasan
.
"
Ang
karakter
nga
si
Beatris
wala
magpaila
sa
iyang
kaugalingon
.
Bisan
gani
ang
pipila
ka
panghitabo
sa
nangaging
panahon
,
napadayag
sa
awtor
pinaagi
sa
inantigo
nga
paagi
.
Kini
masihag
lamang
samtang
nagdagan
ang
estorya
.
Nagpabilin
ang
ka
hugot
sa
dagayday
bisan
pa
man
kon
gitagoan
sa
awtor
ang
pipila
ka
detalye
sa
pagka
tawo
sa
iyang
protagonista
.
Ang
Krinoata
maoy
pinulongang
Eslabo
.
Kini
opisyal
sa
Awstriya
,
Bosnya
ug
Ersegobina
,
Italya
,
Kroasya
,
ug
Rumanya
.
Si
Cristóbal
Colón
(
Initalyano
:
Cristoforo
Colombo
,
Ininggles
:
Cristopher
Columbus
)
(
Genoa
,
Italya
1451
–
Mayo
20
,
1506
,
Valladolid
,
Espanya
)
mao
ang
nabigador
ug
kolonyalista
ubos
sa
serbisyo
sa
Gingharian
sa
Espanya
nga
giila
sa
kasaysayan
isip
unang
Uropeyo
nga
nakadiskubre
sa
Amerika
sa
tuig
1492
.
Ang
iyang
mga
biyahe
mao
ang
nagpahibalo
sa
mga
Uropeyo
sa
kahimutangan
sa
Kasadpang
Hemispero
ug
ang
superkontinente
niini
nga
Amerika
ug
ang
malamposong
pagpundar
sa
mga
kolonya
ug
kulturang
Uropeyo
sa
Bag
-
ong
Kalibotan
(
New
World
)
.
Ang
Carcassonne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
470
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aude
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
[
[
File
:
Carcassonne
JPG01
.
jpg
|
thumb
|
left
|
Carcassonne
|
300px
]
]
Ang
mga
balak
ni
Rudiric
napatik
na
sa
DAGMAY
(
usa
ka
publication
sa
Davao
Writer
'
s
Guild
)
ug
gi
-
compile
sa
Cebuano
Studies
Center
sa
University
of
San
Carlos
-
Main
sa
Sugbo
.
Miyembro
usab
siya
sa
Ludabi
,
Bathalad
,
ug
Dagang
Foundation
,
mga
organisasyon
sa
manunulat
sa
Bisaya
.
Si
Louloua
Chilly
Artianza
Cabrera
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Sinugboanong
Binisaya
.
Ang
pakigharing
militar
,
ekonomiko
,
ug
kultural
sa
Estados
Unidos
maoy
rason
kon
nganong
kini
usa
ka
importanteng
tema
sa
politika
sa
nasod
,
lahi
pa
sa
importansiya
sa
imahen
sa
Estados
Unidos
sa
tibuok
kalibotan
.
Halos
tanang
nasod
adunay
embahada
sa
Washington
,
D
.
C
.
,
ug
mga
konsulado
sa
ubang
dakbayan
.
Usab
,
halos
tanang
nasod
adunay
diplomasya
sa
Estados
Unidos
.
Hinuon
,
ang
mga
nasod
sa
Cuba
,
Iran
,
Amihanang
Korea
,
Bhutan
,
ug
Sudan
walay
pormal
nga
relasyong
diplomatiko
sa
Estados
Unidos
.
[
7
]
Ang
politika
sa
Estados
Unidos
natigayon
sa
2
-
ka
-
partido
nga
sistema
sa
halos
tanang
panahon
.
Sugod
sa
heneral
nga
eleksiyon
sa
1856
,
ang
duha
ka
dominante
nga
partido
mao
ang
Partido
Demokrata
(
Democratic
Party
)
napundar
sa
1824
(
ang
ginikanan
niadto
pang
1792
)
,
ug
ang
Partido
Republikano
(
Republican
Party
)
,
napundar
sa
1854
.
Sa
pagkakaron
,
si
Presidente
George
W
.
Bush
gikan
sa
Partido
Republikano
,
samtang
ang
Demokrata
usab
ang
mayoriya
sa
Senado
ug
House
of
Representatives
,
pagkahuman
sa
midterm
election
sa
2006
.
(
CAT
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Toulouse
,
gimugna
sa
2001
.
Human
siya
buhi
sa
Spandau
niadtong
1966
,
gimantala
ni
Speer
ang
duha
ka
awtobiyograpiya
,
ang
Inside
the
Third
Reich
ug
ang
Spandau
:
The
Secret
Diaries
.
Niining
mga
libroha
,
iyang
gidetalye
ang
ilang
pagkasuod
ni
Hitler
,
ug
ang
adlaw
-
adlaw
'
ng
paglihok
sa
rehimeng
Nazi
.
Misulat
usab
siya
'
g
ikatulong
libro
,
ang
Infiltration
,
diin
iyang
gihisgotan
ang
SS
.
Namatay
si
Speer
tungod
sa
natural
nga
hinungdan
niadtong
1981
smtang
mibisita
sa
London
.
[
3
]
Ang
mga
lumulupyo
sa
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
adunay
sagul
sa
dugo
sa
mga
Katsila
,
Amerikano
,
Insik
,
ug
Maranaw
.
Ang
mga
tawo
sa
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
gitawag
nila
mga
Kagayanon
.
Kasagara
sa
mga
Kagayanon
adunay
liwat
sa
Malayo
ug
ang
uban
mestiso
.
Plantilya
:
Mga
-
departamento
-
sa
-
pransiya
Ang
Authezat
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
490
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Puy
-
de
-
Dôme
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Martigues
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
678
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Baba
sa
Rodano
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Meuse
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanang
-
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Meuse
.
Sa
2000
census
,
naay
population
og
13
,
497
ka
tawo
sa
2
,
435
na
bubong
.
Ang
Mont
-
de
-
Marsan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
328
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Landes
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
PTNI
mipasugod
sa
edukasyonal
ug
kultural
nga
pagprogram
.
Ang
mga
madaogong
programa
mao
ang
Tele
-
aralan
ng
Kakayahan
(
dekada
nga
nauna
sa
The
Knowledge
Channel
sa
ABS
-
CBN
)
,
Ating
Alamin
,
Sesame
(
ug
ang
misunod
)
Batibot
,
For
Art
'
s
Sake
,
Coast
to
Coast
ug
Paco
Park
Presents
.
Sa
karon
ang
programang
edukasyonal
mao
ang
Continuing
Education
Via
Television
o
CONSTEL
.
Ang
Esperanza
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
mga
lungsod
sa
Masbate
nga
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
nga
pinulongan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
209
ka
tawo
sa
3
,
389
ka
bubong
.
Ang
Kapupud
-
ang
Solomon
maoy
usa
ka
nasod
sa
Melanesia
sa
Oseanya
,
sidlakan
sa
Papua
New
Guinea
,
gitibuok
sa
mga
usa
ka
mil
nga
mga
isla
.
Ang
iyang
arya
28
,
400
km
²
(
10
,
965
mi
²
)
.
Honiara
ang
iyang
kapital
,
nahimutang
sa
isla
sa
Guadalcanal
.
Sa
karon
,
ika
-
30
ang
nasod
sa
Failed
State
Index
.
Ang
Hinunangan
nabahin
ngadto
sa
40
ka
mga
barangay
.
Human
niining
maong
kasinati
-
an
,
mas
gi
-
centralize
ni
ni
Hitler
ang
partido
,
ubos
sa
iyang
Führerprinzip
(
Prinsipyo
sa
Pagkalider
)
.
Ubos
niining
prinsipyoha
,
ang
mga
lider
dili
pili
-
on
sa
ilang
miyembro
,
kun
dili
itudlo
sa
ilang
mga
labaw
.
Ang
maong
mga
lider
makadawat
ug
binuta
nga
pagsanong
sa
ilang
mga
miyembro
,
apan
sila
usab
dili
makakwestyon
sa
ila
usab
mga
mga
labaw
.
Ang
sistema
sa
pagmando
anaa
sa
direksyon
nga
gikan
sa
babaw
ngadto
sa
ubos
.
Ang
Badiangan
nabahin
ngadto
sa
31
ka
barangay
.
 
 
 
 
 
Inabaknon
AbruzzoWalog
sa
AostaApuliaBasilicata
Ang
Le
Cergne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
650
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Gilapdon
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
291
.
2
km
²
.
Gilapdon
urbano
55
.
9
km
²
ug
gilapdon
rural
235
.
2
km
²
.
Mga
silingan
dakbayan
ug
lalawigan
:
Mandaue
,
Consolacion
,
Toledo
,
Balamban
,
Asturias
,
Talisay
Minglanilla
,
ug
Lapu
-
Lapu
Ginausbon
ang
Adar
kada
tuig
bisyesto
.
Ang
Villedieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
548
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Bourges
,
gimugna
sa
2003
.
Si
Ferdinand
Emmanuel
Marcos
y
Edralin
(
ika
-
11
sa
Septyembre
1917
–
ika
-
28
sa
Septyembre
1989
)
mao
ang
Pangulo
sa
Pilipinas
gikan
1965
hangtod
1986
.
Nahimo
ang
EU
ubos
sa
tradisyon
nga
panggobyerno
nga
adunay
pagsinabtanay
sa
mga
tawong
ginsakpan
pinaagi
sa
modelo
nga
demokrasya
nga
representatibo
.
Kining
modelo
sa
gobyernong
presidensiyal
-
konggresyonal
nakopya
sab
sa
daghan
pang
mga
nasod
,
ilabi
na
sa
mga
naa
sa
Tunga
-
tungang
Amerika
ug
Habagatang
Amerika
apil
na
ang
nasod
sa
Pilipinas
.
Adunay
pito
ka
titik
sa
abyad
Inarabigo
nga
dili
nagasumpay
sa
ubang
mga
titik
anggid
sa
mga
uban
sa
abyad
.
Ang
kining
pito
walay
mga
unahan
kun
gitnaang
dagway
pero
ang
mag
-
isahan
ug
ang
hulihang
mga
dagway
ginagamit
inay
kay
dili
gipagtugotan
sa
mga
kini
nga
masumpayan
sila
gikan
sa
kaliwa
sa
ubang
mga
titik
sa
pulong
.
Ehemplo
na
ang
kon
ang
titik
ا
alef
naa
sa
unahan
sa
pulong
tulad
sa
اینجا
injā
,
"
diri
"
sa
Pinersyano
,
ginagamit
ang
unahang
dagway
sa
alef
.
Kun
kaha
sa
kaso
sa
ا
ِ
مروز
,
emruz
,
"
karon
"
sa
Pinersyano
,
ang
titik
ﺮ
re
nagagamit
og
hulihang
dagway
ug
ang
titik
و
vāv
nagagamit
og
unahang
dagway
bisan
naa
sa
tunga
sila
sa
pulong
.
Ang
Isère
naglakip
sa
usa
ka
bahin
sa
Alpes
(
Alps
)
sa
Pransiya
.
Ang
labing
habog
nga
dapit
sa
departamento
mao
ang
tumoy
sa
La
Meije
,
3
,
987
ka
metros
gikan
sa
lebel
sa
dagat
.
Bahin
sa
iyang
edukasyon
,
siya
nagtungha
sa
primariya
sa
Lincod
Primary
School
(
1947
-
50
;
intermedya
sa
Maribojoc
Central
Elementary
School
(
1951
-
52
)
;
segundariya
sa
Saint
Vincent
Institute
(
1955
-
59
)
sa
poblasyon
sa
Maribojoc
;
kolehiyo
sa
Holy
Name
College
ug
Rafael
Palma
College
sa
kaulohang
lungsod
sa
Tagbilaran
,
Bohol
(
1959
-
60
)
ug
hinay
-
hinayng
nadugtongan
hangtod
nakab
-
ot
ang
AB
-
English
nga
diploma
paglabay
sa
kapin
duha
ka
dekada
sa
University
of
Mindanao
sa
putol
-
putol
nga
pagtungha
samtang
nagtrabaho
sa
Department
of
Social
Welfare
and
Development
sa
Dakbayan
sa
Davao
.
Si
Benigno
Simeon
Aquino
,
Jr
.
[
1
]
[
2
]
[
3
]
[
4
]
(
ika
-
27
sa
Nobyembre
1932
–
ika
-
21
sa
Agosto
1983
)
,
mas
nailhan
isip
Ninoy
Aquino
,
usa
ka
Pilipinhong
senador
nga
nailhan
sa
oposisyon
kang
Ferdinand
Marcos
.
Gikan
si
Aquino
sa
Concepcion
,
Tarlac
.
Ang
Dakbayan
sa
Tandag
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
Surigao
del
Sur
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
327
ka
tawo
sa
8
,
449
ka
bubong
.
Ang
Kinoguitan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Samal
Ang
Oslob
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
472
ka
tawo
sa
4
,
607
ka
bubong
.
Miabot
sa
Espanya
ang
Victoria
niadtong
Septyembre
6
,
1522
.
Didto
sila
gisugat
ni
Maximilianus
Transylvanus
kinsa
nakighinabi
sa
mga
nahibiling
manlalayag
.
[
5
]
Gamit
ang
nakuha
niyang
impormasyon
,
gisulat
niya
ang
unang
akawnt
sa
ekspedisyon
.
Ang
akawnt
usab
ni
Pigafetta
napatik
lang
human
niadtong
1525
,
apan
nabasa
sa
lapad
nga
sirkulasyon
niadto
lang
ika
-
18
nga
siglo
.
Ang
Tangalan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Biliran
.
Si
Papa
San
Fabián
mao
ang
ikakawhaan
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Antero
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Cornelio
.
Ang
Pas
-
de
-
Calais
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
ginganlan
alang
sa
Estretso
sa
Dover
.
And
o
'
er
thy
hills
and
sea
,
Ang
pagkat
-
on
sa
usa
ka
pinulongan
natural
sa
usa
ka
bata
.
Hapit
tanang
pinulongan
sa
tawo
naggamit
og
mga
patern
sa
tunog
ug
lihok
nga
naghatag
abilidad
sa
tawo
pakighinabi
sa
uban
.
Ang
Don
Carlos
usa
ka
ika
-
duha
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
kini
may
populasyon
nga
55
,
495
ka
tawo
sa
10
,
713
ka
bubong
.
Ang
"
Kristohanon
"
nagpasabot
usab
mga
sakop
kun
sumosunod
sa
simbahan
kun
ubang
kapundokan
sa
Kristiyanismo
.
Nagpasabot
kini
nga
bisan
unsang
apil
sa
Kristiyanismo
.
Ang
Bisaya
Magasin
mahimong
makontak
alang
sa
bisan
unsang
pakisayod
niining
maong
mga
sangang
buhatan
sa
Manila
Bulletin
Publishing
Corp
.
:
Gawas
sa
pagpasiugdag
tigi
sa
sinulatay
,
nahimo
na
usab
nga
tradisyon
sa
DFI
ang
pagpalanog
sa
kaugalingon
nilang
mga
sinulat
sa
paghubit
sa
Kataposang
Pito
ka
Pulong
ni
Kristo
sa
mga
estasyon
sa
radyo
matag
Semana
Santa
.
Si
Santiago
Roflo
Pepito
,
Jr
.
(
Hul
25
,
1937
-
Dis
17
,
2005
)
,
nailhan
usab
sa
dagangalang
Juperosan
,
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Sinugboanong
Binisaya
.
Siya
lumad
nga
taga
Sogod
,
Sugbo
.
Ang
ekonomiya
sa
Charente
-
Maritime
gibase
sa
tulo
ka
dagkong
sektor
:
turismo
,
industriya
sa
kadagatan
,
ug
manufacture
.
Ang
cognac
ug
pineau
duha
sa
labing
importanteng
mga
produktong
agrikultural
.
Ang
ngalan
nga
Muhammad
nagpasabot
nga
"
halangdon
"
ug
migawas
kaupat
ka
higayon
sa
Kuran
.
Ang
Kuran
mitawag
kang
Muhammad
sa
ikaduhang
taw
ug
dili
sa
iyang
ngalan
apan
sa
mga
apelasyon
nga
propeta
(
al
-
nabī
)
,
mensahero
(
rasūl
)
,
tig
-
alagad
sa
Ginoo
(
ʿabd
)
,
tigsibya
(
bashīr
)
,
tigpasidaan
(
nadhīr
)
,
tigpahinumdom
(
mudhakkir
)
,
saksi
(
shāhid
)
,
tigdala
sa
maayong
kasayoran
(
mubashshir
)
,
siyan
nga
mitawag
[
sa
Ginoo
]
(
[
dāʿī
)
ug
ang
lamparan
nga
nagdalag
kahayag
(
sirāj
munīr
)
.
Usahay
si
Muhammad
gitawag
sa
mga
tawag
gikan
sa
iyang
estado
sa
panahon
sa
pagtawag
:
maong
siya
gitawag
usab
nga
ang
giputos
(
al
-
muzzammil
)
sa
Qur
'
an
73
:
1
ug
ang
gipurong
-
purongan
(
al
-
muddaththir
)
sa
Qur
'
an
74
:
1
.
Bisan
usahay
dili
makalahi
ang
Kuran
sa
mga
propeta
,
sa
Surah
33
:
40
mitawag
kini
ni
Muhammad
nga
"
selyo
sa
mga
propeta
"
.
Ang
Kuran
mitawag
usab
niya
nga
"
Ahmad
"
(
Surah
61
:
6
)
(
Arabic
 
:
أحمد
)
,
Inarabo
alang
sa
"
labawng
halangdon
"
.
Ang
Kinatsila
ug
Arabiko
walay
opisyal
nga
status
pero
gigamit
sa
"
boluntaryo
ug
opsyonal
nga
basis
.
"
Ang
Sibonga
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
38
,
281
ka
tawo
sa
7
,
497
ka
bubong
.
Ang
Loire
gihimo
sa
tuig
1793
dihang
ang
orihinal
nga
departamento
sa
Rhône
-
et
-
Loire
gibahin
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
11
,
113
ka
tawo
sa
2
,
510
ka
bubong
.
Ang
nag
-
unang
misyon
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
mao
ang
pagsangyaw
sa
Ebanghelyo
si
Kristo
Jesus
ug
ang
pag
-
administer
sa
mga
Sakramento
.
Aron
sa
pagtabang
sa
misyon
,
ang
simbahan
nagpadagan
sa
mga
programang
sosyal
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ministries
sa
tibuok
kalibotan
.
Kini
nag
-
apil
sa
mga
eskuylahan
,
mga
unibersidad
,
ospital
,
ug
uban
pa
.
Ang
vav
(
Inebreyo
:
ו
;
Inarabigo
:
و
,
wāw
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Bisan
ug
wala
dawata
ni
Caesar
ang
korona
,
daghan
ang
nagduda
nga
nagplano
si
Caesar
nga
mahimong
hari
.
Si
Marcus
Junius
Brutus
ug
Gauis
Cassius
,
kinsa
pulos
gipasaylo
ni
Caesar
human
sa
Sangka
as
Pharsalus
,
nanguna
sa
usa
ka
pundok
sa
mga
aristokratiko
arong
patyon
ang
diktador
.
Niadtong
Marso
15
,
44
B
.
K
.
(
ang
Ides
sa
Marso
)
,
ilang
gidunggab
si
Caesar
samtang
misulod
siya
sa
usa
ka
panagtigom
sa
Senado
.
Kapin
20
ka
samad
dinunggaban
ang
iyang
nadawat
sa
mga
mamumuno
.
Ang
Enero
10
ang
ika
-
10
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
355
pa
ka
adlaw
(
356
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Sinurigawnon
ug
ang
Sinugboanon
halos
parehas
pero
naay
uban
nga
inistoryahan
na
lahi
sa
Sinugboanan
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
21
ka
mga
barangay
.
Ang
pulong
capital
gikan
sa
Linatin
nga
caput
nga
ang
gipasabot
"
ulo
"
ug
ang
kaparehong
termino
nga
kapitolyo
mireper
sa
nangunang
bilding
sa
panggobyerno
.
Ang
Labogon
usa
sa
mga
labing
dako
nga
baranggay
sa
Mandaue
.
Sa
Labogon
makita
nimo
ang
laing
-
laing
industriya
.
Ang
Tudela
nabahin
ngadto
sa
33
ka
barangay
.
Ang
Hudaismong
Askenasi
ang
tipo
sa
Hudaismo
sa
mga
Hudiyong
naggikan
sa
amihanang
Uropa
.
Ang
Iloilo
(
Kinatsila
:
Iloílo
)
maoy
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Ang
dakbayan
sa
Iloilo
,
ang
sentro
sa
metropolitanong
areya
sa
Iloilo
-
Guimaras
,
ang
ulohan
niini
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Euréliens
.
Ang
Daram
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
o
munisipalida
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Kini
usa
sa
mga
pulo
-
lungsod
sa
lalawigan
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
35
,
532
ka
tawo
sa
6
,
472
na
bubong
.
Kini
ang
kompletong
talaan
sa
mga
nakadawat
sa
Pasidungog
UMPIL
sa
talay
sa
mga
Bisayang
magsusulat
:
Sa
panugilanon
,
way
kamatayon
sa
handurawan
sa
iyang
mga
sumusunod
ang
obrang
"
Usa
ka
Pagpamungot
Batok
sa
Pagkamatay
sa
Kahayag
"
.
Sinimba
usab
ang
iyang
mga
kritisismo
ug
mga
giya
sa
panulat
.
Ang
kustombre
ug
tradisyonales
sa
Pilipinas
naimpluwensiyahan
sa
mga
Espanyol
.
Ang
Presidente
sa
Pilipinas
ang
dakodakong
-
estado
sa
Republika
sa
Pilipinas
.
Sa
karon
,
siya
si
Noynoy
Aquino
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Ang
Hunyo
15
ang
ika
-
166
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
199
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
 
 
 
 
Visayan
Ang
Dyuteronomyo
(
Linatin
:
Deuteronomium
;
Inebreyo
:
דברים
‎
,
Devarim
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Tora
sa
Tanakh
.
Sa
pagretiro
niya
pangalagad
pagka
polis
,
nagkabagat
pag
-
usab
ang
duha
nila
ka
dalan
ni
Atty
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
nga
maoy
nagdasig
kaniya
sa
pagbalik
ug
pag
-
focus
sa
natad
sa
panulat
,
ug
sa
pagpasakop
dayon
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
(
DFI
)
sa
2005
.
Ang
Marlhes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
094
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Pipila
ka
mga
ekonomista
sa
World
Bank
ug
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
ang
mipahayag
nga
maayo
sa
nasod
ang
pagkonsentrar
sa
produksyon
sa
Manila
.
Apan
ang
mga
labing
kinahanglang
serbisyo
sama
sa
transportasyon
ug
edukasyon
angay
nga
anaa
sa
matag
lungsod
.
[
2
]
Inosente
VIUrbano
VGregorio
XIUrbano
VIBonifacio
IXInosente
VIIGregorio
XIIMartin
VEugenio
IVNicolas
VCalixto
IIIPio
IIPablo
IISixto
IVInosente
VIIIAlejandro
VIPio
IIIJulio
IILeo
XAdriano
VIClemente
VIIPablo
IIIJulio
IIIMarcelo
IIPablo
IVPio
IVPio
VGregorio
XIIISixto
VUrbano
VIIGregorio
XIVInosente
IXClemente
VIII
Ang
pagkamugna
sa
pundasyon
opisyal
nga
gipahibalo
ni
Wikipedya
co
-
founder
Jimmy
Wales
;
unang
gipadagan
ang
Wikipedya
sa
iyang
gamayng
kompanya
,
ang
Bomis
,
niadtong
Hunyo
20
,
2003
.
Ang
tensiyon
sa
mga
kolonya
ug
sa
Britanya
sa
panahong
rebolusyonaryo
(
1760s
hangtod
1770s
)
miresulta
sa
Rebolusyonaryong
Gubat
Amerikano
,
giaway
gikan
1775
hangtod
1781
.
Niadtong
Hunyo
14
,
1775
,
ang
Continental
Congress
,
sa
Philadelphia
,
nag
-
establisar
sa
Continental
Army
ubos
kang
George
Washington
.
Nagproklama
nga
ang
"
tanang
tawo
gihimo
nga
egwal
"
,
ang
Kongreso
miadap
sa
Deklarasyon
sa
Independensiya
,
nga
unang
gimugna
ni
Thomas
Jefferson
,
niadtong
Hulyo
4
,
1776
.
Niadtong
1777
,
ang
mga
Artikulo
sa
Kompederasyon
giadap
,
nagpahiusa
sa
mga
estado
sa
usa
ka
gobyernong
pederal
hangtod
1788
.
Adunay
mga
70
,
000
–
80
,
000
ka
loyalista
sa
Britanya
nga
milayas
gikan
sa
mga
nagrebeldeng
estado
,
daghan
ming
-
adto
sa
Nova
Scotia
ug
sa
bag
-
ong
sakop
sa
Britanya
sa
Canada
.
[
4
]
Sa
pagkapilde
sa
armadong
puwersa
sa
Britanya
,
giila
sa
Gran
Britanya
ang
soberanya
sa
trese
ka
kolonya
sa
tuig
1783
.
Ang
Republikang
Dominikano
(
Kinatsila
:
República
Dominicana
,
Iningles
:
Dominican
Republic
)
usa
ka
nasod
nga
LatinAmerikano
nahimutang
sa
sidlakang
2
/
3
sa
isla
sa
Hispaniola
sa
Dagat
Caribbean
.
Aduna
kiniy
utlanan
sa
Haiti
,
usa
sa
duha
nga
isla
sa
Caribbean
nga
adunay
duha
ka
nasod
o
bansa
;
ang
usa
mao
ang
Saint
-
Martin
/
Sint
Maarten
.
Ang
Hispaniola
ang
ikaduhang
labing
dako
sa
mga
isla
sa
Greater
Antilles
,
ug
nahimutang
sa
weste
sa
Puerto
Rico
ug
este
sa
Cuba
ug
Jamaica
.
Santo
Domingo
ang
iyang
kapital
.
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Ang
ngalan
nga
abugida
gikan
sa
unang
upat
ka
mga
karakter
sa
pagkasunod
sa
Ge
'
ez
nga
pagsulat
nga
gigamit
sa
ubang
mga
relihiyosong
konteksto
.
Ang
tawag
gimugna
ni
Peter
T
.
Daniels
.
Digos
Ang
Nasodnong
Ulohang
Rehiyon
(
Tinagalog
:
Pambansang
Punong
Rehiyon
)
sa
Pilipinas
kun
Metro
Manila
sa
Ininggles
(
Tinagalog
:
Kalakhang
Maynila
kun
Kamaynila
-
an
)
mao
ang
labing
importanteng
urbanong
sentro
sa
Luzon
,
natung
-
an
sa
Lo
-
ok
sa
Manila
ug
Laguna
de
Bay
.
Ang
sentro
sa
rehiyon
mao
ang
Dakbayan
sa
Manila
,
ang
nasodnong
kapital
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
limang
opisyal
nga
metropolitanong
lugar
sa
nasod
,
apil
sa
Sugbo
,
Davao
,
Naga
(
Bikol
)
ug
Metro
Cagayan
de
Oro
.
Kining
rehiyona
gitawag
na
lamang
og
Manila
(
Tinagalog
:
Maynila
)
sa
dinaklit
.
Sa
paglabay
sa
katuigan
,
dihang
ang
awards
miani
og
tuman
kamainitong
respans
,
ilang
gidugangan
ang
mga
kategoriya
:
Usa
ka
Aktong
Dula
(
One
Act
Play
)
sa
1953
,
Balak
(
Poetry
)
sa
1963
,
Sangkad
Sa
Gitas
-
ong
Dula
(
Full
-
lenth
Play
)
sa
1975
,
Gumalaysay
(
Essay
)
sa
1979
,
Nobela
(
Novel
)
sa
1980
,
Sugilanong
Pangbata
(
Short
Story
for
Children
)
sa
1989
,
Dulang
Pangtelebisyon
(
Teleplay
)
sa
1990
ug
Dulang
Pangpelikula
(
Screenplay
)
sa
1994
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Ang
Saint
-
Michel
-
de
-
Double
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
285
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Si
Vergara
ang
nagkompos
sa
kantang
Kapantay
ay
Langit
ni
Pilita
Corrales
.
Usa
siya
ka
sakop
sa
bandang
Mutya
.
Ang
Pebrero
6
ang
ika
-
37
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
328
pa
ka
adlaw
(
329
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Vigneux
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
203
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Essonne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Barotac
Viejo
(
Sinugboanon
:
Daang
Barotac
)
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Barotac
Viejo
may
36
,
314
ka
tawo
sa
6
,
979
na
bubong
.
Ang
Chalon
-
sur
-
Saône
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
575
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
DWXI
maoy
estasyong
pantelebisyon
sa
Delta
Broadcasting
System
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Beuvrequen
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
322
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Santo
Niño
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
36
,
228
ka
tawo
sa
7
,
082
ka
bubong
.
Utang
Plantilya
:
Asya
Ang
Muntinlupa
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Kini
ang
334
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Loiret
sa
Pransiya
.
Ngem
no
ti
dayawmot
'
inda
dadaesen
Ang
Dakbayan
sa
Gaza
(
Inarabyanhon
:
غزة
‎
,
Ghazzah
;
Kinatsila
:
Ciudad
de
Gaza
;
Ininggles
:
Gaza
City
)
mao
ang
labing
dakong
dakbayan
sa
Palestina
.
Ang
Estado
sa
Israel
(
Inebreo
:
מדינת
ישראל
,
Medinat
Yisra
’
el
;
Inarabigo
:
دولة
إسرائيل
,
Dawlat
Isrā
'
īl
)
usa
ka
nasod
nga
nahimutang
sa
Habagatang
-
Kasadpang
Asya
,
sa
Levant
nga
parte
sa
Middle
East
,
sa
sur
-
este
nga
kilid
sa
Dagat
Mediteraneo
.
Kini
giutlanan
sa
Libano
sa
norte
,
Sirya
ug
Jordan
sa
este
,
ug
Ehipto
sa
surweste
.
Ang
English
–
Visayan
Cebuano
Dictionary
usa
ka
kapulongang
Iningles
–
Sinugboanon
sa
Akademyang
Bisaya
nga
gipublikar
sa
Sun
.
Star
.
Ang
unang
edisyon
niini
gimantala
niadtong
2009
.
[
1
]
[
2
]
Ang
Bayamo
usa
ka
dakbayan
ug
munisipyo
sa
lalawigan
sa
Granma
sa
Cuba
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
.
Usa
kini
sa
mga
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
Oriente
o
Sidkalang
rehiyon
.
Ang
Miag
-
ao
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
57
,
092
ka
tawo
sa
10
,
898
ka
bubong
.
Ang
Sugbo
may
47
ka
mga
lungsod
ug
unom
ka
mga
dakbayan
.
Ang
Alfortville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
119
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Bulgaria
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sidlakang
Uropa
.
Ang
Abadiya
sa
Clairvaux
nahimong
15
kilometro
gikan
sa
Bar
-
sur
-
Aube
Ang
Panglima
Sugala
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Kini
mao
ang
ulohang
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
315
ka
tawo
sa
5
,
406
ka
bubong
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
11
,
113
ka
tawo
sa
2
,
510
ka
bubong
.
Ang
Fontenay
-
Saint
-
Père
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
927
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Tabuk
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Kalinga
sa
Pilipinas
.
Ang
DWTM
,
mas
nailhan
isip
Magic
89
.
9
,
maoy
estasyong
FM
sa
Manila
.
Ang
Inindi
maoy
pinulongang
Indo
-
Urupanhon
.
Ang
Jiabong
usa
ka
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Jiabong
may
15
,
397
ka
tawo
sa
34
na
bubong
.
Ang
Abril
23
ang
ika
-
113
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
252
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Si
Napoleon
mikorona
sa
iyang
kaugalingon
isip
Emperador
niadtong
Disyembre
2
,
1804
didto
sa
Notre
Dame
de
Paris
,
ug
ang
iyang
asawang
si
Emperatriz
Joséphine
.
Sa
katedral
sa
Milan
niadtong
Mayo
26
,
1805
,
si
Napoleon
usab
gikoronahang
Hari
sa
Italya
gamit
ang
Puthaw
nga
Korona
sa
Lombardia
.
Ang
Libjo
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
610
ka
tawo
sa
3
,
083
ka
bubong
.
Ang
Chuyer
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
457
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Kining
artikulo
mahitungod
sa
lungsod
sa
Negros
Oriental
,
para
sa
impormasyon
sa
lungsod
sa
Islas
Canarias
,
tan
-
awa
ang
Vallehermoso
,
Santa
Cruz
de
Tenerife
Ang
Basay
may
10
ka
barangay
.
Paglabay
sa
kapin
sa
lima
ka
tuig
,
niadtong
Septiyembre
1921
,
giusab
niya
ang
dagway
ug
sulod
sa
mantalaan
.
Gihimo
na
niya
nga
usa
ka
magasin
ang
“
Nueva
Fuerza
”
nga
migula
matag
semana
ug
gidugangan
niyag
bahin
sa
Ininggles
.
Gibulag
na
niya
ang
“
Bag
-
ong
Kusog
”
ug
sa
pagkahimugso
niini
nga
usa
usab
ka
magasin
nga
migula
matag
semana
nga
lunlon
Binisaya
ang
sulod
,
nagpatik
na
siya
og
mga
nobela
ug
dugang
sugilanon
.
Diha
niini
,
sa
unang
higayon
,
migula
nga
Binisaya
ang
Kinatsilang
nobela
nga
Noli
Me
Tangere
ug
El
Filibusterismo
ni
Jose
Rizal
.
de
tu
amada
libertad
.
Ang
DZMM
maoy
estasyong
AM
sa
ABS
-
CBN
.
Ang
total
nga
arya
sa
nasod
,
apil
tanang
teritoryo
(
way
labot
ang
Adélie
Land
)
,
674
,
843
kilometros
kwadrados
(
260
,
558
sq
mi
)
.
Ang
nasod
mao
ang
dunay
ikaduhang
labing
dako
nga
Exclusive
Economic
Zone
(
EEZ
)
sa
kalibotan
,
mga
11
,
035
,
000
kilometros
kwadrados
(
4
,
260
,
000
sq
mi
)
,
mga
8
%
sa
tanang
EEZ
,
ikaduha
lamang
sa
Estados
Unidos
(
11
,
351
,
000
km
²
/
4
,
383
,
000
sq
mi
)
ug
gisundan
sa
Australya
(
8
,
232
,
000
km
²
/
3
,
178
,
000
sq
mi
)
.
Ang
Manila
Broadcasting
Company
(
PSE
:
MBC
)
maoy
Pilipinhong
kutay
pangradyo
ug
pantelebisyon
.
Ang
ilang
primerong
estasyon
,
DZRH
,
mao
ang
labing
unang
estasyong
pangradyo
sa
nasod
.
Plantilya
:
Manila
Broadcasting
Company
Ang
Sabado
mao
ang
ikaunom
o
ikapito
nga
adlaw
sa
semana
(
depende
sa
konteksto
)
,
taliwala
sa
Biyernes
ug
Dominggo
.
Ang
Lucena
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Quezon
sa
Pilipinas
.
Ang
Mesopotamya
mao
ang
lugar
nga
gisugdan
sa
pipila
sa
kinaunhang
mga
sibilisasyon
.
Giila
usab
kini
isip
Tabunok
nga
Medyaluna
.
Tungod
sa
iyang
tabunok
nga
kayutaan
,
dinhi
mitubo
uban
sa
agrikultura
ang
mga
sibilisasyon
sama
sa
Sumer
,
Akad
,
Babilonya
,
Asirya
,
ug
Kaldeya
.
Karon
ang
Mesopotamya
gilangkoban
sa
mga
modernong
estado
sa
Irak
ug
gamayng
bahin
sa
Iran
.
Nahimutangan
sa
Catarman
ang
University
of
Eastern
Philippines
,
na
maoy
ang
kinadak
-
ang
unibersidad
sa
Rehiyon
8
.
Ang
UEP
may
tulo
(
3
)
ka
campus
(
UEP
Main
,
Laoang
ug
Catubig
)
na
may
30
,
000
na
estudyante
.
Sa
usa
ka
perpektong
ponemikong
alpabeto
,
ang
mga
ponemo
ug
mga
titik
motugbang
gayod
s
duha
ka
mga
direksyon
:
ang
manunulat
makatagna
sa
pagkasulat
sa
pulong
nga
gihatag
ang
pagkasulti
niini
,
ug
ang
usa
ka
nagtabi
makatag
-
an
sa
pagkabatbat
sa
pulong
nga
hinatag
ang
pagkasulat
.
Matag
pinulongan
naa
'
y
lagda
nga
nagdumala
sa
pagkagamit
sa
mga
titik
ug
ponemo
apan
ang
mag
-
agad
sa
pinulongan
kaning
mga
lagda
mamahimong
masunod
kun
dili
kaayo
pagasundon
.
Ang
Haute
-
Loire
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Auvergne
,
Languedoc
,
ug
Lyonnais
.
Ang
Liga
sa
mga
Dakbayan
sa
Pilipinas
(
League
of
Cities
of
the
Philippines
)
usa
ka
de
-
negosyong
organisasyon
nga
pribado
.
Kini
dili
ahensiya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Kini
napundok
sa
tuig
1988
ug
sa
kasamtangan
sakop
niini
ang
tanang
117
ka
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Ang
katuyoan
sa
organisasyon
mao
ang
koordinasyon
sa
mga
paninguha
alang
sa
kalamboan
sa
pagdumala
ug
sa
lokal
nga
awtonomiya
ug
sa
pagsuhid
sa
mga
isyu
sama
sa
preserbasyon
sa
kalikopan
ug
kalamboan
sa
mga
publikong
mehoras
.
Ang
Liloy
nabahin
ngadto
sa
37
ka
barangay
.
Isip
ikatulo
nga
kinadak
-
ang
nasod
sa
tibuok
kalibotan
(
sa
arya
)
[
3
]
,
lainlain
ang
mga
paysahe
ug
mga
bista
sa
Estados
Unidos
:
yutang
kakahoyang
templada
(
temperate
forest
)
sa
Sidlakang
baybayon
,
bakhawan
sa
Florida
,
ang
Dakong
Kapatagan
(
Great
Plains
)
sa
tungang
parte
sa
nasod
,
ang
sistemang
Suba
Mississippi
-
Missouri
,
ang
mga
Dagkong
Lanaw
(
Great
Lakes
)
nga
parte
sab
sa
Canada
,
mga
Batohong
Bukid
(
Rockies
)
nga
naa
sa
kasadpan
sa
kapatagan
,
ubang
desiyerto
ug
sonang
templada
sa
baybayong
kasadpan
sa
Rockies
,
ug
mga
kakahoyang
templada
(
temperate
rainforest
)
sa
parte
sa
Pasipiko
sa
amihanang
-
kasadpan
.
Ubang
paysahe
sab
ang
Alaska
ug
mga
mabulkang
pulo
sa
Hawaii
.
Ang
klima
lahi
-
lahi
sab
:
tropikal
sa
Hawai
‘
i
ug
habagatang
Florida
,
ug
tundra
usab
sa
Alaska
ug
sa
tumoy
sa
mahabog
nga
mga
bukid
(
uban
ang
Hawai
‘
i
)
.
Kadaghanan
sa
mga
parteng
amihanan
ug
sidlakan
adunay
klima
nga
kontinental
-
templada
,
nga
mainit
nga
ting
-
init
ug
kamig
nga
tingtugnaw
.
Ang
habagatang
parte
sa
nasod
usab
adunay
subtropikal
nga
klimang
umido
nga
may
templadang
tingtugnaw
og
dugay
ug
umidong
ting
-
init
.
Kasagarang
desiyerto
ang
klima
sa
habagatang
-
kasadpang
rehiyon
.
MinalabacNagaOcampo
Ang
Ustaritz
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
263
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
anaay
napulo
'
g
pito
ka
patingog
:
p
,
t
,
k
,
ʔ
(
pinapiit
nga
pahunong
)
,
b
,
d
,
g
,
m
,
n
,
ng
,
s
,
h
,
w
,
l
,
r
,
y
,
ug
j
(
gisulat
usab
nga
gy
kn
dy
)
.
Ang
mga
katingog
nga
u
'
ug
o
mga
alopono
,
nga
ang
u
kanunay
nga
gigamit
sa
sinugdan
sa
silabiko
,
ug
ang
o
kanunay
kon
sa
awitan
.
Apan
naay
mga
dili
lakip
niini
ingon
sa
kamatuoran
ug
hangtúd
.
Ang
e
orihinal
nga
sa
pipila
lamang
ka
mga
pulong
sama
sa
"
babaye
"
,
"
dayeg
"
,
"
gane
"
,
ug
"
pangadye
"
ug
sa
mga
awitan
silabiko
sa
e
ang
alopono
sa
i
sa
kataposang
silabiko
.
Sa
pag
-
abot
sa
Kinatsila
daghan
pang
mga
pulong
ang
napuno
.
Ang
pagkabundak
usa
usab
ka
tiglahi
sa
mga
pulong
,
mao
nga
ang
dápit
lahi
sa
dapít
.
Ang
mga
patingog
nga
[
d
]
ug
[
r
]
mga
alopono
kaniadto
apan
dili
magkapuli
,
sama
sa
kabungtoran
[
gikan
sa
bungtod
]
nga
mao
ang
tukma
ug
dili
*
kabungtodan
ug
tagadiha
[
gikan
sa
diha
]
ug
dili
*
tagariha
.
Si
Papa
San
Evaristo
mao
ang
ikalimang
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
katoliko
.
Siya
milingkod
gikan
niadtong
98
/
99
ngadto
sa
106
/
107
[
1
]
o
gikan
sa
tuig
99
ngadto
sa
tuig
108
.
[
2
]
Siya
nailhan
usab
isip
Aristo
.
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
de
Saint
-
Malo
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
Zacarías
(
Inebreyo
:
זכריה
,
Zekharya
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Hapit
tanan
nga
mga
Muslim
nasakop
sa
usa
ka
mga
duha
ka
denominasyon
,
ang
Sunni
ug
ang
Shi
'
a
.
Ang
pagkabahin
nahitabo
niadtong
pagka
-
ika
7
siglo
tungod
sa
wala
pagkasinabot
sa
pangulong
politikanhon
ug
relihiyon
sa
komunidad
nga
Muslim
.
Mokabat
85
posyento
sa
mga
Muslim
ang
mga
Sunni
ug
15
porsyento
ang
Shi
'
a
.
Ang
Islam
ang
pang
-
unang
relihiyon
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
,
sa
uban
pang
bahin
sa
Aprika
ug
Asya
.
Dako
nga
mga
kumonidad
usab
ang
makita
sa
Tsina
,
Peninsulang
Balkan
sa
Sidlakang
Uropa
ug
Rusya
.
Sa
ubang
bahin
sa
kalibotan
sama
sa
Kasadpang
Uropa
naa
usab
didtoy
dako
-
dako
nga
pundok
sa
mga
imigranteng
Muslim
.
Mokabat
og
20
porsyento
sa
mga
Muslim
nagpuyo
sa
mga
Arabong
kanasoran
,
[
9
]
30
%
sa
Indyanong
subkontinente
ug
15
.
6
%
sa
Indonesya
,
ang
labing
dakong
nasod
nga
Muslim
sa
populasyon
.
.
[
10
]
Ang
Dagang
Foundation
Inc
.
usa
ka
di
negosyong
kapunongan
sa
mga
magsusulat
sa
pinulongang
Sinugboanon
nga
nagbase
sa
Sugbo
.
Kini
narehistro
sa
Securities
and
Exchange
Commission
(
SEC
Reg
.
No
.
CE03215
)
kaniadtong
Mayo
29
,
1990
.
Ang
Esches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
828
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Oise
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Si
Lapulapu
(
c
.
1491
?
–
1547
?
)
mao
ang
hari
sa
pulo
sa
Mactan
,
sa
Kabisay
-
an
,
nailhan
isip
nahiunang
lumad
sa
kapupud
-
an
sa
Pilipinas
nga
mikontra
sa
panakop
sa
mga
langyaw
.
Sa
karon
,
giila
siya
isip
nahiunang
bayani
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Ang
Pays
-
de
-
la
-
Loire
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Ang
Bisaya
Magasin
mahimong
makontak
alang
sa
bisan
unsang
pakisayod
niining
maong
mga
sangang
buhatan
sa
Manila
Bulletin
Publishing
Corp
.
:
Ang
Matag
-
ob
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Ang
Oktubre
7
ang
ika
-
280
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
85
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
BombonBulaCalabanga
Ang
Pransiya
gibahin
ngadto
sa
26
ka
mga
rehiyon
(
region
sa
ilang
pinulongan
)
.
Kawhaag
duha
(
22
)
niini
anaa
sa
Metropolitan
nga
Pransiya
samtang
ang
upat
naa
sa
gawas
sa
nasod
.
Ang
mga
rehiyon
gibahin
ngadto
sa
mga
departamento
(
département
)
.
Ang
mga
departmento
gihatag
numero
(
sagad
base
sa
alpabetikanhong
han
-
ay
)
ug
kining
numeroha
maoy
gigamit
sa
mga
kodigo
postal
ug
mga
numero
sa
sakyanan
.
Ang
Ta
’
anit
Ester
(
Inebreyo
:
ת
ַ
ּ
ע
ֲ
נ
ִ
ית
א
ֶ
ס
ְ
ת
ֵ
ּ
ר
,
"
Puasa
ni
Ester
"
)
maoy
puasa
gikan
pagsidlak
sa
adlaw
hangtod
pagsalop
sa
adlaw
alang
sa
konmemorasyon
sa
pag
-
ayuno
sa
mga
Hudeyo
sa
kwento
sa
Purim
.
Ang
Civens
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
007
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Pipila
ka
mga
Boholano
misulat
kang
Pamuno
-
nasod
Emilio
Aguinaldo
aron
ipakawalay
bali
ang
nahitabong
piniliay
.
Sa
Enero
8
,
1899
,
miisyu
og
dekrito
si
Aguinaldo
ug
kini
nadawat
sa
kataposang
semana
sa
maong
bulan
,
kanus
-
a
ang
mga
Presidente
Munisipal
sa
Bohol
mipili
og
bag
-
ong
mga
opisyal
.
Ang
mga
napili
mao
kining
mosunod
:
Ang
ZOE
Broadcasting
Network
mao
ang
kutay
pantelebisyon
sa
Jesus
Is
Lord
Church
.
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Miabot
si
Fernando
de
Magallanes
sa
Sugbo
sa
sayong
bahin
sa
Abril
,
tuig
1521
.
Iyang
gihigala
si
Raha
Humabon
ug
gikombensir
kini
sa
pag
-
ila
sa
hari
sa
Espanya
isip
labawng
hari
kaniya
.
Gibunyagan
si
Humabon
ug
ang
iyang
asawa
isip
Haring
Carlos
ug
Raynang
Juana
.
Ang
Santo
Niño
gihatag
sa
hari
ug
rayna
isip
simbolo
sa
kalinaw
taliwala
sa
mga
Kastila
ug
sa
mga
Sugboanon
.
Sa
Abril
14
,
1521
,
gitanom
ni
Magallanes
ang
dakong
krus
nga
kahoy
nga
simbolo
sa
pagka
-
Katoliko
sa
mga
Sugboanon
.
Ang
Alliance
française
maoy
organisasyong
nakasede
sa
Paris
.
Ang
misyon
niini
mao
ang
promosyon
sa
pinulungan
ug
kulturang
Pranses
sa
gawas
sa
Pransiya
.
JordanLeganes
Niadtong
Mayo
10
,
1941
,
ang
mga
Nazi
mikalit
og
atake
sa
Belgium
,
Holland
,
ug
Luxembourg
(
Sa
mao
usab
nga
adlaw
nahimong
Primero
Ministro
sa
Britanya
si
Winston
Churchill
)
.
Gibombahan
sa
Luftwaffe
ang
Rotterdam
,
Brussels
,
ug
ubang
mga
dakbayan
sa
ubos
nga
mga
NAsod
.
Libo
-
an
ka
mga
paratropa
ang
gipangtagak
luyo
sa
mga
depensa
,
ug
ilang
gisabotahe
ug
gikuha
ang
mga
pantalan
,
tulay
,
kahimanan
sa
komunikasyon
,
ug
mga
tugpahanan
.
Misulong
usab
ang
mga
tanke
ug
mga
tropa
ngadto
sa
tibuok
teritoryo
.
Ang
Sugbo
may
47
ka
mga
lungsod
ug
unom
ka
mga
dakbayan
.
Ang
Baguio
maoy
independyenteng
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Benguet
sa
Pilipinas
.
Ang
Koren
Sacks
Siddur
mao
ang
bersiyong
Inebreo
/
Iningles
niini
.
Ang
komentaryo
niini
gisulat
ni
Jonathan
Sacks
.
[
7
]
Ang
ekolohiya
sagad
nga
giila
nga
sanga
sa
bayolohiya
,
ang
heneral
nga
siyensiya
nga
nagtuon
sa
mga
buhing
organismo
.
Ang
mga
organismo
mahimong
matun
-
an
sa
lain
-
laing
ang
-
ang
,
gikan
sa
mga
protina
ug
asidong
nukleyik
(
sa
bayokemistriya
ug
bayolohiyang
molekyular
)
,
ngadto
sa
mga
selula
(
sa
bayolohiyang
selyular
)
,
ngadto
sa
mga
indibiduwal
(
sa
botaniya
,
solohiya
,
ug
uban
pang
susamang
disiplina
)
,
ug
labaw
na
sa
ang
-
ang
sa
mga
populasyon
,
komunidad
kun
kalitingban
,
ug
ekosistema
,
ngadto
sa
bayospera
isip
tibuok
;
kining
maong
mga
ang
-
ang
ang
nag
-
unang
gitun
-
an
mga
ekolohiyanhong
pangutana
.
"
|
866
Ang
Bamban
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tarlac
sa
Pilipinas
.
Laguindingan
 
•
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Ang
Legazpi
maoy
kapital
sa
lalawigan
sa
Albay
sa
Pilipinas
.
Ang
sangay
ehekutibo
giapod
-
apod
sa
mga
dakbayan
:
ang
Buhatan
sa
Pamuno
anaa
sa
Palasyo
sa
Malacañan
sa
Dakbayan
sa
Manila
,
ug
ang
kadaghanan
sa
mga
miyembro
sa
Gabinete
nahimutang
sa
Dakbayang
Quezon
.
Pananglit
:
ang
Departamento
sa
Siyensya
ug
Teknolohiya
(
DOST
)
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Taguig
,
samtang
ang
Departamento
sa
Agrikultura
(
DA
)
ug
ang
National
Housing
Authority
(
NHA
)
nang
-
alirong
hinuon
sa
Quezon
Memorial
Circle
.
Gigikanan
:
Provincial
Planning
&
Development
Office
,
Province
of
Bukidnon
,
National
Statistics
Office
,
2000
Census
of
Population
,
Department
of
Finance
(
DOF
)
Tingali
ang
Aube
mas
nailhan
sa
pagbisita
ni
Mustafe
Kemal
Ataturk
niini
niadtong
1932
aron
sa
pagpirma
og
tratado
sa
panaghigala
sa
Pransiya
.
Ang
mga
Sugboanon
mipatukod
og
estatuwa
alang
kang
Lapulapu
sa
Punta
Engaño
,
Mactan
ug
miilis
sa
ngalan
sa
munisipyo
sa
Opon
ngadto
sa
Dakbayan
sa
Lapu
-
Lapu
.
Ang
mas
bag
-
ong
estatuwa
gigasa
isip
regalo
gikan
sa
mga
Koreyano
sa
tuig
2005
.
Nahimutang
kini
sa
Parkeng
Rizal
sa
Dakbayan
sa
Manila
.
[
6
]
Ang
Tagoloan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
8
,
233
ka
tawo
sa
1
,
482
ka
bubong
.
(
CAF
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Forez
Sud
,
gimugna
sa
2004
.
Nahimutangan
sa
Catarman
ang
University
of
Eastern
Philippines
,
na
maoy
ang
kinadak
-
ang
unibersidad
sa
Rehiyon
8
.
Ang
UEP
may
tulo
(
3
)
ka
campus
(
UEP
Main
,
Laoang
ug
Catubig
)
na
may
30
,
000
na
estudyante
.
Sa
Nobyembre
,
milusad
ang
mga
pwersang
Komonwelt
sa
usa
ka
kontra
-
opensiba
sa
disyerto
,
diin
ilang
nabawi
ang
tanang
teritoryo
nga
nasakop
sa
Ilatya
ug
Alemanya
.
[
26
]
Ginoo
,
Kaloy
-
i
Kami
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
12
,
545
ka
tawo
sa
2
,
477
ka
bubong
.
Ang
Meurthe
-
et
-
Moselle
kabahin
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Meuse
,
Vosges
,
Bas
-
Rhin
ug
Moselle
,
ug
sa
mga
nasod
sa
Luxembourg
ug
Belgium
.
Ang
Nervieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
791
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Patriyarkadong
Ortodoksong
Griyego
sa
Antioquía
usa
sa
napuloglimang
autocephalous
nga
Simbahang
Ortodokso
.
Karon
,
atua
ang
headquarters
niini
sa
Damasco
sa
Sirya
.
Ang
Braulio
E
.
Dujali
nabahin
ngadto
sa
lima
(
5
)
ka
barangay
.
Ang
Orne
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Normandie
ug
Perche
.
Nahitabo
lang
nga
wa
gyod
makabuylo
og
maayo
sa
kahanginan
ang
pagtublaw
unta
sa
maong
mga
kanta
kay
pipila
lang
ang
mihangop
niini
.
Kadaghanan
sa
mga
batan
-
on
kaniadto
lud
-
on
pang
maminaw
kay
Binisaya
lagi
kuno
.
Kiwaw
pamation
sa
dunggan
.
[
[
Image
:
Moulins
-
Perspective3
.
JPG
|
thumb
|
250px
|
left
]
]
Ang
kahimtang
sa
white
coat
hypertension
naobserbahan
sa
pipila
ka
tawo
ug
natino
sa
pagpaniid
sa
presyon
sa
dugo
sa
balay
ug
sa
ambulatory
blood
pressure
(
ABPM
)
.
Kining
maong
kahimtang
usa
ka
artipisyal
nga
pagbasa
sa
alta
presyon
nga
nakab
-
ot
sa
pipila
ka
tawo
kon
tinugyanan
sa
kahimsog
ang
mosukod
.
Mananaog
na
usab
og
daghang
tigi
sa
sinulatay
,
si
Kilaton
,
usa
sa
mga
pundador
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Usa
siya
sa
kaubang
-
tagtukod
sa
Akademiyang
Bisaya
uban
ni
Mlbn
.
Adelino
Sitoy
.
Si
Papa
Inosente
I
mao
ang
ika
-
40
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Anastasio
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Zosimo
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
.
Lapu
-
Lapu
'
s
bronze
statue
in
the
Mactan
Shrine
Ang
tsadi
(
Inebreyo
:
צ
;
Inarabigo
:
ﺹ
,
ṣād
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Lapu
-
Lapu
'
s
bronze
statue
in
the
Mactan
Shrine
Ang
Courcelles
-
de
-
Touraine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
298
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Para
sa
penomenon
nga
kahayag
nga
makit
-
an
sa
polar
nga
latitud
,
tan
-
awa
ang
aurora
(
astronomiya
)
.
Ang
Amions
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
241
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Sogod
nabahin
ngadto
sa
45
ka
barangay
.
Sa
kataposan
,
ang
presidente
misugot
nga
pilion
si
Hitler
isip
Chancellor
sa
usa
ka
koalisyong
gobyerno
tali
as
NSDAP
ug
sa
DNVP
.
Si
Hitler
og
duha
ka
mga
ministrong
Nazi
(
si
Wilhelm
Frick
ug
Göring
)
maoy
ilang
itanggong
sa
usa
ka
gabineteng
puno
sa
mga
konserbatibong
mga
ministro
.
Apil
niini
mao
si
Papen
isip
Bise
-
Chancellor
ug
si
Hugenberg
isip
Ministro
sa
Ekonomiya
.
Gusto
ni
Papen
nga
gamiton
si
Hitler
isip
usa
lamang
ka
figure
-
head
,
apan
anaa
sa
nga
Nazi
ang
pipila
ka
dagkong
posisyon
,
usa
na
niini
ang
Ministriyo
sa
Interyor
.
niadtong
Enero
30
,
1933
,
sulod
sa
opisina
ni
Hindenburg
,
nanumpa
si
Hitler
isip
Chancellor
sa
usa
ka
mubong
seremonya
.
Ang
pagkuha
sa
mga
Nazi
sa
gahom
gitawag
nga
Machtergreifung
.
Gigamit
ni
Hitler
ang
Reichssicherheitsdienst
isip
iyang
personal
nga
tigbantay
.
Ang
Dinas
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
31
,
570
ka
tawo
sa
6
,
033
ka
bubong
.
Kaliwat
tang
gawas
Ang
Monkayo
usa
ka
ika
-
una
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Compostela
Valley
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
85
,
830
ka
tawo
sa
20
,
238
ka
bubong
.
Plantilya
:
Batangas
Ang
maong
mga
pulo
pulos
patag
.
Usa
lamang
ang
medyo
nabungtod
sa
Pacijan
ug
may
lain
sa
Poro
.
Kining
maong
mga
bungtod
gigamit
sa
usa
ka
kompaniya
sa
telekomunikasyon
alang
sa
ilang
mga
transmiter
.
Ang
Pacijan
may
lanaw
nga
may
gitas
-
ong
dos
kilometros
.
Matag
tuig
sukad
sa
1977
gisaulog
sa
Bukidnon
ang
Kaamulan
Festival
ug
dinhi
kini
kanunay
gipahigayon
sa
Dakbayan
sa
Malaybalay
.
Sa
sinugdan
pagasaulogon
kini
sa
bulan
sa
Nobiyembre
,
ug
unya
gibalhin
sa
Septiyembre
.
Apan
sukad
sa
tuig
1996
hangtod
karon
ang
kasaulogan
sa
Kaamulan
gitultol
na
matag
kataposang
semana
sa
Pebrero
hangtod
sa
ikaduhang
semana
sa
Marso
.
Ang
Dakbayan
sa
Londres
mao
ang
sentro
sa
Londres
.
Kini
ginagobernahan
sa
City
of
London
Corporation
.
Ang
Les
Essards
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
445
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
Champallement
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
45
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ning
pipila
ka
mga
tuig
ang
nakalabay
,
ang
erya
gitutokan
sa
medya
tungod
sa
pagdaghan
sa
mga
teroristang
organisasyon
nga
giingong
may
kalabotan
sa
pakigbisog
didto
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
.
Giingong
ang
Mindanao
nasudlan
na
sa
mga
elemento
sa
Jemaah
Islamiyah
.
Ingon
man
ang
Abu
Sayyaf
gipasinglang
terorista
,
usa
ka
butang
nga
nagguba
sa
matinud
-
anong
panawagan
alang
sa
kagawasan
sa
mas
moderadong
mga
pundok
sama
sa
Moro
Islamic
Liberation
Front
(
MILF
)
.
¡
Tierra
de
amores
!
Ang
San
Agustin
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
845
ka
tawo
sa
2
,
751
ka
bubong
.
Sa
wala
pa
moabot
ang
mga
Kastila
,
ang
Gingharian
sa
Sugbo
[
6
]
usa
na
ka
poste
sa
negosyo
,
ug
may
ruta
sa
pamaligya
ngadto
padulong
sa
Malaysia
og
Indonesia
.
Ang
Pilar
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Pilar
may
25
,
095
ka
tawo
sa
4
,
489
na
bubong
.
Si
Aristóteles
(
Grinyego
:
Αριστοτέλης
,
Aristotélis
;
384
BK
–
322
BK
)
usa
ka
Griyego
nga
pilosopo
,
magtinun
-
an
ni
Platón
ug
magtutudlo
ni
Alejandro
ang
Bantogan
.
Ang
Panglima
Estino
usa
ka
ika
-
5
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
443
ka
tawo
sa
3
,
577
ka
bubong
.
Ang
Coubron
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
784
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Hunyo
6
ang
ika
-
157
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
208
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Chief
Lapu
Lapu
cocktail
usa
ka
ilimnong
makahubog
nga
gingalan
pod
gikan
niya
.
[
13
]
[
14
]
Ang
Ángeles
maoy
dakbayan
sa
lalawigang
Pilipino
sa
Pampanga
.
Ang
kiddúsh
(
Inebreyo
:
ק
ִ
ד
ּ
ו
ּ
ש
ׁ
)
maoy
bendisyon
nga
gisulti
para
sa
alak
alang
sa
santipikasyon
sa
Shabat
kun
balaang
adlaw
.
Ang
La
Marche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
511
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
mga
nag
-
unang
atraksiyon
sa
dapit
mao
kining
mosunod
:
Kon
ang
Papa
o
ang
mga
Kasadpanong
hari
mogamit
sa
ngalan
nga
Romanhon
sa
pagpasabot
sa
mga
Bizantinong
imperador
,
mas
mogamit
sila
sa
termino
nga
Imperator
Romaniæ
inay
Imperator
Romanorum
,
nga
usa
ka
titulo
nga
ang
mga
Kasadpanon
gigamit
ngadto
lang
kang
Charlemagne
ug
iyang
sumusunod
.
[
2
]
Nigeria
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
.
Abuja
ang
iyang
kapital
.
Ang
Basilisa
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
26
,
489
ka
tawo
sa
4
,
847
ka
bubong
.
List
of
television
and
radio
stations
in
Metro
Naga
,
Philippines
.
Ang
talaan
sa
ubos
nagpakita
sa
gidaghanon
sa
mga
tawo
nga
naghupot
sa
lainlaing
pagtuo
o
relihiyon
.
[
1
]
Ang
mga
dagkong
sapa
nga
miagi
sa
departamento
mao
kining
mosunod
:
Ang
Louvemont
-
Côte
-
du
-
Poivre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
M
’
lang
nabahin
ngadto
sa
37
ka
barangay
.
Ang
San
José
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Kasadpang
Mindoro
sa
Pilipinas
.
Ang
Benoisey
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
72
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Nanimuyo
sila
karon
sa
71
Opal
St
.
,
SM
Village
sa
maong
siyudad
.
Ilang
kauban
si
Aneza
Y
.
Diao
,
pag
-
umangkon
sa
asawa
ni
SPA
,
nga
pormal
nilang
gisagop
gikan
pa
sa
pagkatawo
niini
niadtong
Disyembe
26
,
1987
.
Ang
labing
taas
nga
dapit
mao
ang
Mont
Aigoual
.
Ang
Oras
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
31
,
315
ka
tawo
sa
6
,
201
ka
bubong
.
Ang
utlanan
karon
taliwala
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
ug
Mosela
mao
ang
utlanan
sa
Pransiya
ug
Alemanya
sa
mga
tuig
gikan
1871
hangtod
sa
1919
.
 
–
Densidad
Human
sa
13
ka
tuig
nga
paghikling
sa
dagang
,
mibalik
siya
pagpanulat
sa
tuig
1990
nga
nadasig
sa
makanunayong
pag
-
awhag
ni
Magdadagang
Frank
Alforque
ug
dayon
nahimong
ika
-
80
nga
sakop
sa
BATHALAD
.
Ang
lubi
maoy
pulong
para
sa
binhi
sa
pilang
tanom
.
Ang
Dingras
usa
ka
ika
-
upat
ka
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
310
ka
tawo
sa
6
,
921
ka
panimalay
.
Panabo
Ang
Yonne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Yonne
.
Ang
Cataingan
nabahin
ngadto
sa
36
ka
barangay
.
Ang
Lupé
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
208
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
English
–
Visayan
Cebuano
Dictionary
usa
ka
kapulongang
Iningles
–
Sinugboanon
sa
Akademyang
Bisaya
nga
gipublikar
sa
Sun
.
Star
.
Ang
unang
edisyon
niini
gimantala
niadtong
2009
.
[
1
]
[
2
]
May
panawagan
sa
kaugalingnan
sa
tibuok
pulo
.
Apan
niadtong
reperendum
sa
Hulyo
6
,
2003
,
50
.
98
porsento
ang
mibotar
og
"
dili
"
sa
reperendum
alang
sa
dugang
awtonomiya
.
Usa
kini
sa
dakong
kapildehan
ni
Ministro
sa
Interyor
Nicolas
Sarkozy
,
nga
naninguha
sa
paggamit
sa
Corsica
isip
unang
tikang
alang
sa
iyang
mga
palisiya
sa
desentralisasyon
.
Ang
Torá
(
Inebreyo
:
ת
ּ
ו
ֹ
ר
ָ
ה
)
ang
unang
parte
sa
Tanakh
.
Kini
nagpasi
-
ugda
sa
Bereshit
(
Inebreyo
:
ב
ְ
ּ
ר
ֵ
אש
ִ
ׁ
ית
,
"
Henesis
"
)
nga
gilangkoban
sa
kasaysayan
sa
pagbuhat
ni
Bathala
sa
mga
langit
ug
yuta
,
lakip
na
ang
pag
-
umol
Niya
sa
nagkainlaing
may
kinabuhi
(
mga
tanaman
,
mga
kahayupan
,
mga
kinabuhi
ilalom
sa
dagat
,
mga
kalanggaman
ug
mga
nilalang
nga
nagkamang
ibabaw
sa
yuta
)
.
[
1
]
Gisundan
ang
Bereshit
sa
Shemot
(
Inebreyo
:
ש
ְ
ׁ
מו
ֹ
ת
,
"
Eksodo
"
)
nga
naghisgut
mahitungod
sa
kinabuhi
sa
mga
katawhan
ni
Bathala
didto
sa
awa
-
aw
nga
dapit
gawas
sa
yuta
sa
Ehipto
uban
kang
Moshe
(
Kinatsila
:
Moisés
)
,
ang
igsoon
ni
Aharon
(
Kinatsila
:
Aarón
)
ug
ni
Miryam
(
Kinatsila
:
Miriam
)
.
Dinhi
mabasa
sa
Shemot
ang
mga
katingalahang
gahum
ni
Bathala
nga
Iyahang
gipakita
ngadto
sa
malupigong
Paraon
pinaagi
kang
Moshe
.
[
2
]
Misunod
ang
Vayikra
(
Inebreyo
:
ו
ַ
י
ִ
ּ
ק
ְ
ר
ָ
א
,
"
Lebitiko
"
)
,
ang
kasulatan
mahitungod
sa
mga
pamaagi
sa
kinabuhi
sa
mga
Israyelita
o
ang
kaliwatan
ni
Ya
’
akov
(
Kinatsila
:
Jacob
)
.
Dayon
ang
ika
-
upat
nga
libro
o
basahon
mao
ang
Bemidbar
(
Inebreyo
:
ב
ַ
ּ
מ
ִ
ּ
ד
ְ
ב
ָ
ּ
ר
,
"
Mga
Numero
"
)
.
Og
ang
Ikalimang
sulat
ni
Moshe
mao
ang
Devarim
(
Inebreyo
:
ד
ְ
ּ
ב
ָ
ר
ִ
ים
,
"
Dyuteronomyo
"
)
.
Sa
kasadpang
Uropa
,
naghulat
ang
mga
Pranses
ug
mga
Briton
.
Apan
walay
nahitabo
,
tungod
kay
gihunong
man
ang
mga
pag
-
atake
sa
mga
Nazi
human
sa
ilang
daling
pagsakop
sa
Poland
.
Tungod
niini
,
daghan
ang
nagtoong
usa
ra
kini
nga
"
bakak
nga
gubat
"
.
Apan
sa
kalit
,
niadtong
Abril
1940
,
nahibalik
sa
pagkatinuod
ang
gubat
.
Sa
walay
pahibalo
,
gi
-
atake
sa
mga
pwersang
Aleman
ang
Norway
ug
ang
Denmark
.
Midepensa
ang
mga
taga
-
Norway
,
apan
sayon
rang
napildi
.
Ang
mga
taga
-
Denmark
wala
makig
-
away
.
Mitakas
si
Haring
Haakon
VII
sa
Norway
ngadto
sa
London
,
diin
iyang
gitukod
ang
usa
ka
gobyernong
exile
.
Usa
ka
puppet
nga
pagagamhanan
ang
gitukod
ni
Hitler
didto
sa
Norway
uban
ni
Vidkun
Quisling
isip
pamuno
.
Si
Quisling
giisip
nga
mabudhion
sa
iyang
nasod
,
ug
ang
maong
ngalan
nahimo
nang
pulong
nga
nagpasabot
og
kolaborasyon
ug
pagbudhi
.
Ang
Santa
Barbara
may
60
ka
barangay
.
Ang
Savoie
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Ang
Sarangani
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
matag
karakter
nagrepresentar
og
pulong
(
kun
,
labaw
nga
tino
,
usa
ka
morpemo
)
,
daghang
mga
logoramo
ang
nagkinahanglan
nga
masulat
ang
tanang
pulong
sa
pinulongan
.
Ang
kadaghanan
sa
mga
logogramo
ug
ang
pagtimaan
sa
ilang
mga
pasabot
mao
ang
unang
nakalisod
sa
logograpikong
sistema
kaysa
sa
mga
alpbetong
sistema
.
Apan
,
hinuon
ang
pasabot
gikan
man
sa
simbolo
,
ang
maong
logograpikong
sistema
mamahimong
magamit
sa
ubang
pinulongan
.
Sa
pagkagamit
,
kani
tinuod
lamang
sa
mga
dug
-
ol
nga
mga
pinulongan
,
sama
sa
Ininsik
nga
mga
pinulongan
.
Ang
Hinapon
migamit
og
nga
Ininsik
nga
mga
logogramo
sa
pagsulat
niini
,
uban
sa
mga
silabikong
nagdala
sa
mao
nga
samang
pasabot
.
Apan
ang
pagkasunod
sa
mga
pulong
,
ug
labaw
na
ang
batadila
,
lahi
na
nga
ang
usa
ka
taas
nga
Ininsik
nga
sulat
dili
dayon
masabot
sa
usa
ka
Hapon
kon
walay
kaalam
sa
batakang
Ininsik
nga
batadila
,
apan
ang
mga
mubo
nga
mga
pahayag
sama
sa
mga
pang
-
ulo
sa
mga
pamantalaan
dali
ra
nga
masabot
.
Ang
News
Central
mao
ang
primerong
news
broadcast
sa
Studio
23
.
Sa
kinse
(
15
)
ka
tuig
,
ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
nisaka
ang
trapiko
sa
mga
pasahero
matag
tuig
nga
21
%
sa
pangkalibutanon
apan
ang
panglokal
nisaka
sa
5
%
.
Sa
pagkakaron
ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
adunay
katorse
(
14
)
ka
airlines
nga
pangpasahero
ug
tulo
(
3
)
ka
airlines
nga
pangkargamento
.
Ang
mga
dagkong
dakbayan
sa
Franche
-
Comté
mao
ang
sumusunod
:
Sa
sidlakan
sa
departamento
makita
ang
amihanang
bahin
sa
patag
sa
Bresee
.
Sa
kasadpan
ang
industriyal
nga
mga
dapit
sa
Creusot
ug
Montceau
-
les
-
Mines
.
Ang
Kalamansig
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Kon
naa
sa
140
/
90
o
mas
taas
pa
,
naa
nay
alta
presyon
ang
nagpasukod
ug
mahimo
kining
mograbe
.
Kinahanglan
ang
pagpakita
sa
doktor
.
Kon
magpirme
kining
taas
,
pangitaon
sa
imong
doktor
ang
hinungdan
niini
ug
magplano
kon
unsaon
kini
sa
pagpaubos
.
Ang
Mayo
9
ang
ika
-
129
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
236
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
Asya
,
bisan
sa
pipila
ka
opensiba
sa
duha
ka
pundok
,
na
stalemate
ang
gubat
tali
sa
Tsian
ug
sa
Hapon
niadtong
1940
.
Sa
Agosto
niadtong
tuiga
,
milusad
og
usa
ka
opensiba
sa
Tungang
Tsina
;
isip
balos
,
gipatuman
sa
mga
Hapon
ang
pipila
ka
brutal
nga
mga
polisiya
sa
ilang
mga
nasakp
nga
mga
teritoryo
,
aron
mapagamyan
ang
motabang
sa
mga
Komunista
.
[
16
]
Ang
mga
nagsakang
tensyon
tali
sa
mga
Komunista
ug
mga
pwersang
nasyonalista
maoy
nakahunong
sa
ilang
pagtinabangay
,
ug
kini
misangpot
sa
dugo
-
ong
hitabo
niadtong
Enero
1914
.
[
17
]
Ang
Binisayang
Hiligaynon
(
gitawag
usab
nga
Ilonggo
)
usa
sa
mga
Binisayang
pinulongan
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
usa
sa
mga
lumad
nga
pinulongan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
.
Ang
Chenereilles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
264
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Malay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
200
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
(
kun
EU
,
gikan
sa
Kinatsilang
Estados
Unidos
de
América
;
Sinugboanon
:
Hiniusang
mga
Estado
sa
Amerika
kun
HE
;
Ininggles
:
United
States
of
America
kun
USA
)
usa
ka
republika
nga
pederal
nga
adunay
singkuwenta
ka
estado
.
Makit
-
an
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
Amihanang
Amerika
ang
kadaghanan
sa
mga
estado
ug
adunay
kaugalingong
gobyerno
ang
kada
estado
ubos
sa
sistemang
pederalismo
.
Adunay
duha
ka
yutan
-
ong
utlanan
ang
Estados
Unidos
diin
sa
Mehiko
ang
usa
ug
sa
Canada
usab
ang
usa
pa
.
Gilibotan
kini
sa
lainlaing
katubigan
sama
sa
Kadagatang
Pasipiko
,
Dagat
Bering
,
Kadagatang
Artiko
,
ug
Kadagatang
Atlantiko
.
Dili
sumpay
ang
duha
ka
estado
sa
Alaska
ug
Hawaii
sa
nahibiling
48
ka
estado
.
Pareho
sab
nilang
dili
sumpay
ang
usag
usa
.
Naay
mga
koleksiyon
sa
mga
distrito
,
teritoryo
ug
uban
pang
ginsakopang
panggawas
ang
EU
sa
uban
pang
parte
sa
kalibotan
.
Komun
nga
gitawag
nga
“
Amerikano
”
ang
katawhan
sa
Estados
Unidos
.
Si
Papa
Damaso
I
mao
ang
ika
-
37
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Liberio
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Siricio
.
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Ang
Asturias
may
27
ka
barangay
.
Ang
dyurnal
milungtad
lamag
usa
ka
tuig
(
2003
)
,
apan
kini
nahimo
nang
tipik
sa
handomanan
sa
mga
nagtukaw
alang
sa
kulturang
Sinugboanon
.
Ang
Pouilly
-
lès
-
Feurs
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
021
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Neuvicq
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
331
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
Bogo
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Bogo
may
43
,
869
ka
tawo
sa
13
,
509
na
bubong
.
B
-
25
Mitchell
bombers
of
the
AURI
in
the
1950s
Ang
Binisayang
Winaray
(
gitawag
usab
nga
Waray
-
Waray
,
Waray
,
Lineyte
-
Samarnon
ug
Sinamar
-
Leytenhon
)
usa
sa
mga
pinulongang
Binisaya
sa
Pilipinas
.
Gisulti
ang
pinulongan
sa
pulo
sa
Samar
ug
sa
amihanan
ug
sidlakang
dapit
sa
pulo
sa
Leyte
.
Gisulti
usab
kini
sa
sidlakang
dapit
sa
pulo
-
lalawigan
sa
Biliran
ug
sa
pulo
-
lungsod
sa
Maripipi
.
Ang
House
of
Representatives
adunay
435
ka
miyembro
,
usa
ka
representatibo
sa
usa
ka
distrito
kongresyonal
sa
duha
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
puwesto
sa
House
ginabahin
-
bahin
sa
50
ka
estado
kada
dekada
.
Sa
sensus
sa
2000
,
pito
ka
estado
adunay
minimum
nga
usa
ka
representatibo
,
samtang
ang
California
,
ang
labing
populoso
nga
estado
,
adunay
53
.
Kada
estado
adunay
duha
ka
senador
,
gipili
para
sa
6
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
presidente
mosilbi
sa
upat
ka
tuig
nga
termino
ug
dili
molabaw
pa
sa
duha
ka
beses
ang
termino
.
Dili
ma
-
elek
ang
presidente
sa
diretso
nga
boto
,
kondili
,
pinaagi
sa
sistema
nga
electoral
college
diin
ang
pagdeterminar
sa
boto
ug
sa
nakadaog
,
gibase
pinaagi
sa
ihap
sa
kada
estado
.
Ang
Korte
Suprema
,
sa
liderato
sa
Chief
Justice
sa
Estados
Unidos
,
adunay
siyam
ka
miyembro
.
Ang
Viviès
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
62
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ariège
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
 
–
Mga
Dakbayan
Ang
Upi
usa
ka
ika
-
3
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Shariff
Kabunsuan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
51
,
141
ka
tawo
sa
9
,
975
ka
bubong
.
Ang
Hulyo
20
ang
ika
-
201
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
164
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Digulleville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
297
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Kini
ang
291
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
yyy
sa
Pransiya
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
ang
Argao
may
61
,
010
ka
tawo
sa
12
,
227
ka
bubong
.
Ang
Buluan
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
51
,
098
ka
tawo
sa
9
,
501
ka
bubong
.
Ang
simbahan
nagtudlo
nga
kini
gipreserba
gikan
sa
sayop
pinaagi
sa
Espiritu
Santo
sa
mga
matang
doktrinal
.
Kini
nagpalapad
sa
iyang
mga
doktrina
pinaagi
sa
mga
konsehong
ekumenikal
,
sama
sa
gibuhat
sa
mga
unang
Apostoles
.
Ang
pagtuong
Katoliko
gidetalye
sa
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
pormal
nga
pagsimbang
Katoliko
anaa
sa
liturhiya
kinsa
gidumala
sa
simbahan
.
Ang
pagsaulog
sa
Santos
nga
Misa
maoy
giisip
nga
kinatas
-
ang
matang
sa
pag
-
ampo
,
apan
aduna
usay
mga
debosyon
sama
sa
rosaryo
,
Via
Crucis
,
ug
ang
Adorasyon
sa
Sagradong
Sakramento
.
Davao
 
•
Sugbo
 
(
CEB
)
 
•
Ang
Oktubre
12
ang
ika
-
285
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
80
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Ibajay
nabahin
ngadto
sa
35
ka
barangay
.
Unang
napatikan
si
Vallecera
sa
magasing
Messenger
of
Truth
nga
gipatik
sa
Moundridge
,
Kansas
.
Nuybe
dolyares
ang
gibayad
kaniya
sa
una
niyang
artikulo
nga
namantala
sa
maong
magasin
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
37
ka
mga
barangay
.
Ang
usa
ka
sine
gihimo
pinaagi
sa
pagrekord
sa
mga
aktuwal
nga
tawo
ug
mga
butang
ginamit
ang
mga
kamera
,
o
ang
pagmugna
nila
ginamit
ang
mga
paagi
sa
animation
ug
ang
special
effects
.
"
Taliti
lamang
ang
maong
kahago
sa
usa
ka
dakong
pangindahay
.
Ang
nataran
sa
katitikan
halapad
kaayo
.
Busa
,
uban
sa
tanang
kasakopan
sa
Dagang
,
atong
hawiran
ang
liboy
sa
atong
daro
ug
bugwalon
ta
ang
naumal
nga
yuta
sa
halamang
Bisaya
aron
mobalik
sa
pagpanglunhaw
ang
nagkalawos
nga
dahon
sa
kaugalingon
tang
Binisaya
-
Sinugboanon
nga
pinulongan
.
"
Santa
nga
Inahan
sa
Dios
,
Vietnam
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Ang
Valderrama
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Baggak
ti
dumadaya
Ang
Septiyembre
21
ang
ika
-
264
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
101
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Kini
ang
282
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Vendée
sa
Pransiya
.
Si
Basilio
,
San
Juan
Crisostomo
,
ug
San
Gregorio
Nacianceno
,
giila
sa
Silangang
Ortodoksong
Simbahan
ug
Silangang
Katolikong
Simbahan
isip
"
Ang
Tulo
ka
Bantugang
Hirarko
"
.
Ang
Simbahang
Katoliko
,
sa
iyang
bahin
,
nag
-
ila
kang
Basilio
isip
Doktor
sa
Simbahan
.
Ang
Saint
-
Hilaire
-
sous
-
Charlieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
390
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
pulong
pilosopiya
misulod
sa
pinulongang
Sinugboanon
pinaagi
sa
Kinatsilang
filosofía
.
Sa
Kasadpang
Kalibotan
ang
gigikanan
sa
pulong
pilosopiya
mao
ang
Grinyegong
Φιλοσοφία
(
philo
-
sophia
)
,
nga
nagpasabot
gugma
sa
kaalam
.
Daghang
mga
pilosopong
Griyego
sa
karaang
panahon
ang
nag
-
ila
sa
kalainan
sa
kagustohan
sa
kaalam
batok
sa
kagustohan
sa
mga
materyal
nga
butang
,
bisyo
,
ug
ang
pagtagbaw
sa
lawasnong
kagustohan
.
Ang
kahulogan
sa
kaalam
alang
sa
mga
Griyego
sa
karaang
panahon
naglakip
sa
birtud
ug
ang
kagustohan
sa
kahibalo
ug
dili
sa
opinyon
.
Ang
Carcar
ilado
sa
mga
nagkadaiyang
produkto
sama
sa
sapatos
,
ampaw
,
bocarillo
,
letson
,
chicharon
ug
uban
pa
.
Ilado
usab
kini
tungod
sa
halapad
nga
kaagi
sa
kultura
og
kasaysayan
,
busa
nabunyagan
nga
Heritage
Town
of
Cebu
.
Ang
mga
antigong
mga
balay
mao
karon
ang
sentro
sa
turismo
,
lakip
na
ang
simbahan
ni
Sta
.
Catalina
sa
Alexandria
nga
gitukod
niadtong
1624
.
Gibase
sa
silabiko
:
Anatolian
 
·
Cuneiform
 
·
Dongba
script
 
·
Maya
 
·
Tangut
script
 
·
YiGibase
sa
Ininsik
:
Chinese
characters
(
Traditional
 
·
Simplified
)
 
·
Chữ
Nôm
 
·
Hanja
 
·
Geba
 
·
Jurchen
 
·
Kanji
 
·
Khitan
 
·
Zhuang
Duha
ang
dakbayan
sa
Iloilo
ug
42
ang
lungsod
.
Sumala
sa
kasaysayan
,
ang
baranggay
komunidad
sa
50
ngadto
100
ka
pamilya
.
Ang
matag
baranggay
kaniadto
may
30
ngadto
sa
100
ka
bu
ug
ang
gidaghanon
sa
tawo
mikabat
gikan
sa
100
ngadto
sa
500
.
Sumala
ni
Legazpi
,
may
nakit
-
an
siyang
mga
komunidad
nga
may
20
-
30
ka
tawo
lamang
.
Daghang
baranggay
sa
kabaybayonan
sa
Kabisay
-
an
ang
gitibuok
sa
dili
molapas
8
-
10
ka
balay
.
Ang
pulong
mismo
naggikan
sa
karaang
Malay
nga
sakyanang
pandagat
"
balangay
"
.
Ang
Madalag
nabahin
ngadto
sa
25
ka
barangay
.
Hordanya
(
Arabiko
:
الأردن
ّ
,
Al
-
Urdunn
)
,
opisyal
:
Hashemite
nga
Gingharian
sa
Hordanya
(
Arabiko
:
المملكة
الأردنية
الهاشمية
)
,
maoy
usa
ka
Arabong
nasod
sa
Middle
East
sa
kasadpang
Asya
.
Kini
adunay
border
sa
Syria
sa
norte
,
Iraq
sa
nor
-
este
,
Arabyang
Saudi
sa
este
ug
sur
,
ug
Israel
sa
west
.
Aduna
sab
kiniy
baybayon
sa
Dagat
Patay
,
ug
sa
Gulpo
sa
Aqaba
.
Amman
ang
iyang
kapital
.
Niadtong
Disyembre
16
,
1944
,
milusad
og
usa
ka
kontra
-
atake
didto
sa
Ardennes
batok
sa
mga
Alyado
.
Midagan
og
unom
ka
semana
aron
kini
pakgagon
sa
mga
ALyado
.
Ang
mga
Sobyet
mi
-
atake
agi
sa
Hungary
,
samtang
gibiyaan
sa
mga
Aleman
ang
Gresya
ug
Yugoslavia
.
Sa
italya
,
ang
mga
Alyado
nagpabiling
natanggong
sa
mga
nahibiling
linyang
pangdepensa
sa
mga
Aleman
.
Gigahinan
kini
sa
Hunta
probinsiya
og
12
milyones
ka
pesos
,
ug
gisangon
ngadto
sa
University
of
San
Carlos
ang
pagsulat
sa
tukmang
kasaysayan
sa
kada
lungsod
ug
dakbayan
sulod
sa
26
ka
bulan
.
Ang
matag
libro
pagatagikon
sa
mga
magsusuwat
nga
tinuboy
sa
mga
mayor
.
Milusad
si
Augustus
og
usa
ka
krusada
alang
s
kabag
-
ohang
moral
.
Iyang
gipasaka
ang
importansya
sa
kasal
,
pamilya
,
ug
ang
pagpanganak
,
samtang
iyang
gipa
-
ubos
ug
gibawal
ang
kaluho
,
pagpanapaw
,
prostitusyon
,
ug
ang
homosekswalidad
.
Apan
usa
ka
dakong
palpak
ang
maong
krusada
,
kay
ang
iya
mismong
anak
nga
babaye
napahawa
sa
Roma
tungod
sa
pagpanapaw
.
Ang
Batuan
nabahin
ngadto
sa
15
ka
barangay
.
Ang
Malaysia
adunay
duha
ka
parte
nga
nabahin
sa
Dagat
Habagatang
Tsina
.
Peninsular
Malaysia
ang
naa
sa
Peninsula
sa
Malaya
nga
parte
pa
sa
kontinenteng
Asya
;
ug
ang
Sidlakang
Malaysia
naa
sa
isla
sa
Borneo
,
usa
sa
pinakadakong
isla
sa
rehiyon
.
Ang
ubang
mga
pulo
sa
Indonesia
naa
nahimutang
sa
Melanesia
,
sa
Oseanya
.
Ang
Timor
-
Leste
usahay
ibutang
sab
sa
Melanesia
.
Ang
Perdreauville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
401
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
pundador
sa
U
.
S
.
Army
-
Survival
,
Evasion
,
Resistance
and
Evasion
,
Kol
.
Nick
Rowe
giingong
gipatay
sa
mga
NPA
niadtong
1989
.
Si
Rowe
sakop
sa
tabang
militar
nga
gihatag
sa
Estados
Unidos
ngadto
sa
Pilipinas
.
Ang
Véranne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
506
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Tan
-
awa
ang
Talaan
sa
mga
mananaog
sa
tigiay
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
alang
sa
kompletong
talaan
sa
mga
mananaog
.
Duha
sa
mga
nag
-
unang
produktong
agrikultural
mao
ang
cognac
ug
pineau
.
Ang
mantekilya
sa
maong
lugar
nabantog
usab
.
Ang
Sinambal
maoy
banay
sa
mga
Pinulongang
Awstronesyo
nga
gisulti
sa
Pilipinas
.
Juan
XIIIBenedicto
VIBenedicto
VIIJuan
XIVJuan
XVGregorio
VSylvestro
IIJuan
XVIIJuan
XVIIISergio
IVBenedicto
VIIIJuan
XIXBenedicto
IXSylvestro
IIIBenedicto
IXGregorio
VIClemente
IIBenedicto
IXDamaso
IILeo
IXVictor
IIEsteban
IXNicolas
IIAlejandro
IIGregorio
VIIVictor
IIIUrbano
IIPascal
IIGelasio
IICalixto
IIHonorio
IIInosente
IICelestino
II
Ang
tawag
nga
abjad
mikuha
sa
ngalan
ini
gikan
sa
karaang
pagkasunod
sa
Arabikong
alpabeto
nga
patingog
nga
mao
ang
Alif
,
Bá
,
Jim
,
Dál
,
bisan
ang
pulong
naa
'
y
mga
sayong
ugat
sa
mga
Pinisyano
kun
Ugaritiko
.
Ang
Barangay
sa
Tipolo
(
English
:
Barangay
of
Tipolo
,
Filipino
:
Barangay
ng
Tipolo
)
,
usa
ka
barangay
sa
Dakbayan
sa
Mandaue
sa
nasud
sa
Pilipinas
.
Ang
Tipolo
maoy
usa
sa
kinaurbanisadong
barangay
sa
Mandaue
.
Mao
usab
kini
ang
may
pinaka
-
dako
ug
kita
.
Apan
ang
ubang
mga
Espanyol
wala
kaayo
magasalig
kang
Magallanes
tungod
sa
iyang
pagka
-
Portuges
.
Buot
unta
gani
nilang
papulihan
si
Magallanes
ug
laing
admiral
,
pero
wala
kini
nila
mabuhat
.
Tunisia
(
Arabiko
:
تونس
‎
Tūnis
,
Amazigh
:
Tuns
)
maoy
us
aka
nasod
nga
nahimutang
sa
Mediteranyong
baybayon
sa
Amihanang
Aprika
.
Giutlanan
kini
sa
Algeria
sa
kasadpan
ug
Libya
sa
sur
-
este
.
Kini
ang
kinaamihanang
nasod
sa
Aprika
ug
ang
labing
gamay
sa
sa
mga
nasod
nga
anaa
sa
Kabukirang
Atlas
.
Mga
kwarenta
porsyento
sa
nasod
desyerto
sa
Sahara
,
ang
uban
matamnan
na
nga
yuta
,
ug
adunay
1300
km
nga
baybayon
(
coastline
)
.
Ang
nasod
bantogan
sa
karaang
panahon
,
dinhi
nahimutang
ang
dakbayang
Penisyano
nga
Carthage
,
ug
misunod
ang
pagka
-
Provincia
Africa
niini
,
ang
agrikultural
nga
parte
sa
Imperyong
Romano
.
Ang
Bato
may
33
ka
barangay
.
Ang
Atenas
(
Iningles
:
Athens
)
mao
ang
kapital
sa
Gresya
.
Madridejos
Ang
mga
pinulongang
Awstronesyo
maoy
banay
sa
mga
pinulongan
.
Mga
sakop
niini
ang
Sinugboanon
,
Tinagalog
,
Iniloko
,
Inindonesyo
/
Minalayo
,
ug
uban
pang
mga
pinulongan
.
Kining
mga
pinulongan
naggikan
sa
habagatang
-
sidlakang
Tsina
ug
Taywan
,
kun
Awstronesya
.
Ang
Riorges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
868
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Cervières
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
129
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Saint
-
Victor
-
sur
-
Arlanc
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
111
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Castries
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
992
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hérault
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Cumières
-
le
-
Mort
-
Homme
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Kalendaryong
Gregoryano
misulbad
sa
problemang
pangkalendaryo
pinaagi
sa
pagtangtang
ug
10
ka
adlaw
aron
magkadungan
ang
kalendaryo
sa
mga
seasons
.
Gimugna
usab
ang
mosunod
nga
mga
lagda
bahin
sa
mga
leap
yaer
:
Ang
Liga
sa
mga
Dakbayan
sa
Pilipinas
(
League
of
Cities
of
the
Philippines
)
usa
ka
de
-
negosyong
organisasyon
nga
pribado
.
Kini
dili
ahensiya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Kini
napundok
sa
tuig
1988
ug
sa
kasamtangan
sakop
niini
ang
tanang
117
ka
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Ang
katuyoan
sa
organisasyon
mao
ang
koordinasyon
sa
mga
paninguha
alang
sa
kalamboan
sa
pagdumala
ug
sa
lokal
nga
awtonomiya
ug
sa
pagsuhid
sa
mga
isyu
sama
sa
preserbasyon
sa
kalikopan
ug
kalamboan
sa
mga
publikong
mehoras
.
Kini
nga
gubat
mitunga
sa
kadaghanan
sa
mga
nasod
ngadto
sa
duha
ka
pundok
:
ang
mga
Alyado
ug
sa
Gahom
nga
Axis
.
Kini
nga
gubat
naglambigit
sa
mobilisasyon
sa
kapin
100
milyon
ka
mga
sundalo
,
busa
kini
nahimong
usa
ka
"
Tinibuok
nga
Gubat
"
diin
hapit
wala
nay
kalahian
sa
sibilyan
ug
militar
nga
materyales
ug
kahimanan
.
Gigamit
sa
tagsa
-
tagsa
ka
partisepante
ang
tanang
resorses
niini
,
ekonomiko
,
industriyal
,
militar
,
ug
siyentipiko
.
Kapin
60
milyon
ang
nangamatay
,
kadaghanan
niini
mga
sibilyan
.
Mikabat
ug
usa
ka
trilyon
ka
1994
nga
E
.
U
.
nga
Dolyares
ang
nagasto
sa
gubat
[
1
]
[
2
]
.
Nagsugod
ang
rebelyon
sa
lungsod
sa
Palapag
ug
Pambujan
nga
nahimutang
sa
karong
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
.
Kini
mikatap
sa
tibuok
nga
rehiyon
.
May
mga
nag
-
ingon
nga
ang
rebelyon
miabot
bisan
sa
rehiyon
sa
Bikol
ug
sa
Mindanao
.
Gawas
niining
dagkong
mga
kanhing
lalawigan
,
ang
Limousin
naglakip
usab
sa
mga
gagmayng
porsiyon
gikan
niining
mga
kanhi
lalawigan
:
Ang
pamintal
,
sa
literal
nga
pagsabot
,
mao
ang
pagbutang
sa
pintal
ngadto
sa
papel
,
kambas
,
o
bungbong
.
Hinuon
,
kon
gamiton
sa
sentidong
artistiko
,
kini
nagpasabot
sa
paghimo
sa
maong
aktibidad
kauban
ang
pagdrowing
,
komposisyon
,
ug
uban
pang
makatahomanong
konsiderasyon
aron
ipakita
ang
usa
ka
ekspresibo
ug
konseptuwal
nga
intensiyon
sa
pintor
.
Ang
pamintal
gigamit
usab
aron
ipakita
ang
mga
relihiyosong
ideya
.
Ang
tig
-
eksamin
lamang
nga
may
igong
katakos
sa
pag
-
ila
sa
mga
hinungdan
nga
makamugna
og
sayop
sa
proseso
sa
pagsukod
sa
presyon
sa
dugo
ang
mahimo
nga
mokuha
niini
.
Ang
sayop
nga
pagsukod
sa
presyon
sa
dugo
nga
sangpotanan
sa
sayop
nga
pamaagi
maoy
makaingon
sa
sayop
nga
dayagnosis
ug
mosangko
sa
sayop
nga
panambal
.
Ang
katukma
sa
mga
tig
-
eksamin
wala
na
kaayo
hikutara
apan
sa
kritikal
nga
pagtasal
sa
mga
pamaagi
sa
mga
praktisyoner
sa
maayong
panglawas
lakip
na
ang
mga
mananambal
ug
mga
nars
nagpadayag
sa
makakurat
nga
taas
nga
porsento
sa
kasipyatan
.
Gipahigayon
kaniadtong
Agosto
31
,
2006
sa
Philippine
Columbian
Plaza
sa
Paco
,
Manila
ang
pagtunol
sa
mga
ganting
salapi
ug
tropeyo
alang
sa
mga
mananaog
sa
Gawad
Komisyon
sa
Pinulongang
Filipino
alang
sa
tuig
2006
.
Liechtenstein
(
paglitok
:
Lik
-
tens
-
tayn
)
maoy
usa
ka
gamay
'
ng
nasod
sa
Kasadpang
Uropa
.
Ang
Arabyang
Saudi
(
opisyal
:
Gingharian
sa
Arabyang
Saudi
;
sa
Arabo
:
المملكة
العربية
السعودية
,
Al
-
Mamlaka
al
-
ʻArabiyya
as
-
Saʻūdiyya
;
sa
Iningles
:
Kingdom
of
Saudi
Arabia
)
mao
ang
labindako
nga
nasod
sa
Peninsulang
Arabyano
,
sa
Habagatang
-
kasadpang
Asya
.
Sa
amihanang
-
kasadpan
sa
Arabyang
Saudi
mao
ang
Jordan
,
Iraq
sa
amihanan
ug
amihanang
-
sidlakan
,
Kuwait
,
Qatar
,
Bahreyn
,
ug
ang
Hiniusang
Emiratong
Arabo
sa
sidlakan
,
Oman
sa
habagatang
-
sidlakan
,
ug
Yemen
sa
habagatan
.
Ang
mga
tubig
nga
nagpalibot
niining
nasod
mao
ang
Golpong
Persyano
sa
amihanag
-
sidlakan
ug
ang
Dagat
Pula
sa
kasadpan
.
966
,
542
ka
mga
Pilipino
nagtrabaho
ug
nagpuyo
dinhi
.
Ang
San
Vicente
usa
ka
ika
-
unom
nga
klaseng
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
na
pulo
-
lungsod
ug
ang
lumad
nga
pinulongan
sa
San
Vicente
maoy
ang
Binisayang
Sinugboanon
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyo
nga
5
,
831
ka
tawo
sa
1
,
261
ka
bubong
.
Sa
sayong
mayo
,
milusad
og
pipila
ka
operasyon
ang
mga
Hapon
aron
makuha
ang
Port
Moresby
gamit
ang
Asultong
ampibiyos
,
aron
sa
ingon
ilang
madaot
ang
mga
linya
sa
komunikasyon
tali
sa
Estados
Unidos
ug
sa
Australya
.
Apan
napiit
sila
sa
mga
Alyado
,
ug
napa
-
atras
ang
mga
Hapon
.
[
39
]
Ang
misunod
nga
plano
sa
mga
Hapon
,
dinasig
sa
na
-
unang
pagbomba
sa
Tokyo
,
mao
ang
pagkuha
sa
Atoll
sa
Midway
,
aron
masirad
-
an
ang
usa
ka
buslot
sa
ilang
perimetro
,
aron
makatukod
sila
'
g
forward
nga
base
alang
sa
mosunod
nga
mga
operasyon
,
ug
aron
mapaduol
ang
mga
Aemrikanong
Carrier
sa
usa
ka
sangka
diin
ila
kining
panggub
-
on
;
ug
isip
panglipat
,
magpadala
sila
'
g
mga
pwersa
aron
sakopon
ang
mga
Islang
Aleutyano
.
[
40
]
Sa
sayong
Hunyo
,
gipatuman
na
sa
mga
Hapon
ang
ilang
mga
plano
.
Apan
niadto
pa
diay
'
ng
Mayo
,
nakuha
ug
nasabtan
na
sa
mga
Amerikano
ang
mga
Kodigo
Nabal
sa
mga
Hapon
,
ug
busa
nahibalo
na
sila
sa
gipangplano
ug
mga
loksayon
sa
mga
Hapon
.
[
41
]
Ang
Radyo
ng
Bayan
maoy
estasyong
AM
sa
Philippine
Broadcasting
Service
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Sa
iyang
paghago
sa
pagkompos
og
mga
awit
nga
Binisaya
,
siya
nakadawat
og
mga
pasidungog
.
Gihatagan
siyag
pasidungog
sa
kagamhanan
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
,
agig
pag
-
ila
sa
iyang
walay
kinutobang
paggama
ug
pagpalambo
sa
Binisayang
Sinugboanon
nga
mga
awit
(
hinuon
ang
maong
pasidungog
gihatag
dihang
patay
na
si
Noy
Inting
)
.
Nakadawat
usab
siyag
pasidungog
gikan
sa
Cebu
Arts
Foundation
nga
gipangulohan
kanhi
ni
gobernador
sa
Sugbo
ug
karon
kongresista
Eduardo
R
.
Gullas
,
sa
Unang
Distrito
sa
Sugbo
,
atol
sa
unang
pagpahigayon
sa
Cebu
Daygon
Festival
kaniadtong
Disyembre
16
,
1981
.
Ang
maong
posthumous
award
isip
pasidungog
sa
iyang
walay
kamatayon
nga
daygon
sa
Pasko
,
ang
"
Kasadya
Ning
Taknaa
.
"
Ug
may
daghan
pang
mga
pasidungog
sa
iyang
walay
pagkapuol
nga
pagmugna
og
mga
awit
nga
Sinugboanon
.
Ang
Sermano
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
63
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Corse
sa
rehiyon
sa
Corse
.
Ang
simbahan
nagtudlo
nga
kini
gipreserba
gikan
sa
sayop
pinaagi
sa
Espiritu
Santo
sa
mga
matang
doktrinal
.
Kini
nagpalapad
sa
iyang
mga
doktrina
pinaagi
sa
mga
konsehong
ekumenikal
,
sama
sa
gibuhat
sa
mga
unang
Apostoles
.
Ang
pagtuong
Katoliko
gidetalye
sa
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
pormal
nga
pagsimbang
Katoliko
anaa
sa
liturhiya
kinsa
gidumala
sa
simbahan
.
Ang
pagsaulog
sa
Santos
nga
Misa
maoy
giisip
nga
kinatas
-
ang
matang
sa
pag
-
ampo
,
apan
aduna
usay
mga
debosyon
sama
sa
rosaryo
,
Via
Crucis
,
ug
ang
Adorasyon
sa
Sagradong
Sakramento
.
Ang
Hulyo
3
ang
ika
-
184
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
181
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Tarn
-
et
-
Garonne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
Hermillon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
505
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
London
(
usab
:
Londres
)
mao
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
Hiniusang
Gingharian
.
Ang
Dakbayan
sa
Londres
mao
ang
sentro
niini
.
Ang
dakbayan
(
usab
:
syudad
)
kasagaran
maoy
usa
ka
lugar
nga
urban
nga
dunay
dakong
populasyon
(
o
daghang
lumulupyo
)
.
Ang
dakbayan
usab
mahimong
usa
ka
lugar
nga
may
espesyal
nga
estado
sa
pagdumala
,
legal
,
o
makasaysayan
.
Ang
Rungis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
939
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Saint
-
Rirand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
124
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Daghan
ang
mga
put
'
ong
nga
nagpaila
-
ila
sa
ilang
kaugalingon
sumala
sa
pinulongan
(
pananglitan
,
Tagalog
,
Pranses
,
Tamil
)
.
Apan
ang
Bisaya
,
usa
ka
pag
-
ila
-
ila
nga
bahin
sa
kaliwatanon
nga
kinaiya
ug
dili
sa
pinulongan
.
Ang
manunulti
dili
Bisaya
tungod
kay
Binisaya
ang
iyahang
sinultihan
;
hinuon
Binisaya
ang
iyahang
sinultihan
kay
Bisaya
man
siya
.
Mao
nga
ubay
-
ubay
ang
mga
put
'
ong
nga
nagapamatuod
nga
Binisaya
ang
ilahang
sinultihan
kay
Bisaya
man
pod
sila
.
Ang
Peymeinade
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
293
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Alpes
-
Maritimes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Bahin
sa
Nasodnong
Parke
sa
Cévennes
naa
sulod
sa
Gard
.
Ang
nasodnong
awit
sa
Pilipinas
nagsugod
isip
martsa
nga
gikomisyon
ni
kanhi
pamuno
-
nasod
Emilio
Aguinaldo
kang
Julian
Felipe
,
alang
sa
proklamasyon
sa
kagawasan
sa
Pilipinas
niadtong
Hunyo
12
,
1898
.
Sa
wala
pa
kining
maong
martsa
,
may
lain
nang
gipahimo
si
Aguinaldo
apan
wala
kini
niya
maayoni
.
Ang
Dakbayan
sa
Isabela
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Basilan
sa
Pilipinas
.
Kini
mao
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
Basilan
.
Ang
dakbayan
nahimutang
sa
kinaamihanang
baybayon
sa
Basilan
.
Labang
sa
Strait
sa
Basilan
sa
amihanan
mao
ang
Dakbayan
sa
Zamboanga
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Dakbayan
sa
Isabela
may
populasyon
nga
73
,
032
ka
tawo
sa
13
,
753
ka
bubong
.
Ang
kapital
sa
usa
ka
arrondissement
gitawag
sous
-
préfecture
.
Kon
ang
usa
ka
arrondissement
naglakip
sa
kapital
sa
departamento
(
ang
préfecture
)
,
ang
maong
préfecture
mao
usab
ang
kapital
sa
arrondissement
,
ug
sa
samang
higayon
usa
usab
ka
sous
-
préfecture
.
Ang
tanang
probinsiya
ug
ang
pipila
ka
mga
dakbayan
may
bisan
usa
lamang
ka
congressional
district
.
Ang
matag
distrito
may
250
,
000
ngadto
500
,
000
ka
mga
tawo
.
Ang
Bouches
-
du
-
Rhône
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Kon
ang
usa
ka
dakbayan
may
dili
mokubos
200
,
000
ka
molupyo
(
sumala
sa
sertipikasyon
gikan
sa
Nasodnong
Opisina
sa
Estadistika
)
ug
kita
sa
miaging
tuig
nga
dili
mokubos
sa
P50
,
000
,
000
(
base
sa
mga
presyo
sa
tuig
1991
ug
sumala
sa
sertipikasyon
sa
tesorero
sa
dakbayan
)
kini
tawgong
labing
urbanisadong
dakbayan
.
Sa
dagan
sa
gubat
,
ang
mga
abyon
nagpabilin
sa
ilang
papel
isip
tigpaniid
,
tig
-
atake
,
tigbomba
,
ug
isip
suporta
sa
mga
tropa
sa
yuta
.
Apan
mas
gipadak
-
an
ang
ilang
kapasidad
sa
pagbuhat
niini
.
Aduna
usay
bag
-
ong
mga
papel
nga
gibuhat
ang
mga
abyon
,
sama
sa
airlift
,
ang
daling
pagpadala
sa
mga
tawo
,
ekipo
,
o
mga
materyal
sa
lain
-
laing
lugar
[
86
]
.
Gigamit
usab
ang
prinsipyo
sa
Estratihikong
pagpamomba
,
ang
pagbomba
sa
mga
sibilyan
nga
lugar
aron
madaot
ang
industriya
ug
ang
morale
sa
kaaway
.
[
87
]
Aron
mapakgang
ang
mga
abyon
sa
kaaway
,
gigamit
usab
ang
mga
teknolohiya
sama
sa
radar
,
ug
mga
anti
-
abyong
mga
armas
.
Pipila
sa
mga
inilang
mga
eroplano
nga
gigamit
sa
gubat
mao
ang
Messerchmitt
109
,
Supermarine
Spitfire
,
ug
ang
B29
Flying
Fortress
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Ang
Baranggay
Tibanga
mao
ang
puluy
-
anan
sa
Mindanao
State
University
-
Iligan
Institute
of
Technology
ug
Mindanao
Sanitarium
Hospital
.
Mao
sad
ang
puluy
-
anan
sa
tulo
ka
estasyon
sa
telebisyon
:
ABS
-
CBN
(
Channel
4
)
,
GMA
(
Channel
11
)
ug
Studio
23
(
Channel
26
)
.
Si
Bonifacio
usa
sa
duha
ka
di
-
opisyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Ang
IBC
-
13
Naga
teknikal
nga
nailhang
DWNC
-
TV
,
channel
13
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Intercontinental
Broadcasting
Corporation
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Toledo
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
na
pinulongan
sa
Siquijor
.
Ang
Boisset
-
lès
-
Montrond
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
670
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Kini
ang
281
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Haute
-
Vienne
sa
Pransiya
.
Sa
daghang
nanunghang
mga
bandang
Bisrock
,
maoy
maisip
nga
pioneering
ang
grupong
Missing
Filemon
,
Junior
Kilat
,
Aggressive
Audio
,
Phylum
,
Kabobo
,
Ossified
,
Assembly
Language
,
ug
uban
pang
Bisrock
bands
nga
nagmahal
sa
pinulongang
Binisaya
pinaagi
sa
musika
.
Sa
sensus
sa
1999
,
ang
INSEE
misampol
sa
380
,
000
ka
mga
hamtong
tawo
sa
tibuok
Metropolitan
nga
Pransiya
ug
nangutanan
kanila
og
mga
pangutana
kalabot
sa
sitwasyon
sa
ilang
pamilya
.
Lakip
sa
mga
sukna
mao
ang
kabahin
sa
pinulongan
nga
gigamit
sa
ilang
ginikanan
pagpakighinabi
kanila
sa
wala
pa
silay
lima
ka
tuig
.
Kini
ang
unang
higayon
gisulayan
ang
usa
ka
seryosong
pagkuha
og
estatistikal
nga
impormasyon
kabahin
sa
mga
inahang
dila
sa
Pransiya
.
Ang
mga
resulta
gipagawas
sa
Enquête
familiale
,
Insee
,
1999
.
 
–
Mga
Dakbayan
Ang
mga
tuig
human
sa
Ikaduhang
Gubat
nakakita
sa
pagsolidipikar
sa
kontrol
sa
pipila
ka
mga
gamhanang
pamilya
sa
lain
-
laing
dapit
sa
Sugbo
.
Sa
wala
pa
sila
mosikat
,
subidahon
kaayo
ang
agianan
nga
ilang
gisubay
.
Daghan
kaayo
ang
mga
hagit
nga
ilang
gidawat
ug
gisagubang
aron
lang
molampos
sila
sa
ilang
katuyoan
.
Nag
-
agi
silag
daghang
pagsulay
.
Nakasinati
silag
daghang
kakulian
sa
sinugdanan
tungod
kay
ang
katawhan
wala
man
dayon
makasagop
sa
kalidad
sa
musika
nga
ilang
gipakigbisogan
nga
mabanhaw
ug
molambo
pagbalik
,
ang
musikang
Bisaya
.
Ang
Missing
Filemon
pormal
nga
naorganisar
ug
natukod
niadtong
tuig
2003
.
Ang
kamatayon
o
pagkamatay
mao
ang
utlanan
sa
kinabuhi
sa
usa
ka
biyolohikal
nga
organismo
.
Daghan
ug
lainlain
ang
mga
butang
nga
moresulta
sa
kamatayon
,
apil
dinhi
ang
sakit
,
predasyon
,
pagkaguba
sa
puy
-
anan
,
senesensya
,
malnutrisyon
,
ug
aksidente
.
Ang
mga
prinsipal
nga
butang
nga
ikamatay
sa
tawo
sa
mga
ugmad
nga
nasod
mao
ang
mga
sakit
dala
sa
katigulangan
o
pagkatiguwang
(
aging
)
.
Ang
mga
tradisyon
ug
pagtuo
bahin
sa
kamatayon
kabahin
na
sa
kultura
ug
sentro
sa
mga
relihiyon
.
Ang
Purim
(
Inebreyo
:
פ
ּ
ו
ּ
ר
ִ
ים
,
"
Mga
Ripa
"
)
maoy
kasaulogan
sa
Hudayismo
.
Ohio
University
.
Opisyal
nga
websayt
PedroLinoAnacletoClemente
IEvaristoAlejandro
ISixto
ITelesporoHiginioPio
IAnicetoSoteroEleuteroVictor
IZeperinoCalixto
IUrbano
IPontianoAnteroFabianCornelioLucio
IEsteban
ISixto
IIDionysioFelix
IEutychianoCaioMarcelinoMarcelo
IEoebioMiltiadesSylvestro
I
Ang
kalan
-
on
namo
sa
matag
adlaw
ihatag
kanamo
karong
adlawa
,
ug
pasayloa
kami
sa
among
mga
sala
ingon
nga
nagapasaylo
kami
sa
mga
nakasala
kanamo
ug
dili
mo
kami
itugyan
sa
panulay
hinunoa
luwasa
kami
sa
daotan
.
Amen
Sa
panagtigom
sa
Disyembre
,
2005
,
nasabotan
nga
tugtan
si
Richel
Dorotan
nga
mag
-
organisa
og
sanga
sa
DFI
didto
sa
Luzon
.
nilang
Adam
,
Noah
,
Abraham
,
Moses
ug
Jesus
,
ug
uban
pa
.
[
19
]
Ang
teyolohiyang
Islamhon
nagkanayon
nga
ang
tanang
mensahero
gikan
ni
Adam
nagtudlo
sa
mensahe
sa
Islam
-
paghatag
sa
pagbuot
ngadto
sa
usa
ka
Ginoo
.
Ang
Islam
giingon
sa
Koran
nga
mao
ang
"
unang
kinaiyahan
nga
gihimo
sa
Ginoo
ang
katawhan
"
,
[
20
]
ug
ang
Koran
miingon
usab
nga
ang
tukmang
pangalang
Muslim
gihatag
ni
Abraham
.
[
21
]
Isip
makasaysayanon
nga
panghitabo
,
ang
Islam
gikan
sa
Arabiya
kaniadtong
sayong
ika
-
pito
ka
gatos
ka
tuig
.
[
22
]
Ang
mga
sulat
nga
Islamhon
mipahayag
nga
ang
Hudismo
ug
Kristiyanismo
mao
ang
sumosunod
sa
mga
tudlo
ni
Abraham
.
Ang
Koran
mitawag
sa
mga
Hudeyo
ug
Kristiyano
nga
"
Mga
Taw
sa
Libro
"
(
ahl
al
-
kitāb
)
,
ug
milahi
kanila
gikan
sa
mga
politiyesta
.
Ang
mga
Muslim
mituo
nga
bahin
sa
mga
nag
-
unang
kasulatan
,
ang
Tawrat
(
Torah
)
ug
ang
Injil
(
Maayong
Balita
)
,
nga
napusgay
na
sa
pagpasabot
,
sa
pagkasulat
kun
ingon
ang
duha
.
[
6
]
Ang
Ailly
-
le
-
Haut
-
Clocher
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
863
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Norala
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
San
Policarpo
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
Hulyo
7
ang
ika
-
188
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
177
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
San
Jose
may
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Si
Fernando
de
Magallanes
nakahuna
-
huna
og
teyoretikal
nga
ruta
nga
moagi
habagatan
sa
Habagatang
Amerika
.
Iya
kining
gipakita
sa
Hari
sa
Portugal
,
si
Hari
Manuel
I
,
apan
wala
kini
mauyoni
sa
Hari
.
Usa
sa
mga
hinungdan
mao
nga
naa
nay
rutang
gigamit
ang
mga
Portuges
,
ug
wala
silay
planong
morisgo
sa
pagpadala
'
g
ekspedisyon
nga
wala
pay
kasiguroan
.
Panabo
Ang
Lamenay
-
sur
-
Loire
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
76
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Sa
sayong
bahin
sa
dekada
90
ang
Sugbo
nahiagom
sa
katalagman
sa
Bagyong
Ruping
.
Kini
miresulta
sa
pagkatibuok
sa
ideya
sa
Republika
sa
Sugbo
dihang
ang
nasodnong
kagamhanan
sa
Manila
wala
makatabang
sa
lalawigan
tungod
sa
pagpakapuliki
niini
sa
mga
nanginahanglan
usab
og
tabang
gikan
sa
Luzon
.
Ang
Fonroque
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
212
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
—
Unang
artikulo
sa
Malukpanong
Deklarasyon
sa
Tawhanong
mga
Katungod
Abroad
:
Ang
La
Castellana
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Si
Papa
San
Telesforo
mao
ang
Santo
papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
gikan
niadtong
126
o
127
hangtod
niadtong
137
o
138
,
sa
panahon
sa
mga
Romahong
Emperador
nga
sila
si
Hadrian
ug
Antoninus
Pius
.
Siya
usa
ka
Griyego
.
Tungod
kay
naadto
na
ni
Magallanes
kaniadto
ang
Spice
Islands
sa
laing
ekspedisyon
bag
-
o
pa
ang
iyang
pakasadpan
nga
paglayag
,
siya
maoy
unang
tawo
nga
nakaagi
na
sa
tanang
meridyan
sa
kalibotan
.
1998
-
2000
:
Alfredo
Cabinatan
Ang
Églisolles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
255
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Puy
-
de
-
Dôme
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Malling
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
512
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Dakbayan
sa
Koronadal
nabahin
ngadto
sa
27
ka
barangay
.
Ang
ika
-
17
nga
kombensiyon
atol
sa
ika
-
34
nga
kasumaran
sa
BATHALAD
-
Sugbo
gipahigayon
niadtong
Septiyembre
30
-
Oktubre
1
,
2006
sa
Mountain
View
Resort
,
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Inutsitan
(
Inutsitan
:
Occitan
,
Lenga
d
'
òc
;
Iningles
:
Occitan
;
Kinatsila
:
occitano
)
maoy
usa
ka
pinulongang
Romano
nga
lumad
nga
gitabi
sa
Pransiya
,
Espanya
,
Italya
,
Monaco
.
Ang
Concepcion
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
6
,
900
ka
tawo
sa
1
,
487
ka
bubong
.
Ang
Airbus
S
.
A
.
S
usa
ka
tiggama
-
an
ug
mga
eroplano
nga
subsidaryo
sa
EADS
.
Kini
nagbasehan
sa
Toulouse
,
Pransya
.
Dako
kin
'
g
operasyon
sa
Uropa
,
ug
hapit
katunga
sa
mga
eroplanong
jet
sa
tibuok
kalibotan
ginama
sa
Airbus
.
Pariha
sa
tapay
sa
mga
manok
,
sa
taga
-
bukid
pa
,
Ang
Gennevilliers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
818
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Luok
sa
Manila
(
Ininggles
:
Manila
Bay
,
Tinagalog
:
Look
ng
Maynila
)
maoy
usa
ka
luok
nga
nahimutang
daplin
sa
pulo
sa
Luzon
,
sa
Pilipinas
.
Kini
usa
ka
natural
harbor
diin
nahimutang
ang
Dunggoanan
sa
Manila
.
Kiniy
inilang
usa
sa
mga
labing
nindot
nga
natural
harbor
sa
tibuok
Habagatang
-
Sidlakang
Asya
ug
sa
tibuok
kalibotan
.
Kini
adunay
gidak
-
on
nga
1
,
994
ka
kilometro
kuwadrado
(
769
.
9
ka
milya
kuwadrado
)
,
ug
baybayon
nga
190
ka
kilometro
(
118
.
1
ka
milya
)
ka
layo
.
Ang
iyang
entrada
19
ka
kilometro
lamang
ka
lapad
.
Gitung
-
an
niining
entrada
ang
lungsod
sa
Mariveles
sa
lalawigan
sa
Bataan
didto
sa
amihanan
,
ug
ang
Dakbayan
sa
Cavite
didto
sa
habagatan
.
Tunga
sa
maong
entradaha
adunay
upat
ka
mga
pulo
:
ang
Corregidor
,
ang
Carabao
Island
,
ang
El
Fraile
kun
Fort
Drum
,
ug
ang
La
Monja
.
Cite
error
:
<
ref
>
tags
exist
,
but
no
<
references
/
>
tag
was
found
Ang
Villars
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
697
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
DWTM
,
mas
nailhan
isip
Magic
89
.
9
,
maoy
estasyong
FM
sa
Manila
.
Mi
-
apil
si
Schirach
sa
usa
ka
Wehrjugendgruppe
(
pundok
sa
mga
kadeteng
sundalo
)
sa
edad
10
,
ug
mi
-
apil
sa
NSDAP
sa
tuig
1925
.
Gibalhin
siya
sa
Munich
,
ug
niadtong
1929
nahimong
lider
sa
Nationalsozialistischen
Deutschen
Studentenbund
(
NSDStB
,
Nasodnong
Liga
sa
Sosyalistang
Aleman
nga
mga
Tinun
-
an
)
.
Niadtong
1931
siya
maoy
nahimong
Reichsjugendführer
(
lider
sa
kabatan
-
onan
)
sa
NSDAP
,
ug
niadtong
1933
nahimong
pamuno
sa
Hitler
Jugend
ubos
sa
ranggo
nga
Gruppenführer
.
Nahimo
siyang
sekretaryo
sa
estado
niadtong
1936
.
P
:
Kordero
sa
Dios
Nga
nagawagtang
sa
Sala
sa
kalibutan
Ang
Cazeneuve
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
139
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gers
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Jasaan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
San
Francisco
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Lucio
IIEugenio
IIIAnastasio
IVAdriano
IVAlejandro
IIILucio
IIIUrbano
IIIGregorio
VIIIClemente
IIICelestino
IIIInosente
IIIHonorio
IIIGregorio
IXCelestino
IVInosente
IVAlejandro
IVUrbano
IVClemente
IVGregorio
XInosente
VAdriano
VJuan
XXINicolas
IIIMartin
IVHonorio
IVNicolas
IVCelestino
VBonifacio
VIIIBenedicto
XIClemente
VJuan
XXIIBenedicto
XIIClemente
VI
Kadaghanang
kongregasyon
naghimo
sa
mga
tigom
diha
sa
usa
ka
Kingdom
Hall
.
Sagad
nga
kini
sila
yanong
mga
estruktura
nga
tinukod
sa
boluntaryong
mga
Saksi
.
Dili
ka
makakita
ug
mga
imahen
,
mga
krusipiho
,
o
susamang
mga
butang
diha
sa
Kingdom
Hall
.
Ang
mga
galastohan
pagabayran
sa
boluntaryong
mga
donasyon
.
Ang
Grinyego
maoy
pinulongang
Indo
-
Uropanhon
.
(
CAL
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Laval
Agglomération
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
Bisaya
Magasin
nagadalit
og
desenteng
kalingawan
diha
sa
matulun
-
anong
mga
sugilanon
,
nobela
(
sa
prosa
ug
komiks
)
,
ug
mga
balak
nga
sinulat
sa
inilang
mga
literary
professional
nga
haom
alang
sa
kabataan
,
hamtong
,
ug
ilabi
na
sa
mga
estudyante
.
Lakip
sa
kontemporaryong
mga
magsusulat
nga
malanatong
miabod
sa
ilang
mga
sinulat
sa
Bisaya
mao
sila
si
Gremer
Chan
Reyes
,
Gumer
M
.
Rafanan
,
Junne
Cañizares
,
Marcelo
A
.
Geocallo
,
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
,
Ricardo
T
.
Hynson
,
Oliver
Flores
,
Satur
P
.
Apoyon
,
Uriel
Vallecera
,
ug
daghan
pa
.
(
Ubang
mga
magtatampo
anaa
sa
Talaan
sa
mga
magsusulat
nga
Bisaya
.
)
Ang
Boyer
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
126
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Ehipto
(
Ehiptohanon
:
Kemet
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Amihanang
Aprika
,
apil
ang
Sinai
Peninsula
nga
yutang
tulay
sa
Asya
.
Cairo
ang
iyang
kapital
.
Ang
mga
terminong
September
11
ug
9
/
11
gigamit
sa
medya
isip
minubo
sa
Septiyembre
11
,
2001
nga
pag
-
atake
sa
mga
terorista
sa
Estados
Unidos
.
Kini
ang
nagpasugod
sa
Gubat
sa
Terorismo
.
Ang
Pamuno
sa
Pilipinas
makigpulong
sa
Balay
-
Balaoranan
(
ang
Senado
ug
ang
Ubos
Balay
-
Balaoranan
nga
gingtigom
)
kabahin
sa
mga
suliran
,
laraw
,
ug
kalihokan
sa
kagamhanan
sa
milabayng
tuig
.
Mahimo
siyang
magsaad
o
magpahibalo
kaha
sa
iyang
mga
proyekto
o
kalihokan
sa
ginasugdan
o
umaabot
nga
tuig
.
Kining
pakigpulong
gisubayan
usab
sa
mga
komentador
sa
politika
ug
sa
panon
sanglit
maalam
gikan
niini
ang
opisyal
nga
baroganan
sa
Pamuno
ug
kagamhanan
sa
lainlaing
isyu
.
Ang
Boissy
-
Saint
-
Léger
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
120
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Kon
120
/
80
o
mas
ubos
pa
ang
sukod
,
anaa
sa
husto
ang
presyon
sa
dugo
.
Ipadayon
ang
pagbantay
sa
pagkaon
,
timbang
ug
moundang
sa
pagpanigarilyo
.
Susihon
ang
presyon
bisan
kausa
sa
usa
ka
tuig
.
Ang
Gard
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Hérault
,
Lozère
,
Aveyron
,
Bouches
-
du
-
Rhône
,
Vaucluse
,
ug
Ardèche
.
Ang
Sarthe
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Sarthe
.
 
 
 
 
 
 
 
 
Aklanon
Ang
Calabanga
may
48
ka
barangay
.
(
NANGU
)
:
I
-
ampo
kami
Santa
nga
Inahan
sa
Dios
,
Ang
Montdurausse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
218
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
iyang
ikaduhang
bolyum
sa
mga
balak
nagdalag
title
nga
Kasingkasing
sa
Panahon
,
Panahon
sa
Kasingkasing
,
ug
nanghinungod
sa
mga
kasinatian
sa
katawhan
sulod
sa
panahon
ni
Presidente
Cory
Aquino
labi
na
niadtong
gilusad
niya
ang
total
war
policy
.
Ang
Jasaan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
39
,
969
ka
tawo
sa
7
,
662
ka
bu
.
Si
Epifanio
de
los
Santos
y
Cristóbal
(
ika
-
7
sa
Hulyo
1871
–
ika
-
28
sa
Abril
1928
)
maoy
Pilipinong
magsasaysay
.
Sa
sine
,
ang
industriya
sa
pelikula
nagabase
sa
Hollywood
,
Los
Angeles
,
California
.
Ang
mga
estudyo
sa
pelikulang
Hollywood
nakakab
-
ot
og
kita
sa
pagpasalida
sa
mga
sinehan
sa
kalibotan
,
sama
sa
Star
Wars
(
1977
)
ug
Titanic
(
1997
)
.
Mga
aktor
nga
Amerikano
sama
ni
John
Wayne
ug
Marilyn
Monroe
nahimong
mga
ikono
ug
simbolo
sa
kulturang
popular
,
samtang
ang
mga
prodyuser
/
negosyanteng
si
Walt
Disney
lider
sa
kingkoy
o
karton
nga
pelikula
(
animated
film
)
.
Ang
kang
Orson
Welles
nga
Citizen
Kane
(
1941
)
pirme
gitan
-
aw
nga
mao
ang
labing
nindot
nga
pelikula
sa
tanang
panahon
.
Ang
mga
produkto
sa
sine
,
telebisyon
ug
uban
pang
medya
makita
sa
halos
tanang
nasod
.
Halos
tanang
aspeto
sa
popular
nga
kultura
sa
kalibotan
naimpluwensiyahan
sa
kulturang
popular
nga
Amerikano
:
ang
musika
,
sayaw
,
pagkaon
,
panapton
,
sports
,
ug
bisan
ang
batasan
.
Ang
pag
-
converge
sa
mga
gahom
nga
politikal
ug
ekonomikal
o
kultural
dili
unibersal
.
Ang
mga
tradisyonal
nga
kapital
puydeng
malabawan
sa
mga
karibal
nga
dakbayan
sama
sa
Nanjing
sa
Tsina
nga
nalupig
sa
Shanghai
ug
ang
La
Trinidad
sa
Benguet
nga
nalupig
sa
tapad
niining
Dakbayan
sa
Baguio
.
Ang
decline
sa
dinastiya
o
kultura
puyde
sab
rason
sa
pagkawala
sa
iyang
kapital
nga
dakbayan
,
sama
sa
nahitabo
sa
Babylon
.
Human
makapahigayon
og
ubay
-
ubay
nga
gigs
sa
nagkadaiyang
dapit
,
ang
Avlish
nakahukom
sa
pagtagik
og
kaugalingon
nilang
komposisyon
.
Kining
maong
lakang
maoy
nahimong
definition
sa
paghatag
nilag
mas
lawom
nga
kahulogan
sa
ilang
pagtaak
sa
kalibotan
sa
musika
.
Ang
mga
lokal
nga
medya
naglakip
ning
mosunod
:
Ang
Molles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
732
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
San
Jose
may
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
Marseille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
550
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Baba
sa
Rodano
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Si
Pilita
Corrales
maoy
Pilipinong
maghuhuni
.
Panabo
Kini
ang
kinatibuk
-
ang
mensahe
sa
editoryal
sa
unang
gula
sa
Dagang
Magasin
:
Si
Papa
Juan
XII
mao
ang
ika
-
130
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Agapeto
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Benedicto
V
.
Anjou
mao
ang
kanhing
kondado
(
county
)
(
c
.
880
)
,
dukado
(
duchy
)
(
1360
)
ug
probinsiya
nga
nasentro
sa
dakbayan
sa
Angers
sa
Balye
sa
Loire
sa
kasadpang
Pransiya
.
Ang
teritoryo
niini
karon
hapit
mao
ang
gilangkoban
sa
departamento
sa
Maine
-
et
-
Loire
.
Samtang
didto
sa
Italya
,
si
Heneral
Bonaparte
nakaimpluwensiya
sa
politikang
Pranses
.
Aduna
siyay
duha
ka
pamantalaan
,
ang
tuyo
para
sa
iyang
mga
sundalo
,
apan
mabasa
pod
sulod
sa
Pransiya
.
Ang
Rodano
-
Alpi
gitibuok
ning
mosunod
nga
mga
rehiyon
:
Ang
Concepcion
may
25
ka
barangay
.
Si
Albert
Speer
(
natawo
isip
Berthold
Konrad
Hermann
Albert
Speer
,
[
1
]
Marso
19
,
1905
-
Septiyembre
1
,
1981
)
usa
ka
Alemang
arkitekto
,
ug
nahimong
Ministro
sa
Armamento
ug
Produksyong
Panggubat
niadtong
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
alang
sa
Ikatulong
Reich
.
Si
Speer
maoy
pamunong
arkitekto
ni
Adolf
Hitler
sa
wala
pa
siya
gitudlo
isip
ministro
.
Giila
isip
"
ang
Nazi
nga
nangayo
'
g
pasaylo
"
,
[
2
]
iyang
gidawat
ang
responsibilidad
didto
sa
Husay
sa
Nuremberg
ug
sa
iyang
mga
memoir
alang
sa
mga
krimen
sa
rehimeng
Nazi
.
Kon
miapil
ba
siya
sa
Holocaust
,
o
kon
nasayod
ba
gani
siya
,
nagpabiling
gilalisan
sa
mga
eksperto
karon
.
Ang
Matanzas
usa
ka
dakbayan
ug
munisipyo
sa
nasod
sa
Cuba
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
sa
Matanzas
.
Ang
Finistère
(
Breton
:
Penn
-
ar
-
Bed
)
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
Brittany
.
Ang
lungsod
,
kon
moabot
na
sa
hustong
gidaghanon
sa
tawo
ug
gidak
-
on
sa
kita
(
may
kriterya
usab
kabahin
sa
langyab
kun
area
)
,
mahimong
dakbayan
pinaagi
sa
pagpasar
sa
usa
ka
balaod
sa
Kongreso
.
Ang
pilosopiya
ni
Eliyyahu
Koren
bahin
sa
siddur
,
ug
pati
na
usab
sa
maẖzor
,
puwede
ma
-
summarize
sa
iyang
pahayag
nga
,
"
The
prayers
are
presented
in
a
style
that
does
not
encourage
habit
and
hurry
,
but
rather
inspires
the
worshipper
to
engage
both
mind
and
heart
in
prayer
.
"
Dahil
diri
,
ang
Siddur
Koren
gigamit
og
subdued
ug
eleganteng
layout
sa
kabuoan
,
[
5
]
ug
gigamit
og
format
nga
lineang
-
balak
sa
daghan
sa
mga
kasamang
ampo
.
[
6
]
Ang
Hinabangan
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
12
,
120
ka
tawo
sa
2
,
176
na
bubong
.
Plantilya
:
ASEAN
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
8
ka
mga
barangay
.
Ang
mga
dakbayan
nga
walay
kaugalingong
tsarter
giilang
komponent
nga
dakbayan
sa
lalawigan
diin
sila
mahisakop
.
Ang
mga
botante
sa
maong
mga
dakbayan
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
ilang
lalawigan
.
Usab
,
ang
ilang
mga
balaodon
gikinahanglang
ipadala
sa
konseho
sa
lalawigan
aron
aprobahan
.
Ang
mga
dakbayan
sa
Mandaue
,
Toledo
,
Lapulapu
,
ug
Danao
mga
komponent
nga
dakbayan
sa
Lalawigan
sa
Sugbo
.
Ang
Plaridel
nabahin
ngadto
sa
33
ka
barangay
.
Ang
Cabusao
may
9
ka
barangay
.
Ang
Habagatang
Koreya
mao
ang
nasod
sa
habagatang
bahin
sa
peninsula
sa
Koreya
,
sa
Sidlakang
Asya
.
Si
Manuel
Leuterio
de
Castro
maoy
Pilipinong
brodkaster
para
sa
ABS
-
CBN
ug
kanhing
Puli
Pangulo
sa
Pilipinas
,
gikan
2004
hantod
2010
.
Ang
Cordoba
may
13
ka
barangay
.
Walay
eskwelahang
pampubliko
ang
karaang
Roma
.
Ang
mga
bata
makat
-
on
pinaagi
sa
pagtudlo
sa
mga
ginikanan
ra
.
Ang
uban
mutungha
sa
mga
eskwelahang
pribado
.
Sila
pagatudlo
-
an
sa
pagbasa
,
pagsulat
,
pagihap
pinaagi
sa
Numerong
Romano
,
ug
sa
pasiunang
pamalaod
.
Ang
mga
adunahang
pamilya
kasagaran
mopalit
ug
mga
Griyegong
ulipon
,
kinsa
kasagaran
mas
maalamon
pa
kaysa
ilang
mga
amo
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Sa
teyatrong
Pasipiko
,
mipadayon
ang
mga
Amerikano
sa
ilang
pagsulong
sa
Pilipinas
,
diin
nakuha
na
nila
ang
Leyte
sa
kataposan
sa
1944
.
Gisulong
nila
ang
Luzon
niadtong
Enero
1945
,
ug
ang
Mindanao
niadtong
Marso
.
Napildi
usab
sa
mga
Briton
ug
mga
Tsino
ang
mga
Hapon
didto
sa
amihanang
Burma
gikan
niadtong
Oktubre
hangtod
Marso
,
dayon
miabante
ang
mga
Briton
didto
sa
Rangoon
niadtong
Mayo
3
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Samar
.
PedroLinoAnacletoClemente
IEvaristoAlejandro
ISixto
ITelesporoHiginioPio
IAnicetoSoteroEleuteroVictor
IZeperinoCalixto
IUrbano
IPontianoAnteroFabianCornelioLucio
IEsteban
ISixto
IIDionysioFelix
IEutychianoCaioMarcelinoMarcelo
IEoebioMiltiadesSylvestro
I
Kini
ang
262
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Yvelines
sa
Pransiya
.
Ang
Meursault
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
538
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Polanco
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Ikanapulo
nga
editor
:
Santiago
R
.
Pepito
,
Jr
.
(
1995
-
2001
)
;
mga
sakop
sila
si
Oliver
Flores
,
Loreto
C
.
Sardovia
,
Mariano
Y
.
Mañus
,
Jr
.
,
Renato
“
Dodong
”
Quimno
(
nakaalagad
lag
kadiyot
)
,
Uriel
Vallecera
,
ug
Edgar
S
.
Godin
.
(
Human
kang
Pepito
wala
nay
gipuli
pagka
editor
-
in
-
chief
ug
maoy
nahimong
hepe
de
biyahe
ang
labing
senior
nga
sakop
sa
staff
)
.
Ang
mga
operasyon
sa
kining
tugpahanan
ibalhin
ngadto
sa
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Laguindingan
sa
Misamis
Oriental
inig
mahuman
na
ang
paggama
,
apil
pud
ang
Tugpahanan
sa
Lumbia
didto
sa
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
Hinapos
sa
tuig
1989
dihang
nagkapundok
ang
mga
magsusulat
sa
Sinugboanon
nga
sila
si
Edgar
A
.
Alosbaños
,
Ernesto
A
.
Amatiaga
,
Sam
Costanilla
,
Frank
Sakristan
(
PSK
)
,
Romulus
G
.
Cabahug
(
PSK
)
,
Ritchie
"
Pete
"
Mendoza
,
Jose
Tomarong
ug
Pedro
F
.
Lomoljo
.
Ang
maong
panag
-
abot
didto
mahitabo
sa
Pete
'
s
Kitchen
sa
Dalan
Pelaez
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
ubos
sa
pagdapit
ni
Mlbn
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
Sa
maong
panagkita
,
gipasabot
ni
Kilaton
ang
iyang
plano
sa
pag
-
organisa
og
usa
ka
pundok
nga
manguna
sa
pag
-
amuma
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
22
ka
mga
barangay
.
Ang
Calatrava
usa
ka
ika
-
usa
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
74
,
623
ka
tawo
sa
15
,
151
ka
bubong
.
Ang
Imperyong
Akadyo
maoy
imperyo
nga
nakasentro
sa
dakbayan
sa
Agadé
.
Bisan
pa
niini
,
nakalayag
sila
niadtong
Septiyembre
20
niadtong
tuiga
.
Si
haring
Manuel
I
sa
Portugal
nagpadala
og
gamay
'
ng
pundok
aron
sa
paggukod
kang
Magallanes
,
apan
nakaipsot
siya
.
Ang
Mindanao
mao
ang
ikaduhang
kinadak
-
ang
pulo
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
tulo
ka
mga
pundok
sa
mga
pulo
sa
nasod
;
ang
laing
duha
mao
ang
Luzon
ug
ang
Kabisay
-
an
.
Ang
rehiyon
unang
naabot
sa
mga
[
[
Arabo
]
ug
Malay
nga
mipasabwag
sa
tinuhoang
Islam
sa
ika
-
13
siglo
.
Misunod
ang
mga
Katsila
sa
ulahing
bahin
sa
ika
-
16
nga
siglo
ngadto
sa
sayong
bahin
sa
ika
-
17
nga
siglo
.
Ang
mga
prayle
unang
misabwag
sa
Katolisismo
sa
maong
pulo
sa
tuig
1622
.
Ang
Payao
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
036
ka
tawo
sa
5
,
381
ka
bubong
.
Lucio
IIEugenio
IIIAnastasio
IVAdriano
IVAlejandro
IIILucio
IIIUrbano
IIIGregorio
VIIIClemente
IIICelestino
IIIInosente
IIIHonorio
IIIGregorio
IXCelestino
IVInosente
IVAlejandro
IVUrbano
IVClemente
IVGregorio
XInosente
VAdriano
VJuan
XXINicolas
IIIMartin
IVHonorio
IVNicolas
IVCelestino
VBonifacio
VIIIBenedicto
XIClemente
VJuan
XXIIBenedicto
XIIClemente
VI
Ang
Mutia
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
9
,
806
ka
tawo
sa
1
,
889
ka
bu
.
Ang
bagyo
niadtong
Disyembre
26
,
1999
miresulta
sa
lima
ka
kamatayon
sa
Seine
-
et
-
Marne
.
Ang
Dimasalang
usa
ka
ikalimang
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
550
ka
tawo
sa
4
,
367
ka
bubong
.
Usa
sa
mga
nag
-
unang
atraksiyon
mao
ang
[
[
Reims
]
,
diin
nahimutang
ang
tradisyonal
nga
katedral
diin
ang
mga
hari
sa
Pransiya
koronahan
.
Ang
Pléhédel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
085
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Human
sa
kamatayon
ni
Tecson
,
napili
nga
sunod
modumala
sa
DFI
si
Kol
.
Rodulfo
A
.
Vaño
(
2005
-
hangtod
sa
kasamtangan
)
.
Ang
Septiyembre
26
ang
ika
-
269
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
96
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
lungsod
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
lungsod
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
Mackenheim
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
682
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
mga
kastilyo
sa
Joux
ug
Besançon
duha
sa
labing
importanteng
mga
destinasyon
.
Ilang
gigamit
ang
ilang
gahom
aron
mohimo
'
g
usa
ka
purga
,
diin
daghang
mga
senador
ug
mga
lider
ang
nawagtanga
'
g
gahom
,
samtang
ang
uban
gipatay
.
Ang
unang
nakatilaw
niini
mao
ang
mga
senador
nga
mitabang
sa
pagpatay
kang
Julius
Caesar
.
Habagatang
Asya
(
o
Subkontinente
sa
Indya
)
Ang
Saint
-
Martial
-
de
-
Nabirat
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
512
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Sa
tinuohang
Katoliko
,
sa
wala
pa
gihimo
ang
katawhan
,
ang
Ginoo
mihimo
og
espirituhanong
binuhat
nga
gitawag
nga
anghel
aron
mamahimo
niyang
tig
-
alagad
ug
mensahero
.
Ang
mga
anghel
imortal
,
ug
nagbaton
og
kaalam
ug
pagbuot
.
Sa
usa
ka
hitabo
nga
nailhang
"
pagkatagak
sa
mga
anghel
"
,
usa
ka
bahin
sa
mga
anghel
ang
mipili
nga
mosukol
sa
buot
sa
Ginoo
ug
iyahang
paghari
.
Ang
Agosto
29
ang
ika
-
241
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
124
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
pagkabuta
o
pagkahanap
sa
panan
-
aw
maoy
resulta
sa
pagbara
o
pagbuto
sa
gagmay
nga
mga
ugat
sulod
sa
mata
.
Sa
pagtungtong
na
niya
sa
first
year
,
nagsulat
siyag
mubong
sugilanon
nga
iyang
gitaytolag
Hinog
nga
Santol
.
Pero
sa
dihang
diha
na
siya
sa
college
,
nalumay
siya
sa
pinulongang
Ingles
ug
mao
nay
iyang
gikalingawan
ang
pagsulat
-
sulat
og
balak
sa
Iningles
.
Sa
panagtigom
sa
Disyembre
,
2005
,
nasabotan
nga
tugtan
si
Richel
Dorotan
nga
mag
-
organisa
og
sanga
sa
DFI
didto
sa
Luzon
.
Ang
Hernani
gitukod
sa
tuig
1850
ni
Miguel
Candido
na
taga
Guiuan
.
Ang
Hernani
,
gihimong
lungsod
pinaagi
sa
Royal
Order
sa
4
sa
Enero
,
1864
.
Ang
mga
Ebangheliko
ug
mga
pundamentalista
wala
magbuhat
og
pagbunyag
sa
bata
ug
wala
usab
motuo
nga
ang
pagbunyag
gikinahanlan
alang
sa
kaluwasan
(
usa
ka
sakramento
)
.
Hinuon
,
giisip
nila
nga
ang
pag
-
angkon
ug
pagpaila
nga
uban
siya
ni
Jesu
Cristo
hangtod
sa
iyang
kamatayon
,
nga
mipakita
og
kabag
-
ohan
ug
bag
-
ong
kinabuhi
sa
Ginoo
,
sa
pagkabanhaw
ni
Jesu
Cristo
.
Miawhag
sila
sa
mga
bata
ug
hamtong
nga
"
mamahimong
Kristohanon
"
pinaagi
sa
"
pagdawat
ni
Jesu
Cristo
nga
Ginoo
ug
Manluluwas
,
"
ug
sa
pagtuman
sa
desisyon
sa
Pagbunyag
sa
Mituo
.
Kaning
mga
pundoka
migamit
sa
pahayag
nga
"
born
-
again
"
(
Juan
3
:
3
)
sa
pagpasabot
aron
mahimong
Kristohanon
.
Daghang
mga
Kristohanon
mituo
nga
ang
dalan
sa
Kaluwasan
pinaagi
kang
Jesu
Cristo
(
Anak
sa
Dios
)
(
Juan
14
:
6
)
.
Mituo
sila
nga
ang
tanan
makasasala
ug
kinahanglan
mag
-
usab
.
Ang
ubang
mga
Kristohanon
mituo
nga
ang
pagbunyag
wala
gikinahanglan
aron
maluwas
,
apan
usa
ka
pagpakita
nga
mag
-
usab
ka
sa
imong
kinabuhi
ug
mopuyo
kon
unsa
ang
buot
sa
Dios
nimo
.
Ang
mga
Katoliko
mituo
nga
ang
pagbunyag
gikinahanglan
aron
maluwas
ug
makaluwas
kini
gikan
sa
ilang
mga
sala
.
 
–
Mga
Dakbayan
Ang
Monnetay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
19
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Manila
Bulletin
Publishing
Corporation
usa
ka
kompaniya
sa
pamantalaan
sa
Pilipinas
.
Nagmabungahon
ang
pag
-
antos
ni
Don
Vicente
.
Sa
hinay
-
hinay
nga
pagsaka
sa
kinitaan
sa
iyang
mantalaan
,
nakahimo
na
siya
sa
pagkuha
og
mga
tawo
nga
sinuholan
.
Sa
kaayo
ug
walay
sagabal
nga
lakaw
sa
“
Nueva
Fuerza
”
ug
“
Bag
-
ong
Kusog
,
”
natukod
niya
ang
iyang
kaugalingong
patikanan
,
ang
“
The
Cebu
Press
”
ug
nakapamalit
na
siya
og
duha
ka
dagkong
makina
alang
sa
pagpatik
pinalihok
sa
elektrisidad
.
Ang
Arcueil
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
334
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Plailly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1580
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Oise
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
tinuohan
sa
ubang
denominasyong
Kristiyano
nagkalahi
sa
Romano
Katoliko
sa
nagkalain
-
laing
ang
-
ang
.
Ang
Sidlakang
Ortodoksiyang
tinuohan
nagkalahi
sa
isyu
sa
pagkadili
makasaypanon
sa
papa
,
ang
pamahayag
nga
pilyoki
ug
ang
imakulada
konsepsiyon
ni
Maria
,
apan
managsama
gihapon
.
Lahi
-
lahi
ang
tinuohan
sa
mga
simbahang
Protestante
,
apan
ang
kasagaran
nga
lahi
sa
mga
Katoliko
mao
ang
awtoridad
sa
Papa
ug
ang
tradisyon
sa
simbahan
,
apil
usab
ang
buluhaton
ni
Maria
ug
ang
mga
santos
,
ang
buluhaton
sa
pari
,
ug
mga
hisgotanan
labot
sa
grasya
,
maayong
buhat
ug
kaluwasan
.
Ang
lima
ka
mga
sola
ang
gisulayan
sa
pagpadayag
sa
mga
kalahian
.
Ang
DZRH
-
TV
maoy
kanhing
estasyong
pantelebisyon
sa
Manila
Broadcasting
Company
sa
Pilipinas
gikan
1960
hangtod
1972
.
Ang
Bussy
-
Albieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
448
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Niadtong
Hunyo
22
,
1941
,
tulo
ka
milyong
sundalong
Aleman
ang
miatake
sa
Unyong
Sobyet
,
usa
ka
paglapas
sa
kasabotan
sa
non
-
agresyon
ni
Hitler
ug
ni
Stalin
.
Dako
ang
yutang
nakuha
sa
mga
Aleman
sa
unang
bahin
sa
opensiba
,
apan
nahunong
nag
mga
Alemanniadtong
Disyembre
1941
tungod
sa
grabeng
Tingtugnaw
sa
Rusya
ug
sa
gihugtang
pagsukol
sa
mga
Ruso
.
Ang
mga
ngalan
sa
mga
napulog
-
usa
ka
bulan
sa
talamdagang
Ebreo
gihango
gikan
sa
Inakadyo
,
nga
nakuha
niadtong
panahon
sa
pag
-
eksilyo
sa
mga
Hudiyo
sa
Babilonya
,
ug
dili
makita
bisan
asa
sa
Bibliya
.
Adunay
duha
ka
orden
ang
talamdagan
:
usa
ka
sibil
usa
ka
pangrelihyon
.
Nakaparentesis
ang
mga
dagwayng
Inebreo
.
Chile
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Amerika
.
Ang
Santo
Tomas
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
84
,
367
ka
tawo
sa
16
,
810
ka
bubong
.
Ang
lalawigan
mismo
naglakip
sa
mga
pulo
sa
Sugbo
,
Mactan
,
Malapascua
(
Logon
,
Daanbantayan
,
Bantayan
,
Olango
,
ug
Camotes
.
Kakontemporaryo
niya
sila
si
Gumer
M
.
Rafanan
,
Arturo
Peñaserada
,
ug
Marcelo
A
.
Geocallo
.
Watson
,
A
.
M
(
1983
)
,
‘
Agricultural
Innovation
in
the
Early
Islamic
World
’
,
Cambridge
University
Press
Ang
Cleppé
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
404
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Dihang
nailhan
si
Yoyoy
sa
iyang
kantang
“
Magellan
”
niadtong
mga
1970
’
s
nga
girekord
sa
tag
-
iya
sa
kompaniya
sa
bus
diin
usa
siya
ka
drayber
,
nagtuo
ang
Kabisay
-
an
nga
didto
siya
magsugod
sa
pagkanta
-
kanta
.
Daghan
na
diay
ang
nanghitabo
sa
iyang
kinabuhi
una
siya
mangalagad
pagka
drayber
sa
usa
ka
trak
de
pasahero
sa
Bohol
.
Natawo
sa
Calape
,
Bohol
,
usa
ka
seryosong
pagka
tawo
si
Yoyoy
.
Bata
pa
lang
siya
,
may
hilig
na
siya
sa
musika
.
Samtang
nagkadako
,
nahiuban
siya
sa
pagpangharana
ug
pakig
-
inom
nga
inubanan
sa
pagkinantahay
.
Nagasangpit
Kami
Kanimo
,
nga
mga
hininginlang
nga
Hinapos
sa
tuig
1989
dihang
nagkapundok
ang
mga
magsusulat
sa
Sinugboanon
nga
sila
si
Edgar
A
.
Alosbaños
,
Ernesto
A
.
Amatiaga
,
Sam
Costanilla
,
Frank
Sakristan
(
PSK
)
,
Romulus
G
.
Cabahug
(
PSK
)
,
Ritchie
"
Pete
"
Mendoza
,
Jose
Tomarong
ug
Pedro
F
.
Lomoljo
.
Ang
maong
panag
-
abot
didto
mahitabo
sa
Pete
'
s
Kitchen
sa
Dalan
Pelaez
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
ubos
sa
pagdapit
ni
Mlbn
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
Sa
maong
panagkita
,
gipasabot
ni
Kilaton
ang
iyang
plano
sa
pag
-
organisa
og
usa
ka
pundok
nga
manguna
sa
pag
-
amuma
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Time
after
time
,
pirate
assaults
forced
the
people
to
evacuate
to
safer
places
.
Even
as
they
thought
they
were
already
out
of
danger
,
marauders
would
still
besiege
their
colony
.
The
inhabitants
had
to
move
further
inland
and
to
the
hills
.
Ang
Pas
-
de
-
Jeu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
359
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Deux
-
Sèvres
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
Saint
-
Riquier
-
ès
-
Plains
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
513
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Ang
mga
gahom
nga
Axis
,
bisan
pa
niini
,
nakapadayon
sa
ilang
mga
opensiba
.
Hapit
na
masakop
sa
mga
Hapon
ang
tibuok
Silangang
-
Habagatan
Asya
uban
ang
gagmay
nga
mga
kapildihan
sa
pagkatapos
sa
Abril
niadtong
1942
.
Ilang
gigukod
ang
mga
ALyado
pagawas
sa
Burma
,
ug
nakadaop
sab
sila
'
g
daghang
mga
piniriso
didto
sa
Pilipinas
,
Malaya
,
ug
sa
Singapore
.
[
32
]
Ilang
gibombahan
ang
base
-
militar
sa
Darwin
,
Australya
,
ug
usab
nakapa
-
unlod
og
pipila
ka
barko
dili
lamang
sa
Pearl
Harbor
,
kon
dili
apil
na
usab
sa
Dagat
sa
Habagatang
Tsina
,
Dagat
nga
Java
,
ug
sa
Dagat
Indiyan
.
[
33
]
Niadtong
panahona
,
ang
tinood
lamang
nga
kadaogan
batok
sa
mga
Hapon
mao
ang
pagpakgang
sa
ilang
mga
take
sa
Changsha
sa
sayong
Enero
,
1942
,
[
34
]
ug
usa
ka
saykolohikal
nga
pag
-
atake
tungod
sa
usa
ka
pagbomba
sa
Tokyo
,
ang
kapital
sa
Hapon
niadtong
Abril
.
[
35
]
Ang
San
Benito
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
4
,
750
ka
tawo
sa
896
ka
bubong
.
Ang
pulong
capital
gikan
sa
Linatin
nga
caput
nga
ang
gipasabot
"
ulo
"
ug
ang
kaparehong
termino
nga
kapitolyo
mireper
sa
nangunang
bilding
sa
panggobyerno
.
 
Malayo
-
Polynesiano
Simple
lang
panapot
sa
mga
Romanhon
,
kasagaran
ginama
sa
wool
ug
linen
.
Ang
pangunang
sapot
alang
sa
babaye
ug
lalaki
mao
ang
tunic
.
Kini
nagbitay
sa
tuhod
o
ubos
pa
,
ug
mahimo
usab
nga
sanina
-
pangkatulog
.
Ibabaw
sa
tunic
ang
mga
lalaki
magsul
-
ob
ug
toga
,
samtang
palla
ang
isapaw
sa
mga
babaye
.
Ang
duha
ka
sanina
morag
dako
nga
panapton
nga
magbitay
libot
sa
lawas
.
Ang
mga
lalake
kasagaran
puti
ang
sanina
,
apan
ang
mga
adunahan
adunay
biyoleta
nga
tumoy
ang
puti
nga
sapot
.
Ang
mga
babaye
mahimong
magsul
-
ob
ug
nagkanaiyang
kolor
.
Si
Napoleon
giduol
sa
usa
sa
mga
direktor
,
si
Sieyès
,
kinsa
nangayo
og
suporta
aron
sa
paglusad
og
usa
ka
kudeta
.
Ang
maong
laraw
giapilan
sa
ubang
direktor
sama
nila
ni
Lucien
Bonaparte
,
Roger
Ducos
,
ug
si
Talleyrand
.
Ang
orihinal
nga
plano
ni
Sièyes
mao
ang
pagsolo
sa
kontrol
sa
gobyerno
.
BombonBulaCalabanga
Sa
Asya
,
bisan
sa
pipila
ka
opensiba
sa
duha
ka
pundok
,
na
stalemate
ang
gubat
tali
sa
Tsian
ug
sa
Hapon
niadtong
1940
.
Sa
Agosto
niadtong
tuiga
,
milusad
og
usa
ka
opensiba
sa
Tungang
Tsina
;
isip
balos
,
gipatuman
sa
mga
Hapon
ang
pipila
ka
brutal
nga
mga
polisiya
sa
ilang
mga
nasakp
nga
mga
teritoryo
,
aron
mapagamyan
ang
motabang
sa
mga
Komunista
.
[
16
]
Ang
mga
nagsakang
tensyon
tali
sa
mga
Komunista
ug
mga
pwersang
nasyonalista
maoy
nakahunong
sa
ilang
pagtinabangay
,
ug
kini
misangpot
sa
dugo
-
ong
hitabo
niadtong
Enero
1914
.
[
17
]
Ang
logoramo
usa
ka
sinulat
nga
karakter
nga
nagpakita
og
kompleto
mga
pulong
.
Sagad
sa
mga
Ininsik
nga
karakter
giisip
nga
logogramo
.
Binisayang
Sinugboanon
ang
pinulongan
sa
upat
sa
mga
lungsod
sa
Biliran
ug
Binisayang
Winaray
ang
pinulongan
sa
uban
.
Ang
Pantukan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Tago
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
29
,
721
ka
tawo
sa
5
,
563
ka
bubong
.
Ang
Clarin
nga
kaniadto
Loculan
sa
panahon
sa
mga
Katsila
,
usa
ka
ikaupat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
29
,
712
ka
tawo
sa
6
,
094
ka
bubong
.
Ang
lungsod
sa
Leyte
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Bisan
sa
kabatan
-
on
pa
sa
DFI
,
nakapasiugda
na
kinig
daghang
tigi
sa
sinulatay
.
Nakapasundayag
na
sag
konsiyerto
,
nakapahigayog
mga
pasinati
sa
panulat
,
nakapaaprobar
og
resolusyon
sa
konseho
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
sa
pagbunyag
og
S
.
D
.
Tecson
Street
nga
gipahinungod
pagpasidungog
sa
banggiitang
Bisayistang
Sugboanon
,
si
anhing
Segundino
Devibar
Tecson
,
ang
gibantog
nga
S
.
D
.
Tecson
sa
radyo
kaniadto
.
Ang
Violay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
425
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
La
Chabanne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
215
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Usa
ka
lungsod
na
ang
Iligan
sa
Lalawigan
sa
Misamis
sa
tuig
1832
.
Apan
,
wala
silay
kaugalingong
pangdumala
sa
relihiyon
tungod
kay
banin
pa
kini
sa
Cagayan
de
Oro
,
ang
kaulohan
sa
lalawigan
.
Sa
tuig
1903
,
ang
Lalawigan
sa
Moro
namugna
na
ug
gihimo
ang
Iligan
isip
kaulohan
sa
Distrito
sa
Lanao
.
Pagka
tuig
1907
,
ang
kaulohan
sa
Distrito
sa
Lanao
gibalhin
sa
Dansalan
(
ang
Dakbayan
sa
Marawi
karon
)
.
[
2
]
Ang
orihinal
nga
plano
alang
sa
tigi
sa
sinulatay
mao
nga
kini
himoong
tinuig
.
Apan
gumikan
sa
kalisod
usahay
sa
pagpangalap
og
ikapremyo
sa
tigi
may
mga
tuig
nga
wala
kini
ikapahigayon
.
Ang
abjad
nga
pamaagi
sa
pagsulat
nahiangay
agayod
sa
batadilan
-
ong
pagkamugna
sa
mga
pinulongan
gigamit
pagsulat
ini
.
Kini
tungod
kay
ang
mga
pulong
sa
maong
mga
pinulongana
gikan
usa
ka
pulong
nga
nagsakop
sa
mga
(
kasagaran
)
tulo
ka
mga
patingog
,
ang
mga
katingog
gigamit
aron
pag
-
ila
og
kausaban
sa
ulahing
bahin
sa
pulong
kun
mga
kinuhang
porma
.
Sama
na
lang
sa
Arabikong
ugat
nga
ذبح
(
moalay
)
mamahimong
mausab
ang
porma
sama
sa
ذ
َ
ب
َ
ح
(
siya
mialay
(
lalake
)
)
,
ذ
َ
ب
َ
ح
ْ
ت
َ
(
ikaw
(
panlalakeng
inusara
)
mialay
)
,
ذ
َ
ب
َ
ّ
ح
(
siya
miihaw
)
,
ي
ُ
ذ
َ
ب
َ
ّ
ح
(
moihaw
siya
(
lalake
)
)
,
ug
م
َ
ذ
ْ
ب
َ
ح
(
ihawan
)
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
1966
.
Ang
pamintal
,
sa
literal
nga
pagsabot
,
mao
ang
pagbutang
sa
pintal
ngadto
sa
papel
,
kambas
,
o
bungbong
.
Hinuon
,
kon
gamiton
sa
sentidong
artistiko
,
kini
nagpasabot
sa
paghimo
sa
maong
aktibidad
kauban
ang
pagdrowing
,
komposisyon
,
ug
uban
pang
makatahomanong
konsiderasyon
aron
ipakita
ang
usa
ka
ekspresibo
ug
konseptuwal
nga
intensiyon
sa
pintor
.
Ang
pamintal
gigamit
usab
aron
ipakita
ang
mga
relihiyosong
ideya
.
Ang
Pantao
Ragat
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
474
ka
tawo
sa
2
,
627
ka
bubong
.
Ang
Marso
25
ang
ika
-
25
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
281
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Manglieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
421
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Puy
-
de
-
Dôme
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Blaye
-
les
-
Mines
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
227
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
GMA
Network
(
PSE
:
GMA7
ug
GMAP
)
maoy
Pilipinhong
kompaniyang
multimedyos
.
Ang
Ariège
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Ariège
.
Ang
La
Chamba
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
56
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Uban
sa
pagkahuyang
sa
kampanya
sa
Ehipto
,
ug
sa
nagtubo
nga
kagubot
balik
sa
Pransiya
,
mihukom
si
Napoleon
sa
pagbalik
sa
Paris
niadtong
Agosto
1799
.
Iyang
gibilin
ang
iyang
kasundalohan
ubos
ni
Heneral
Kleber
.
Ang
Grand
-
Rullecourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
351
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Sa
tuig
2003
,
ika
-
2
nga
milenyum
BK
nga
radiocarbon
nga
napetsang
mga
simbolo
nga
Jiahu
nga
pagsulat
nga
gikulit
sa
mga
kabhang
sa
pawikan
ang
nakit
-
an
sa
China
.
Kining
mga
kabhanga
nakit
-
an
nga
gilubong
uban
sa
mga
bahin
sa
taw
sa
24
nga
Neyolitikong
mga
lubnganan
nga
nakub
-
koban
sa
[
[
Jiahu
[
[
,
lalawigan
sa
Henan
,
amihanang
China
.
Sumala
sa
ubang
arkeyologista
ang
pagsulat
sa
mga
kabhang
naa
'
y
kaingnan
sa
ika
-
2ng
milenyum
BK
nga
Orakulong
bukog
nga
pagsulat
.
[
1
]
Others
,
[
2
]
Ang
uban
hinuon
mipahayag
nga
ang
mga
yanong
heyometrikong
desinyo
nga
ingon
niatong
sa
mga
Kabhang
sa
Jiahu
dili
maingon
nga
daang
pagsulat
.
Ang
Billy
-
Montigny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
126
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Dakbayan
sa
Oroquieta
usa
ka
ikatulong
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
Misamis
Occidental
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
59
,
843
ka
tawo
sa
12
,
417
ka
bubong
.
Ang
plasma
nga
dugo
gitibuok
sa
tubig
uban
ang
mga
protina
,
asin
ug
uban
pa
;
kini
mikabat
og
mga
55
%
sa
dugo
by
volume
.
Ang
mga
mamal
dunay
pulang
dugo
,
tungod
sa
hemoglobin
.
Ang
Dakbayan
sa
Malaybalay
usa
ka
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
.
Maoy
nag
-
unang
pamusong
atraksiyon
ning
mabugnawng
siyudad
sa
tunga
sa
lasang
-
sa
-
mga
-
pino
ang
Kaamulan
Festival
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
123
,
672
ka
tawo
sa
23
,
522
ka
bubong
.
Ang
Noirlieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
122
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Siddúr
Kóren
maoy
banay
sa
mga
siddur
nga
gipublikar
sa
Koren
Publishers
Jerusalem
gikan
1981
.
[
4
]
Ang
Côte
-
d
'
Or
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
Dakbayan
sa
Iligan
nabahin
ngadto
sa
44
ka
baranggay
.
Ang
pulong
'
relihiyon
'
misulod
sa
pinulongang
Sinugboanon
pinaagi
sa
Kinatsilang
re
·
li
·
gión
.
Ang
Hudaismong
Askenasi
ang
tipo
sa
Hudaismo
sa
mga
Hudiyong
naggikan
sa
amihanang
Uropa
.
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Ang
San
Isidro
usa
sa
mga
lungsod
sa
kasadpang
dapit
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
.
Mao
ra
kini
ang
lungsod
sa
pulo
sa
Samar
nga
Sinugboanon
ang
pinulongan
.
Ang
ubang
lungsod
nga
nahisakpan
sa
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
nga
Sinugboanong
Binisaya
ang
pinulongan
mao
ang
mga
pulo
-
lungsod
sa
San
Antonio
ug
San
Vicente
.
Ang
Agri
-
Fair
usa
ka
ekonomikanhong
pasundayag
nga
nahimo
nang
kabahin
sa
Kaamulan
Festival
matag
tuig
.
Nakatabang
kini
pagpabarog
sa
lokal
nga
negosyo
,
mipalambo
ug
mihatod
niini
ngadto
sa
usa
ka
malamposong
panginabuhian
.
Ang
matag
booth
sa
Agri
-
Fair
puno
sa
nagkalainlaing
mga
garments
/
RTWs
,
sapatos
,
potted
plants
/
orchids
,
mga
pagkaon
ug
ilimnon
,
mga
native
ug
imported
delicacies
,
fancies
/
ethnics
,
furnitures
,
anaa
usab
ang
taas
nga
han
-
ay
sa
mga
prutas
,
lagutmon
,
humay
,
mais
,
seedlings
ug
uban
pang
mga
produkto
sa
kaumahan
.
Ginasalmotan
kini
sa
kalungsoran
,
kagamhanang
lokal
ug
probinsiyal
,
mga
pribadong
sektor
ug
ahensiya
sa
Bukidnon
,
ingon
man
mga
negosyanteng
gikan
sa
ubang
lalawigan
.
Ang
kasaysayan
sa
maong
kalihokan
nagsugod
sa
sayong
bahin
sa
pagdumala
sa
mga
Amerikano
sa
maong
nasod
,
dihang
mitumaw
ang
Partido
Federalista
nga
nanawagan
sa
paghimo
sa
Pilipinas
nga
usa
ka
estado
sa
Estados
Unidos
.
Ang
Romanhong
pari
nga
si
Hipolito
maoy
labing
misupak
sa
usa
ka
Doktrinang
Logos
nga
mi
-
emphasize
sa
kalahian
sa
mga
Persona
sa
Trinidad
.
Siya
mitudlo
nga
ang
"
Divine
Logos
"
nga
nahimong
tawo
diha
ni
Kristo
lahi
ra
sa
Dios
,
ug
maoy
"
mediary
"
tali
sa
Dios
ug
sa
mga
ginama
sa
Dios
.
Kini
nga
doktrina
nga
iyang
gitudlo
maoy
sinugdan
sa
kalibog
,
ug
pipila
ka
mga
pagtulon
-
an
ang
migawas
aron
pagsupak
niini
.
Kini
nga
mga
doktirna
,
kinsa
misupak
kang
Hipolito
,
gitawag
og
"
Monarkiyanismo
"
,
kinsa
mitudlo
nga
aduna
lamay
"
sole
deity
"
ang
Dios
Amahan
,
ug
nga
si
Kristo
usa
ka
manipestasyon
sa
Dios
sa
pamaagi
(
modus
)
sa
"
union
"
sa
tawhanong
kinaiya
.
Aduna
usay
mga
Modalista
ug
mga
Partipasyano
,
ug
ingon
nila
nga
dili
ang
Anak
sa
Dios
kundili
ang
Amahan
mao
ang
gilansang
sa
krus
.
Si
Papa
Ceferino
wala
mangisog
sa
pag
-
uwang
sa
ilang
mga
kasungian
.
Kay
wala
man
makatubag
sa
mga
argumento
ni
hipolito
,
si
Ceferino
simpleng
mitubag
nga
siya
mituo
sa
usa
ka
Dios
,
ug
kang
Ginoong
JesuCristo
,
ug
nga
ang
Anak
,
dili
ang
Amahan
,
maoy
namatay
.
[
5
]
Ang
Pinta
gikan
sa
pulong
'
Pintados
'
,
ang
konsepto
sa
Nabingkalan
Tattoo
Festival
,
samtang
ang
flores
gikan
sa
Kinatsilang
pulong
alang
sa
bulak
nga
maoy
tema
sa
Dances
of
Flowers
.
Sumala
sa
banabana
sa
Huly
2005
,
5
,
264
,
000
ang
populasyon
ang
mayoriya
(
76
.
1
 
%
)
mga
Muslim
.
Ang
pag
-
usab
sa
kinaiya
,
bisyo
ug
pagkaon
usahay
dili
igo
sa
pagkontrolar
sa
alta
presyon
.
Makaayo
nga
magpakonsulta
sa
doktor
aron
madapatan
sa
haom
nga
tambal
.
Daghan
ang
matang
sa
tambal
ug
nagkalainlain
ang
paagi
niini
sa
pagpugong
sa
pagtaas
sa
presyon
sa
dugo
.
Ang
Abril
22
ang
ika
-
112
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
253
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
tambal
epektibong
magpaubos
sa
presyon
.
Ang
imong
doktor
mopasabot
kanimo
sa
tambal
nga
gihatag
ug
ang
di
maayong
mga
epekto
niini
.
Dili
makasinati
og
“
side
effect
”
sa
tambal
ang
kadaghanan
,
apan
kon
dunay
masinati
nga
lahi
o
mas
grabe
ang
masinati
nimo
human
motomar
sa
naasoyng
tambal
,
ipahibalo
dayon
kini
sa
imong
doktor
.
Ang
Lianga
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
014
ka
tawo
sa
4
,
713
ka
bubong
.
Sa
pag
-
abot
na
sa
Nobyembre
,
na
-
isolate
na
sa
mga
Aleman
ang
mga
Sobyet
ngadto
sa
upat
ka
"
bulsa
"
ngadto
sa
sapa
sa
dakbayan
.
Mano
-
maong
nagsangka
ang
mga
Aleman
ug
Sobyet
sa
tinguhang
makontrol
ang
mga
dalan
,
mga
balay
,
ug
mga
pabrika
.
Nagmadaugon
na
unta
ang
mga
Aleman
,
apan
miabot
ang
tingtugnaw
.
Sa
rusya
,
diin
hapit
75
%
sa
yuta
ang
yelo
sa
tibuok
tuig
,
grabe
kaayo
ang
tingtugnaw
.
Sa
dihang
miyelo
subang
Volga
,
busa
napasulod
sa
mga
Sobyet
ang
ilang
mga
supply
ug
mga
armas
latas
sa
mituskig
nga
suba
.
Mikontra
-
atake
dayon
ang
mga
Sobyet
niadtong
Nobyembre
19
,
ug
niadtong
Nobyembre
23
,
ila
na
silang
naalirongan
.
(
CAA
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Avignon
,
gimugna
2001
.
Ang
mayoriya
sa
mga
komyun
niini
atua
mahimutang
sa
departamento
sa
Vaucluse
.
Ang
Siocon
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
699
ka
tawo
sa
5
,
942
ka
bu
.
Ang
siyensiyang
katilingbanon
kun
siyensiyang
sosyal
(
Iningles
:
social
sciences
o
social
studies
)
gitibuok
sa
mga
disiplinang
akademiko
sa
arte
ug
humanidades
mahitungod
sa
pagtuon
sa
kinabuhing
katilingbanon
sa
mga
pundok
sa
katawhan
,
mananap
ug
indibidwal
apil
ang
mga
pagtuon
sa
antropolohiya
,
arkeyolohiya
,
pagtuong
komunikasyon
,
pagtuong
kultural
,
demograpiya
,
ekonomiks
,
heyograpiyang
pangkatawhan
,
kasaysayan
,
linggwistiks
,
pagtuong
medya
,
siyensiyang
politikal
,
sikolohiya
,
social
work
,
ug
sosyolohiya
.
Ang
Septiyembre
25
ang
ika
-
268
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
97
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Silago
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Kining
lungsod
nahimutangan
sa
daplin
sa
dagat
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
486
ka
tawo
sa
2
,
286
ka
bubong
.
Ang
Loreto
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
8
,
751
ka
tawo
sa
1
,
840
ka
bubong
.
Si
Napoleon
,
tungod
sa
ilang
halangdong
kaagi
ug
mga
kaila
sa
gobyerno
,
nakaangkon
og
mas
daghang
oportunidad
sa
mas
maayo
nga
pag
-
eskuyla
.
Niadtong
Mayo
15
,
1779
,
sa
edad
nga
nuybe
,
siya
misulod
sa
Pranses
nga
akademiya
militar
sa
Brienne
-
le
-
Château
,
usa
ka
gamayng
lungsod
duol
sa
Troyes
.
Apan
kinahanglan
una
siyang
magtuon
og
Prinanses
para
madawat
,
pero
sa
tibuok
niyang
kinabuhi
Italyano
ang
accent
sa
iyang
Prinanses
.
Sa
paggradwar
niya
niadtong
1784
,
miapil
siya
sa
banggiitang
École
Royale
Militaire
sa
Paris
,
diin
natapos
niya
ang
baleg
duha
ka
tuig
nga
pagtuon
sulod
lang
sa
usa
ka
tuig
.
Bisan
tuod
og
Nabal
ang
una
niyang
hilig
,
apan
artileriya
ang
iyang
gikuha
sa
École
Militaire
.
Ang
Vannes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
56
,
440
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
DWVN
-
TV
,
channel
45
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Gateway
UHF
Broadcasting
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
transmitter
nahimutang
sa
Sumulong
Highway
,
Block
5
,
Brgy
.
Sta
.
Cruz
,
Dakbayan
sa
Antipolo
.
Sinugboanon
ang
lumad
na
pinulongan
sa
Dakbayan
sa
San
Carlos
.
Usa
kini
sa
mga
dakbayan
ug
lungsod
sa
Negros
Occidental
na
Sinugboanon
ang
pinulongan
Tungod
sa
iyang
dakong
kaalam
ug
kahibalo
,
nagtudlo
na
siya
'
g
Pilosopiya
sa
panuigon
nga
20
anyos
didto
sa
Barcelona
.
Pag
-
abot
niyag
30
anyos
,
miadto
siya
sa
Bologna
aron
makakuha
ug
Doctorate
sa
Pamalaud
nga
Canon
ug
Sibil
.
Ang
tinuohan
usa
ka
tawhanong
penomena
nga
lisod
hatagag
sayong
depinisyon
.
Kini
sagad
nga
nagpasabot
sa
usa
ka
pundok
sa
mga
pagtuo
ug
hinunahunaan
kalabot
sa
usa
ka
butang
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
,
tawo
(
tinuod
o
hinimo
-
himo
)
o
sistema
sa
paghunahuna
nga
giilang
supernatural
o
sagrado
ug
ang
moralidad
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ritwal
nga
may
kalabotan
sa
maong
pagtuo
o
sistema
sa
paghunahuna
.
Kini
sagad
gamiton
isip
pagtuo
.
Ang
Hulyo
29
ang
ika
-
210
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
155
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Siya
ang
Pamuno
sa
BATHALAD
sa
tuig
1992
-
93
.
Si
Napoleon
I
(
Agosto
15
,
1769
-
Mayo
5
,
1821
)
,
(
natawo
isip
Napoleone
di
Buonaparte
apan
giilisag
Napoleone
di
Buonaparte
)
[
1
]
,
usa
ka
militar
ug
politikal
nga
lider
sa
Pransiya
.
Dako
ang
iyang
nausab
sa
modernong
Kasaysayan
sa
Uropa
,
ug
sa
pamaagi
sa
pakiggubat
.
Siya
usa
ka
heneral
sa
Rebolusyong
Pranses
,
tagdumala
sa
Pransiya
isip
Unang
Konsul
sa
republikang
Pranses
,
Emperador
sa
Pransiya
,
Hari
sa
Italya
,
Tigpatunga
sa
Kompederasyong
Swiso
,
ug
Protektor
sa
Kompederasyon
sa
Rin
.
Ang
labing
inilang
estatuwa
niya
mao
ang
"
Augustus
sa
Prima
Porta
"
didto
sa
mga
Museyo
sa
Batikano
.
Pundok
2
Ang
Boulogne
-
Billancourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
743
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Kon
ibase
sa
arya
,
ikaduha
sa
labing
gamay
nga
kontinente
ang
Uropa
.
Kini
adunay
arya
nga
10
,
400
,
000
km
²
,
mas
dako
'
g
gamay
sa
kontinente
sa
Australya
.
Kini
ang
kinatas
-
an
nga
dalan
sa
Sugbo
.
Sa
iyang
pagka
tawo
ug
pagka
magsusulat
,
naangkon
niya
kining
mosunod
nga
malahalong
mga
pasidungog
:
Una
kining
nadungog
niadtong
entrada
ug
tunga
-
tungang
bahin
sa
dekada
'
90
.
Apan
dili
pa
Bisrock
ang
termino
niini
kaniadto
.
Ubos
pa
kini
sa
gitawag
og
Bugs
Underground
Sound
Movement
nga
gipasiugdahan
ni
DJ
Bernie
Quiros
a
.
k
.
a
.
Ka
Pedro
sa
99
.
5
RT
FM
Radio
Station
.
Nakapahigayon
na
silag
daghang
gigs
sa
nagkadaiyang
mga
venue
.
Ang
giisip
nilang
major
gigs
sa
banda
mao
ang
ilang
pasundayag
sa
lungsod
sa
Naga
,
Talisay
City
,
sa
Calajoan
sa
lungsod
sa
Minglanilla
ug
sa
Inayagan
nga
nahisakop
sa
lungsod
sa
Naga
.
Nakapasundayag
na
usab
sila
sa
Handuraw
Events
Café
diin
nakiglahugay
sila
sa
daghang
dekalibreng
BisRock
nga
mga
banda
.
Nakapasundayag
na
usab
sila
sa
CTS
-
S
.
Nagbalik
-
balik
na
sila
pag
-
perform
sa
maong
mga
venue
.
Andorra
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Uropa
.
Si
Godin
unang
napatikan
niadtong
1997
sa
panabang
ni
Fidel
B
.
Mag
-
usara
(
PSK
)
.
Sa
tuig
1998
,
gitawagan
siya
sa
Liwayway
Publishing
,
Inc
.
(
kanhi
nanag
-
iya
sa
Bisaya
Magasin
)
aron
paalagaron
sa
Bisaya
.
Ang
Caribbean
(
Dutch
:
Cariben
o
Caraïben
,
mas
komun
:
Antillen
;
Prinanses
:
Caraïbe
o
mas
komun
:
Antilles
;
Kinatsila
:
Caribe
)
mao
ang
maislang
dagat
nga
tropikal
kung
diin
nahimutang
ang
rehiyon
sa
Caribbean
,
usa
ka
subrehiyon
sa
Amihanang
Amerika
.
Nahimutang
ang
rehiyon
sa
habagatang
-
sidlakan
sa
kontinente
sa
Amihananang
Amerika
,
sidlakan
sa
Amerika
Sentral
,
ug
paamihanan
ug
pakasadpan
gikan
sa
kontinente
sa
Habagatang
Amerika
.
Ang
Pederasyong
Ruso
(
Rinuso
:
Российская
Федерация
,
"
Rossijskaja
Federacija
"
)
mao
ang
pinakadakong
nasod
sa
kalibotan
nga
adunay
17
,
075
,
400
kilometro
kwadrado
nga
yuta
.
Ang
teritoryong
gingsakopan
gikan
sa
Uropa
hangtod
sa
Sidlakang
Asya
.
Ang
maong
nasod
may
142
milyones
ka
tao
,
ika
-
9
pinakadaghan
sa
tibook
kalibutan
.
Si
Ciro
ang
Bantogan
(
Pinersyano
:
کوروش
بزرگ
,
Kurowsh
-
e
Bozorg
)
maoy
emperador
ug
pundador
sa
Imperyong
Persyano
.
Ang
Mornand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
300
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Si
Papa
Juan
X
mao
ang
ika
-
122
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Lando
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Leo
VI
.
Ang
Campania
usa
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
Italya
.
Ang
dakbayan
sa
Napoles
maoy
ulohan
sa
rehiyon
.
Sa
iyang
pagpadagan
sa
“
Nueva
Fuerza
”
nga
nag
-
inusara
inabagan
lang
sa
bugtong
ug
dili
hitupngang
magtatambag
ug
magtatabang
,
ang
binati
niyang
kapikas
,
nakapadasig
kaniya
kay
sa
unang
bulan
,
nakahipos
silang
magtiayon
og
P250
human
nila
kabayri
ang
tanang
nagasto
lakip
ang
bayad
sa
patikanan
.
Sa
ikaduhang
bulan
,
nahimo
na
kining
kapin
sa
P300
.
Ug
sa
gidangtan
nag
tunga
sa
tuig
ang
kinabuhi
sa
mantalaan
,
nakahipos
silag
dili
mokubos
sa
P700
ang
matag
bulan
.
Sa
sayong
bahin
sa
ika
-
13
nga
siglo
,
ang
mga
molupyo
sa
duha
sa
ikatulong
bahin
sa
Jura
nagtabi
sa
pinulongang
Franco
-
Provençal
.
Kini
padayong
gitabi
sa
mga
rural
nga
dapit
hangtod
sa
ika
-
20
nga
siglo
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Ang
Dakbayan
sa
Passi
nabahin
ngadto
sa
51
ka
barangay
.
Ang
Madridejos
may
14
ka
barangay
.
Sa
siglo
19
,
ang
repormistang
si
Mariano
Ponce
migamit
og
alyas
,
"
Kalipulako
"
,
isip
usa
sa
iyang
sudonim
.
[
4
]
Ang
1898
Deklarasyon
sa
Kagawasan
sa
Pilipinas
usab
mitawag
kang
Lapulapu
isisp
"
Hari
Kalipulako
de
Maktan
"
.
[
5
]
Ang
Pasidungog
sa
mga
Magsusulat
sa
Habagatang
-
Sidlakang
Asya
kun
Pasidungog
WRITE
(
Iningles
:
S
.
E
.
A
.
Write
Award
)
usa
ka
tinuig
nga
pasidungog
alang
sa
mga
magsusulat
ug
magbabalak
sa
Habagatang
-
Sidlakang
Asya
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
19
ka
mga
barangay
.
Ang
tumong
sa
orihinal
nga
krusada
mao
ang
pagbawi
sa
Jerusalen
ug
sa
Balaang
yuta
,
apan
tungod
sa
mga
maharlika
nahimong
mas
politikal
inay
relihiyoso
nga
gubat
.
Usa
ka
ehemplo
mao
ang
Ika
-
upat
nga
Krusada
,
nga
misimang
hinuon
ngadto
sa
Constantinople
ug
gisakop
kini
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Caen
la
Mer
,
gimugna
sa
2002
.
Mapil
si
Speer
sa
Partidong
Nazi
niadtong
1931
.
Nailhan
siya
sa
partido
tungod
sa
iyang
kamaayo
sa
natad
sa
artkitektura
,
ug
nahiapil
siya
sa
mga
suod
nga
higala
ni
Hitler
.
Gikomisyon
siya
sa
diktador
sa
pagdisenyo
sa
pipila
ka
mga
istruktura
,
apil
na
niini
ang
Reich
Chancellery
(
opisina
sa
Chancellor
sa
Alemanya
)
ug
ang
Zeppelinfeld
,
diin
gipahigayon
ang
tinuig
nga
rally
sa
Nuremberg
.
Giplaraw
usab
ni
Speer
nga
himoong
pag
-
usab
ang
Berlin
base
sa
usa
ka
engrandeng
plano
uban
ang
dagkong
mga
edipisyo
,
lapad
nga
mga
dalan
,
ug
modernong
sistema
sa
transportasyon
.
Niadtong
Abril
30
,
1945
,
human
ang
dugoong
sangka
sa
kadalanan
sa
Berlin
,
nagpakamatay
si
Hitler
pinaagi
sa
pagpusil
sa
iyang
kaugalingon
agi
sa
baba
,
samtang
nagpaak
sa
kapsula
sa
cyanide
.
[
3
]
[
4
]
Ang
lawas
ni
hitler
ug
sa
iyang
asawasnga
si
Eva
Braun
(
kinsa
iyang
gipakaslan
niadtong
Abril
29
)
gibutang
sa
usa
ka
bomb
crater
ug
gisunog
.
[
5
]
[
6
]
Ang
mga
mosunod
sagad
ilakip
sa
mga
arte
:
Ang
tet
(
Inebreyo
:
ט
;
Inarabigo
:
ﻁ
,
ṭā
’
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
abugida
usa
ka
alpabetikong
sistema
sa
pagsulat
kansang
mga
simbolo
nagrepresentar
og
mga
patingog
nga
naa
'
y
lain
-
laing
katingog
nga
mamahimong
mabutang
ug
diin
ang
pag
-
usab
sa
batakang
simbolo
nagpasabot
og
laing
mga
katingog
gawas
sa
masunod
ini
.
Sa
iyang
pag
-
adto
,
misulay
siya
pagsulod
sa
Academy
of
Fine
Arts
sa
Vienna
,
apan
wala
siya
dawata
.
Gisultian
nila
si
Hitler
nga
dili
siya
maayo
sa
pagpintal
,
apan
ang
iyang
talento
anaa
sa
arkitektura
.
Human
sa
rekomendasyon
sa
akademiya
,
nakaamgo
usab
si
Hitler
sa
maong
talento
,
gani
,
human
ang
pagbasay
-
bansay
,
mahimo
niyang
drowingon
ang
usa
ka
edipisyo
gamit
lang
ang
iyang
panumduman
.
Sa
paglayang
minamahal
.
Digos
"
|
30
Ang
Lavezares
may
26
ka
barangay
.
Ang
Tongkil
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
933
ka
tawo
sa
2
,
591
ka
bubong
.
Ang
Saint
-
Didier
-
sur
-
Rochefort
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
428
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
MGA
MISTERYO
SA
KASAKIT
(
Martes
ug
Biyernes
)
Kultura
(
gikan
sa
Kinatsila
nga
gikan
sa
Linatin
cultura
nga
gikan
sa
colere
,
ang
gipasabot
"
pagkultibar
"
o
pag
-
alima
)
mireper
sa
mga
aktibidad
sa
katawhan
ug
sa
mga
simbolo
nga
mihatag
og
importansya
sa
maong
aktibidad
.
Ang
mga
nagkalainlaing
depinisyon
sa
"
kultura
"
nahitabo
depende
sa
teyoretikal
nga
gibasehan
sa
pagsabot
,
o
sa
kriteriya
niini
.
Ang
E
!
maoy
Amerikanhong
kutay
pantelebisyon
.
Ang
Esssone
gimugna
gikan
sa
sidlakang
bahin
sa
kanhi
departamento
sa
Seine
-
et
-
Oise
niadtong
Enero
1
,
1968
sumala
sa
balaod
nga
gipagawas
niadtong
Enero
10
,
1964
ug
sa
décret
d
'
application
(
giya
sa
pagpahamtang
sa
usa
ka
balaod
)
niadtong
Pebrero
26
,
1965
.
Ma
.
Rosario
G
.
Pino
ug
Virgilio
Pino
III
,
Ma
.
Fe
G
.
Fajardo
ug
Tranquilino
Fajardo
,
Jr
.
;
Jeremy
S
.
Garcia
,
Melva
S
.
Jimenez
ug
Servando
Jimenez
,
Jr
.
;
Marianito
S
.
Dabuet
II
,
Marianne
Ivy
S
.
Dabuet
,
April
Joy
S
.
Fuentes
,
Irene
Faith
S
.
Fuentes
,
Ma
.
Rhona
Khai
S
.
Fuentes
,
Brian
Suello
,
Archiev
Suello
,
Nena
Mae
Suello
,
Kevin
Klyde
Suello
,
Kenneth
Earl
Suello
,
Elcise
Leonor
Suello
,
Johndel
Roi
Pino
,
Jeffrel
Ian
Pino
,
Josua
Vincent
Fajardo
,
Stephanie
Fajardo
,
Mark
Fajardo
ug
Servando
Jimenez
III
.
—
Adunay
kaugalingong
industriya
sa
sine
,
mga
mantalaan
ug
panginabuhi
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
nga
walay
labot
sa
bisan
unsang
gitukod
sa
Manila
niadtong
unang
katunga
sa
ika
-
20ng
katuigan
.
Sa
pagdeklarar
sa
Tinagalog
isip
Nasodnong
Pinulongan
sa
Pilipinas
niadtong
1935
,
nagsugod
ang
pagpaubos
sa
opisyal
nga
dungog
sa
Binisaya
isip
kulturanhong
pinulongan
.
Inigtapos
sa
EDSA
Revolution
,
nianang
huyang
pa
ang
nasodnong
kagamhanan
,
giigo
ang
tibuok
nasod
sa
Bagyong
Ruping
(
Internasyonal
:
Supertyphoon
Mike
)
tuig
1990
.
Niadtong
nangayo
og
tabang
ang
Sugbo
sa
nasodnong
kagamhanan
,
dili
napatuman
kanang
pangayo
kay
naglisod
usab
ang
Manila
,
ilabi
na
kay
aduna
pay
linog
nga
miigo
sa
Luzon
.
Busa
naningkamot
ang
lokal
nga
gobyerno
sa
Sugbo
pagpabarog
sa
dakbayan
ug
sa
iyang
kaugalingong
ekonomiya
.
Kanang
pag
-
asdang
sa
ekonomiya
sa
Sugbo
ginganlan
og
Ceboom
,
ug
nahimo
ang
Sugbo
isip
usa
ka
mauswag
nga
dakbayan
,
gawas
sa
Manila
.
Ang
Aurora
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
42
,
820
ka
tawo
sa
8
,
329
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Mati
nabahin
ngadto
sa
26
ka
barangay
.
Ang
Eritrea
maoy
usa
ka
nasod
sa
amihanang
Sidlakang
Aprika
.
Asmara
ang
iyang
kapital
.
Ang
Capoocan
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Ang
Kinatsila
gigamit
sa
mga
mestiso
nga
komunidad
.
Ang
Iningles
ang
gigamit
sa
edukasyon
,
medya
,
komersiyo
,
ug
kagamhanan
.
Ang
Inintsek
gigamit
sa
mga
komunidad
sa
mga
Intsek
.
Ang
Oktubre
10
ang
ika
-
283
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
82
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Naka
-
abot
ang
ekspidesyon
sa
ekwador
niadtong
Pebrero
13
,
1521
.
Niadtong
Marso
6
,
naabot
nila
ang
Marianas
ug
ang
Guam
.
Gitawag
ni
Magallanes
ang
Guam
nga
"
Pulo
sa
mga
Layag
"
tungod
sa
daghang
mga
gagmay
'
ng
barkong
adunay
layag
.
Pero
giusab
niya
kini
ngadto
sa
"
Isla
Ladrones
"
o
pulo
sa
mga
kawatan
,
tungod
kay
daghang
mga
sakyanan
sa
Trinidad
ang
nakawat
didto
.
Ang
Batanes
nabahin
ngadto
sa
unom
(
6
)
ka
lungsod
.
Ang
Dakbayan
sa
Iligan
adunay
mga
bangko
aron
moalagad
sa
mga
kinahanglan
sa
dakbayan
ug
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
.
Mao
ni
ang
nagsunod
:
Kining
maong
libro
giabagan
sa
tanang
mga
tagsulat
ug
gipatik
ni
Abelardo
R
.
Gallardo
sa
kaugalingon
niyang
imprentahan
,
ang
Photto
News
Publishing
House
nga
nahimutang
sa
Taytay
,
Rizal
.
Ang
Mambajao
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Camiguin
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
806
ka
tawo
sa
5
,
978
ka
bubong
.
Kini
ang
474
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Hautes
-
Pyrénées
sa
Pransiya
.
Plantilya
:
Pampanga
Ang
Dakbayan
sa
Cadiz
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Ang
Basses
-
Pyrénées
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Guyenne
,
Béarn
,
ug
Gascony
.
Gilakip
usab
niini
ang
tulo
ka
tradisyonal
ng
lalawigan
sa
amihanang
Nasod
Basque
:
Labourd
,
Soule
ug
Basse
-
Navarre
.
Ang
pinulongan
usa
ka
sistema
sa
komunikasyon
.
Ang
pasulti
ug
pasulat
nga
pinulongan
sa
tawo
mahimong
matawag
nga
usa
ka
sistema
sa
mga
simbolo
ug
sa
mga
lagda
nga
naglatid
unsaon
paggamit
kining
maong
mga
simbolo
.
Gibase
sa
silabiko
:
Anatolian
 
·
Cuneiform
 
·
Dongba
script
 
·
Maya
 
·
Tangut
script
 
·
YiGibase
sa
Ininsik
:
Chinese
characters
(
Traditional
 
·
Simplified
)
 
·
Chữ
Nôm
 
·
Hanja
 
·
Geba
 
·
Jurchen
 
·
Kanji
 
·
Khitan
 
·
Zhuang
Ang
Malay
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
519
ka
tawo
sa
4
,
747
ka
bubong
.
May
unom
ka
mga
village
nga
Pranses
ang
naguba
sa
Unang
Gubat
Kalibotanon
nga
wala
gayod
mabalik
sa
pagpatindog
.
Kining
unom
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
ug
naguba
sa
Gubat
sa
Verdun
sa
tuig
1916
.
Human
sa
gubat
,
nadesisyonan
nga
ang
mga
yuta
nga
nalakip
sa
nagubang
mga
komyun
dili
ibalhin
ngadto
sa
laing
komyun
.
Kining
maong
mga
komyun
walay
bisan
usa
ka
molupyo
,
ug
gidumala
sa
konseho
nga
may
tulo
ka
miyembro
ug
pinili
sa
préfet
sa
Meuse
:
Si
Claus
Schenk
Graf
von
Stauffenberg
(
1907
-
Hulyo
20
,
1944
)
usa
ka
koronel
nga
Aleman
kinsa
misulay
ug
patay
sa
Alemang
Diktador
nga
si
Adolf
Hitler
.
Si
Stauffenberg
usa
ka
koronel
sa
opisyong
Aleman
kinsa
sa
una
misuporta
kang
Hitler
,
apan
na
-
usab
tungod
sa
brutal
nga
pamaagi
sa
Nazismo
.
Ang
Lungsod
sa
Biliran
nabahin
sa
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Matod
sa
Katolikong
doktrina
,
ang
sinugdan
sa
simbahan
masubay
,
agi
sa
suksesyong
apostoliko
,
ngadto
sa
kinaunhang
komunidad
nga
gitukod
ni
Jesus
pinaagi
sa
iyang
pagkonsekrar
kang
San
Pedro
,
kinsa
giisip
nga
unang
Papa
.
Ang
misunod
nga
kasaysayan
naglambigit
na
sa
simbahan
ug
sa
dagkong
panghitabo
sa
Kasaysayan
sa
Uropa
.
Ang
simbahan
nakaapekto
ug
nakausab
sa
kinabuhi
sa
daghang
mga
tawo
ug
pagtuo
sa
mga
Kristiyano
ug
mga
dili
Kristiyano
sulod
sa
hapit
duha
ka
libo
ka
tuig
.
Sa
pagkapukan
sa
Imperyong
Romano
,
ang
simbahan
maoy
mipuli
pagkupot
sa
sulo
sa
sibilisasyon
.
Ang
ika
-
11
nga
siglo
maoy
nakasaksi
sa
panagbuwag
sa
Simbahan
sa
Silangang
Ortodokso
ug
sa
mga
Romano
Katoliko
.
Ang
mga
lakang
sa
panaghiuli
maoy
nakatukod
sa
Silangang
Rito
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
,
ang
simbahan
miagi
ug
daghang
reporma
isip
tubag
sa
Protestanteng
Repormasyon
.
Ang
Dakbayan
sa
El
Salvador
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Plantilya
:
Coor
title
dm
Ang
simbahan
nagtudlo
nga
kini
gipreserba
gikan
sa
sayop
pinaagi
sa
Espiritu
Santo
sa
mga
matang
doktrinal
.
Kini
nagpalapad
sa
iyang
mga
doktrina
pinaagi
sa
mga
konsehong
ekumenikal
,
sama
sa
gibuhat
sa
mga
unang
Apostoles
.
Ang
pagtuong
Katoliko
gidetalye
sa
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
pormal
nga
pagsimbang
Katoliko
anaa
sa
liturhiya
kinsa
gidumala
sa
simbahan
.
Ang
pagsaulog
sa
Santos
nga
Misa
maoy
giisip
nga
kinatas
-
ang
matang
sa
pag
-
ampo
,
apan
aduna
usay
mga
debosyon
sama
sa
rosaryo
,
Via
Crucis
,
ug
ang
Adorasyon
sa
Sagradong
Sakramento
.
Si
Rald
C
.
Ampong
usa
ka
magsisibyang
Sugboanon
.
Siya
ang
pamuno
ug
tagtukod
sa
Katilingban
Bisaya
sa
Metro
Manila
,
Inc
.
Sakop
usab
siya
sa
LUDABI
,
Rajah
Humabon
Chapter
,
Dakbayan
sa
Sugbo
,
Sugbo
.
Ang
paggamit
sa
"
Imperyong
Bizantino
"
ug
usab
sa
Imperium
Graecorum
(
Imperyo
sa
mga
Griyego
)
,
mipasabot
sa
pagdumili
sa
pangangkon
sa
imperyo
isip
sumusunod
sa
Imperyong
Romano
.
Ang
Bizantino
pangangkon
og
pagsunod
sa
Romanhong
panulondon
gigamit
na
kaniadtong
panahon
sa
koronasyon
ni
Charlemagne
isip
Imperator
Augustus
ni
Papa
Leo
III
sa
tuig
800
.
Ang
Tambulig
nabahin
ngadto
sa
31
ka
barangay
.
Dili
sayon
ang
kabatan
-
onan
ni
Sheryn
.
Samtang
nagdako
,
natagamtaman
sa
iyang
pamilya
ang
tinud
-
anay
nga
dagan
sa
kinabuhi
.
Tungod
sa
kakulangon
sa
kuwarta
,
gikinahanglan
ang
paglangyaw
sa
iyang
amahan
ngadto
sa
Saudi
Arabia
.
Niadtong
mga
panahona
gigiyahan
si
Sheryn
sa
iyang
inahan
nga
si
Daisy
sa
iyang
pagkanta
.
Sa
tinud
-
anay
,
ang
amahan
ni
Sheryn
ang
maayong
mokanta
apan
ang
iyang
inahan
ang
mipuli
isip
magtutudlo
ni
Sheryn
sa
pagkanta
.
Ang
Vellevans
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
207
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Doubs
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Tournebu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
352
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Calvados
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Rosh
haShana
(
Inebreyo
:
ר
ֹ
אש
ׁ
ה
ַ
ש
ָ
ּ
ׁ
נ
ָ
ה
)
mao
ang
sugod
sa
tuig
sibil
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Ang
Sumisip
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Basilan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Sumisip
may
populasyon
nga
51
,
712
ka
tawo
sa
8
,
698
ka
bubong
.
Juan
XIIIBenedicto
VIBenedicto
VIIJuan
XIVJuan
XVGregorio
VSylvestro
IIJuan
XVIIJuan
XVIIISergio
IVBenedicto
VIIIJuan
XIXBenedicto
IXSylvestro
IIIBenedicto
IXGregorio
VIClemente
IIBenedicto
IXDamaso
IILeo
IXVictor
IIEsteban
IXNicolas
IIAlejandro
IIGregorio
VIIVictor
IIIUrbano
IIPascal
IIGelasio
IICalixto
IIHonorio
IIInosente
IICelestino
II
Si
Adolf
Hitler
(
Abril
20
,
1889
-
Abril
30
,
1945
)
usa
ka
Alemang
politiko
kinsa
nangulo
sa
Nasodnong
Sosyalistang
Partido
sa
mga
Mamumuong
Aleman
.
Siya
nahimong
Chancellor
sa
Alemanya
(
1933
-
1945
)
ug
Führer
sa
Alemanya
(
1934
-
1945
)
.
Ang
Saint
-
Romain
-
en
-
Jarez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
813
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Aude
nahimutang
taliwala
sa
Dagat
Mediteranyo
ug
sa
kabungtorang
Pyrenees
.
by
Ang
Pasay
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Inggat
'
tanem
sumalakankam
Niadtong
15
Agosto
1595
gipadayag
ang
lingkoranan
sa
Diyosesis
sa
Cáceres
sa
usa
ka
papal
bull
kauban
sa
mga
lingkoranan
sa
mga
Diyosesis
sa
Cebu
ug
Nueva
Segovia
(
karon
,
Vigan
)
.
Siya
maoy
unang
nakalantaw
kon
unsa
ang
gahom
sa
pagpanulat
sa
Binisaya
nga
maoy
nagtuboy
kaniya
gikan
sa
pagka
konsehal
sa
Siyudad
sa
Sugbo
hangtod
nga
napiling
diputado
sa
kaupat
ka
higayon
sa
National
Assembly
sa
tuig
1922
,
1924
,
1925
,
1934
ug
natudlo
ni
kanhi
Presidente
Quezon
nga
unang
Sugboanong
mayor
sa
Siyudad
sa
Sugbo
sa
tuig
1938
ngadto
sa
1940
ug
napili
usab
nga
senador
sa
tuig
1941
nga
matod
niya
,
ang
iyang
magasing
“
Bag
-
ong
Kusog
”
maoy
iyang
manedyer
sa
pangampanya
.
Ang
Dakbayan
sa
Naga
(
Binikol
:
Ciudad
nin
Naga
)
maoy
dakbayan
sa
rehyon
sa
Bikol
sa
Pilipinas
ug
ang
sentro
sa
Metro
Naga
,
maoy
naglakip
sa
tibuok
ikaduhang
distrito
kongresyonal
sa
probinsya
sa
Camarines
Sur
ug
bahin
sa
una
,
ikatulo
,
ug
ikaupat
nga
distrito
.
Ang
Naga
(
Bikol
)
mao
ang
sentro
sa
tulunghaan
,
relihiyon
ug
komersiyo
sa
Kabikolan
.
Ang
Coulmier
-
le
-
Sec
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
254
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Samtang
ang
mga
logograpiko
naggamit
og
usa
ka
simbolo
sa
usa
ka
pulong
,
ang
silabaryo
usa
ka
han
-
ay
sa
mga
sinulat
nga
simbolo
nga
nagrepresentar
og
mga
silabiko
,
nga
makahimo
og
pulong
.
Ang
usa
ka
simbolo
sa
silabaryo
nagrepresentar
og
patingog
nga
gisundan
sa
usa
ka
katingog
kun
usa
ra
ka
katingog
.
Sa
usa
ka
tinuod
nga
silabaryo
walay
sistematikong
grapikong
kaingnan
sa
mga
karakter
nga
duol
og
pagkasulti
(
hinuonang
uban
naa
'
y
grapikong
kaparehasan
sa
katingog
)
.
Maong
ang
mga
karakter
nga
"
ka
"
,
"
ki
"
,
ug
"
ku
"
wala
'
y
kaingnan
nga
mopadangat
ilang
"
k
"
nga
susama
.
Lahi
kini
sa
mga
abugida
nga
diin
ang
mga
grapemo
nagrepresentar
og
silabiko
ug
diin
ang
mga
karakter
nga
nagrepresentar
og
managsusamang
tingog
managsama
usab
ang
dagway
(
usa
ka
susamang
patingog
nga
giusab
gamay
aron
pagrepresentar
sa
katingog
sa
silabiko
)
.
Ang
eleksiyon
sa
tungang
-
1797
mihatag
sa
mga
royalista
og
dakong
gahom
,
busa
nahadlok
ang
mga
naa
sa
Direktorio
nga
kauban
ni
Barras
.
Ang
mga
royalista
,
sa
ilang
bahin
,
misaway
kang
Napoleon
tungod
sa
iyang
pag
-
abuso
sa
gahom
sa
iyang
mga
gibuhat
sa
Italya
.
Tungod
niini
,
gipadala
ni
Napoleon
si
Heneral
Augereau
ngadto
sa
Paris
aron
pangulohan
ang
usa
ka
kudeta
aron
mapapha
ang
mga
royalista
,
nga
nahitabo
niadtong
Septiyembre
4
.
Nahibalik
kang
Barras
ang
gahom
,
apan
nag
-
agad
na
sila
kang
Napoleon
sa
pagpadayon
niining
gahoma
.
Mibalik
si
Napoleon
sa
Paris
niadtong
Disyembre
,
diin
siya
gidawat
isip
usa
ka
bayani
nga
mas
sikat
pa
kaysa
mga
Direktor
.
Kini
ang
hinungdan
sa
pagkasuya
sa
kadaghanan
sa
mga
direktor
ngadto
sa
heneral
.
Si
Marianne
usa
ka
simbolo
sa
Republika
sa
Pransiya
.
Siya
usa
ka
alegorikal
nga
pigura
sa
kagawasan
ug
sa
Republika
.
Siya
unang
mipakita
sa
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
 
 
 
Meso
Philippine
Ang
Hulyo
26
ang
ika
-
207
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
158
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Si
Emmanuel
Dapidran
Pacquiao
(
natawo
ika
-
17
sa
Disyembre
17
1978
)
maoy
Pilipinong
magboboksing
ug
Representante
sa
Sarangani
.
Ang
lungsod
sa
Argao
nahimutang
sa
habagatan
-
sidlakang
bahin
sa
lalawigan
sa
Sugbo
ug
nag
-
atubang
sa
Cebu
Strait
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Sibonga
;
sa
sidlakan
ang
Cebu
Strait
;
sa
habagatan
ang
Dalaguete
;
ug
sa
kasadpan
ang
mga
lungsod
sa
Ronda
,
Alcantara
,
ug
Moalboal
.
Sa
2006
,
gihimo
ang
mga
lungsod
sa
Al
-
Barka
ug
Ungkaya
Pukan
gikan
sa
Tipo
-
Tipo
,
ug
ang
mga
barangay
sa
Tipo
-
Tipo
nahimong
napulo
'
g
usa
(
11
)
.
ang
vietnam
parehas
ra
sa
pilipinas
ka
pobrehon
.
.
.
Ang
Hautteville
-
Bocage
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
107
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Herbeuville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
135
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Aktibo
ang
mga
Bisaya
sa
panahon
sa
rebolusyong
Pilipino
.
Ang
pulo
sa
Negros
mipasiugda
sa
ilang
kaugalingong
rebolusyon
.
Ang
Albuera
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Nadasig
tungod
sa
kapildehan
ni
Napoleon
sa
Rusya
,
miapil
ang
Prusya
sa
kowalisyon
nga
gilangkoban
sa
Rusya
,
Hiniusang
Ginharian
,
Espanya
,
ug
Portugal
.
Miadto
si
Napoleon
sa
Alemanya
,
ug
nakigsangka
sa
Kowalisyon
didto
sa
Dresden
niadtong
Agosto
26
-
27
,
1813
.
Ang
Alimodian
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Alimodian
may
31
,
494
ka
mga
tawo
sa
5
,
963
ka
mga
bubong
.
AbruzzoWalog
sa
AostaApuliaBasilicata
Ang
Mamers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
071
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Sarthe
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
Pintuyan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyon
nga
9
,
567
ka
tawo
sa
1
,
758
ka
bubong
.
Ang
Affieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
358
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Corrèze
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
Farnay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
982
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
taytol
sa
maong
martsa
mao
ang
Marcha
Filipina
Magdalo
.
Sa
Hunyo
11
,
1898
,
giisip
kining
nasodnong
martsa
sa
Pilipinas
,
apan
sa
bag
-
ong
ngalan
:
Marcha
Nacional
Filipina
.
Human
sa
kapildehan
sa
Pransiya
sa
maong
gubat
hapit
ang
tanang
bahin
sa
departamento
sa
Mosela
,
uban
sa
Alsace
ug
sa
mga
bahin
sa
Meurthe
ug
Vosges
giangkon
sa
Empiryong
Aleman
pinaagi
sa
Tratado
sa
Frankfurt
sa
rason
nga
ang
mga
tawo
niining
dapita
nagtabig
Inaleman
.
Ang
usa
sa
ikalimang
bahin
lamang
sa
Mosela
(
ang
arrondissement
sa
Briey
sa
labing
kasadpan
)
ang
wala
giangkon
,
tungod
kay
ang
mga
molupyo
niini
nagtabi
og
Prinanses
.
Si
Bismarck
nagbasol
sa
maong
desisyon
dihang
nadiskobrehan
nga
ang
maong
langyab
may
daghang
puthaw
.
Laguindingan
 
•
Ang
Jura
usa
sa
mga
departamento
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
Pranses
nga
departamento
sa
Doubs
,
Haute
-
Saône
,
Côte
-
d
'
Or
,
Saône
-
et
-
Loire
,
ug
Ain
,
ingon
man
sa
kanton
sa
Switzerland
nga
ginganlag
Vaud
,
sa
sidlakan
niini
.
Sa
ting
-
init
niadtong
1939
,
si
Adolf
Hitler
,
dinasig
sa
iyang
dili
-
dugoong
pagkuha
sa
Austriya
ug
Czechoslovakia
,
[
7
]
midemanda
sa
Republika
sa
Poland
nga
ihatag
ngadto
sa
Alemanya
ang
pantalan
sa
Danzig
ug
sa
Polakong
Koridor
.
Apan
kini
kusganong
gibasura
sa
Poland
,
Britanya
,
ug
Pransya
.
Andam
nilang
protektahan
ang
Poland
kong
atakehon
man
galing
sila
sa
Alemanya
.
Sa
pagkakulba
-
hinam
,
pananglit
,
Ang
Hamtic
nabahin
ngadto
sa
(
47
)
ka
barangay
.
Ang
matag
departamento
gidumal
sa
usa
ka
Konseho
Heneral
nga
pagapilion
matag
unom
ka
tuig
.
Sugod
niadtong
1982
,
tungod
sa
palisiya
sa
desentralisasyon
sa
nasodnong
kagamhanan
,
ang
hepeng
ehekutibo
sa
usa
ka
departamento
mao
ang
presidente
sa
konseho
.
Sa
wala
pa
kini
,
ang
préfet
,
representante
sa
nasodnong
kagamhanan
ug
pinili
sa
presidente
sa
Republika
,
maoy
hepeng
ehekutibo
sa
usa
ka
departamento
.
Ang
Y
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
85
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
May
tulo
ka
lokal
nga
estasyon
sa
telebisyon
nga
nagpakita
og
mga
programa
ug
dokumentaryo
nga
hilas
alang
sa
mga
residente
sa
dakbayan
ug
lalawigan
sa
Sugbo
,
ang
Cebu
Television
Channel
28
,
Real
Cebu
Television
(
RCTV
36
)
ug
ang
Cebu
Catholic
Television
Network
(
CCTN
-
-
Channel
47
)
.
Ang
mga
Pranses
usab
kamaong
mosulti
og
mga
langyaw
nga
pinulongan
,
lakip
na
ang
Iningles
,
Inaleman
,
Kinatsila
,
ug
Initalyano
.
Ang
ideya
sa
pagtipon
sa
tanang
sanga
sa
kaalam
ngadto
sa
usa
ka
libro
nagsugod
pa
sa
kakaraanan
.
Ang
mga
unang
siyentipiko
sama
ni
Artistotle
misulay
pagsulat
sa
ingon
,
apan
napakyas
siya
.
Apan
ang
usa
sa
mga
nagmalampuson
sa
pagsulat
ug
semi
-
ensiklopedia
mao
si
Pliny
ang
Maguwang
(
Unang
Siglo
)
,
kinsa
misulat
sa
Naturalis
Historia
o
Natural
nga
Kasaysayan
,
usa
ka
sinualt
nga
gilangkuban
ug
37
ka
bolyum
.
Kini
maoy
usa
sa
mga
labing
ginamit
nga
sinulat
niadtong
Panahong
Medyibal
.
Ang
Talisayan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Tubigon
nabahin
ngadto
sa
34
ka
barangay
.
Human
niadto
,
misunod
ang
Bisrock
phenomenon
.
Bisan
reggae
ug
dili
rock
ang
genre
sa
musika
ni
Budoy
,
maisip
gihapon
nga
siyay
nagduslit
sa
pabilo
aron
mahaling
ug
modilaab
pag
-
usab
sa
matag
dughan
sa
mga
batan
-
on
ug
mga
hamtong
nga
Bisaya
ang
paghangop
sa
kaugalingon
tatak
sa
musika
nga
diriyot
gyod
unta
mabuwasot
sa
kalimot
.
Ang
Agusan
del
Norte
usa
ka
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Kini
nahimutang
sa
rehiyon
sa
CARAGA
sa
Mindanao
.
Ang
kapitolyo
sa
Agusan
del
Norte
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Butuan
.
Sa
amihanan
sa
maong
lalawigan
ang
Surigao
del
Norte
,
Surigao
del
Sur
sa
sidlakan
,
Agusan
del
Sur
sa
habagatan
,
ug
ang
Misamis
Oriental
sa
kasadpan
.
Kini
nag
-
atubang
sa
Bahiya
sa
Butuan
,
nga
lakip
sa
Dagat
sa
Bohol
,
sa
amihanang
-
kasadpan
.
Ang
Calvados
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Normandie
(
Normandy
)
.
Ang
Chambœuf
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
100
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
San
Remigio
nabahin
ngadto
sa
45
ka
barangay
.
Ang
Carmen
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
40
,
713
ka
tawo
sa
7
,
379
ka
bubong
.
Mayoriya
sa
mga
Sugboanon
mga
Romano
Katoliko
.
May
mga
minoryang
Kristiyanong
mga
simbahan
sama
sa
Asembliya
sa
Diyos
,
Iglesia
ni
Cristo
,
Saksi
ni
Jehova
,
Mormon
,
mga
Muslim
,
Taoismo
ug
uban
pa
.
Ang
katolisismo
mao
ang
mayorya
nga
relihiyon
(
mga
80
%
sa
tanang
relihiyon
)
sa
mga
Pilipino
.
Ang
JPS
Tanakh
kun
New
Jewish
Publication
Society
of
America
Version
(
NJPS
;
Sinugboanon
:
Bag
-
ong
Hubad
sa
Jewish
Publication
Society
of
America
)
mao
ang
ikaduha
nga
hubad
sa
Tanakh
sa
Ininggles
nga
gimantala
sa
JPS
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
s
.
l
.
:
s
.
n
.
,
1972
.
Ang
Grasse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
388
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Alpes
-
Maritimes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Maghinabi
ta
bahin
kang
Tiburcio
Baguio
ug
sa
Manila
sa
mga
tuig
sa
’
60
:
dayon
,
dayon
sa
mga
gabii
nga
kastilyo
sa
nagdakop
-
dakop
mabulokong
kahayag
-
neyon
sa
katindahanan
ug
sinehan
sa
Avenida
,
Rizal
.
Kining
dalana
maoy
nagdahunog
nga
sapa
nga
duhay
ambihas
ug
sulog
sa
mga
sakyanan
,
ug
ang
katawhan
sa
mga
aseras
maoy
ginsakopan
sa
kaharian
sa
kinabuhing
siyudadnon
—
ug
duha
niining
kaliwatan
mao
si
Tibs
ug
ako
,
napahiran
sa
mga
kolor
sa
langasang
kahayag
,
nagpangita
og
kainit
sa
alak
o
hikap
sa
dalilang
sa
restawran
ug
kabaret
,
ug
niini
,
ang
pundasyong
sambog
sa
mga
mugna
sa
handurawan
.
Kay
magsusulat
kami
.
Ang
Borongan
nabahin
ngadto
sa
61
ka
barangay
.
(
CAA
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Bassin
d
'
Arcachon
Sud
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Portbail
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1636
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Bista
sa
Grotto
sa
kadlawon
Ang
alpabeto
usa
ka
giestandard
nga
pundok
sa
mga
letra
—
ang
basiko
nga
sinulat
nga
mga
simbolo
kun
grapemo
—
matag
usa
niini
mirepresentar
pg
usa
ka
ponema
sa
gisulting
pinulongan
,
parehas
kon
kini
anaa
sa
karon
o
sa
miaging
panahon
.
Adunay
uban
pang
sistema
,
sama
sa
logograpo
,
diin
ang
matag
usa
ka
karakter
mirepresentar
og
usa
ka
pulong
,
morpema
,
o
yunit
nga
semantiko
,
ug
silabaryo
,
diin
matag
karakter
mirepresentar
og
usa
ka
silaba
.
Ang
mga
alpabeto
gilahi
sumala
sa
pag
-
indikar
niini
sa
mga
bawel
:
JordanLeganes
Ang
departamento
kabahin
karon
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Corrèze
,
Cantal
,
Aveyron
,
Tarn
-
et
-
Garonne
,
Lot
-
et
-
Garonne
,
ug
Dordogne
.
Ang
Pebrero
17
ang
ika
-
17
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
317
pa
ka
adlaw
(
318
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Sogod
nabahin
ngadto
sa
45
ka
barangay
.
Gani
,
kadtong
sugilanong
“
Ang
Estatuwa
”
nga
unang
nakasimhot
og
tinta
sa
obra
ni
Conchito
E
.
Germino
,
para
nako
,
adunay
talagsaong
hiyas
nga
makapakuray
sa
galamhan
sa
magbabasa
ug
malisod
gayod
mahikalimtan
.
Tagsa
ray
bag
-
ohan
nga
makasulat
og
ingon
niadto
kakomplikado
ug
kaugdang
.
Maong
para
nako
,
usa
siya
ka
banog
nga
magsusulat
ning
bag
-
ong
panahon
.
Niining
panahona
,
nakit
-
ang
patay
ang
pagumangkon
ni
Hitler
nga
si
Geli
Raubal
sa
iyang
lawak
didto
sa
apartment
ni
Hitler
sa
Munich
,
ug
kini
gidudhana
g
pagpakamatay
.
Si
Geli
,
kinsa
gituhoang
adunay
relasyon
kang
Hitler
,
mas
bata
pa
kaniya
'
g
19
ka
tuig
,
ug
nakit
-
ang
migamit
sa
pusil
ni
hitler
.
Ang
kamatayon
sa
iyang
pagumangkon
maoy
naghatag
og
dakong
kaguol
kang
Hitler
.
Si
Papa
Agato
mao
ang
ika
-
79
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Dono
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Leo
II
.
Ang
Hinundayan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Makaplagan
ang
lungsod
sa
sidlakang
dapit
sa
lalawigan
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Hinunangan
.
Sa
habagatan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Anahawan
.
Gilapdon
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
291
.
2
km
²
.
Gilapdon
urbano
55
.
9
km
²
ug
gilapdon
rural
235
.
2
km
²
.
Mga
silingan
dakbayan
ug
lalawigan
:
Mandaue
,
Consolacion
,
Toledo
,
Balamban
,
Asturias
,
Talisay
Minglanilla
,
ug
Lapu
-
Lapu
Plantilya
:
Laguna
Bisaya
ang
pipila
ka
bantog
nga
tawo
sa
Rebolusyong
Pilipinhon
sa
ika
-
19
nga
Gatosan
.
Apil
sa
mga
dako
-
dako
sa
Paglihok
sa
Propaganda
si
Graciano
-
Lopez
Jaena
,
usa
ka
Ilonggo
,
diin
siya
maoy
nagtukod
sa
peryodiko
nga
La
Solidaridad
.
Usa
ka
Sugboanon
sa
Negros
Oriental
,
si
Pantaleon
Villegas
nga
nailhan
sa
gubatnong
ngalan
nga
"
Leon
Kilat
"
,
siya
ang
nangulo
sa
Sangang
Sugboanon
sa
Katipunan
sa
gubat
sa
Tres
de
Abril
.
Si
Arcadio
Maxilom
,
usa
sa
mga
sumusunod
ni
Leon
Kilat
,
usa
pod
ka
bantog
nga
Heneral
sa
Gubat
Laban
sa
Mga
Amerikano
(
Philippine
-
American
War
)
didto
sa
Sugbo
.
Sa
wala
pa
ang
Rebolusyong
Pilipinhon
,
ang
mga
labaw
nga
hing
-
ilhan
nga
mga
bugno
sa
mga
Bisaya
batok
sa
Katsila
mao
ang
kang
Lapulapu
,
Datu
sa
Mactan
,
nga
maoy
nakapatay
ni
Magallanes
sa
1521
,
ang
kang
Juan
Ponce
Sumuroy
,
ang
Waray
nga
nangulo
sa
pagbatok
didto
sa
Samar
sa
1649
,
ug
ang
kang
Francisco
Dagohoy
,
usa
ka
Bol
-
anon
nga
nangulo
sa
usa
ka
pagbatok
nga
milungtad
og
85
ka
tuig
sukad
sa
1744
,
didto
sa
pulo
sa
Bohol
.
Dios
,
Amahan
sa
Langit
,
Kaloy
-
i
Kami
Ang
Sominot
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Bogo
may
29
ka
mga
barangay
.
Ang
Kabasalan
usa
ka
ikatulo
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
37
,
619
ka
tawo
sa
7
,
216
ka
bubong
.
-
pakikidigma
Ang
New
Corella
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
590
ka
tawo
sa
8
,
683
ka
bubong
.
Ang
Limasawa
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
Limasawa
usa
ka
pulo
-
lungsod
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyon
nga
5
,
157
ka
tawo
sa
1
,
108
na
bubong
.
Ang
Puy
-
de
-
Dôme
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Loire
,
Haute
-
Loire
,
Cantal
,
Corrèze
,
ug
Creuse
.
Ang
Sallanches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
767
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Laguna
de
Bay
(
lit
.
"
Lanaw
sa
Bay
"
;
Sinugboanon
:
Lanaw
sa
Laguna
;
Tinagalog
:
Lawa
ng
Laguna
;
Ininggles
:
Laguna
Lake
)
maoy
lanawng
krater
sa
pulo
sa
Luzon
sa
Pilipinas
ug
mao
ang
labing
dakong
lago
sa
nasod
.
Gigamit
ni
José
Rizal
ang
lago
isip
setting
sa
daghang
parte
sa
iyang
mga
nobelang
Noli
Me
Tangere
ug
El
filibusterismo
.
Sa
karon
,
segun
kang
Edgardo
Manda
sa
Laguna
Lake
Development
Authority
(
LLDA
)
,
ang
lago
mao
ang
"
biggest
septic
tank
of
human
and
industrial
wastes
from
Metro
Manila
.
"
[
1
]
Kailan
pa
ma
’
y
’
di
magdidilim
.
 
 
 
Pilipinhong
_
Sentral
Alemanya
(
Inaleman
:
Deutschland
,
Iningles
:
Germany
)
mao
ang
nasod
sa
Uropa
Sentral
,
sa
Kasadpang
Uropa
.
Berlin
ang
iyang
kapital
.
Kini
ang
may
kinadak
-
ang
ekonomiya
sa
Uropa
.
Ang
Mahaplag
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Ang
Pebrero
26
ang
ika
-
26
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
308
pa
ka
adlaw
(
309
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Sauchay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
431
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Ang
Madalag
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
441
ka
tawo
sa
3
,
067
ka
bubong
.
Ang
Uzemain
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
008
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vosges
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Languedoc
-
Rosellón
(
Occitan
:
Lengadòc
-
Rosselhon
;
Catalan
:
Llenguadoc
-
Rosselló
,
Kinatsila
:
Languedoc
-
Rosellón
)
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Ang
politika
usa
ka
proseso
diin
ang
mga
desisyon
sulod
sa
usa
ka
grupo
gihimo
.
Bisan
kon
ang
termino
sagad
gigamit
sa
mga
kalihokan
sulod
sa
mga
kagamhanan
,
ang
politika
maobserbaran
sa
tanang
tawhanong
interaksiyon
sa
usa
ka
grupo
,
lakip
ang
sa
korporasyon
,
akademiya
,
ug
mga
simbahan
.
Sa
Pebrero
5
,
2007
nahimo
nga
balaod
ang
Buhat
sa
Republika
9391
(
o
Republic
Act
9391
)
nga
nagbalhin
sa
Catbalogan
gikan
sa
pagkalungsod
ngadto
sa
pagkadakbayan
.
Sa
Hunyo
16
,
2007
gi
-
aprobahan
sa
mga
taga
-
Catbalogan
sa
usa
ka
plebisito
ang
paghimo
sa
Catbalogan
ngadto
sa
usa
ka
dakbayan
.
Ang
Pederasyong
Ruso
(
Rinuso
:
Российская
Федерация
,
"
Rossijskaja
Federacija
"
)
mao
ang
pinakadakong
nasod
sa
kalibotan
nga
adunay
17
,
075
,
400
kilometro
kwadrado
nga
yuta
.
Ang
teritoryong
gingsakopan
gikan
sa
Uropa
hangtod
sa
Sidlakang
Asya
.
Ang
maong
nasod
may
142
milyones
ka
tao
,
ika
-
9
pinakadaghan
sa
tibook
kalibutan
.
Landong
sa
langit
ang
dughan
mo
;
Ang
departamento
nahiagom
sa
grabeng
pagbaha
sa
miaging
mga
tuig
.
Ang
Saint
-
Désiré
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
442
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Ebanghelyo
sumala
ni
Mateo
(
Linatin
:
Evangelium
secundum
Matthaeum
;
Grinyego
:
Κατά
Ματθαίον
Ευαγγέλιον
,
Katá
Matthaíon
Evangélion
)
maoy
basahon
sa
Bag
-
ong
Tugon
sa
Bibliya
.
Kini
usa
sa
mga
basahon
nga
gitawag
nga
mga
Ebanghelyo
.
Ang
Septiyembre
9
ang
ika
-
252
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
113
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Kini
ang
283
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Finistère
sa
Pransiya
.
Ang
pulong
pilosopiya
misulod
sa
pinulongang
Sinugboanon
pinaagi
sa
Kinatsilang
filosofía
.
Sa
Kasadpang
Kalibotan
ang
gigikanan
sa
pulong
pilosopiya
mao
ang
Grinyegong
Φιλοσοφία
(
philo
-
sophia
)
,
nga
nagpasabot
gugma
sa
kaalam
.
Daghang
mga
pilosopong
Griyego
sa
karaang
panahon
ang
nag
-
ila
sa
kalainan
sa
kagustohan
sa
kaalam
batok
sa
kagustohan
sa
mga
materyal
nga
butang
,
bisyo
,
ug
ang
pagtagbaw
sa
lawasnong
kagustohan
.
Ang
kahulogan
sa
kaalam
alang
sa
mga
Griyego
sa
karaang
panahon
naglakip
sa
birtud
ug
ang
kagustohan
sa
kahibalo
ug
dili
sa
opinyon
.
Ang
Agosto
4
ang
ika
-
216
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
149
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
 
 
 
 
 
Visayan
Si
Aleksiyos
I
una
han
hingi
Krusada
kay
Papa
Leo
.
Si
Jordan
maoy
bass
guitarist
sa
Avlish
.
Sa
edad
nga
19
,
hanas
na
siya
kaayong
mogunit
sa
iyang
instrumento
.
Kasaligan
na
siya
sa
bisan
unsang
aspeto
sa
musika
tungod
kay
kugihan
siya
kaayo
ug
wala
mohunong
sa
pagkat
-
on
.
Padayon
niyang
gi
-
enhance
ang
iyang
abilidad
sa
tuyo
nga
ang
Avlish
dili
mabiyaan
sa
panahon
.
Kanunay
sab
siyang
naghunahuna
og
mga
paagi
nga
makatampo
sa
pag
-
ugmad
ug
pagpanindot
sa
ilang
musika
ginamit
ang
instrumento
nga
bass
guitar
.
Sama
kang
Quiel
,
si
Jordan
nagtubo
usab
nga
maoy
namat
-
an
og
mahayag
ang
musika
tungod
kay
may
dakong
inclination
sa
music
ang
ilang
amahan
.
Ang
klasipikasyong
rehiyonal
sa
mapa
sa
tuo
gikategorisa
sumala
sa
UN
geoscheme
nga
gigamit
sa
Hiniusang
mga
Nasod
.
Aduna
pay
laing
mga
rehiyon
,
sama
sa
Uropang
Mediteraneo
,
Uropang
Sentral
ug
Balkan
.
Study
Leave
:
Ang
Sugbo
(
Kinatsila
:
Cebú
)
usa
ka
lalawigan
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
kapital
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
lalawigan
mao
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
lalawigan
gitibuok
sa
mga
pulo
sa
Sugbo
,
Mactan
,
Malapascua
,
Bantayan
,
Olango
,
ug
Camotes
.
Ang
mga
dagkong
sapa
mao
kining
mosunod
:
Sa
Burma
,
ang
mga
pwersang
Komonwelt
milusad
og
duha
ka
operasyon
.
Ang
una
,
usa
ka
opensiba
ngadto
sa
rehiyong
Arakan
sa
ulahing
1942
,
nahimong
dugoon
og
wala
magsilbi
alang
sa
Komonwelt
,
ug
nakapugos
sa
ilang
pag
-
atrass
balik
sa
Indiya
sa
Mayo
sa
1943
.
[
46
]
Ang
ikaduha
mao
ang
pagpadal
og
mga
iregular
nga
mga
pwersa
luyo
sa
mga
linya
sa
mga
Hapon
niadtong
Pebrero
,
nga
sa
pagkatapos
sa
Abril
,
nakakuhag
dili
maayong
resulta
.
[
47
]
Ang
Tinurko
maoy
pinulongang
Turkiko
.
Ang
Eppeville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2015
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Watson
,
A
.
M
(
1974
)
,
‘
The
Arab
agricultural
revolution
and
its
diffusion
’
,
in
The
Journal
of
Economic
History
,
34
.
Ang
Nobiyembre
22
ang
ika
-
326
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
39
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Lungsod
sa
Nasipit
(
Filipino
:
Bayan
ng
Nasipit
;
English
:
Municipality
of
Nasipit
)
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
probinsiya
sa
Agusan
del
Norte
,
nasud
Pilipinas
.
Ang
lungsod
mao
ang
adunay
pinaka
halapad
nga
dunggoanan
sa
mga
barko
sa
probinsiya
pinaagi
sa
Nasipit
International
Seaport
.
Sumala
sa
2000
census
,
aduna
kini
popolasyon
nga
35
,
817
katawhan
sa
7
,
010
kabalayan
.
Ang
Savigny
-
le
-
Vieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
435
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Sivan
(
Inebreyo
:
ס
ִ
יו
ָ
ן
)
ang
ikasiyam
na
bulang
sibil
at
ikatulong
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Ang
Alabel
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Dihang
may
gipamatyag
sa
lawas
,
migawas
siya
pagka
editor
sa
Bisaya
ug
mipauli
sa
Sugbo
diin
siya
namatay
nga
halos
way
nag
-
atiman
.
Borbon
Ang
Fourneaux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
528
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Biol
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
025
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Isère
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Opus
Fundatum
Latinitas
usa
ka
pampinulongang
akademyang
nanukiduki
ug
mibandilyo
sa
pinulongang
Linatin
.
 
 
 
 
 
 
Central
Visayan
Kandidato
sa
pagtangtang
dayon
ang
kining
panid
!
Ang
Oron
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
109
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Brooke
'
s
Point
usa
ka
unang
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Palawan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
48
,
928
ka
tawo
sa
9
,
634
ka
bubong
.
 
 
Kasadpang
Ang
Beauvais
-
sur
-
Tescou
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
187
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Mikabat
na
sa
kapin
sa
200
ka
mga
sugilanon
ang
iyang
nasulat
nga
napatik
sa
lainlaing
mga
mantalaang
Binisaya
.
Kapin
na
usab
sa
kawhaan
(
20
)
ka
mga
nobela
ang
iyang
napapatik
,
samtang
may
laing
lima
nga
naghulat
pa
og
maayong
merkado
.
Sa
Hudayismo
,
kini
usa
sa
mga
basahon
nga
gitawag
nga
Megillot
.
Ang
sulat
Inebreo
ang
sistema
sa
pagsulat
sa
Inebreo
ug
Yinidis
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Carcassonnais
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Rouvres
-
les
-
Bois
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
381
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Juillac
-
le
-
Coq
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
684
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Si
Papa
San
Urbano
I
mao
ang
ikanapulo
'
g
pito
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Calixto
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Pontiano
.
Ang
Enrique
Villanueva
usa
ka
6th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Siquijor
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Enrique
Villanueva
may
5
,
364
ka
tawo
sa
1
,
170
na
bubong
.
Nagsugod
siya
pagsulat
-
sulat
sa
dihang
diha
pa
sa
hayskol
.
Sagad
,
mga
eskrip
sa
drama
kun
play
ang
iyang
gisulat
ug
gipasundayag
usab
sa
ilang
saring
.
Si
Papa
Esteban
VII
mao
ang
ika
-
124
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Leo
VI
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
XI
.
Ang
Serbya
(
Kinatsila
:
Ser
·
bia
,
[
'
serβja
]
)
usa
ka
nasod
sa
Uropa
.
Sinerbyo
mao
ang
iyang
opisyal
nga
pinulongan
.
Ang
kaisog
ug
kabayanihon
ni
Leon
Kilat
padayong
gidumdom
sa
mga
Sugboanon
pinaagi
sa
pagngalan
og
usa
ka
karsada
alang
kaniya
.
Ang
giingong
dalan
nga
giagian
nila
ni
Leon
Kilat
gikan
sa
simbahan
sa
San
Nicolas
ngadto
sa
Fort
San
Pedro
karon
nailhan
isip
Kalye
Tres
de
Abril
.
Ang
Valenton
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
110
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sa
1999
hangtod
sa
2000
,
tulo
ka
sensitibong
posisyon
ang
nahuptan
ni
Col
.
Vaño
sa
way
puas
niyang
pagserbisyo
sa
kapolisan
sa
Siyudad
sa
Sugbo
.
Natudlo
siyang
hepe
sa
Drug
Enforcement
Unit
;
hepe
sa
“
Police
Community
Relations
”
ug
“
Administrative
Office
of
Region
-
7
”
sa
2000
,
kaha
gumikan
sa
dakong
pagsalig
kaniya
ni
kanhi
Heneral
Tibur
Fussilero
.
Dinhi
,
misaka
na
ang
iyang
ranggo
ngadto
sa
pagka
koronel
.
Ning
tuiga
,
gimatud
-
an
usab
ni
Col
.
Vaño
ang
nahuptan
niyang
abilidad
sa
pagsulat
.
Siya
ang
scriptwriter
sa
teleserye
sa
telebisyon
sa
RPN
-
9
nga
nag
-
ulohan
og
“
Nahisalaag
Nga
Karnero
”
.
Sa
hingpit
niyang
pagretiro
sa
panerbisyo
sa
kapolisan
sa
2001
,
natudlo
usab
dayon
siyang
liason
officer
sa
city
hall
sa
siyudad
,
panahon
sa
pamunoan
ni
kanhi
Mayor
Alvin
Garcia
.
Kay
naatol
usab
nga
napupos
na
ang
iyang
termino
sa
pagka
tsirman
sa
coop
sa
mga
polis
,
siya
dayon
ang
gitudlo
nga
maoy
bag
-
ong
manager
sa
MCPMPC
nga
milanat
hangtod
karon
.
Ang
Martinique
usa
ka
departamento
sa
gawas
sa
nasod
(
département
d
'
outre
-
mer
,
or
DOM
)
sa
Pransiya
.
Ang
amihanan
(
usahay
norte
)
usa
sa
upat
ka
mga
direksiyong
kardinal
nga
gamiton
aron
mahibaloan
kon
asa
dapit
ang
usa
ka
lugar
.
Kini
nagatudlo
sa
north
pole
sa
kalibotan
,
o
nagatudlo
sa
labing
taas
nga
bahin
sa
usa
ka
mapa
.
Kon
moatubang
ang
usa
ka
tawo
sa
sidlakan
sa
adlaw
,
ang
amihan
nahimutang
sa
iyang
wala
.
Ang
Dakbayan
sa
Cadiz
usa
ka
ika
-
usa
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
141
,
954
ka
tawo
sa
26
,
998
ka
bubong
.
Ang
Marso
mao
ang
ika
-
3
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Cebu
Capitol
Building
Ang
Neaux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
446
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Niadtong
1800
,
mibalik
si
Bonaparte
sa
Italya
.
Kini
nasakop
pagbalik
sa
mga
Austriano
human
sa
paglarga
ni
Napoleon
didto
sa
Ehipto
.
Napukan
ang
mga
Austriano
pagka
-
Hunyo
didto
sa
Marenggo
,
diin
mipirma
sila
og
sabot
sa
kalinaw
.
Apan
wala
ilha
sa
kadagkoan
sa
Austria
ang
pag
-
angkon
ni
Napoleon
sa
maong
teritoryo
.
Busa
,
gipadala
niya
si
heneral
Moreau
aron
gubaton
pag
-
usab
ang
Austria
.
Napilde
ni
Moreau
ang
kasundaluhang
Austriano
didto
sa
Hohenlinden
.
Busa
napugos
ang
mga
Austriano
sa
pagpirma
sa
Kasabotan
sa
Lunéville
niadtong
Pebrero
1801
,
diin
ang
naangkon
sa
Pransiya
didto
sa
Kasabotan
sa
Campo
Formio
napadaghan
.
Bisan
kon
mayoriya
sa
rehiyon
nagtabi
sa
Prinanses
,
may
duha
ka
signipikanteng
katilingban
nga
nagtabi
og
minoryang
pinulongan
:
Ang
Hernani
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Upat
(
4
)
sa
mga
barangay
sa
poblacion
,
ginganlang
ra
sa
ihap
:
Plantilya
:
Merge
Dili
pa
lang
dugay
,
mga
may
programang
antropolohikal
ang
inanay
nga
mibahin
sa
natad
ngadto
sa
duha
,
ang
usa
nagpokus
sa
humanidad
(
humanities
)
ug
teyoriyang
kritikal
,
samtang
ang
usa
nagpokus
sa
siyensiyang
natural
ug
empirikal
nga
obserbasyon
.
Mga
Lungsod
Tagumpay
na
nagniningning
,
Nakasentro
sa
isla
sa
Gran
Britanya
ang
kadaghanan
sa
populasyon
ug
teritoryo
niini
.
Napalibotan
ang
nasod
sa
Kadagatang
Atlantiko
ug
sa
mga
dagat
nga
Dagat
Amihanan
o
North
Sea
,
Kanal
La
Mancha
o
English
Channel
,
Dagat
Seltiko
,
ug
Dagat
Irlandes
.
Nakasumpay
sa
Pransya
ang
Britanya
pinaagi
sa
Channel
Tunnel
ug
tapad
sa
Republika
sa
Irlanda
ang
Amihanang
Irlanda
.
Trample
thy
sacred
shore
.
Gibase
sa
silabiko
:
Anatolian
 
·
Cuneiform
 
·
Dongba
script
 
·
Maya
 
·
Tangut
script
 
·
YiGibase
sa
Ininsik
:
Chinese
characters
(
Traditional
 
·
Simplified
)
 
·
Chữ
Nôm
 
·
Hanja
 
·
Geba
 
·
Jurchen
 
·
Kanji
 
·
Khitan
 
·
Zhuang
Ang
Aquitaine
(
Gascon
ug
Occitan
:
Aquitània
;
Basque
:
Akitania
)
(
sa
una
"
Guyenne
"
)
usa
ka
rehiyon
sa
habagatan
-
kasadpang
Pransiya
,
duol
sa
Kadagatang
Atlantiko
ug
sa
Pyrenees
duol
sa
Espanya
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
kun
Cebuano
o
Sebwano
usa
sa
mga
Binisayang
pinulongan
sa
Pilipinas
.
Gisulti
kini
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
ug
sa
amihanan
ug
kasadpang
Mindanao
.
Mga
20
,
000
,
000
ka
tawo
(
sumala
sa
Ethnologue
)
ang
lumad
nga
tigsulti
niini
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
11
ka
mga
barangay
.
Ang
mga
serber
nga
nagapadagan
sa
Sinugboanong
Wikipedya
gipanag
-
iya
sa
Wikimedia
Foundation
.
Ang
kamatayon
sa
ngalan
mo
.
But
it
is
glory
ever
,
when
thou
art
wronged
Si
Acampado
gradwado
sa
Bachelor
of
Arts
in
English
gikan
sa
CAP
College
Foundation
,
Inc
.
Minyo
siya
kang
Alfreda
Baguhin
ug
may
duha
ka
anak
,
Aliah
Zara
ug
si
Apple
Pia
.
Sekretaryo
siya
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
,
(
Tsapter
sa
Luzon
)
.
Ang
Republikang
Krowata
(
Krinowata
:
Republika
Hrvatska
;
Ininggles
:
Croatian
Republic
)
o
simpleng
Krowasya
(
Krinowata
:
Hrvatska
;
Ininggles
:
Croatia
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Uropa
.
Ang
Malakoff
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
959
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Placer
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
baranggay
.
Ang
pulong
Tanakh
nagagikan
sa
unang
mga
letra
sa
Tora
(
Tudlo
)
,
Nevi
’
im
(
Mga
Propeta
)
,
ug
Ketuvim
(
Mga
Kasulatan
)
.
Ang
kining
tulo
mao
ang
mga
dibisyon
sa
Tanakh
.
Ang
Allier
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Allier
.
Ang
tradisyonal
nga
depinisyon
sa
estrok
,
gikan
sa
World
Health
Organization
mao
ang
"
neurolohikal
nga
kakulangan
nga
cerebrovascular
nga
modugay
pa
sa
24
oras
o
ma
-
interap
sa
kamatayon
sa
24
oras
"
.
Ang
kini
nga
depinisyon
mireplek
sa
rebersibilidad
sa
pagkaguba
sa
tisyu
.
Ang
Algeria
maoy
usa
ka
nasod
sa
Amihanang
Aprika
.
Algiers
ang
iyang
kapital
.
Sukad
kaniadto
ug
hangtod
karon
ang
Kaamulan
Festival
walay
puas
nga
gidugokan
ug
gipunsisokan
sa
mga
dumuduong
gikan
sa
nagkalainlaing
dapit
sa
Pilipinas
ingon
man
gikan
sa
laing
kanasoran
.
Sama
kini
kasadya
ug
kamabulokon
sa
“
Kadayawan
Festival
”
sa
Dakbayan
sa
Davao
,
“
Sinulog
”
sa
Sugbo
,
“
Ati
-
atihan
”
sa
Aklan
,
“
Penagbenga
Festival
”
sa
Baguio
,
“
Lanzones
Festival
”
sa
lalawigan
sa
Camiguin
,
“
Kalanguya
Festival
”
sa
Nueva
Vizcaya
,
ug
uban
pang
mga
festival
nga
gisaulog
sa
ubang
mga
lalawigan
dinhi
sa
Pilipinas
.
Pebrero
12
pa
lang
magsugod
na
ang
ubang
mga
kalihokan
ug
kalingawan
alang
sa
selebrasyon
.
Bisan
ang
mga
exhibitors
ug
traders
magsugod
na
pagbukas
sa
ilang
mga
booth
sa
Agri
-
Fair
.
Ang
sikolohiya
(
Kinatsila
:
sicología
,
psicología
)
usa
ka
akademikong
natad
nga
naglakip
sa
pagtuon
sa
hunahuna
sa
tawo
,
utok
,
ug
taras
.
Ang
sikolohiya
nagpasabot
usab
sa
paggamit
sa
maong
kahibalo
sa
lain
-
laing
natad
sa
kinabuhi
sa
tawo
,
lakip
ang
inadlaw
-
adlaw
nga
mga
problema
ug
ang
pag
-
ayo
sa
mga
sakit
sa
utok
.
Sa
ulahing
bahin
sa
tuig
2002
,
si
Wales
miingon
nga
ang
Wikipedia
dili
magpakita
og
mga
anunsyong
komersyal
(
advertisements
)
,
ug
gibalhin
ang
websayt
sa
wikipedia
.
org
.
[
20
]
Ubay
-
ubay
nga
mga
proyekto
ang
milahi
gikan
sa
Wikipedia
.
Ang
Wikinfo
wala
nanginahanglag
neyutral
nga
paglantaw
ug
gitugtan
usab
ang
orihinal
nga
panukiduki
.
Ang
mga
bag
-
ohayng
proyekto
nga
maingong
naimpluwensyahan
sa
Wikipedia
 
—
sama
sa
Citizendium
,
Scholarpedia
,
Conservapedia
,
ug
ang
sa
Google
nga
Knol
 
—
gisugdan
tungod
sa
persepsyon
sa
mga
limitasyon
sa
Wikipedya
,
sama
sa
mga
palisiya
sa
peer
review
,
orihinal
nga
panukiduki
,
ug
komersyal
nga
anunsyo
.
Ang
Châtelneuf
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
259
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
tanang
nailhan
nga
mga
abjad
(
gawas
na
lang
tingali
sa
Tifinagh
)
nalakip
sa
Semitikanhong
pamilya
sa
mga
pagsulat
ug
gikan
sa
orihinal
nga
Amihanang
Linyar
nga
Abjad
.
Tungod
ani
mao
nga
ang
mga
Semitikanhong
pinulongan
ug
mga
kaduol
nga
mga
Berber
pinulongan
naa
'
y
istrukturang
morpemhon
nga
nakapahimo
sa
pagbutang
og
ilhanan
sa
katingog
nagbalik
-
balik
sa
kadaghanang
panghitabo
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Bourg
-
en
-
Bresse
,
(
gimugna
:
2001
)
.
LapuLapu
City
Ang
lungsod
sa
Sogod
nagsaulog
kada
-
Hulyo
25
agig
selebrasyon
sa
adlaw
kapyistahan
ni
Senyor
Santiago
Apostol
ang
patron
sa
lungsod
.
Ang
Estado
sa
Dakbayan
sa
Batikano
(
Linatin
:
Status
Civitatis
Vaticanae
)
usa
ka
gawasnong
estado
sa
sulod
sa
Roma
,
Italya
.
Kini
ang
soberanyang
teritoryo
sa
Balaang
Sede
,
ang
sentral
nga
kagamhanan
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
Dakbayan
sa
Batikano
ang
pinakagamay
nga
nasod
sa
kalibotan
.
Ang
kapildehan
sa
iyang
pagsulong
sa
Rusya
niadtong
1812
nakapausab
sa
tuyok
sa
gubat
.
Ang
maong
kampanya
dakog
nakuha
sa
Grand
Armée
(
Dakong
Kasundalohan
)
sa
Pransiya
,
ug
wala
na
kini
makabawi
sukad
niadto
.
Sa
Oktubre
niadtong
1813
,
ang
Ikaunom
nga
Kowalisyon
mipilde
sa
iyang
kasundalohan
didto
sa
Leipzig
ug
misulong
ngadto
sa
Pransiya
.
Ang
kowalisyon
nakapugos
ni
Napoleon
sa
pagbiya
sa
gahom
niadtong
Abril
1814
,
diin
siya
mipahiklin
didto
sa
isla
sa
Elba
.
Apan
wala
magtuig
nakabalik
siya
sa
Pransiya
ug
misaka
sa
gahom
sulod
sa
Usa
ka
Gatos
ka
Adlaw
.
Apan
napilde
na
usab
siya
sa
kataposang
higayon
sa
Sangka
sa
Waterloo
niadtong
Hunyo
18
,
1815
.
Iyang
gigugol
ang
nahibiling
unom
ka
tuig
sa
iyang
kinabuhi
ilawom
sa
pagtan
-
aw
sa
mga
Briton
didto
sa
isla
ni
Santa
Elena
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
Ang
Samazan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
732
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Human
sa
mga
pagpangatake
sa
Estados
Unidos
niadtong
Septiyembre
11
,
2001
,
si
Sison
gilista
isip
"
tawo
nga
misuporta
og
terorismo
"
.
Sa
aktuwal
nga
paggamit
,
ang
agrikultura
nagpasabot
sa
mga
aktibidad
nga
gikinahanglan
alang
sa
produksiyon
sa
pagkaon
ug
mga
materyal
,
lakip
na
ang
tanang
paagi
sa
pagpadako
og
hayopan
.
Ang
shin
(
Inebreyo
:
ש
ׁ
;
Inarabigo
:
ش
,
shīn
)
kun
sin
(
Inebreyo
:
ש
ׂ
;
Inarabigo
:
س
,
sīn
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Inahan
nga
sa
sala
wala
mabuling
,
Ning
tungora
siya
nadasig
pagpadayon
sa
pag
-
eskuyla
.
Nakahuman
og
kurso
nga
schoolmate
na
niya
ang
ilang
mga
anak
ni
Mrs
.
Librada
B
.
Hynson
.
Unya
,
na
-
part
-
time
instructor
pa
siya
sa
St
.
Peter
’
s
College
sulod
sa
12
ka
tuig
.
Ang
tibuok
-
kalibotang
hedkuwarter
sa
mga
Saksi
ni
Jehova
anaa
sa
New
York
.
Atua
didto
ang
Nagamandong
Lawas
,
usa
ka
sentral
nga
pundok
sa
eksperyensiyadong
mga
ansiano
nga
nagdumala
sa
tibuok
-
kalibotang
kongregasyon
.
Aduna
usab
ing
kapin
sa
100
ka
sangang
buhatan
sa
tibuok
nga
kalibotan
.
Nianang
mga
dapita
,
ang
mga
boluntaryo
nagatabang
sa
pag
-
imprinta
ug
pagpadalag
literatura
sa
Bibliya
.
Ginahatag
usab
ang
direksiyon
sa
pag
-
organisar
sa
buluhatong
pagsangyaw
[
1
]
.
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
de
la
Vallée
de
Montmorency
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Lazi
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Siquijor
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Lazi
may
18
,
314
ka
tawo
sa
3
,
945
na
bubong
.
Si
Papa
Adriano
II
mao
ang
ika
-
106
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Nicolas
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
VIII
.
 
–
Mga
Barangay
Ang
lungsod
,
kon
moabot
na
sa
hustong
gidaghanon
sa
tawo
ug
gidak
-
on
sa
kita
(
may
kriterya
usab
kabahin
sa
langyab
kun
area
)
,
mahimong
dakbayan
pinaagi
sa
pagpasar
sa
usa
ka
balaod
sa
Kongreso
.
•
Gran
Maestro
Antonio
"
Tatang
"
Ilustrisimo
,
1904
–
1997
.
•
Gran
Maestro
Floro
Villabrille
,
1912
-
1992
.
Ang
mga
katungod
ug
katungdanan
sa
mga
komyun
nagsunod
sa
"
Kodigo
heneral
sa
mga
kolektibong
teritoryo
"
(
code
général
des
collectivités
territoriales
(
CGCT
)
nga
maoy
mihulip
sa
"
Kodigo
sa
mga
komyun
"
(
Code
des
communes
)
gawas
sa
mga
butang
kabahin
sa
mga
empleyado
.
[
1
]
[
2
]
Sa
paglipang
sa
BATHALAD
nunot
sa
pagdaghan
sa
iyang
mga
sakop
,
ang
mga
taga
Mindanao
nakahunahuna
pagtukod
og
sanga
niini
nga
mao
ang
karon
nailhang
BATHALAD
-
Mindanao
,
sa
pagpaningkamot
ni
magsusulat
Frank
Alforque
.
Sa
kasamtangan
,
ang
BM
hanoyng
naglawig
sa
makugihong
pagpangulin
ni
Fem
M
.
Flores
.
Ang
Saint
-
Léger
-
de
-
Fougeret
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
280
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
 
 
 
nag
-
inusarang
ensiklopedya
sa
Binisaya
Montenegro
maoy
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Uropa
.
Kini
ang
pinakabag
-
ong
nasod
sa
kalibotan
,
human
nakalingkawas
gikan
sa
Serbya
-
Montenegro
sa
tuig
2006
.
Ang
Champoly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
307
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Fresnes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
959
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Samal
Ang
Dakbayan
sa
El
Salvador
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
650
ka
tawo
sa
7
,
290
ka
bubong
.
Ang
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
nga
Mindanao
(
ARMM
)
usa
ka
piniling
rehiyon
nga
nagalakip
sa
mga
teritoryo
nga
may
daghang
mga
Muslim
.
Ang
ethnic
may
iyang
kaugalingong
kagamhanan
,
dili
sama
sa
ubang
rehiyon
sa
nasod
nga
administratibo
lamang
.
Kini
gitibuok
sa
halos
tibuok
Arkipelago
sa
Sulu
(
ang
Dakbayan
sa
Isabela
sa
Basilan
sakop
sa
Peninsula
sa
Zamboanga
)
.
Ang
mga
lalawigan
nga
nahimutang
sa
Arkipelago
sa
Sulu
mao
ang
Basilan
,
Sulu
,
ug
Tawi
-
Tawi
.
Ang
Basilan
ug
Tawi
-
Tawi
mao
usab
ang
ngalan
sa
kinadak
-
ang
pulo
ning
maong
mga
lalawigan
,
samtang
ang
sentro
sa
lalawigan
sa
Sulu
mao
ang
pulo
sa
Jolo
.
Ang
mga
lalawigan
nga
nahimutang
sa
pulo
sa
Mindanao
mao
ang
Lanao
del
Sur
ug
Maguindanao
.
Ang
Dakbayan
sa
Cotabato
(
nga
mismo
dili
sakop
sa
ARMM
)
mao
ang
administratibong
sentro
sa
rehiyon
.
(
CAR
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Reims
,
gimugna
sa
2004
.
Ang
Bag
-
ong
Kasundalohan
sa
Katawhan
(
kung
ingleson
:
New
People
'
s
Army
kun
NPA
)
usa
ka
komunistang
rebolusyonaryong
grupo
sa
Pilipinas
.
Kini
naporma
kaniadtong
Marso
29
,
1969
isip
sangang
militar
sa
Maoistang
Partido
Komunista
sa
Pilipinas
(
CPP
)
.
Ang
NPA
nag
-
ingon
nga
sila
nakigbisog
alang
sa
nasodnong
demokrasya
ug
kagawasan
.
Kini
giilang
teroristang
pundok
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
,
sa
Estados
Unidos
,
sa
Unyon
sa
Uropa
[
1
]
,
ug
sa
ubang
pang
mga
nasod
sa
Kasagpan
.
Ang
Cabanatúan
maoy
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Nueva
Ecija
sa
Pilipinas
.
Ang
Pio
V
.
Corpuz
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
mga
lungsod
sa
Masbate
nga
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
nga
pinulongan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
519
ka
tawo
sa
4
,
769
ka
bubong
.
Liloan
Si
Papa
Benedicto
I
mao
ang
ika
-
62
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Juan
III
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Pelagio
II
.
Ang
Riedisheim
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
11925
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
kalendaryong
Ebreo
(
Inebreo
:
ה
ַ
לו
ּ
ח
ַ
ה
ַ
ע
ִ
ב
ְ
ר
ִ
י
,
haluaẖ
ha
’
ivri
)
maoy
talamdagang
lunisolar
ug
ang
pangkaugalingong
talamdagang
ginagamit
sa
mga
Hudiyo
kasabay
sa
pang
-
adlaw
-
adlaw
nga
talamdagang
ginagamit
sa
ilang
lugar
sa
pinuy
-
anan
.
Sa
talamdagang
Ebreo
nakabase
ang
mga
petsa
sa
mga
balaang
adlaw
sa
Hudaismo
.
Ang
Dakbayan
sa
Zamboanga
mao
ang
ulohan
sa
Rehiyon
sa
Zamboanga
.
Morlaix
(
CAB
)
Ang
Dugny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
361
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Hulyo
9
ang
ika
-
190
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
175
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Samboan
may
15
ka
mga
barangay
.
Daghan
ang
nagtuo
nga
si
Napoleon
maoy
usa
sa
mga
modelo
sa
mga
misunod
nga
diktador
.
Kini
tungod
sa
iyang
gipakita
nga
kinaiya
:
wala
siya
mahadlok
kon
mag
-
atubang
og
gubat
ug
kamatayon
sa
liboan
nga
sundalo
,
ug
apil
na
sa
mga
kasabotan
nga
wala
niya
tumana
.
Wala
siya
makontento
bisan
sa
iyang
himaya
sa
kinatumyan
sa
iyang
pagka
emperador
.
Ang
Plouégat
-
Moysan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
501
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Finistère
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
L
'
Étrat
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
524
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
mga
tuig
human
sa
Ikaduhang
Gubat
nakakita
sa
pagsolidipikar
sa
kontrol
sa
pipila
ka
mga
gamhanang
pamilya
sa
lain
-
laing
dapit
sa
Sugbo
.
Apan
,
nahunong
ang
iyang
pagrebelde
niadtong
Enero
3
,
1903
,
tungod
sa
kamatayon
sa
iyang
amahan
.
Ang
maong
kamatayon
maoy
naghatag
kaniay
sa
kagawasan
nga
matuman
ang
iyang
mga
damgo
isip
pintor
.
Aduna
usab
siyay
'
y
nadawat
nga
mga
pensyon
.
Apan
,
kay
nawad
-
an
man
ug
tigdisiplina
kaniya
,
mi
-
ubos
ang
iyang
mga
grado
ug
ang
iyang
kina
-
iya
sa
iyang
pag
-
eskwela
.
Iyang
gikontrahan
ang
tang
magtutudlo
,
usahay
iya
pa
ganing
bugal
-
bugalan
.
Apan
adunay
usa
ka
magtutudlo
nga
dako
ang
iyang
pagtahod
&
emdash
si
Dr
.
Leopold
Pötsch
,
ang
iyang
maestro
sa
kasaysayan
.
Si
Pötsch
maoy
mipukaw
sa
iyang
nasyonalismong
Aleman
.
Ang
kasamtangang
administratibong
rehiyon
sa
Auvergne
mas
dako
sa
historikal
nga
lalawigan
sa
Auvergne
,
ug
naglakip
og
mga
departamento
nga
walay
labot
sa
Auvergne
kanhi
.
Kini
ang
talaan
sa
mga
mananaog
sa
dibisyong
Sinugboanong
-
Binisaya
.
Ang
ehekutibong
sanga
sa
kagamhanan
sa
lalawigan
may
koordinasyon
sa
Pamuno
Nasod
sa
Republika
pinaagi
sa
nasodnong
Departamento
sa
Interyor
ug
Lokal
nga
Pangagamhanan
.
Ang
Magny
-
les
-
Hameaux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
800
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
du
Val
de
Bièvre
,
gimugna
sa
2000
.
Niadtong
mga
2900
B
.
K
.
,
usa
ka
pundok
sa
mga
tawong
semetiko
,
ang
mga
Assyriano
,
mipuyo
sa
amihanang
rehiyon
sa
Bayblonia
.
Ilang
gitukod
ang
ilang
uluhang
dakbayan
sa
kilid
sa
suba
Tigris
,
ug
ginganlan
nila
kini
'
g
Assur
,
sip
pasidungog
sa
ilang
dioys
sa
gubat
,
si
Ashur
.
Sila
mga
manggugubat
ug
mga
brutal
nga
mga
tawo
.
Ang
lungsod
sa
Saint
-
Télesphore
sa
habagatang
-
kasadpang
parte
sa
Quebec
,
Canada
,
gipangalan
isip
pagpahinungod
kang
Papa
San
Telesforo
.
Ang
Samuel
(
Inebreyo
:
שמואל
,
Shemu
’
el
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Metropolitan
Manila
Development
Authority
o
MMDA
mao
ang
ahensya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
nga
nagadumala
sa
Manila
.
Si
Francis
Tolentino
ang
kalihim
niini
.
Ang
DWAN
ang
estasyon
niini
sa
radyo
.
Kini
makit
-
an
sa
Bohol
,
Dinagat
,
Leyte
,
Samar
,
Palawan
ug
Mindanao
.
Ang
inahan
ni
Cleopatra
mao
si
Cleopatra
V
sa
Ehipto
nga
isig
ka
tagdumala
sa
iyang
anak
nga
si
Berenice
IV
,
sa
usa
ka
tuig
sa
wala
pa
iyang
kamatayon
si
Cleopatra
nga
gikan
sa
pagpakighiusa
kang
Ptolemy
XII
Auletes
usa
ka
direktang
sumsunod
sa
heneral
ni
Alexander
ang
bantogan
nga
si
Ptolemy
I
Soter
,
anak
nilang
Arsinoe
ug
Lacus
mga
magnagsamang
taga
Macedon
.
Kristo
,
Dungga
Kami
Ang
Baybay
gitangtangan
sa
estado
sa
pagkadakbayan
,
uban
sa
15
pa
ka
mga
bag
-
ohayng
dakbayan
,
human
gipaboran
sa
Korte
Suprema
sa
Pilipinas
ang
petisyon
nga
gihikay
sa
League
of
Cities
of
the
Philippines
,
diin
mideklara
sa
cityhood
law
(
RA
9389
)
isip
dikonstitusyonal
.
Sumala
sa
korte
,
wala
makab
-
ot
ang
mga
gikinahanglang
kriteriya
sa
pagkadakbayan
.
Ang
Tabina
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
882
ka
tawo
sa
4
,
017
ka
bubong
.
Kabahin
sa
estado
ang
kining
artikulo
,
alang
sa
dakbayan
adtoa
ang
Dakbayan
sa
New
York
.
Ang
Agosto
21
ang
ika
-
233
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
132
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Abdías
(
Inebreyo
:
עובדיה
,
Ovadya
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Mayo
26
ang
ika
-
146
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
219
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Verquin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
453
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
(
CAI
)
Communauté
d
'
agglomération
Arc
de
Seine
,
gimugna
sa
2003
.
Ang
Pyrénées
-
Orientales
gitibuok
sa
tulo
ka
lupot
nga
gidagaydayan
sa
mga
sapa
sulod
sa
kabungtorang
Pyrenees
(
gikan
amihanan
pahabagatan
:
Agly
,
Têt
ug
Tech
)
ug
sa
Patag
sa
Roussillon
sa
sidlakan
(
diin
ang
tulo
ka
lupot
/
sapa
nag
-
abot
)
.
Sagad
sa
populasyon
ug
sa
agrikultural
nga
produksiyon
anaa
sa
patag
.
 
–
Mga
Dakbayan
Ang
Inestonyo
maoy
opisyal
nga
pinulongan
sa
Estonya
.
Ang
Hulyo
15
ang
ika
-
196
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
169
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
kinabuhi
.
Ang
DZAR
maoy
estasyong
AM
sa
ACQ
-
Kingdom
Broadcasting
Network
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Catholic
Bishops
’
Conference
of
the
Philippines
mao
ang
opisyal
nga
organisasyon
sa
episkopadong
Katoliko
sa
Pilipinas
ug
ang
Catechism
for
Filipino
Catholics
mao
ang
nasodnong
katesismo
sa
nasod
.
Ang
Unyong
Uropeo
usa
ka
supranasyonal
nga
unyon
sa
27
ka
gawasnon
ug
demokratikanhong
estadong
-
kaanib
sa
Uropa
.
Ang
kapital
o
ulohan
sa
lalawigan
mao
ang
Dakbayan
sa
Maasin
.
Ang
lalawigan
nahimutang
sa
ika
-
upat
nga
habagatang
dapit
sa
pulo
sa
Leyte
.
Sa
amihanan
sa
Habagatang
Leyte
makaplagan
ang
probinsiya
o
lalawigan
sa
Leyte
.
Sa
sidlakan
makaplagan
ang
Surigao
Strait
.
Ang
Dagat
Bohol
makaplagan
sa
habagatan
,
ug
ang
Canigao
Channel
,
sa
kasadpan
.
Ang
maḥzor
(
Inebreo
:
מ
ַ
ח
ְ
זו
ֹ
ר
)
mao
ang
basahon
sa
mga
ampo
nga
gigamit
para
sa
mga
balaang
adlaw
sa
Rosh
haShana
ug
Yom
Kipur
.
Ang
L
'
Haÿ
-
les
-
Roses
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
746
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Santa
CruzTagum
Sa
kadugayan
,
dihay
nakasugyot
kanila
nga
ilisan
ang
ngalan
sa
ilang
banda
.
Ug
mao
kadto
nga
ang
Teenage
Chaos
nailisan
sa
Aggressive
Audio
.
Ang
Jaro
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
37
,
437
ka
tawo
sa
7
,
554
ka
bubong
.
Ang
Republikang
Krowata
(
Krinowata
:
Republika
Hrvatska
;
Ininggles
:
Croatian
Republic
)
o
simpleng
Krowasya
(
Krinowata
:
Hrvatska
;
Ininggles
:
Croatia
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Uropa
.
Sa
mainland
nga
Asya
,
milusad
og
duha
ka
dagkong
opensiba
ang
mga
Hapon
.
Ang
una
,
nga
gisugdan
niadtong
Marso
1944
,
usa
ka
opensiba
aron
makuha
ang
mga
posisyong
Briton
didto
sa
Assam
,
Indiya
,
[
62
]
nga
wala
magdugay
milapad
aron
usab
kuhaon
ang
mga
posisyon
sa
mga
Komonwelt
didto
sa
Imphal
ug
sa
Kohima
;
[
63
]
apan
niadtong
Mayo
,
ang
ubang
mga
pwersang
Hapon
maoy
gi
-
alirongan
didto
sa
Myitkyina
sa
mga
Pwersang
Tsino
,
kinsa
misulong
sa
Amihanang
Burma
sa
ulahing
bahin
sa
1943
.
[
64
]
Ang
ikaduhang
opensibang
Hapon
nahitabo
didto
sa
Tsina
,
nga
ang
tumong
mao
ang
pagpildi
sa
pangunang
mga
pwersa
sa
Tsina
,
ang
pagsecure
sa
mga
riles
alang
sa
mga
teritoryong
Hapon
,
ug
sa
pagkuha
sa
mga
tugpahanan
sa
mga
Alyado
.
[
65
]
Niadtong
Hunyo
,
nakuha
sa
mga
Hapon
ang
probinsiya
sa
Henan
,
ug
misugod
sa
lain
na
usab
nga
atake
batok
sa
Changsha
,
sa
probinsiya
sa
Hunan
.
[
66
]
Ang
dagkong
mga
pulo
sa
Kabisay
-
an
mao
kining
mosunod
:
Bohol
,
Leyte
,
Negros
,
Palawan
,
Panay
,
Samar
,
ug
Sugbo
.
Ang
mga
pulo
sa
Masbate
ug
Romblon
maingon
usab
nga
apil
sa
Kabisay
-
an
.
Ang
tulo
nga
labing
dagko
nga
dakbayan
mao
ang
Sugbo
,
Bacolod
,
ug
Iloilo
.
Sinugboanon
,
Hiligaynon
ug
Winaray
ang
nangunang
mga
pinulongan
sa
Kabisay
-
an
.
Ang
Val
-
d
'
Oise
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Oise
.
Si
Napoleon
ang
giilang
nagpasiugda
sa
bag
-
ong
konsepto
sa
konskripsiyon
.
Wala
kaayo
siyay
gihimong
bag
-
ong
konsepto
sa
kasundalohang
Pranses
,
kay
kasagaran
sa
iyang
konsepto
gikan
man
sa
karaang
mga
teyorista
.
Hinuon
,
nailhan
siya
sa
iyang
pagpalambo
sa
maong
mga
konsepto
.
Ang
mga
Corps
maoy
iyang
gihimong
labing
dako
nga
yunit
militar
,
ug
mas
nagamit
ang
artileriya
.
Mas
nahimong
paspas
ug
dali
ang
lihok
sa
gubat
,
ug
nahibalik
ang
dakong
papel
sa
kabalriya
sa
panggubatan
.
Ang
Republikang
Demokratiko
sa
Congo
(
Prinanses
:
République
démocratique
du
Congo
)
,
(
usab
:
DR
Congo
,
DRC
,
RDC
)
,
kaniadto
isip
Congo
Free
State
,
Belgian
Congo
,
Ang
Congo
,
Congo
-
Leopoldville
,
Congo
-
Kinshasa
,
ug
Zaire
,
mao
ang
ikatulong
labing
dako
nga
nasod
sa
Aprika
.
Kinshasa
ang
iyang
kapital
.
Ang
Carrascal
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
Rajah
Buayan
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
sa
Pilipinas
.
Ang
Hulyo
17
ang
ika
-
198
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
167
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Savigny
-
sur
-
Orge
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
295
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Essonne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Dakbayan
sa
Panabo
nabahin
ngadto
sa
40
ka
barangay
.
Ramadan
(
Arabiko
:
رمضان
,
Ramaḍān
usa
ka
relihiyosong
bulohaton
sa
mga
Muslim
nga
mahitabo
sa
ikasiyam
nga
bulan
sa
Islamikong
kalendaryo
,
nga
gikatuohang
ang
bulan
kanus
-
a
ang
Qur
'
an
mipadayag
kang
Angel
Gabriel
,
nga
kinsa
mipadayag
sad
niini
ngadto
kang
Propeta
Muhammad
.
Mao
kini
ang
bulan
sa
puasa
(
sawm
)
,
nga
diin
ang
mga
moapil
nga
mga
Muslim
dili
mokaon
kun
moinom
og
bisan
unsa
gikan
sa
banag
-
banag
ngadto
sa
kilom
-
kilom
.
[
1
]
Ang
pagpuasa
magtudlo
sa
tawo
og
pagmahulaton
,
sakripisyo
ug
pagpahiubos
.
Ang
ramadan
panahon
aron
sa
pagpuasa
sa
ngalan
sa
Dios
.
Ang
nahibilin
nga
mga
manlalayag
gamay
lang
kaayo
para
makapalayag
sa
tulo
nga
nahibiling
barko
.
Busa
,
niadtong
Mayo
2
,
1521
,
ilang
gibiyaan
ang
Concepcion
,
ug
gisunog
pa
para
dili
kini
magamit
batok
nakila
.
Milayag
sila
padulong
sa
Palawan
,
ug
nahiabot
sa
Brunei
.
Dinhi
sila
mihunong
ug
pipila
ka
adlaw
.
Matud
ni
Pigafetta
,
ang
korte
ni
Raha
Siripada
(
ang
raha
sa
Brunei
kaniadto
)
adunay
daghang
mga
bulawan
ug
aduna
pa
ganiy
duha
ka
perlas
nga
sama
kadak
-
a
sa
itlog
sa
himungaan
.
Nakapasigarbo
usab
ang
Brunei
ug
mga
elepanteng
panggubat
ug
62
ka
mga
kanyon
,
kalimaon
ang
mga
kanyon
nga
naa
sa
mga
barko
ni
Magallanes
.
Sa
sensus
sa
1999
,
ang
INSEE
misampol
sa
380
,
000
ka
mga
hamtong
tawo
sa
tibuok
Metropolitan
nga
Pransiya
ug
nangutanan
kanila
og
mga
pangutana
kalabot
sa
sitwasyon
sa
ilang
pamilya
.
Lakip
sa
mga
sukna
mao
ang
kabahin
sa
pinulongan
nga
gigamit
sa
ilang
ginikanan
pagpakighinabi
kanila
sa
wala
pa
silay
lima
ka
tuig
.
Kini
ang
unang
higayon
gisulayan
ang
usa
ka
seryosong
pagkuha
og
estatistikal
nga
impormasyon
kabahin
sa
mga
inahang
dila
sa
Pransiya
.
Ang
mga
resulta
gipagawas
sa
Enquête
familiale
,
Insee
,
1999
.
Ang
Las
Navas
may
53
ka
barangay
.
Kining
mga
pinulongan
lumad
sa
mga
rehiyon
nga
gawas
sa
Kabisay
-
an
apan
mga
Binisayang
pinulongan
usab
.
Ang
dakbayan
may
iyang
kaugalingong
orkestra
,
ang
Peace
Philharmonic
Orchestra
,
nga
natukod
pinaagi
sa
paningkamot
sa
piyanistang
si
Sala
Santamaria
.
Pagka
1898
,
naggubat
ang
Espanya
ug
ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
aron
sa
pagkontrolar
sa
Isla
.
Pagkahuman
sa
maong
gera
,
ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
,
mao
nay
mikontrolar
sa
Isla
hangtod
sa
1935
.
Sa
ika
-
2ng
Gubat
sa
Kalibotan
,
ang
Hapon
miabot
ug
maoy
nanghawod
sa
Kapupud
-
an
,
hangtod
sa
1945
,
dihang
gibombardiyo
sa
mga
sundalong
Pilipinhon
ug
Amerikanhon
ang
mga
kampo
sa
mga
Hapones
ug
nahalingkawas
ang
Kapupud
-
an
.
Ang
Bukidnon
usa
sa
mga
lalawigan
sa
Amihanang
Mindanao
sa
Pilipinas
.
Ang
ulohan
o
kapital
niini
maoy
ang
Dakbayan
sa
Malaybalay
.
Ang
Cabadbaran
usa
ka
bag
-
o
nga
dakbayan
ug
ulohan
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
55
,
006
ka
tawo
sa
10
,
410
ka
bubong
.
Nadeklarang
bag
-
ong
dakbayan
ang
Cabadbaran
ni
atong
29
sa
Hulyo
,
tuig
2007
.
Ang
Roche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
287
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Si
Papa
Gregorio
II
mao
ang
ika
-
89
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Constantine
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Gregorio
III
.
(
CAP
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Périgourdine
,
gimugna
2000
.
Ang
rehiyonal
nga
konseho
gitibuok
sa
55
ka
mga
sakop
.
Ang
CALABARZON
maoy
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Ang
ubang
mituo
misunod
sa
panudlo
ni
Jesu
Cristo
,
apan
wala
motuo
nga
gikinahanglan
ang
pagdawat
sa
relihiyon
.
Mipadayon
ang
mga
Amerikano
ngadto
sa
nasod
sa
Hapon
,
diin
ilang
nakuha
ang
Iwo
Jima
niadtong
marso
,
ug
ang
Okinawa
niadtong
Hunyo
.
Giguba
sa
mga
Tigbombang
Amerikano
ang
mga
dakbayan
ug
lungsod
nga
Hapon
.
Ang
Dakbayan
sa
Tagbilaran
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohang
dakbayan
sa
Bohol
,
nahimutang
sa
habagatang
-
kasadpang
dapit
sa
islang
-
lalawigan
.
Ang
lungsod
sa
Cortes
nahimutang
sa
amihanan
sa
dakbayan
,
ang
lungsod
sa
Corella
makaplagan
sa
amihanang
-
sidlakang
dapit
,
samtang
ang
lungsod
sa
Baclayon
diha
sa
sidlakang
.
Dako
ang
nausab
ni
Napoleon
sa
pakiggubat
.
Bisan
sa
gamayng
pag
-
uswag
sa
teknolohiya
,
dako
ang
nausab
sa
gubat
mismo
.
Wala
na
himoa
ang
mga
siege
,
ug
ang
tumong
sa
matag
sangka
dili
na
ang
pagkontramaniobra
kondili
ang
pagpukan
sa
kaaway
mismo
.
Nagkadako
ang
gidaghanon
sa
mga
sundalo
nga
nahiapil
sa
matag
sangka
,
ug
busa
nagkadaghan
usab
ang
nangamatay
sa
matag
sangka
.
Ang
lungsod
sa
Dalaguete
makaplagan
sa
amihanan
sa
Alcoy
.
Sa
habagatan
sa
Alcoy
makaplagan
ang
lungsod
sa
Boljoon
samtang
ang
mga
lungsod
sa
Badian
ug
Alegria
makaplagan
sa
kasadpan
,
ug
Cebu
Strait
sa
sidlakan
.
Sa
sayong
bahin
sa
dekada
90
ang
Sugbo
nahiagom
sa
katalagman
sa
Bagyong
Ruping
.
Kini
miresulta
sa
pagkatibuok
sa
ideya
sa
Republika
sa
Sugbo
dihang
ang
nasodnong
kagamhanan
sa
Manila
wala
makatabang
sa
lalawigan
tungod
sa
pagpakapuliki
niini
sa
mga
nanginahanglan
usab
og
tabang
gikan
sa
Luzon
.
Para
sa
komyun
sa
Pransiya
tan
-
awa
ang
Castries
,
Pransiya
Griyego
ang
tawag
sa
bisan
unsang
adunay
kalabotan
sa
Gresya
.
Puyde
kini
mopasabot
sa
:
Surinam
(
Iningles
:
Suriname
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
amihanang
bahin
sa
Habagatang
Amerika
.
Nailhan
kini
kaniadto
isip
Nederlands
Guyana
,
Netherlands
Guiana
,
ug
Dutch
Guiana
(
Guyanang
Olandes
)
.
Kini
natung
-
an
sa
Guyane
(
o
French
Guiana
)
sa
este
ug
sa
Guyana
sa
weste
.
Ang
border
sa
sur
mao
ang
Brasil
ug
ang
border
sa
norte
mao
ang
Kadagatang
Atlantiko
.
Ang
nasod
mao
ang
labing
gamay
sa
arya
ug
populasyon
sa
kontinente
.
Paramaribo
ang
iyang
kapital
.
Ang
tulo
nga
pinakadakong
nasod
dinhi
mao
ang
Canada
,
Estados
Unidos
,
ug
Mehiko
.
Ang
Jumeauville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
532
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
unang
nailhang
paggamit
sa
tawag
nga
Χριστιανός
,
christianós
,
makita
sa
Bag
-
ong
Kasabotan
,
sa
Mga
Buhat
11
:
26
:
"
ang
mga
magtinun
-
an
kay
unang
gitawag
nga
Kristohanon
sa
Antiyoka
"
.
Ang
tawag
unang
gigamit
aron
pag
-
ila
sa
mga
tinun
-
an
ni
Jesu
Cristo
.
Sa
laing
duha
ka
Bag
-
ong
Kasabotan
nga
paggamit
sa
pulong
(
Mga
Buhat
26
:
28
ug
1
Pedro
4
:
16
)
,
nagpasabot
kini
sa
publikong
pag
-
ila
sa
mga
misunod
kang
Jesus
.
Ang
Salvador
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
055
ka
tawo
sa
3
,
403
ka
bubong
.
(
CAN
)
Communauté
d
'
agglomération
Nogent
-
Le
Perreux
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
Guillestre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
000
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hautes
-
Alpes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Kini
ang
hinungdan
nga
ang
upat
ka
musikero
gimingaw
ni
Filemon
.
Gihandom
nila
si
Filemon
.
Gihandom
nila
kadtong
panahon
nga
ang
kantang
“
Si
Filemon
…
namasol
sa
kadagatan
…
”
ingon
sa
giuran
-
uran
ra
sa
baba
sa
katawhan
.
Sila
(
mga
sakop
sa
banda
)
truly
,
madly
,
deeply
do
are
missing
Filemon
.
Ang
mga
dakbayan
nga
walay
kaugalingong
tsarter
giilang
komponent
nga
dakbayan
sa
lalawigan
diin
sila
mahisakop
.
Ang
mga
botante
sa
maong
mga
dakbayan
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
ilang
lalawigan
.
Usab
,
ang
ilang
mga
balaodon
gikinahanglang
ipadala
sa
konseho
sa
lalawigan
aron
aprobahan
.
Ang
mga
dakbayan
sa
Mandaue
,
Toledo
,
Lapulapu
,
ug
Danao
mga
komponent
nga
dakbayan
sa
Lalawigan
sa
Sugbo
.
Ang
mga
Sugboanon
kahibalo
usab
motabi
sa
Tinagalog
,
ug
sa
ubang
Binisayang
pinulongan
sama
sa
Hiligaynon
ug
Winaray
.
Ang
Santiago
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
925
ka
tawo
sa
2
,
651
ka
bubong
.
Ang
Lot
-
et
-
Garonne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
mga
Sapa
sa
Lot
ug
Garonne
.
Gipadayag
niya
ang
iyang
tumong
ug
katuyoan
ingon
man
ang
iyang
sugyot
sa
tanang
kapunongan
nga
nag
-
adbokasya
sa
pinulongang
Binisaya
ug
sa
tanang
magsusulat
nga
magkugi
gayod
sa
pagtampo
,
aron
padayong
molambo
ug
mouswag
ang
pinanggang
pinulongan
.
Niya
pa
:
“
Di
ko
moalkontra
o
mosupak
sa
bag
-
ong
mga
magsusulat
nga
nagagamit
sab
sa
binag
-
ong
pinulongan
.
Hangyo
ko
lang
nga
ipreserbar
nato
ang
tinuod
nga
pinulongang
Binisaya
o
Sinugboanong
pinulongan
!
Atong
pasanayon
ug
i
-
propagate
ang
tinuod
nga
bili
sa
atong
kultura
diha
sa
atong
literatura
ug
ang
naandan
nga
pinulongan
sa
katigulangan
dili
papason
,
hinunoa
angayng
palamboon
!
Hugtanon
ang
akong
suporta
sa
kadumalahan
sa
Bisaya
Magasin
sa
pamaagi
sa
panitik
o
espeling
sa
pinulongang
Binisaya
.
”
Ang
pagtambal
sa
estrok
okasyonal
nga
gipaagi
sa
thrombolysis
(
"
clot
buster
"
)
,
pero
mas
pirme
ang
sa
supportive
care
(
physiotherapy
ug
occupational
therapy
)
ug
segunda
nga
prebensyon
gamit
ang
antiplatelet
drugs
(
aspirin
ug
dipyridamole
)
,
blood
pressure
control
,
statins
ug
anticoagulation
.
O
matam
-
is
nga
Berhin
Maria
!
(
CUB
)
Communauté
Urbaine
sa
Bordeaux
,
gimugna
sa
1966
.
Ang
Arakan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
588
ka
tawo
sa
6
,
605
ka
bubong
.
Ang
Concepcion
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Avesnes
-
sur
-
Helpe
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
108
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
labing
karaang
nailhang
mga
matang
sa
pagsulat
sagad
ani
mga
logograpiko
,
gibase
sa
mga
piktograpiko
ug
idiyograpikong
elemento
.
Kasagaran
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
mahimong
mabahin
sa
tulo
ka
mga
kategorya
:
logograpiko
,
silabiko
,
ug
alpabetiko
;
hinuon
kadtong
tulo
mahimong
makita
sa
ubang
sistema
sa
pagsulat
sa
nagkalain
-
laing
kadaghan
,
nga
nakapalisod
sa
pagkategorya
sa
sistema
.
Ang
tawag
nga
sistemang
komplekso
nagpasabot
usab
nga
ang
pagkasagol
-
sagol
nakapahimong
lisod
sa
pagbahin
-
bahin
.
(
CASB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Saint
-
Brieuc
,
gimugna
2000
.
Ang
Sierck
-
les
-
Bains
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
825
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Dako
ang
nausab
ni
Napoleon
sa
pakiggubat
.
Bisan
sa
gamayng
pag
-
uswag
sa
teknolohiya
,
dako
ang
nausab
sa
gubat
mismo
.
Wala
na
himoa
ang
mga
siege
,
ug
ang
tumong
sa
matag
sangka
dili
na
ang
pagkontramaniobra
kondili
ang
pagpukan
sa
kaaway
mismo
.
Nagkadako
ang
gidaghanon
sa
mga
sundalo
nga
nahiapil
sa
matag
sangka
,
ug
busa
nagkadaghan
usab
ang
nangamatay
sa
matag
sangka
.
Ang
Republikang
Popular
sa
Tsina
[
1
]
(
RPT
;
Inintsek
:
中华人民共和国
,
Zhōnghuá
Rénmín
Gònghéguó
;
Ininggles
:
People
’
s
Republic
of
China
,
PRC
[
2
]
;
Pinortuges
:
República
Popular
da
China
[
3
]
)
o
simpleng
Tsina
(
sa
Inintsik
,
中国
sa
simple
nga
pagkasulat
o
中國
sa
tradisyonal
nga
pagkasulat
,
Pinyin
:
Zhōngguó
)
mao
ang
rekonosidong
kagamhanan
sa
Tsina
,
usa
ka
nasod
sa
sidlakang
Asya
.
Mao
kini
ang
ikatulong
kinadak
-
ang
nasod
sa
arya
sa
heyograpiya
,
ang
nasod
nga
may
kinadak
-
ang
populasyon
sa
kalibotan
.
Ang
Liloan
sa
Habagatang
Leyte
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
Liloan
nahimutangan
sa
pulo
sa
Panaon
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
19
,
838
ka
tawo
sa
4
,
135
na
bubong
.
Bisan
ang
gugma
sulod
ug
gawas
sa
balay
,
Ang
Sitangkai
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Kini
ang
kinahabagatang
lungsod
sa
Pilipinas
.
Kini
nahimutang
14
kilometros
lamang
gikan
sa
sidlakang
baybayon
sa
Sabah
,
Malaysia
.
Kini
gitawag
nga
'
Venice
'
sa
Pilipinas
tungod
sa
paggamit
sa
baroto
isip
paagi
sa
transportasyon
(
bisan
kon
may
mga
taytayang
laktanan
gikan
sa
usa
ka
balay
ngadto
sa
lain
)
.
Ang
nag
-
unang
gigikanan
sa
panginabuhi
mao
ang
pagpangisda
ug
pagpanguma
,
bisan
kon
gamay
lamang
kaayo
ang
mahimong
umahon
.
Ang
Datu
Abdullah
Sangki
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
sa
Pilipinas
.
Ang
Jerusalén
(
Inebreyo
:
י
ְ
רו
ּ
ש
ָ
ׁ
ל
ַ
י
ִ
ם
,
Yerushaláyim
;
Inarabigo
:
أورشليم
,
Ūrshalīm
;
Ininggles
:
Jerusalem
)
mao
ang
kapital
sa
Israyel
.
Kini
usa
ka
balaang
dakbayan
sa
Kristyanismo
,
Hudayismo
,
ug
Islam
.
Ang
sagisag
niining
dakbayan
gidisenyo
ni
Eliyyahu
Koren
niadtong
1949
.
[
1
]
Ang
Yolet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
459
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Si
Kim
gipanganak
sa
Xiamen
,
Fujian
sa
Tsina
ug
mibalhin
sa
Sugbo
.
[
1
]
Deboto
siyang
Katoliko
kauban
sa
iyang
pamilya
.
Ang
Rosario
5th
class
na
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Rosario
may
8
,
647
ka
tawo
sa
1
,
534
na
bubong
.
Ang
Gamay
may
26
ka
barangay
.
Cite
error
:
<
ref
>
tags
exist
,
but
no
<
references
/
>
tag
was
found
Ang
South
Ubian
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
301
ka
tawo
sa
4
,
748
ka
bubong
.
Ang
Les
Baux
-
de
-
Provence
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
457
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Baba
sa
Rodano
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Sulod
ang
bulsa
,
sa
maong
takna
,
Ang
Las
Navas
4th
class
na
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Las
Navas
may
29
,
346
ka
tawo
sa
5
,
641
na
bubong
.
Sa
dekada
90
ug
sayong
bahin
sa
unang
dekada
sa
ika
-
20
nga
siglo
ang
Hauts
-
de
-
Seine
nabaniog
tungod
sa
usa
ka
eskandalo
sa
korapsiyon
nga
naglakip
sa
kanhi
ministro
ug
kanhi
pamuno
sa
heneral
nga
konseho
sa
departamento
nga
si
Charles
Pasqua
ug
sa
ubang
mga
miyembro
sa
iyang
partido
.
Ang
Anatolya
(
Tinurko
:
Anadolu
;
Grinyego
:
Aνατολή
,
Anatolí
)
kung
Asyang
Menor
(
Linatin
:
Asia
Minor
;
Grinyego
:
Μικρά
Ασία
,
Mikrá
Asía
)
maoy
lawis
ug
ang
labing
dakong
parte
sa
Turkiya
.
Ang
mga
Paring
Bol
-
anon
o
Bohol
Clergy
sa
Ininggles
mao
ang
hugpong
sa
mga
pari
sa
simbahang
Katoliko
sa
Bohol
,
sa
Philippines
.
Kasagaran
naa
sa
mga
parokya
sa
duha
sa
Diyoseses
sa
Bohol
nga
ang
Diocese
of
Tagbilaran
ug
Diocese
of
Talibon
,
samtang
adunay
ubay
-
ubay
kanila
nga
gawas
sa
province
,
sama
sa
Manila
,
Mindanao
,
Canada
,
South
America
ug
United
States
,
isip
obispo
or
pari
.
Ang
Lutayan
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
40
,
881
ka
tawo
sa
7
,
110
ka
bubong
.
Ang
dakbayan
giilang
abotanan
sa
lain
-
laing
pundok
sa
paugnat
sa
kusog
.
Ang
responsable
sa
pagdebelop
og
mga
lokal
nga
talento
mao
ang
Cebu
City
Sports
Commission
nga
natukod
niadtong
tuig
2001
.
Ang
CCSC
moila
og
opisyal
nga
bahan
alang
sa
matag
dula
.
Ang
matag
tim
gitawag
nga
Team
Cebu
City
.
Ang
Philippine
Sports
Commission
nagbutang
og
rehiyonal
nga
opisina
sa
Abellana
National
School
/
Cebu
City
Sports
Center
.
Ang
mga
popular
nga
mga
atleta
gikan
sa
dakbayan
sa
Sugbo
naglakip
nila
ni
Richard
Bitoon
,
Bowen
Montecillo
,
Tito
Sotto
,
ug
Loriz
Echavez
.
AbruzzoWalog
sa
AostaApuliaBasilicata
Brunei
(
opisyal
:
Negara
Brunei
Darussalam
)
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
,
sa
isla
sa
Borneo
.
Ang
Remedios
T
.
Romualdez
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
13
,
359
ka
tawo
sa
2
,
511
ka
bubong
.
Gusto
ni
Magallanes
nga
makabig
sa
Kristyanismo
si
Lapulapu
ug
ang
iyang
pundok
.
Apan
wala
mosugot
si
Lapulapu
.
Busa
,
niadtong
Abril
17
,
milayag
si
Magallanes
padulong
sa
Mactan
aron
sa
pakig
-
away
kang
Lapulapu
.
Ang
Maramag
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
mga
barangay
.
Ang
maong
39
ka
kasulatan
nagpasi
-
ugda
sa
Henesis
nga
gilangkoban
sa
kasaysayan
sa
pagbuhat
sa
Diyos
sa
mga
langit
ug
yuta
,
lakip
na
ang
pag
-
umol
Niya
sa
nagkainlaing
may
kinabuhi
(
mga
tanaman
,
mga
kahayupan
,
mga
kinabuhi
ilalom
sa
dagat
,
mga
kalanggaman
ug
mga
nilalang
nga
nagkamang
ibabaw
sa
yuta
)
.
Gisundan
ang
Henesis
sa
Eksodo
nga
naghisgut
mahitungod
sa
kinabuhi
sa
mga
katawhan
sa
Diyos
didto
sa
awa
-
aw
nga
dapit
gawas
sa
yuta
sa
Ehipto
uban
kang
Moises
,
ang
igsoon
ni
Propeta
Aaron
og
ni
Miriam
.
Dinhi
mabasa
sa
Eksodo
ang
mga
katingalahang
gahum
sa
Diyos
nga
Iyahang
gipakita
ngadto
sa
malupigong
Paraon
pinaagi
kang
Moises
.
Misunod
ang
Lebitiko
,
ang
kasulatan
mahitungod
sa
mga
pamaagi
sa
kinabuhi
sa
mga
Israelita
o
ang
kaliwatan
ni
Jacob
.
Dayon
ang
ika
-
upat
nga
libro
o
basahon
mao
ang
Numeros
.
Og
ang
Ikalimang
sulat
ni
Moises
mao
ang
Dyuteronomyo
.
Dinhi
natapos
ang
gitawag
nga
Pentatyuko
.
Ang
Vendranges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
226
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Broussy
-
le
-
Grand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
258
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Sa
Alaska
sa
tuig
1867
,
ang
Oktubre
6
(
usa
ka
Biyernes
)
gisundan
dayon
sa
Oktubre
18
(
usa
usab
ka
Biyernes
)
.
Kini
tungod
sa
paggamit
sa
kalendaryong
Gregoryano
ug
sa
pagbalhin
sa
Internasyonal
nga
Linya
sa
Petsa
human
ang
Alaska
nakuha
sa
Estados
Unidos
gikan
sa
Rusya
.
Gibase
sa
silabiko
:
Anatolian
 
·
Cuneiform
 
·
Dongba
script
 
·
Maya
 
·
Tangut
script
 
·
YiGibase
sa
Ininsik
:
Chinese
characters
(
Traditional
 
·
Simplified
)
 
·
Chữ
Nôm
 
·
Hanja
 
·
Geba
 
·
Jurchen
 
·
Kanji
 
·
Khitan
 
·
Zhuang
Ang
Uganda
maoy
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
Sidlakang
Aprika
.
Giutlanan
kini
sa
sidlakan
sa
Kenya
,
sa
amihanan
sa
Sudan
,
sa
kasadpan
sa
DR
Congo
,
sa
surweste
sa
Rwanda
,
ug
sa
habagatan
sa
Tanzania
.
Labot
sa
habagatang
parte
sa
nasod
ang
bahin
sa
Danaw
Victoria
,
ang
labing
dako
nga
danaw
sa
Aprika
.
Ang
ngalang
Uganda
gikan
sa
gingharian
sa
Buganda
.
Kampala
ang
iyang
kapital
.
Ang
abugida
usa
ka
alpabetikong
sistema
sa
pagsulat
kansang
mga
simbolo
nagrepresentar
og
mga
patingog
nga
naa
'
y
lain
-
laing
katingog
nga
mamahimong
mabutang
ug
diin
ang
pag
-
usab
sa
batakang
simbolo
nagpasabot
og
laing
mga
katingog
gawas
sa
masunod
ini
.
Ang
House
of
Representatives
adunay
435
ka
miyembro
,
usa
ka
representatibo
sa
usa
ka
distrito
kongresyonal
sa
duha
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
puwesto
sa
House
ginabahin
-
bahin
sa
50
ka
estado
kada
dekada
.
Sa
sensus
sa
2000
,
pito
ka
estado
adunay
minimum
nga
usa
ka
representatibo
,
samtang
ang
California
,
ang
labing
populoso
nga
estado
,
adunay
53
.
Kada
estado
adunay
duha
ka
senador
,
gipili
para
sa
6
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
presidente
mosilbi
sa
upat
ka
tuig
nga
termino
ug
dili
molabaw
pa
sa
duha
ka
beses
ang
termino
.
Dili
ma
-
elek
ang
presidente
sa
diretso
nga
boto
,
kondili
,
pinaagi
sa
sistema
nga
electoral
college
diin
ang
pagdeterminar
sa
boto
ug
sa
nakadaog
,
gibase
pinaagi
sa
ihap
sa
kada
estado
.
Ang
Korte
Suprema
,
sa
liderato
sa
Chief
Justice
sa
Estados
Unidos
,
adunay
siyam
ka
miyembro
.
Ang
La
Queue
-
en
-
Brie
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
897
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sa
pinulongan
o
lengguwahe
,
bisan
og
walay
opisyal
nga
pinulongan
sa
pederal
nga
level
,
Iningles
ang
de
facto
nga
nasodnong
pinulongan
,
ug
kini
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
25
ka
estado
.
Ang
Kinatsila
maoy
ikaduhang
pinulongan
tungod
sa
mga
imigranteng
Latino
.
Ang
Tinagalog
o
Filipino
maoy
ikatulo
o
ikaupat
nga
pinulongang
gigamit
sa
Estados
Unidos
.
[
5
]
Ang
labing
importanteng
destinasyon
mao
ang
Katedral
sa
Chartres
nga
nabantog
sa
iyang
mga
bitral
.
Ang
dagangalan
usa
ka
ngalan
nga
gigamit
sa
usa
ka
magsusulat
.
Kalohaan
ug
usa
(
21
)
ang
barangay
sa
Hinabangan
.
Ang
Sevilla
nabahin
ngadto
sa
13
ka
barangay
.
Ang
Bobon
usa
ka
ikalimang
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Bobon
may
populasyon
nga
16
,
851
ka
tawo
sa
3
,
213
ka
bubong
.
Ang
mga
tawo
sa
Sugbo
gitawag
nga
mga
Sugboanon
.
Sagad
kanila
naggikan
sa
mga
tawong
Awstronesyano
samtang
may
uban
usab
nga
may
kagikang
Espanyol
ug
Intsek
.
Ang
mga
Katsila
ug
Intsek
may
dakong
papel
sa
ekonomiya
ug
politika
sa
Sugbo
.
Daghang
mga
aspeto
sa
kulturang
Katsila
ang
makita
pa
gihapon
sa
Sugbo
.
Tungod
usab
sa
taudtaod
nga
pagkaubos
sa
mga
Amerikano
,
ang
kulturang
Amerikano
may
dakong
papel
sa
kontemporaryong
Sugbo
.
Ang
pinulongang
Ingles
mao
ang
pinulongan
sa
pagtudlo
sa
mga
pribadong
tulunghaan
.
May
mga
pinulongan
usab
nga
ginatabi
sa
mga
migrante
,
labi
na
sa
mga
dagkong
dakbayan
:
Ang
prutas
nga
saging
motubo
sa
nagbitay
nga
tipon
nga
gitawag
og
bulig
,
o
giila
sa
komersyo
isip
banana
stem
,
ug
makatimbang
og
30
-
50
kg
.
Ang
bunga
kay
mokabat
og
125
g
,
diin
ang
75
%
kay
tubig
ug
ang
25
%
kay
mga
uga
nga
matang
.
Matag
usa
ka
bunga
kay
adunay
nag
-
amping
nga
panit
nga
naa
'
y
unoron
ug
makaon
nga
sulod
.
Kasagaran
,
ang
bunga
kay
aduna
'
y
daghan
nga
hilo
(
gitawag
og
phloem
bundles
)
nga
anaa
nahimutang
sa
tunga
sa
panit
ug
sa
makaon
nga
bahin
sa
saging
,
ug
mao
'
y
kasagaran
nga
makuha
inig
tangtang
sa
panit
.
Ang
saging
kay
mao
'
y
husto
nga
kuhaanan
sa
vitamin
B6
,
vitamin
C
,
ug
potassium
.
(
CAL
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Seine
-
Eure
,
gimugna
2001
.
Ang
Villebout
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
148
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loir
-
et
-
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
JordanLeganes
Ang
Dakbayan
sa
Balanga
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Bataan
,
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohang
dakbayan
sa
Bataan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
71
,
088
ka
tawo
sa
14
,
065
ka
bubong
.
Ang
Saint
-
Nabor
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
434
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Sa
Gubat
Pranses
ug
Indyan
,
ang
kolonyal
nga
ekstensiyon
sa
Pito
ka
Tuig
nga
Gubat
,
ang
Britanya
mikuha
sa
Canada
gikan
sa
mga
Pranses
.
Sa
1674
,
ang
mga
Britaniko
nakakuha
sa
mga
kolonyang
Olandes
paghuman
sa
Gubat
Anglo
-
Olandes
;
ang
probinsiya
sa
New
Netherland
gialisdan
og
New
York
.
Sa
pagbahin
sa
Carolina
sa
1729
ug
sa
1732
nga
kolonisasyon
sa
Georgia
,
naestablisar
ang
trese
(
13
)
ka
kolonya
sa
Britanya
,
ang
nahimong
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
tanang
kolonya
mipalegal
sa
pagbaligya
sa
mga
katabang
nga
Aprikano
(
African
slave
trade
)
.
Ang
mobimiyento
nga
Kristiyano
sa
1730
-
1740
nailhan
nga
Great
Awakening
mipalambo
sa
interes
sa
relihiyon
.
Sa
tuig
1770
,
ang
mga
kolonya
miabot
og
3
milyon
ka
lumulupyo
nga
Ingles
o
Britaniko
,
katunga
sa
mismong
Gran
Britanya
.
Bisag
gibuhisan
ang
mga
kolonya
sa
Britanya
,
wala
sila
hatagi
og
representasyon
sa
Parlamento
sa
Gran
Britanya
.
Ang
kinatibuk
-
ang
sugilanon
susama
sa
usa
ka
tigmo
nga
pulos
lamang
clue
ang
masigpo
sa
magbabasa
.
Kon
matibuok
sa
alimpatakan
sa
magbabasa
ang
gambalay
sa
sugilanon
,
mosangpot
kini
sa
kahimuot
.
Ug
niini
,
malamposon
kaayo
ang
awtor
sa
gisubay
niyang
disiplina
.
Ang
Chaudes
-
Aigues
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
110
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
La
Ville
-
aux
-
Dames
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
193
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
mananap
maoy
organismong
myembro
sa
ginghariang
Animalia
kun
Metazoa
.
Ang
Dakbayan
sa
Tagbilaran
nabahin
ngadto
sa
15
ka
barangay
.
Ang
usa
ka
dakbayan
gipamunoan
sa
usa
ka
mayor
kinsa
mao
ang
hepeng
ehekutibo
sa
dakbayan
.
Ang
lehislatura
gitibuok
sa
bise
-
mayor
ug
walo
ka
konsehales
.
Ang
walo
ka
konsehales
,
uban
ang
pamuno
sa
Konseho
sa
Kabatan
-
onan
ug
sa
Liga
sa
mga
Baranggay
motibuok
sa
Konseho
sa
Lungsod
.
Ang
tanang
piniling
opisyal
moserbisyo
sulod
sa
tulo
ka
tuig
,
ug
mahimong
magpapili
sulod
sa
makatulo
ka
sunod
-
sunod
nga
higayon
.
Sa
Asya
,
nangandam
na
ang
mga
Hapon
sa
usa
ka
dakong
gubat
.
Ang
ilang
plano
mao
ang
paghimo
og
usa
ka
dakong
perimetro
-
depensibo
nga
molatas
sa
Sentrong
Pasikipko
,
diin
nila
buhaton
ang
depensibong
gubat
samtang
ilang
gamiton
ang
daghang
mga
resources
sa
Silangang
-
Habagatang
Asya
.
Aron
mapasayon
ang
pagtukod
sa
maong
perimetro
,
ila
unang
pildihon
ang
Pasipikong
Plotilya
sa
Estados
Unidos
.
[
27
]
Isip
unang
lakang
sa
pagpildi
sa
plotilya
,
ilang
gikuha
ang
militar
nga
kapabilidad
sa
habagatang
Indotsina
niadtong
Hulyo
,
1941
;
usa
ka
lakang
nga
gibalosan
sa
Estados
Unidos
,
Hiniusang
Gingahrian
,
ug
ubang
Alyado
pinaagi
sa
usa
ka
embargo
.
[
28
]
Niadtong
Disyembre
7
,
gi
-
atake
sa
mga
Hapon
ang
mga
kampong
Briton
ug
Amerikano
sa
usa
ka
hapit
dungang
mga
opensiba
sa
Silangang
-
habagatang
Asya
ug
Sentrong
Pasipiko
,
apil
na
niini
ang
ilang
"
Atake
sa
Pearl
Harbor
"
.
[
29
]
Ang
saging
ang
sagad
nga
ngalan
sa
prutas
ug
sa
usa
ka
herbaciouas
nga
tanom
sa
genus
Musa
nga
nagahatag
sa
sagad
nga
prutas
nga
kalan
-
onon
.
Lumad
kini
sa
tropikal
nga
dapit
sa
Habagatang
sidlakan
nga
bahin
sa
Asya
ug
Awstralya
.
Sa
pagkakaron
,
kini
ang
kinadaghana
'
g
uma
sa
kinatibuk
-
an
nga
katropikohan
.
Si
Jonathan
Henry
Sacks
(
natawo
ika
-
8
sa
Marso
1948
)
mao
ang
Pangulong
Rabino
sa
Hiniusang
Gingharian
gikan
1991
.
[
1
]
Siya
ang
awtor
sa
daghang
basahon
,
[
1
]
ug
ang
nagsulat
sa
komentaryo
sa
Ininggles
nga
Koren
Sacks
Siddur
.
[
2
]
Ang
litpong
maoy
busok
sa
organisasyon
para
sa
sekwensya
kun
pagkasunodsunod
sa
mga
tingog
sa
pagsulti
.
Isip
oposisyon
kang
Ceferino
,
si
Hipolito
ang
kina
-
unhang
naghimo
'
g
schism
sa
kasaysayan
sa
Simbahang
Kristiyano
.
[
6
]
.
Sa
dihang
si
Calixto
,
kinsa
maoy
gibasol
ni
Hipolito
sa
kawalay
aksyon
ni
Ceferino
,
ang
nahimong
papa
,
mibiya
si
Hipolito
sa
simbahan
kuyog
ang
pipila
ka
mga
tinun
-
an
niya
.
Sulod
sa
hapit
10
ka
tuig
,
si
Hipolito
maoy
nahimong
lider
sa
ilang
kongregasyon
,
posibleng
isip
ilang
obispo
.
Si
Hipolito
ang
usahay
giila
isip
unang
Antipapa
.
[
7
]
Ang
pagkamugna
sa
pundasyon
opisyal
nga
gipahibalo
ni
Wikipedya
co
-
founder
Jimmy
Wales
;
unang
gipadagan
ang
Wikipedya
sa
iyang
gamayng
kompanya
,
ang
Bomis
,
niadtong
Hunyo
20
,
2003
.
May
mga
komponent
nga
dakbayan
usab
nga
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
Ang
pananglitan
niini
mao
ang
Dakbayan
sa
Ormoc
,
nga
bisan
sakop
sa
ikaupat
nga
distrito
kongresiyonal
sa
Lalawigan
sa
Leyte
(
uban
sa
mga
lungsod
sa
Albuera
,
Kananga
,
Merida
ug
Isabel
)
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
no
te
hollarán
jamás
.
Ang
Habagatang
-
sidlakang
Asya
usa
ka
subrehiyon
sa
Asya
nga
naglakip
sa
mga
nasod
pahabagatan
gikan
sa
Tsina
,
pasidlakan
gikan
sa
Indya
,
ug
paamihanan
gikan
sa
Australya
.
Kining
maong
rehiyon
naglakip
sa
Indotsina
,
Peninsula
sa
Malaya
,
ug
ang
Arkipelagong
Malayo
.
Ang
Hunyo
16
ang
ika
-
167
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
198
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Megillot
(
Inebreyo
:
חמש
מגילות
,
Ḥamesh
Megillot
,
"
Lima
ka
Linukot
"
)
maoy
mga
parte
sa
ikatulong
dibisyon
sa
Tanakh
,
ang
Ketuvim
.
Mga
importanteng
yugto
sa
kasaysayan
sa
Estados
Unidos
human
ang
independensiya
mao
ang
:
Kini
ang
652
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Nord
sa
Pransiya
.
BuenavistaIloilo
Plantilya
:
Unyong
uropeyo
Plantilya
:
UNSC
Ang
Sison
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
Caraga
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
481
ka
tawo
sa
6
,
171
ka
bubong
.
Sa
italya
,
gi
-
ilog
ni
Benito
Mussolini
ang
gahom
isip
usa
ka
pasistang
diktador
.
Iyang
gisaad
sa
mga
Italyano
ang
usa
ka
Bag
-
ong
Imperyong
Romano
[
3
]
.
Karong
panahona
,
ang
gikuhaan
sa
kita
sa
Villaverde
naggikan
sa
Real
Property
Tax
,
Internal
Revenue
Allotment
,
misc
.
income
,
aids
and
grants
ug
50
%
community
shares
.
Ang
Valladolid
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
576
ka
tawo
sa
6
,
653
ka
bubong
.
Ang
Bacungan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
May
mga
nag
-
ingon
usab
nga
ang
iyang
ngalan
Juan
Agustin
Sumoroy
.
Ang
Patay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
932
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Napili
usab
siya
nga
Debater
of
the
Year
ug
Poet
of
the
Year
(
1962
-
63
)
sa
St
.
Michael
College
.
Adunay
na
mga
plano
sa
tugpahanan
sukad
pa
sa
tuig
1991
,
apan
nalangay
tungod
sa
paglangan
sa
paghupot
sa
yuta
ug
suliran
sa
sapi
.
Bisan
pa
ang
nasudnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
mipirma
ug
kasabutan
sa
paghulam
apil
sa
kagamhanan
sa
Habagatang
Korea
pinaagisa
Economic
Development
Cooperation
Fund
na
may
kantidad
nga
US
$
25
ka
milyones
,
adunay
kalisud
sa
pagkuha
sa
kaatbang
nga
pondo
aron
mahupot
ang
yuta
nga
naay
pagsulagma
nga
200
ka
ektarya
kinahanglan
aron
magama
ang
tugpahanan
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
kun
Cebuano
o
Sebwano
usa
sa
mga
Binisayang
pinulongan
sa
Pilipinas
.
Gisulti
kini
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
ug
sa
amihanan
ug
kasadpang
Mindanao
.
Mga
20
,
000
,
000
ka
tawo
(
sumala
sa
Ethnologue
)
ang
lumad
nga
tigsulti
niini
.
Mayoriya
sa
mga
Sugboanon
mga
Romano
Katoliko
.
May
mga
minoryang
Kristiyanong
mga
simbahan
sama
sa
Asembliya
sa
Diyos
,
Iglesia
ni
Cristo
,
Saksi
ni
Jehova
,
Mormon
,
mga
Muslim
,
Taoismo
ug
uban
pa
.
Kini
ang
labing
importante
nga
ruta
sa
mga
biyahero
ug
mamaligya
sa
karaang
panahon
,
nga
mipasayon
sa
pagbayloay
sa
komersyo
ug
kultura
sa
rehiyon
—
ang
mga
Mesopotamiko
,
Ehiptoanon
,
Semitiko
,
Persiyano
,
Penisyo
,
Kartahines
,
Griyego
,
ug
Romano
.
Ang
kasaysayan
sa
Mediteraneo
importante
sa
pagsabot
sa
orihen
ug
paglambo
sa
mga
modernong
katilingban
Kasadpanon
.
Ang
99
.
5
RT
maoy
estasyong
FM
sa
Real
Radio
Network
sa
Manila
.
Ang
Givors
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
777
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Kristo
,
Pamatia
KAmi
Ang
Rennes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
536
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ille
-
et
-
Vilaine
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
kapupud
-
an
(
usab
:
arkipelago
o
artsipyelago
)
usa
ka
grupo
o
klaster
sa
mga
pulo
o
isla
,
pananglitan
ang
kapupud
-
an
sa
Kabisay
-
an
ug
kapupud
-
an
sa
Hundred
Islands
.
Ang
labing
dagko
nga
kapupud
-
ang
nasod
sa
kalibotan
mao
ang
Indonesia
,
Hapon
,
Pilipinas
,
ug
Hiniusang
Gingharian
.
Matinguhaon
aron
sa
paggamit
sa
kalagot
ni
Julius
Caesar
ngadto
kang
Ptolemy
,
Si
Reyna
Cleopatra
mibalik
sa
palasyo
nga
mipaligid
og
Persiyanong
karpeta
ug
mipakita
niini
ngadto
kang
Caesar
sa
iyang
mga
tig
-
alagad
:
pagkahipos
na
sa
karpeta
si
Cleopatra
misirko
.
Gikatuohan
nga
si
Caesar
naanyagan
sa
iyang
gibuhat
ug
siya
nahimo
nga
kadidang
niya
.
Siyam
ka
buwan
human
sa
ilang
panagkita
si
Cleopatra
nanganak
sa
ilang
anak
.
Niining
mga
tungora
nga
si
Caesar
mibiya
saiyang
plano
sa
pagsakpo
sa
Ehipto
,
inay
giabagan
niya
ang
pangankon
ni
Cleopatra
sa
trono
.
Human
sa
usa
ka
mubo
nga
gubat
sibil
,
si
Ptolemy
XIII
nalumos
sa
Nilo
ug
si
Caesar
mipabalik
kang
Cleopatra
sa
iyang
trono
,
uban
sa
usa
ka
mas
batang
igsuong
nga
si
Ptolemy
XIV
isip
isig
ka
tigmamando
.
Ang
Minasbatenyo
usa
ka
Binisayang
pinulongan
nga
gisulti
og
labaw
600
,
000
ka
tawo
,
ang
kadaghanan
tua
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Ang
Alsace
sagad
gireper
uban
sa
Lorraine
tungod
kay
kining
duha
ka
mga
rehiyon
(
isip
Alsace
-
Lorraine
)
dugay
nang
giilogan
human
sa
pagbinahinay
sa
mga
sumusunod
ni
ni
Carlomagno
.
(
CUM
)
Communauté
urbaine
sa
Marseille
Provence
Métropole
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
INSEE
(
Prinanses
:
Institut
National
de
la
Statistique
et
des
Études
Économiques
)
mao
ang
nasodnong
institusyon
alang
sa
estadistika
ug
pagtuon
sa
ekonomiya
sa
Pransiya
.
Kini
ang
gisangonan
sa
pagkolekta
ug
pagpatik
og
impormasyon
kabahin
sa
ekonomiya
sa
Pransiya
ug
sa
katilingbang
Pranses
,
lakip
ang
paghimo
sa
nasodnong
sensu
.
Kini
nahimutang
sa
Paris
.
Ang
Loay
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
433
ka
tawo
sa
2
,
615
ka
bubong
.
Ang
Saône
-
et
-
Loire
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
gikan
sa
mga
sapa
sa
Saône
ug
Loire
nga
nagpalibot
niini
.
Ang
Sugbo
usa
sa
mga
labing
ugmad
nga
lalawigan
sa
nasod
.
Kini
ang
sentro
sa
komersyo
,
edukasyon
ug
industriya
sa
sentral
ug
habagatang
dapit
sa
kapupod
-
an
.
May
mga
five
-
star
hotel
,
casino
,
puting
kabaybayonan
,
golf
course
,
convention
center
,
ug
mga
shopping
mall
.
Ang
Condenast
Travellers
Magazine
sa
UK
mipadayag
sa
Sugbo
isip
ikapito
nga
labing
nindot
nga
pulo
sa
Asya
-
Kadagatang
Indyan
sa
tuig
2007
[
2
]
,
ang
nag
-
inusarang
pulo
sa
Pilipinas
nga
napasidunggan
sa
maong
magasin
sukad
pa
sa
tuig
2004
.
Nakatapos
siya
sa
primarya
sa
Layog
Elementary
School
.
Ang
elementarya
niya
didto
niya
makuha
sa
Pining
Paglingap
School
-
-
usa
ka
tulunghaan
nga
naa
sa
tunga
sa
lasang
.
Sa
1991
,
natapos
niya
ang
kursong
sekundarya
sa
Tabango
Barangay
High
School
(
karon
Tabango
National
High
School
na
)
.
Siyam
ka
tuig
human
niadto
(
2000
)
,
natapos
niya
ang
Bachelor
in
Elementary
Education
sa
bugoy
-
bugoy
nga
paagi
.
Ang
Cebu
Roosevelt
Memorial
Colleges
ang
nahimo
niyang
alma
mater
.
Gihigugma
niya
ning
eskuylahana
ug
gikalagotan
sa
samang
higayon
.
Kini
ang
40
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
Pransiya
.
Ang
Lag
la
’
Ómer
(
Inebreyo
:
ל
״
ג
בעומר
,
"
Ikakatloan
ug
tulo
sa
Omer
"
)
maoy
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Ang
dapit
nahitaboan
sa
labihang
panagsangka
panahon
sa
Una
ug
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
,
pananglitan
sa
Panangsangka
sa
Ardennes
ug
sa
Panangsangka
sa
Bulge
.
Ang
Boston
nabahin
ngadto
sa
walo
(
8
)
ka
barangay
.
Ang
Loay
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Ang
Kumalarang
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
926
ka
tawo
sa
4
,
520
ka
panimalay
.
Ang
Cortes
may
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
hulmigas
usa
ka
matang
sa
insekto
nga
pinundok
kung
mamuyo
.
Aduna
silay
rayna
nga
maoy
tigpadako
sa
ilang
pundok
.
Sosyal
nga
insekto
ang
mga
Hulmigas
.
Sila
nahiapil
sa
banay
Formicidae
,
ug
kuyog
sa
mga
buyog
ug
mga
lampinig
,
sila
nahiapil
sa
order
Hymenoptera
.
Ang
Singgapura
maoy
usa
ka
dakbayang
-
estado
nga
nahimutang
sa
habagatang
tumoy
sa
Lawis
sa
Malaca
,
sa
Habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Usa
ka
nasod
nga
137
ka
kilometro
(
85
ka
milya
)
amihanan
ka
layo
sa
ekwador
,
natung
-
an
siya
sa
Johor
(
usa
ka
kagamhananan
o
state
sa
Malasya
)
ug
sa
Kapupud
-
ang
Riau
(
gipanag
-
iya
sa
Indonesya
)
.
Sa
iyang
gidak
-
on
nga
704
.
0
km
²
(
272
milyas
kuwadrados
)
,
kini
ang
kinagamyang
nasod
sa
Habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Ang
Oisemont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1276
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Pagsanghan
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Pagsanghan
may
7
,
077
ka
tawo
sa
1
,
498
na
bubong
.
Ang
Groix
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
472
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
matag
karakter
nagrepresentar
og
pulong
(
kun
,
labaw
nga
tino
,
usa
ka
morpemo
)
,
daghang
mga
logoramo
ang
nagkinahanglan
nga
masulat
ang
tanang
pulong
sa
pinulongan
.
Ang
kadaghanan
sa
mga
logogramo
ug
ang
pagtimaan
sa
ilang
mga
pasabot
mao
ang
unang
nakalisod
sa
logograpikong
sistema
kaysa
sa
mga
alpbetong
sistema
.
Apan
,
hinuon
ang
pasabot
gikan
man
sa
simbolo
,
ang
maong
logograpikong
sistema
mamahimong
magamit
sa
ubang
pinulongan
.
Sa
pagkagamit
,
kani
tinuod
lamang
sa
mga
dug
-
ol
nga
mga
pinulongan
,
sama
sa
Ininsik
nga
mga
pinulongan
.
Ang
Hinapon
migamit
og
nga
Ininsik
nga
mga
logogramo
sa
pagsulat
niini
,
uban
sa
mga
silabikong
nagdala
sa
mao
nga
samang
pasabot
.
Apan
ang
pagkasunod
sa
mga
pulong
,
ug
labaw
na
ang
batadila
,
lahi
na
nga
ang
usa
ka
taas
nga
Ininsik
nga
sulat
dili
dayon
masabot
sa
usa
ka
Hapon
kon
walay
kaalam
sa
batakang
Ininsik
nga
batadila
,
apan
ang
mga
mubo
nga
mga
pahayag
sama
sa
mga
pang
-
ulo
sa
mga
pamantalaan
dali
ra
nga
masabot
.
Ang
Pinortuges
mao
'
y
pinulungang
Indo
-
Urupanhon
.
"
Tapos
masudsod
sa
pundok
ang
wanang
sa
kamingaw
sa
kagabhion
,
may
mga
bituon
nga
nasipong
,
hangtod
nga
diha
sa
nagduka
nga
kaadlawon
,
nasaghid
ang
sidsid
sa
langit
dihang
nagkahiusa
sa
pag
-
uyonay
ang
iyang
mga
sinaligan
alang
sa
kahimugsoan
sa
Dagang
Magasin
,
ang
Mutya
sa
Halamang
Bisaya
,
nga
mogula
matag
bulan
.
Una
kining
nadungog
niadtong
entrada
ug
tunga
-
tungang
bahin
sa
dekada
'
90
.
Apan
dili
pa
Bisrock
ang
termino
niini
kaniadto
.
Ubos
pa
kini
sa
gitawag
og
Bugs
Underground
Sound
Movement
nga
gipasiugdahan
ni
DJ
Bernie
Quiros
a
.
k
.
a
.
Ka
Pedro
sa
99
.
5
RT
FM
Radio
Station
.
Ang
Aurillac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
773
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Kining
maong
panid
talaan
sa
mga
magsusulat
sa
Binisayang
Sinugboanon
.
Pagka
1946
,
ang
Pilipinas
gitagaan
og
"
de
facto
"
,
nga
permanente
nga
Kagawasan
sa
4
sa
Hulyo
,
1946
sa
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Kini
ang
594
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
Pransiya
.
Ang
Moldabya
(
Minoldabo
:
Moldova
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sidlakang
Uropa
.
Sa
Burma
,
ang
mga
pwersang
Komonwelt
milusad
og
duha
ka
operasyon
.
Ang
una
,
usa
ka
opensiba
ngadto
sa
rehiyong
Arakan
sa
ulahing
1942
,
nahimong
dugoon
og
wala
magsilbi
alang
sa
Komonwelt
,
ug
nakapugos
sa
ilang
pag
-
atrass
balik
sa
Indiya
sa
Mayo
sa
1943
.
[
46
]
Ang
ikaduha
mao
ang
pagpadal
og
mga
iregular
nga
mga
pwersa
luyo
sa
mga
linya
sa
mga
Hapon
niadtong
Pebrero
,
nga
sa
pagkatapos
sa
Abril
,
nakakuhag
dili
maayong
resulta
.
[
47
]
Ang
Courbevoie
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
389
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Septiyembre
4
ang
ika
-
247
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
118
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Awtonomong
Rehiyon
sa
Mindanawng
Muslim
(
ARMM
)
maoy
usa
sa
mga
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Ang
Castres
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
812
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
hayopan
mga
mananap
nga
gigamit
para
sa
pagkaon
,
igpanapot
,
kun
trabaho
.
Ang
Savignac
-
de
-
Duras
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
217
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Dagha
'
g
mga
bag
-
ong
nadiskubre
nga
butang
ang
ekspedisyon
ni
Magallanes
.
Adunay
mga
hayop
nga
wala
sa
Uropa
ang
nakit
-
an
nila
Magallanes
.
Adunay
mga
llama
ug
mga
penguin
nga
nahulagway
sa
mga
asoy
.
Ang
Bagumbayan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
53
,
444
ka
tawo
sa
10
,
368
ka
bubong
.
Ang
bet
(
Inebreyo
:
ב
ּ
;
Inarabigo
:
ﺏ
,
bā
’
)
kun
vet
(
Inebreyo
:
ב
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Islamikong
Republika
sa
Iran
(
Pinersyano
:
جمهوری
اسلامی
ايران
,
Jomhuriye
Eslāmiye
Irān
)
mao
usa
ka
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
o
Middle
East
nga
nailhan
kaniadto
sa
ngalang
Persya
.
Kini
ang
ika
-
18
nga
pinakadakong
nasod
,
halos
magkapareho
ang
iyang
gidak
-
on
kung
itipon
ang
UK
,
Pransya
,
Espanya
,
ug
Alemanya
.
Kini
adunay
populasyon
nga
mga
70
ka
milyon
.
Ang
Iran
giutlanan
sa
Armenya
,
Azerbaijan
,
ug
Turkmenistan
sa
amihanan
;
Apganistan
ug
Pakistan
sa
sidlakan
;
ug
Turkiya
ug
Irak
sa
kasadpan
.
Apil
niini
,
kini
nagborder
sa
Gulpong
Persiko
,
ang
importanteng
lugar
sa
produksyon
og
krudo
,
ug
sa
Dagat
Caspian
.
Ang
La
Gresle
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
728
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Bontag
sa
Abril
27
,
1521
,
si
Lapulapu
ug
ang
mga
katawhan
sa
Mactan
,
armado
og
mga
pana
ug
kampilan
,
miatubang
sa
kasundalohang
Katsila
nga
gipangunahan
ni
Fernando
Magallanes
ang
eksplorador
nga
Portuges
.
Sa
Panagsangka
sa
Mactan
,
si
Magellan
ug
daghan
sa
iyang
katawhan
napatay
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Sa
mga
Arabo
(
mga
Kristohanon
,
Muslim
kun
sa
ubang
tinuohan
)
,
ug
sa
ubang
pinulongan
nga
naimpluwensyahan
sa
Arabong
pinulongan
(
naa
sa
mga
kulturang
Muslim
nga
giimpuwensyahan
sa
Inarabo
isip
liturhiyanhong
pinulongan
sa
Islasm
)
,
ang
duha
ka
pulong
nga
gigamit
sa
Kristohanon
kay
:
Nasrani
(
gikan
sa
Inarabong
ansar
,
isip
nga
disipulo
ni
Jesus
)
,
ug
Masihi
nga
nagpasabot
nga
tagasunod
sa
Mesiyas
.
Kon
naa
may
kalainan
ang
Nasrani
nagpasabot
nga
mga
taw
sa
Kristohanong
kultura
ug
Masihi
nagpasabot
nga
kadtong
rehiliyonhong
mituo
kang
Jesus
.
Sa
ubang
mga
nasod
ang
Nasrani
gigamit
usab
sa
mga
dili
Muslim
nga
mga
puti
nga
taw
.
Ang
laing
pulong
nga
Inarabo
nga
gigamit
sa
mga
Kristohanon
,
ilabi
na
sa
politikanhong
paggamit
,
Salibi
;
kini
nagpasabot
sa
mga
taga
-
Krusada
ug
ang
mga
bating
pasabot
niini
.
Nagatimaan
nga
buhion
ta
Ang
mga
Itita
(
Kinatsila
:
Hitita
)
maoy
katawhang
Indo
-
Uropanhong
nag
-
estableser
og
imperyong
nakasentro
sa
Anatolya
sa
Turkiya
.
Ang
pagmodernisasyon
ug
paglambo
sa
mga
pasilidad
sa
tugpahanan
gitumong
aron
ang
Davao
mahimo
sentro
sa
turismo
ug
pagpuhunang
langyaw
sa
ilang
rehiyon
.
Ang
pagpalambo
gipondohan
sa
Asian
Development
Bank
,
gitabangan
sad
sa
European
Investment
Bank
sa
€
25
ka
milyones
,
pinaagi
usab
sa
pagpondo
gikan
sa
kagamhanan
.
Ang
gasto
sa
proyekto
miabot
ug
$
128
ka
milyones
.
Ang
Gascon
ug
Basque
mga
lokal
nga
pinulongan
.
Ang
Laval
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
473
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
Matanao
nabahin
ngadto
sa
33
ka
barangay
.
Ang
Santa
Fe
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2007
,
kini
may
populasyon
nga
26
,
826
ka
tawo
sa
*
4
,
444
ka
bubong
.
Sa
Bantayan
,
may
lahing
pinulongan
(
Bantayan
Visayan
sa
Iningles
)
ang
ginatabi
.
Kini
mas
duol
sa
Hiligaynon
kaysa
Sinugboanon
.
Ang
utlanan
sa
departamento
mao
-
mao
sa
utlanan
sa
departamento
sa
Golo
niadtong
1793
hangtod
1811
.
Bulgaria
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sidlakang
Uropa
.
Ang
Iloilo
maoy
ang
ulohan
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
sentro
sa
rehiyon
ug
maoy
ang
main
economic
hub
sa
rehiyon
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
.
Ang
dakbayan
may
populasyon
nga
365
,
820
ka
tawao
sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
.
Ang
Alangalang
may
54
ka
barangay
.
Ang
Lineyang
Lunhaw
(
PNR
Northrail
)
nagaagi
gikan
Angeles
papuntag
Valenzuela
.
Ang
Soulières
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
110
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
lungsod
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lungsod
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
Usa
ka
pulo
sa
habagatang
bahin
sa
nasod
,
ang
Mindanao
may
gidak
-
ong
94
,
630
kilometro
kuwadro
(
mas
gamay
sa
Luzon
sa
mga
10
,
000
km
²
)
.
Ang
pulo
may
daghang
bungtod
,
ug
maoy
nahimutangan
sa
Bukid
Apo
,
ang
kinahabogang
bukid
sa
nasod
.
Sa
kasadpan
sa
Mindanao
makita
ang
Dagat
sa
Sulu
,
sa
sidlakan
ang
Dagat
sa
Pilipinas
,
ug
sa
habagatan
ang
Dagat
Celebes
.
Ang
Santa
Cruz
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
unang
pangulo
sa
pundok
mao
si
Alosbaños
(
1990
-
1992
)
.
Napili
siyag
usab
makaduha
ka
higayon
,
apan
ang
ikatulo
niyang
termino
wala
niya
mahuman
tungod
sa
usa
ka
eskolarsyip
alang
sa
iyang
degri
pagka
doktor
nga
nagpugos
kaniya
pagbiya
sa
Sugbo
alang
sa
Arizona
,
Estados
Unidos
.
Mibiya
siya
Hulyo
21
,
1992
.
Ang
puli
-
pamuno
niadtong
panahona
nga
si
Costanilla
mipuli
sa
renda
sa
pangagamhanan
.
Ang
Grand
,
30
kilometros
gikan
sa
Toul
,
usa
ka
Karaang
Romanhon
nga
lungsod
.
Kini
may
ampiteyatro
ug
usa
ka
templo
alang
sa
Kulto
ni
Apollo
.
Ang
mga
megalitikong
monumento
sa
Carnac
naa
mahimutang
sa
Morbihan
.
Ang
Les
Lilas
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
118
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Kon
atong
ibase
sa
inahang
dila
ug
sa
pinulongan
nga
gigamit
sa
walay
pay
5
anyos
,
ang
labing
importanteng
mga
pinulongan
sa
Pransiya
mao
kining
mosunod
(
timan
-
i
nga
ang
mga
porsento
molapas
sa
100
,
tungod
kay
daghan
ang
kaduha
maihap
)
:
Ang
Bibliya
(
Linatin
:
Biblia
)
usa
ka
kasulatan
sa
Kristyanismo
nga
naghisgot
bahin
sa
mga
panghitabo
sa
kaniadto
og
sa
mga
panghitabo
sa
karon
og
sa
mga
panghitabo
sa
umaabot
.
Ang
Bibliya
aduna
66
ka
kasulatan
.
Ang
105
.
1
Crossover
maoy
estasyong
FM
sa
Mareco
Broadcasting
Network
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
simbahan
nagtudlo
nga
kini
gipreserba
gikan
sa
sayop
pinaagi
sa
Espiritu
Santo
sa
mga
matang
doktrinal
.
Kini
nagpalapad
sa
iyang
mga
doktrina
pinaagi
sa
mga
konsehong
ekumenikal
,
sama
sa
gibuhat
sa
mga
unang
Apostoles
.
Ang
pagtuong
Katoliko
gidetalye
sa
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
pormal
nga
pagsimbang
Katoliko
anaa
sa
liturhiya
kinsa
gidumala
sa
simbahan
.
Ang
pagsaulog
sa
Santos
nga
Misa
maoy
giisip
nga
kinatas
-
ang
matang
sa
pag
-
ampo
,
apan
aduna
usay
mga
debosyon
sama
sa
rosaryo
,
Via
Crucis
,
ug
ang
Adorasyon
sa
Sagradong
Sakramento
.
Ang
Kapalong
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
Viennois
,
(
gimugna
:
2002
)
.
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Ang
Dauin
usa
ka
ika
-
4
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Dauin
may
21
,
077
ka
tawo
sa
4
,
464
na
bubong
.
Gihatagan
usab
si
Augustus
sa
imperium
sa
tibuok
dakbayan
sa
Roma
.
Kini
nagpasabot
nga
ang
tanang
sundalo
anaa
ubos
sa
iyang
pagmando
,
inay
sa
mga
praefect
.
Dugang
pa
niini
,
gihatagan
usab
siya
og
imperium
proconsulare
maius
(
Imperium
ibabaw
sa
tanang
konsul
)
.
Kini
nagpasabot
nga
aduna
siyay
gahom
sa
panginlabot
sa
tanang
gipangbuhat
sa
tanang
probinsya
,
usg
sa
pagusab
sa
bisan
-
unsang
desisyon
sa
mga
gobernador
.
Tungod
usab
niini
,
siya
lamang
ang
bugtong
makadawat
sa
usa
ka
triyumpe
,
kay
siya
man
ang
pamuno
sa
tanang
kasundalohan
sa
tibuok
imperyo
.
Costa
Rica
usa
ka
republika
sa
Amerika
Sentral
,
giutlanan
sa
Nicaragua
sa
norte
,
Panama
sa
sur
ug
sur
-
este
,
sa
Kadagatang
Pasipiko
sa
weste
ug
sur
,
ug
sa
Dagat
Caribbean
sa
este
.
Ang
Costa
Rica
ang
unang
nasod
nga
nag
-
abolish
sa
iyang
armadong
pwersa
.
San
Jose
ang
iyang
kapital
.
Ang
Thoissia
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
27
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Sukad
-
sukad
,
mga
kusukusong
way
sukod
saksi
ang
sabon
ug
almirol
,
tubig
ug
buwa
mga
winaswasan
ug
tanang
hinumol
kon
giunsa
pagpasakit
ang
panit
giunsa
pag
-
umol
sa
mga
kubal
sa
gamay
mong
kamot
sa
imong
palad
nga
hagkot
.
Ang
Kristohanon
usa
ka
taw
mga
misunod
sa
Kristyanismo
,
usa
ka
monotiyestikong
relihiyon
nga
nagatuyok
sa
kinabuhi
ug
panudlo
ni
Jesu
Cristo
nga
gipakita
sa
Bag
-
ong
Tugon
ug
giisip
sa
mga
Kristohanon
nga
napropesiya
sa
Daang
Tugon
.
Ang
Tubod
usa
ka
ikalima
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
922
ka
tawo
sa
2
,
165
ka
bubong
.
Maghimaya
ka
Rayna
,
Inahan
sa
kalooy
,
Ang
Dakbayan
sa
Kabankalan
nabahin
ngadto
sa
32
ka
barangay
.
Kini
ang
438
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Aude
sa
Pransiya
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Southern
Leyte
o
Habagatang
Leyte
.
Ang
San
Francisco
may
15
ka
mga
barangay
.
MOST
REV
.
CHRISTIAN
VICENTE
F
.
NOEL
,
D
.
D
.
-
Bishop
of
Talibon
Ang
Loboc
kaniadto
maoy
nahimong
headquarter
sa
mga
Heswita
nga
mitakas
gikan
sa
Baclayon
nga
kanunayng
sulngon
sa
mga
pirata
.
Sukad
niadto
hangtod
nga
mihawa
ang
mga
Heswita
sa
Pilipinas
sa
1768
,
ang
Loboc
maoy
nahimong
residensiya
sa
lokal
nga
superyor
sa
mga
Heswita
.
Dinhi
natukod
ang
unang
parokya
kaniadtong
1602
nga
gisundan
sa
eskuylahan
kaniadtong
1604
,
ang
Seminario
Colegio
de
Indios
,
usa
ka
bansayanang
tunghaan
alang
sa
kabataan
sa
ruling
class
.
Ang
mga
rehiyon
sa
Pilipinas
unang
namugna
Septiyembre
24
,
1972
dihang
ang
mga
lalawigan
sa
nasod
gibahin
-
bahin
ngadto
sa
11
ka
mga
rehiyon
pinasikad
sa
Dekrito
sa
Presidente
Isip
1
ni
Ferdinand
Marcos
(
kabahin
sa
iyang
plano
sa
reorganisasyon
sa
nasod
)
.
A
Javanese
engineer
closes
one
of
the
gun
bay
doors
on
a
Dutch
Buffalo
,
January
1942
.
Ang
Abril
26
ang
ika
-
116
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
249
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
du
Val
de
Seine
,
gimugna
sa
2004
.
Ang
Mayo
27
ang
ika
-
147
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
218
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Estados
Unidos
usa
ka
kapitalista
nga
ekonomiya
,
nga
nakab
-
ot
tungod
sa
iyang
pagka
adunahan
sa
natural
nga
rekursos
,
maayong
imprastruktura
,
ug
hataas
nga
produktibidad
.
Sumala
sa
IMF
,
ang
GDP
sa
nasod
nga
mga
$
13
ka
trilyon
mikabat
sa
20
%
sa
globonhong
gross
product
.
Ang
sa
kolektibo
nga
GDP
sa
Unyon
sa
Uropa
ang
mas
dako
lamang
.
Ang
US
ikawalo
sa
nominal
GDP
per
capita
ug
ikaupat
sa
GDP
per
capita
gamit
ang
purchasing
power
parity
.
Kini
sab
ang
numero
uno
nga
importador
og
mga
bililhon
ug
ikaduha
nga
eksportador
.
Ang
Canada
,
China
,
Mehiko
,
Hapon
,
ug
Alemanya
mao
ang
nanag
-
unang
partner
sa
komersiyo
.
Ang
nangunang
eksport
nga
produkto
mao
ang
mga
makinang
elektrikal
,
samtang
ang
mga
behikulo
maoy
nangunang
import
.
Ang
utang
nga
nasyonal
sa
US
maoy
labing
dako
sa
kalibotan
;
sa
2005
,
23
%
kini
sa
total
nga
utang
sa
kalibotan
.
Kon
iporsento
sa
GDP
,
ang
US
ika
-
30
sa
120
ka
nasod
.
[
8
]
Mga
langyaw
ang
mikupot
og
27
.
5
%
sa
utang
sa
nasod
.
Ang
Republika
sa
Congo
(
Prinanses
:
République
du
Congo
;
Kongo
:
Repubilika
ya
Kongo
;
Lingala
:
Republiki
ya
Kongó
)
,
usab
nailhan
isip
Congo
-
Brazzaville
o
simpleng
Congo
,
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sentral
Aprika
.
Brazzaville
ang
iyang
kapital
.
Ang
Gironde
kabahin
karon
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Landes
,
Lot
-
et
-
Garonne
,
Dordogne
,
ug
Charente
-
Maritime
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
sa
kasadpan
.
Sa
manlulupig
,
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Région
Nazairienne
et
de
l
'
Estuaire
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
Intsik
(
Inintsik
:
中国人
,
Zhōnggúorén
;
Kinatsila
:
chino
)
mao
ang
tawag
sa
mga
nasodnon
sa
Tsina
.
Ang
Intsik
nga
Han
mao
ang
dominante
nga
grupong
etniko
.
Ang
kasagarang
relihiyo
sa
mga
lumulupyo
sa
Cagayan
de
Oro
kay
Kristiyanismo
.
Sa
tanang
kristiyano
sa
Cagayan
de
Oro
,
ang
kasagarang
sekta
ang
Katoliko
Romano
.
Ang
ubang
relihiyon
sa
dakbayan
mao
ang
Kristiyanismo
sa
ubang
sekta
,
Islam
,
Buddhismo
ug
uban
pa
.
Isip
Ministro
sa
Armamento
ug
Produksyong
Panggubat
,
mahimong
nagmpalamposon
si
Speer
.
Gani
,
nagkadao
ang
produksyong
panggubat
sa
ALemanya
bisan
og
daghang
mga
lungsod
na
ang
gibomba
sa
mga
Alyado
.
Human
sa
gubat
,
gihusay
siya
sa
Nuremberg
,
ug
gihukamng
ibilanggo
sulod
sa
20
ka
tuig
tungod
sa
iyang
papel
sa
rehimeng
Nazi
.
Siya
misilbi
sa
iyang
sentensiya
didto
sa
Bilanggoan
sa
Spandau
,
Kasadpang
Berlin
.
Ang
Bard
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
518
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Maguindanao
usa
ka
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Kini
nahimutang
sa
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
Mindanao
(
ARMM
)
.
Ang
iyang
ulohan
mao
ang
Shariff
Aguak
.
Sa
amihanan
sa
maong
lalawigan
nahimutang
ang
Lanao
del
Sur
,
sa
sidlakan
ang
Cotabato
,
ug
sa
habagatan
ang
Sultan
Kudarat
.
Sa
kasadpan
sa
maong
probinsiya
makita
ang
Golpo
sa
Moro
.
Ang
Barotac
Nuevo
may
29
ka
barangay
.
 
 
Western
Ang
tulunghaang
pangnegosyo
(
Tinagalog
:
paaralang
pangkalakalan
;
Kinatsila
:
es
·
cue
·
la
de
ne
·
go
·
cios
;
Ininggles
:
business
school
)
maoy
institusyon
sa
nibel
pang
-
unibersidad
nga
nagatudlo
og
negosyo
,
pinansa
,
estratehyang
pangnegosyo
,
ubp
.
Sugod
sa
tuig
1982
,
ang
tulo
ka
komyun
sa
Paris
,
Marseille
,
ug
Lyon
gibahin
ngadto
sa
mga
municipal
arrondissement
.
Ang
mga
municipal
arrondissement
lamang
ang
mas
gamay
nga
yunit
sa
administrasyon
kay
sa
komyun
,
apan
kini
makita
lamang
sa
nahisgotang
tulo
ka
komyun
.
Bantayi
nga
ang
municipal
arrondissement
dili
sama
sa
arrondissement
nga
dibisyon
sa
mga
departamento
.
Samtang
nagsugod
si
Antonio
ug
pipila
ka
kampanya
didto
sa
Ehipto
,
si
Octavian
nagkonsolidar
sa
iyang
gahom
didto
sa
Roma
.
Iyang
gipalapdan
ang
iyang
kasundalohan
,
ug
nagpasi
-
ugda
'
g
mga
propaganda
nga
si
Marco
Antonio
nahimo
nang
Ehiptohanon
inay
Romano
.
Nagka
-
init
ang
ppanagribal
nilang
duha
,
ug
busa
,
niadtong
32
BK
,
mideklara
og
gubat
si
Octavian
.
Didto
sa
Actium
,
sa
kasadpang
baybayon
sa
Gresya
,
nahitabo
ang
usa
ka
nabal
nga
sangka
.
Napildi
si
Antonio
,
ug
siya
ug
ang
iyang
mga
kauban
miikyas
ngadto
sa
Ehipto
.
Gigukod
sila
ni
Octavian
,
ug
human
ang
lain
na
usab
nga
kapildihan
,
nagpakamtay
si
Antonio
.
Wala
magdugay
,
nagpakamatay
si
Cleopatra
.
Gipapatay
usab
ni
Octavian
si
Caesarion
,
ang
giingong
anak
ni
Caesar
kang
Cleopatra
.
Sa
kanhiay
ang
Landes
kabahin
sa
Gascony
.
Usa
kini
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Guyenne
ug
Gascony
.
Ang
"
Kristohanon
"
nagpasabot
usab
mga
sakop
kun
sumosunod
sa
simbahan
kun
ubang
kapundokan
sa
Kristiyanismo
.
Nagpasabot
kini
nga
bisan
unsang
apil
sa
Kristiyanismo
.
Hinuon
,
ang
siyensiya
sa
pagpanambal
aduna
usay
iyang
kaugalingong
kakulangon
.
Kay
dili
man
ikalimod
nga
aduna
kini
huyang
nga
mga
aspeto
ilabi
na
diha
sa
pisikal
ug
moral
nga
bahin
.
Apan
kining
maong
mga
limitasyon
mas
gamay
ra
kon
timbangon
tandi
sa
langyab
sa
mga
kaayohang
gikahatag
niini
sa
kinabuhi
sa
tawo
.
Ang
siyensiya
sa
medisina
maoy
usa
sa
tulo
ka
labing
karaan
ug
establisadong
lawak
sa
kahibalo
,
ang
laing
duha
mao
ang
relihiyon
ug
balaod
.
Ato
usab
angayng
hinumdoman
nga
walay
lawak
sa
kahibalo
nga
perpekto
.
Si
Kanhing
Kongresista
ug
Bise
-
Presidente
sa
Pilipinas
nga
si
Emmanuel
Pelaez
gipakapin
ug
"
de
Oro
"
sa
"
Cagayan
"
tungod
pag
-
ilhan
mga
kalihukan
bahin
sa
pagmina
sa
bulawan
sa
ilang
lugar
.
San
Francisco
 
 
 
 
 
Western
Visayan
Ang
Velloreille
-
lès
-
Choye
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
45
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Saône
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Charenton
-
le
-
Pont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
872
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
mga
dakbayan
-
estado
sa
sumeria
misaka
sa
gahom
sa
prehistorikal
nga
panahong
Ubaid
ug
Uruk
.
Ang
Sumerya
natapos
sa
Imperyong
Akkadyan
sa
ika
-
24
siglo
B
.
K
.
Nahiusa
ang
Sumerya
ug
ubang
Sibilisasyon
sa
Mesopotamya
ubos
sa
Imperyong
sa
Babilonya
.
Ang
Dinagat
Islands
nabahin
ngadto
sa
pito
(
7
)
ka
lungsod
.
Usahay
ang
pulong
"
tinuohan
"
nagpasabot
sa
mas
restriktibong
kahulogang
"
organisadong
relihiyon
"
,
o
ang
pundok
sa
mga
tawo
nga
nagsuporta
sa
usa
ka
simbahan
.
Ang
Le
Blanc
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
361
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Nahimo
ang
EU
ubos
sa
tradisyon
nga
panggobyerno
nga
adunay
pagsinabtanay
sa
mga
tawong
ginsakpan
pinaagi
sa
modelo
nga
demokrasya
nga
representatibo
.
Kining
modelo
sa
gobyernong
presidensiyal
-
konggresyonal
nakopya
sab
sa
daghan
pang
mga
nasod
,
ilabi
na
sa
mga
naa
sa
Tunga
-
tungang
Amerika
ug
Habagatang
Amerika
apil
na
ang
nasod
sa
Pilipinas
.
Kaniadtong
Hulyo
2005
,
gipagawas
ni
Sheryn
ang
ikaduhang
album
nga
giulohag
What
I
Do
Best
.
Ang
kantang
"
What
I
Do
Best
"
sa
maong
album
gigantihan
isip
Best
Song
by
a
Female
Performer
sa
iFM
Pinoy
Music
Awards
sa
nahisgotang
tuig
.
Siya
ang
miawit
sa
"
Sabihin
Mo
Sa
Akin
"
nga
gigamit
sa
pantaseryeng
Kampanerang
Kuba
sa
ABS
-
CBN
(
gidala
ni
Anne
Curtis
)
.
Ang
iyang
kanta
nga
"
Hindi
Ko
Kayang
Iwan
Ka
"
napili
isip
dugokang
awit
sa
teleserye
nila
ni
Kristine
Hermosa
ug
TJ
Trinidad
sa
Gulong
ng
Palad
.
Ang
lain
niyang
kanta
nga
"
Dahil
Nagmamahal
"
napili
usab
nga
theme
song
sa
programang
Nagmamahal
,
Kapamilya
ni
Bernadette
Sembrano
.
Nahimong
host
si
Sheryn
sa
nahumang
Search
for
the
Star
in
a
Million
Season
2
,
uban
sa
mga
kampeyon
nga
sila
si
Erik
Santos
,
Rachelle
Ann
Go
ug
Mark
Bautista
.
Siya
sab
ang
host
sa
Little
Big
Star
Cebu
,
nga
giisip
ikaupat
nga
top
-
rating
nga
programa
sa
Nationwide
Charts
sa
ABS
-
CBN
.
Sa
tungang
bahin
sa
Enero
1945
,
gi
-
atake
sa
mga
Sobyet
ang
Poland
,
diin
sila
mi
-
abante
gikan
sa
Vistula
ngadto
sa
sapa
sa
Oder
sa
Alemanya
.
Human
niini
,
ilang
gi
-
atake
ang
Silangang
Prusya
.
Kauban
niining
mga
mall
,
tua
ang
LCC
Central
Mall
ug
Robertson
nga
mga
homegrown
nga
mall
.
Didto
usab
ang
mga
lain
pang
homegrown
nga
palitanan
ug
restawran
:
ang
South
Star
Drugstore
,
gikan
sa
Camaligan
,
usa
ka
lungsod
nga
duol
sa
Naga
;
ang
Bigg
'
s
Diner
,
ug
ang
Graceland
Foods
Industries
(
tag
-
iya
sa
Graceland
,
Geewan
,
Baker
'
s
Plaza
,
Benjo
'
s
ug
Red
Platter
)
nga
nagsugod
didto
ug
karon
adunay
daghang
mga
branch
sa
tibuok
Kabikolan
.
Kristo
Kaloy
-
i
Kami
Human
makat
-
oni
ang
paggamit
sa
puthaw
gikan
sa
mga
Itita
,
ilang
gi
-
usab
ang
pakiggubat
.
Naghimo
silag
mga
puthaw
nga
mga
hinaggiban
,
nag
-
organisar
og
mga
dibisyon
sa
mga
karwaheng
iggugubat
,
ug
gipalambo
ang
mga
taktika
sa
mga
tigpana
ug
mga
tigbangkaw
.
Naghimo
usab
silag
mga
grupo
sa
mga
enhinyero
aron
bantayan
ang
paghimo
ug
paggamit
sa
mga
makinang
para
sa
siege
.
Uban
sa
ilang
gigamit
nga
makina
mao
ang
battering
ram
aron
gub
-
on
ang
mga
paril
sa
kaaway
nga
dakbayan
.
Ang
Corella
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
6
,
048
ka
tawo
sa
1
,
263
ka
bubong
.
Nahimutang
kini
sa
10
ka
kilometro
amihanan
gikan
sa
Dakbayan
sa
Tagbilaran
ang
ulohan
sa
lalawigan
.
Ang
Padre
Burgos
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
8
,
926
ka
tawo
sa
1
,
672
na
bubong
.
Ang
Ohis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
332
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Mithing
gisimba
Sa
tuig
1940
ang
kagamhanan
ni
Marshal
Philippe
Pétain
mipili
sa
Vichy
isip
kapital
sa
rehimen
.
Ang
mga
pulingalan
mausab
ang
awitan
sa
persona
,
numero
,
ug
kaso
.
MarcosJulio
ILiberioDamaso
ISiricioAnastasio
IInosente
IZosimoBonifacio
ICelestino
ISixto
IIILeo
IHilarioSimplicioFelix
IIIGelasio
IAnastasio
IISymmachoHormisdasJuan
IFelix
IVBonifacio
IIJuan
IIAgapeto
ISilverioVigilioPelagio
IJuan
IIIBenedicto
IPelagio
IIGregorio
ISabinianBonifacio
III
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Ang
Ammerzwiller
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
314
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
nasodnong
awit
sa
Pilipinas
nagsugod
isip
martsa
nga
gikomisyon
ni
kanhi
pamuno
-
nasod
Emilio
Aguinaldo
kang
Julian
Felipe
,
alang
sa
proklamasyon
sa
kagawasan
sa
Pilipinas
niadtong
Hunyo
12
,
1898
.
Sa
wala
pa
kining
maong
martsa
,
may
lain
nang
gipahimo
si
Aguinaldo
apan
wala
kini
niya
maayoni
.
Sa
pagbalik
na
sa
mga
mag
-
uumang
sundalo
gikan
sa
gubat
,
wala
na
sila
'
y
yuta
.
Dili
na
usab
sila
makatrabaho
sa
mga
uma
,
kay
napulihan
na
man
sila
sa
mga
ulipon
nga
mas
barato
'
g
bayad
kaysa
kanila
.
Misamot
ang
kalisod
sa
ilang
kinabuhi
tungod
niini
.
 
 
 
 
Central
Philippine
Ang
dakbayan
nabahin
ngadto
sa
37
ka
mga
barangay
.
Kini
ang
474
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Hautes
-
Pyrénées
sa
Pransiya
.
Ang
Goin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
261
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
mga
préfecture
mao
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
usa
ka
departmante
.
Ang
102
.
7
Easy
Rock
maoy
estasyong
FM
sa
Easy
Rock
Network
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
.
Niadtong
51
BK
,
sa
edad
onse
,
siya
ang
mibatbat
sa
pamulong
alang
sa
lubong
sa
iyang
apohan
nga
si
Julia
Caesaris
.
Sa
edad
kinse
nadawat
niya
ang
toga
virilis
,
ug
usab
napili
ngadto
sa
Kolehiyo
sa
mga
Pontipiko
.
Mihangyo
si
Caesar
nga
mo
-
apil
si
Octavius
sa
iyang
kampanya
sa
Aprika
,
apan
mibabag
si
Atia
tungod
sa
kabata
pa
niya
.
Sa
misunod
nga
tuig
,
misugot
na
siya
nga
mokuyog
si
Octavius
ngadto
sa
Hispania
,
apan
nasakit
kini
ug
dili
makakuyog
.
Sa
naayo
na
siya
,
milayag
siya
ngadto
sa
pronte
,
apan
nalunod
ang
barko
nga
iyang
gisakyan
.
Human
maanod
uban
ang
pipila
ka
kauban
,
sila
nakabalik
sa
mamala
ug
naka
-
abot
sa
kampo
ni
Caesar
,
latas
sa
teritoryo
sa
mga
kaaway
.
Sa
ilang
pag
-
abot
,
ug
sa
pagkasayod
sa
nahitabo
,
nalipay
ug
nahimuot
si
Caesar
kang
Augustus
.
Human
sa
kampanya
,
sila
mipauli
sakay
ang
samang
karwahe
,
ug
giusab
sa
hilom
ni
Caesar
ang
iyang
katapusang
habilin
.
Ang
Gascon
ug
Basque
mga
lokal
nga
pinulongan
.
Ang
Sinerbyo
maoy
pinulongang
Eslabo
.
Ang
Huwebes
mao
ang
tradisyonal
nga
adlaw
sa
tabo
sa
mga
lungsod
sa
Sugbo
.
Ang
barangay
sa
Tipolo
ginganlan
human
sa
puno
-
an
sa
Tipolo
.
Ang
maong
puno
-
an
paryente
sa
puno
-
an
sa
Breadfruit
(
Ngalan
sa
Cebuano
:
puno
-
an
sa
Kulo
)
sa
pamilya
sa
mga
puno
-
an
na
Moraceae
.
Kaning
mga
dagkong
puno
-
an
abunda
kaayo
sa
una
sa
gihisgutang
barangay
[
1
]
.
Ang
Madrid
mao
ang
kapital
ug
labing
dako
nga
dakbayan
sa
Espanya
.
Madrileños
ang
tawag
sa
mga
residente
dinhi
.
Ang
dakbayan
nahimutang
sa
sapa
sa
Manzanares
sa
sentro
sa
nasod
,
natung
-
an
sa
mga
komunidad
autonoma
sa
Castilla
ug
León
ug
sa
Castilla
-
La
Mancha
.
Tungod
sa
iyang
produkto
sa
ekonomiya
,
istandard
sa
pagpuyo
,
ug
kadak
-
on
sa
merkado
,
ang
Madrid
gikonsidera
mga
mayor
nga
sentrong
pinansyal
sa
Peninsulang
Iberiko
;
ania
dinhi
ang
mga
ulohang
opisina
sa
mga
mayor
nga
kompanyang
Katsila
,
ug
sa
tulo
sa
100
ka
mga
dagkong
kompanya
sa
kalibotan
.
Isip
kapital
,
seat
sa
gobyerno
,
ug
residensya
sa
monarkiyang
Katsila
,
kini
sab
ang
sentro
sa
politika
sa
nasod
.
Ang
mayor
sa
pagkakaron
mao
si
Alberto
Ruiz
-
Gallardón
,
gikan
sa
konserbatibo
nga
Partido
Popular
.
Kining
maong
pundok
gipangulohan
sa
notable
ug
respetadong
mga
haligi
sa
alamsulat
nga
Pilipinhon
nga
nagabase
sa
Manila
.
Ang
UMPIL
konektado
ug
suportado
usab
sa
nasyonal
ug
internasyonal
nga
mga
akademikanhong
institusyon
.
Ang
Cholet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
132
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Maine
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Sa
1997
,
ang
Dibisyon
Sa
Rehiyonal
Nga
Mga
Pinulongan
gidugang
usab
sa
kompetisyon
sa
kategoriyang
Mubong
Sugilanon
sa
Iluko
,
Sinugboanon
(
Cebuano
)
ug
Hiligaynon
.
Aron
pagdasig
sa
kabatan
-
onan
,
ang
espesyal
nga
Kabataan
Division
gidugang
usab
sa
kategoriyang
gumalaysay
sa
Ingles
ug
Filipino
sa
tuig
1998
.
Pagka
2000
,
laing
kategoriya
gibuksan
-
-
ang
Futuristic
Fiction
.
Ang
Lalawigan
sa
Eastern
Samar
(
o
Lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
)
usa
sa
mga
lalawigan
sa
pulo
sa
Samar
.
Borongan
maoy
ang
kapital
o
ulohan
sa
lalawigan
.
Ang
lalawigan
nahimutangan
sa
sidlakang
dapit
sa
pulo
sa
Samar
.
Sa
amihanan
sa
lalawigan
,
makaplagan
ang
lalawigan
sa
Northern
Samar
ug
sa
kasadpan
ang
lalawigan
sa
Samar
.
Sa
sidlakan
sa
lalawigan
ang
Dagat
Pilipinhon
ug
ang
Golpo
sa
Leyte
sa
habagatan
.
Inahan
Nga
Buotan
,
Niadtong
Abril
12
,
namatay
si
Presidente
Roosevelt
,
ug
siya
gipulihan
ni
Harry
Truman
.
Gipatay
si
Mussolini
sa
mga
Italyanong
partisano
niadtong
Abril
28
.
Duha
ka
adlaw
human
niini
,
nagpakamaaty
si
Hitler
.
CalabriaCampaniaEmilia
-
RomagnaFriuli
-
Venezia
Giulia
Sumala
sa
tradisyon
,
ang
pagtuon
sa
kasaysayan
lakip
sa
humanities
.
Apan
sa
modernong
akademya
ang
kasaysayan
giila
nga
usa
ka
katilingbanong
siyensiya
.
Ang
Glan
usa
ka
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sarangani
sa
Pilipinas
.
Bisan
kon
dili
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
,
mao
kini
ang
lingkoranan
sa
gobyerno
lokal
sa
lalawigan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
83
,
051
ka
tawo
sa
16
,
990
ka
bubong
.
Ang
Hinatuan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
36
,
170
ka
tawo
sa
6
,
445
ka
bubong
.
Metro
Manila
Manila
Bulletin
Marketing
Department
G
/
F
Manila
Bulletin
Bldg
.
,
Recoletos
cor
.
Muralla
Sts
.
Intramuros
,
Manila
Tel
.
:
5278121
-
35
Fax
:
5277526
Apan
ang
ubang
mga
Espanyol
wala
kaayo
magasalig
kang
Magallanes
tungod
sa
iyang
pagka
-
Portuges
.
Buot
unta
gani
nilang
papulihan
si
Magallanes
ug
laing
admiral
,
pero
wala
kini
nila
mabuhat
.
Sa
dibdib
mo
’
y
buhay
.
Ang
Jagna
may
33
ka
barangay
.
Ang
Puligny
-
Montrachet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
466
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
abjad
mao
gihapon
ang
pulong
alang
sa
alpabeto
sa
Inarabo
,
Malay
ug
Indonesiyanhon
.
ValentinoGregorio
IVSergio
IILeo
IVBenedicto
IIINicolas
IAdriano
IIJuan
VIIIMarino
IAdriano
IIIEsteban
VFormosoBonifacio
VIEsteban
VIRomanoTeodoro
IIJuan
IXBenedicto
IVLeo
VSergio
IIIAnastasio
IIILandoJuan
XLeo
VIEsteban
VIIJuan
XILeo
VIIEsteban
VIIIMarino
IIAgapeto
IIJuan
XIIBenedicto
VLeo
VIII
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
dakbayan
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
dakbayan
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
Ang
Confort
-
Meilars
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
727
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Finistère
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Barili
Ang
Jandun
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
242
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
mga
rehiyon
mismo
walay
lokal
nga
pangagamhanan
,
gawas
sa
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
Mindanao
,
nga
may
piniling
rehiyonal
nga
asembliya
ug
gobernador
.
Ang
orihinal
nga
plano
sa
Administratibong
Rehiyon
sa
Kordilyera
mao
nga
kini
usa
ka
awtonomong
rehiyon
(
Awtonomong
Rehiyon
sa
Kordilyera
)
,
apan
ang
duha
ka
plebisito
alang
sa
paghimo
sa
maong
rehiyon
pulos
negatibo
ang
resulta
,
ug
kini
gihimo
na
lamang
administratibong
yunit
.
Ang
awtoridad
nga
gihatag
ni
Jesus
kang
Pedro
sa
Ebanghelyo
ni
Mateo
16
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
ihatag
ngadto
sa
sunod
nga
papa
pinaagi
sa
apostolikong
suksesyon
.
Ang
Papa
ug
ang
obispo
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
espirituhanong
sumusunod
sa
orihinal
nga
napulog
-
duha
ka
apostol
subay
sa
wala
maputol
mga
linya
sa
konsekrasyon
.
Sa
ebanghelyo
ni
Mateo
,
si
Jesus
misaad
kang
Pedro
mahitungod
sa
simbahan
,
"
.
.
.
ang
ganghaan
sa
impirno
dili
makabuntog
niini
"
.
Sa
ebanghelyo
ni
Juan
,
miingon
si
Jesus
,
"
Daghan
pa
kog
isugid
ninyo
,
apan
dili
pa
mo
makasabot
karon
.
Apan
kon
moabot
siya
,
ang
Espirtu
sa
kamatuoran
,
iyang
mong
giyahan
ngadto
sa
kamatuoran
"
.
Sa
kahayag
niining
mga
pasalig
,
ang
Simbahang
Katoliko
mituo
nga
gigiyahan
kini
sa
Espirtu
Santo
ug
,
pinaagi
sa
divine
revelation
,
dili
makahimo
og
sayop
sa
pagtudlo
sa
doktrinang
hilisgotan
.
Matod
sa
simbahan
,
ang
dili
masayop
nga
gigikanan
sa
divine
revelation
mao
ang
:
Balaang
Kasulatan
,
Balaang
Tradisyon
,
ug
ang
Mahisteryo
.
Ang
dili
masayop
nga
pagpanudlo
sa
Papa
bahin
usab
sa
balaang
mahisteryo
,
nga
nag
-
apil
usab
sa
mga
gitudlo
sa
konsehong
ekumekanhon
ug
ang
"
sagad
ug
unibersal
nga
mahisteryo
"
.
Ang
Bard
-
le
-
Régulier
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
75
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Gumières
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
257
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
LazioLiguriaLombardiaMarche
Kini
nga
pinulongan
napasikat
sa
kalibotan
sugod
lang
sa
ika
-
20
siglo
tungod
sa
kolonyalismo
ug
globalisasyon
diin
ang
Britanya
ug
Estados
Unidos
nga
parehong
maimpluwensyang
nasod
,
mao
ang
mga
nagsabwag
niining
pinulongan
.
Ang
Academia
Filipina
de
la
Lengua
Española
(
Kinatsila
para
sa
"
Akademyang
Pilipino
sa
Kinatsila
"
)
maoy
ahensya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
nga
responsable
para
sa
Kinatsila
sa
nasod
.
Ang
Sinanskrito
maoy
pinulongang
Indo
-
Urupanhon
.
Digos
Ang
Strasbourg
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
272975
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
HEAVEN
BOUND
:
Apan
sa
sangka
sa
Waterloo
(
Belgium
karon
)
,
napilde
siya
sa
Duke
sa
Wellington
ug
Gebhart
Leberecht
von
Blücher
niadtong
Hunyo
18
,
1815
.
Kini
mao
ang
kataposang
sangka
ni
Napoleon
.
Ang
Nobiyembre
3
ang
ika
-
307
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
58
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Mawab
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Compostela
Valley
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
003
ka
tawo
sa
6
,
694
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Ormoc
1st
class
nga
dakbayan
nga
nahimutang
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
pangalan
sa
dakbayan
gikan
sa
pulong
nga
ogmok
,
usa
ka
karaang
Binisayang
termino
para
sa
kapatagan
.
Ormoc
ang
unang
dili
-
probinsyanong
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
nga
154
,
297
ka
tawo
sa
31
,
542
nga
panimalay
.
Si
Papa
Gregorio
IV
mao
ang
ika
-
101
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Valentino
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Sergio
II
.
Ang
Banwatu
(
"
Banwa
Nato
"
;
Prinanses
ug
Ininggles
:
Vanuatu
)
maoy
usa
ka
islang
nasod
sa
Habagatang
Kadagatang
Pasipiko
.
Ang
arkipelago
,
nga
bulkaniko
ang
ginikanan
,
mga
1
,
750
kilometros
(
1
,
090
mi
)
sidlakan
sa
amihanang
Australya
,
500
kilometros
(
310
mi
)
nor
-
este
sa
New
Caledonia
,
kasadpan
sa
Fiji
,
ug
habagatan
sa
Islas
sa
Solomon
.
Port
Vila
ang
iyang
kapital
.
Ang
Hulyo
18
ang
ika
-
199
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
166
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Human
sa
kagawasan
sa
Pilipinas
,
aktibo
ang
mga
Bisaya
sa
politikang
nasyonal
,
dunay
mga
presidente
sa
Pilipinas
nga
gikan
sa
Kabisay
-
an
.
Niadtong
370
,
natudlo
siya
isip
Obispo
sa
Cesarea
.
Dinhi
siya
naila
sa
iyang
pakigbisog
batok
sa
Arianismo
ug
sa
mga
abuso
sa
iyang
mga
kaubang
kleriko
.
Ang
Saint
-
Pierre
-
la
-
Noaille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
298
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Katesismo
alang
sa
mga
Pilipinong
Katoliko
(
Iningles
:
Catechism
for
Filipino
Catholics
)
kun
KPK
(
Iningles
:
CFC
)
mao
ang
nasodnong
katesismong
Katolikong
Romano
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Kini
ang
labing
bag
-
ong
hubad
sa
Doctrina
cristiana
,
ang
unang
basahong
gipublikar
sa
nasod
.
Si
San
Raimundo
sa
Peñafort
(
1175
-
1275
)
,
maoy
ikatulong
Punoang
Mayestro
sa
mga
Dominikano
.
(
Hubaron
pa
ning
mga
pulonga
sa
binisaya
ni
Kanhi
Konsehal
Dongdong
Manalili
)
Ang
presidensya
ni
Aquino
mipabalik
sa
demokratiko
nga
mga
institusyon
,
pinaagi
sa
pag
-
implementar
sa
bag
-
ong
Konstitusyon
diin
gilimitahan
ang
gahom
sa
presidensya
,
mipabalik
usab
sa
Kongresong
bikameral
,
ug
ang
empasis
sa
kagawasang
sibil
.
Ang
administrasyon
ni
Aquino
wala
makalikay
sa
mga
kudeta
sa
militarya
nga
nagbunga
sa
dili
tibuok
nga
estabilidad
sa
politika
ug
sa
ekonomiya
.
Human
nag
-
antos
sa
sakit
nga
colon
cancer
,
siya
namatay
niadtong
Agosto
1
,
2009
tungod
sa
cardiorespiratory
arrest
.
Plantilya
:
Merge
Kining
maong
panid
talaan
sa
mga
lalawigan
ug
mga
lungsod
diin
gitabi
ang
Binisayang
Sinugboanon
.
Baguio
 
(
BAG
)
 
•
PedroLinoAnacletoClemente
IEvaristoAlejandro
ISixto
ITelesporoHiginioPio
IAnicetoSoteroEleuteroVictor
IZeperinoCalixto
IUrbano
IPontianoAnteroFabianCornelioLucio
IEsteban
ISixto
IIDionysioFelix
IEutychianoCaioMarcelinoMarcelo
IEoebioMiltiadesSylvestro
I
Ang
Draveil
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
867
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Essonne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Bikol
maoy
rehyon
sa
Pilipinas
.
Ang
Clarin
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Clarin
may
18
,
040
ka
tawo
sa
3
,
575
na
bubong
.
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Gisundan
ang
libro
ni
Job
sa
Mga
Awit
ni
David
,
nga
usa
sad
ka
"
magtutula
.
"
Unya
,
gisundan
ang
"
Mga
Awit
"
sa
"
Proberbyo
"
o
Mga
Panultihon
ni
Salomon
,
anak
ni
David
.
Ang
ikabiyenti
-
unong
sulat
sa
Bibliya
mao
ang
"
Eklesyastes
.
"
Ang
ikabiyentidos
mao
ang
Awit
ni
Solomon
.
Ang
Chouy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
269
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Nobiyembre
10
ang
ika
-
314
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
51
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Dakbayan
sa
Batac
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
47
,
682
ka
tawo
sa
9
,
882
ka
bubong
.
Upat
ka
Unibersidad
ug
ubay
-
ubay
nga
mga
eskwelahan
ug
mga
kolehiyo
ang
makit
-
an
sa
Dumaguete
.
Ang
pinaka
-
ilado
mao
ang
Silliman
University
,
ang
pinaka
-
unang
Protestante
nga
unibersidad
sa
Pilipinas
ug
ang
pinaka
-
unang
eskwelahan
nga
gitukod
sa
mga
Amerikano
dinhi
sa
Asya
.
Ang
maong
unibersidad
nahimutang
sa
usa
ka
62
ka
ektarya
nga
campus
nga
nahitunga
mismo
sa
dakbayan
.
Sa
silangan
sa
maong
unibersidad
makit
-
an
ang
Rizal
Boulevard
.
Sumala
sa
Commission
on
Higher
Education
(
CHED
)
,
kung
e
ranko
ang
tanang
eskwelahan
sa
Pilipinas
,
ang
Silliman
nahimutang
sa
ika
-
upat
nga
pwesto
sunod
sa
tulo
ka
eskwelahan
sa
University
of
the
Philippines
.
Kining
maong
salaysay
nahisa
-
ayon
sa
usa
ka
study
nga
gibuhat
sa
maong
Komisyon
basi
sa
mga
resulta
sa
board
exams
sa
tanang
mga
korso
,
ug
sa
tanang
mga
unibersidad
,
kolehiyo
,
ug
mga
eskwelahan
sa
tibuok
Pilipinas
.
Ang
Zamboanguita
may
napulo
(
10
)
ka
barangay
.
Si
Benigno
Simeon
Aquino
,
Jr
.
[
1
]
[
2
]
[
3
]
[
4
]
(
ika
-
27
sa
Nobyembre
1932
–
ika
-
21
sa
Agosto
1983
)
,
mas
nailhan
isip
Ninoy
Aquino
,
usa
ka
Pilipinhong
senador
nga
nailhan
sa
oposisyon
kang
Ferdinand
Marcos
.
Gikan
si
Aquino
sa
Concepcion
,
Tarlac
.
Ang
Radyo
Inquirer
maoy
estasyong
AM
sa
Philippine
Daily
Inquirer
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
labing
dakong
pundok
sa
populasyon
ug
ang
bugtong
dakbayan
sa
Finistère
mao
ang
Brest
.
Ang
ubang
dagkong
lungsod
sa
departamento
naglakip
sa
Quimper
,
Morlaix
,
Carhaix
ug
Douarnenez
.
Ang
Villeneuve
-
le
-
Roi
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
325
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Hérault
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Aude
,
Tarn
,
Aveyron
,
ug
Gard
,
ug
sa
Dagat
Mediteranyo
(
Golpo
sa
Leyon
)
sa
habagatan
.
Ang
Numancia
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
]
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
614
ka
tawo
sa
4
,
892
ka
bubong
.
Ang
Caribbean
(
Dutch
:
Cariben
o
Caraïben
,
mas
komun
:
Antillen
;
Prinanses
:
Caraïbe
o
mas
komun
:
Antilles
;
Kinatsila
:
Caribe
)
mao
ang
maislang
dagat
nga
tropikal
kung
diin
nahimutang
ang
rehiyon
sa
Caribbean
,
usa
ka
subrehiyon
sa
Amihanang
Amerika
.
Nahimutang
ang
rehiyon
sa
habagatang
-
sidlakan
sa
kontinente
sa
Amihananang
Amerika
,
sidlakan
sa
Amerika
Sentral
,
ug
paamihanan
ug
pakasadpan
gikan
sa
kontinente
sa
Habagatang
Amerika
.
Ang
Dakbayan
sa
Naga
(
Binikol
:
Ciudad
nin
Naga
)
maoy
dakbayan
sa
rehyon
sa
Bikol
sa
Pilipinas
ug
ang
sentro
sa
Metro
Naga
,
maoy
naglakip
sa
tibuok
ikaduhang
distrito
kongresyonal
sa
probinsya
sa
Camarines
Sur
ug
bahin
sa
una
,
ikatulo
,
ug
ikaupat
nga
distrito
.
Ang
Naga
(
Bikol
)
mao
ang
sentro
sa
tulunghaan
,
relihiyon
ug
komersiyo
sa
Kabikolan
.
Ang
pinulongang
Abhaso
maoy
pinulongang
Amihanang
-
sidlakang
Kawkasiko
.
Ang
Cabanglasan
usa
ka
ikaupat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
305
ka
tawo
sa
5
,
994
ka
bubong
.
Ang
Caluya
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
mga
perpektong
ponemikong
alpabeto
dali
rang
gamiton
ug
kat
-
onon
ug
ang
mga
pinulongan
nga
naggamit
nila
(
sama
sa
Serbokroatiyano
)
naa
'
y
mga
labawng
mugbong
utlanan
sa
literasya
kaysa
sa
ubang
mga
pinulongan
sama
sa
Iningles
,
nga
naay
libog
kaayo
ug
iregular
nga
pamaagi
sa
pagkasulat
.
Samtang
ang
mga
pinulongan
nag
-
usab
nga
gawasnon
sa
ilang
mga
sistema
sa
pagsulat
ug
ang
mga
sistema
sa
pagsulat
gihulaman
alang
sa
mga
pinulongan
nga
dili
haom
niini
,
ang
pagkahaom
sa
mga
titik
sa
alpabeto
nga
motugbang
sa
ponemo
sa
usa
ka
pinulongan
nagkalahi
-
lahi
gikan
sa
usa
ka
pinulongan
ngadto
sa
uban
ug
bisan
sa
usa
ka
pinulongan
.
Sa
makabag
-
ong
panahon
nga
kanus
-
a
ang
mga
lingwistiko
nagmugna
og
sistema
sa
pagsulat
sa
usa
ka
pinulongan
nga
wala
kaniadto
wala
pa
,
ang
tumong
mao
nga
ang
pagmugna
og
ponemikong
alpabeto
.
Hinunoon
usab
nga
ang
usa
ka
matuod
nga
ponetikong
alpabeto
sa
usa
ka
natural
nga
gitabing
pinulongan
lain
kaayo
sanglit
naa
kini
'
y
dakong
kalainan
sa
ponetiko
.
Usa
ka
pananglitan
niini
mao
ang
International
Phonetic
Alphabet
(
IPA
)
.
Ang
Danao
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Danao
may
17
,
265
ka
tawo
sa
2
,
958
na
bubong
.
Ang
Colon
Street
(
kaniadto
:
Calle
Colón
)
sa
Sugbo
,
nga
mao
ang
nahiunang
dalan
nga
dakbayanon
sa
Pilipinas
,
gingalan
gikan
kaniya
.
Ang
Inurdu
maoy
pinulongang
Indo
-
Iranyo
.
Ang
Dakbayan
sa
Manila
mao
ang
ginapihong
kaulohang
dakbayan
sa
Pilipinas
,
apan
ang
Metro
Manila
seat
of
government
kun
lingkoranan
sa
nasodnong
kagamhanan
.
Tungod
niini
,
ang
tulo
ka
mga
sangay
sa
nasodnong
kagamhanan
giapod
-
apod
sa
mga
dapit
sa
Metro
Manila
.
Ang
La
Bezole
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
38
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aude
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Palasyo
sa
Vosges
sa
Paris
gihatagan
sa
maong
ngalan
sa
tuig
1799
dihang
ang
departamento
ang
unang
mibayan
sa
mga
buhis
sa
rebolusyon
.
Ang
Wikimedia
Foundation
,
Inc
.
mao
ang
usa
ka
non
-
profit
charitable
organization
diin
ang
ulohan
nahimutang
sa
San
Francisco
,
California
,
Estados
Unidos
,
ug
giorganisa
ubos
sa
mga
balaod
sa
estado
sa
Florida
,
diin
nakabase
ang
pundasyon
kaniadto
.
Mipadagan
kini
og
mga
onlayn
nga
kolaboratibong
proyekto
gamit
ang
wiki
—
ang
Wikipedya
,
Wiksiyonaryo
,
Wikiquote
,
Wikilibro
(
apil
ang
Wikijunior
)
,
Wikisource
,
Wikimedia
Commons
,
Wikispecies
,
Wikibalita
,
Wikibersidad
,
Wikimedia
Incubator
ug
Meta
-
Wiki
.
Ang
nangunang
proyekto
niini
,
ang
Iningles
nga
Wikipedya
,
nakakab
-
ot
sa
top
10
nga
labing
gibisitang
websayt
sa
tibuok
kalibotan
.
Ang
Islamismo
mao
ang
ideyolohiya
sa
panteritoryo
ug
pampolitikang
separasyon
sa
mga
Muslim
sa
mga
dili
-
Muslim
.
Ang
Autigny
-
la
-
Tour
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
175
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vosges
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Saint
-
Genest
-
Lerpt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
482
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Tish
’
a
be
’
Av
(
Inebreyo
:
תשעה
באב
,
"
Ikasiyam
sa
Av
"
)
maoy
adlaw
sa
pag
-
ayuno
sa
Hudayismo
.
Ang
mga
pinulongang
Awstronesyo
maoy
banay
sa
mga
pinulongan
.
Mga
sakop
niini
ang
Sinugboanon
,
Tinagalog
,
Iniloko
,
Inindonesyo
/
Minalayo
,
ug
uban
pang
mga
pinulongan
.
Kining
mga
pinulongan
naggikan
sa
habagatang
-
sidlakang
Tsina
ug
Taywan
,
kun
Awstronesya
.
Ang
San
Roque
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
San
Roque
may
19
,
845
ka
tawo
sa
3
,
505
na
bubong
.
Ang
Ginatilan
may
14
ka
barangay
.
Ang
Sogod
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
432
ka
tawo
sa
5
,
846
ka
bubong
.
Kini
may
gidak
-
ong
12
,
413
.
56
ka
ektarya
.
Ang
Sapang
Dalaga
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
An
Indonesian
Army
infantryman
participating
in
the
U
.
N
.
'
s
Global
Peacekeeping
Operation
Initiative
Ang
nasodnong
bangyaw
sa
Pilipinas
gikonseptwalisar
ni
Emilio
Aguinaldo
.
Ang
Andrézieux
-
Bouthéon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
407
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Usa
sa
mga
trahedya
sa
krusada
mao
ang
Krusada
sa
mga
Bata
,
diin
usa
ka
"
kasundalohan
"
sa
mga
bata
ang
milusad
ug
ilahang
krusada
.
Kadaghanan
kanila
ang
namatay
sa
dalan
,
nadakpan
,
ug
daghan
ang
natambog
sa
pagka
-
ulipon
.
Apan
ang
kamatuoran
sa
maong
krusada
anaa
pa
sa
usa
ka
pagtuon
,
kay
aduna
may
nag
-
ingon
nga
kini
usa
ra
ka
panglibog
sa
mga
nahitabo
niadtong
panahona
.
.
Sa
kasaysayan
,
ang
mga
nag
-
unang
sentro
sa
ekonomiya
sa
estado
o
rehiyon
pirmi
mao
ang
pokus
sa
kagamhanang
politikal
,
ug
kini
nahimong
kapital
pinaagi
sa
panakop
o
amalgamasyon
.
Kini
ang
kaso
sa
London
ug
Madrid
.
Ang
kapital
nga
nanguna
sab
sa
aktibidades
sa
ekonomiya
,
kultura
,
o
intelektwal
usahay
gireper
nga
primate
city
sa
Iningles
.
Kini
ang
kaso
sa
Manila
ug
Paris
,
ug
Dakbayan
sa
Sugbo
ug
Atlanta
sa
ilang
probinsya
o
estado
.
Ang
Compostela
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
may
populasyon
kini
nga
31
,
446
ka
tawo
sa
6
,
296
ka
bubong
.
Ang
Ajac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
209
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aude
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Tipolo
maoy
usa
sa
kinaurbanisadong
baranggay
sa
Mandaue
.
Mao
usab
kini
ang
may
pinaka
-
dako
ug
kita
.
(
Ang
kalambigit
nga
artikulo
mabasa
sa
:
)
Gawas
sa
iyang
pagkamilitaristiko
,
maayo
usab
nga
pamuno
si
Hammurabi
.
Sa
iyang
paglingkod
nahitabo
ang
bulawanong
panahon
sa
Babylonia
.
Ang
iyang
dakong
natampo
sa
pagagamhanan
mao
ang
Kodigo
ni
Hammurabi
,
diin
gitala
ang
mga
balaod
ug
mga
polisiya
sa
gobyerno
.
Gikan
niini
ang
mga
balaod
sama
sa
"
mata
para
sa
mata
"
ug
"
ngipon
para
sa
ngipon
"
,
nga
nagpasabot
nga
kung
unsa
ang
gikuha
mao
usab
ang
ibayad
.
Ang
Alicia
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
29
,
954
ka
tawo
sa
5
,
663
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Bago
usa
ka
ika
-
usa
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
141
,
721
ka
tawo
sa
27
,
965
ka
bubong
.
Wala
dawata
sa
mga
Hapon
ang
mga
termino
sa
Potsdam
;
busa
gitagak
sa
mga
Amerikano
ang
duha
ka
bomba
atomika
didto
sa
Hiroshima
(
Agosto
6
)
ug
sa
Nagasaki
(
Agosto
9
)
.
Niadtong
Agosto
15
,
1945
,
misurender
ang
mga
Hapon
,
busa
natapos
na
gayod
ang
gubat
.
Ang
Haute
-
Savoie
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Usa
sa
mga
proyekto
sa
Sentro
mao
ang
UP
Diksiyonaryong
Filipino
,
ang
labing
unang
monolinggweng
diksiyonaryong
Tinagalog
.
[
3
]
Si
Papa
Hormisdas
mao
ang
ika
-
52
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Symmacho
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
I
.
Ang
Claveria
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Si
Elizabeth
II
(
Elizabeth
Alexandra
Mary
;
gipanganak
Abril
21
1926
)
mao
ang
rayna
sa
16
ka
mga
independenteng
estado
apil
ang
mga
teritoryo
sa
gawas
ug
dependensiya
.
Bisa
'
g
egwal
ug
lahi
iyang
paghupot
sa
matag
korona
ug
titulo
,
siya
residente
ug
mas
adunay
gahom
sa
Hiniusang
Gingharian
,
ang
labing
dugay
nga
ginsakopan
,
diin
ang
iyang
mga
kaliwat
midumala
sa
mas
daghan
pa
sa
usa
ka
libo
ka
tuig
.
Misaka
siya
sa
trono
sa
pito
ka
mga
nasod
niadtong
Pebrero
1952
sa
pagkamatay
sa
iyang
amahan
nga
si
Hari
Jorge
VI
.
Niadtong
1795
,
si
Napoleon
nagserbisyo
sa
Paris
sa
dihang
misulong
ang
mga
royalista
batok
sa
Nasodnong
Kombensiyon
niadtong
Oktubre
3
.
Gihatag
kaniya
ang
pagmando
sa
mga
sundalong
nagbantay
sa
kombensiyon
sa
Palasyo
sa
Tuileries
.
Iyang
nailog
ang
pipila
ka
kanyon
pinaagi
sa
tabang
sa
usa
ka
opisyal
sa
kabalriya
,
si
Joachim
Murat
(
kinsa
nahimo
niyang
bayaw
)
.
Gamit
ang
maong
mga
kanyon
napakgang
niya
ang
pagsulong
sa
mga
royalista
sa
usa
ka
dugoon
nga
sangka
.
Ang
abyad
usa
ka
matang
sa
sistema
sa
pagsulat
nga
ang
matag
simbolo
alang
sa
usa
ka
patingog
.
Ang
magbasa
mao
na
ang
mopuno
sa
mga
tukmang
katingog
.
Usa
kini
ka
tawag
nga
giawhag
ni
Peter
T
.
Daniels
[
1
]
aron
sa
pagpuli
sa
duha
ka
termino
nga
kapatingogan
kun
alpabetong
patingog
kun
silabaryo
aron
pagpasabot
sa
banay
sa
mga
pagsulat
nga
gitawag
nga
Kasadpang
Semitikanhon
.
Ang
ubang
mga
lingwista
moapil
sa
Kasadpang
Semitikanhon
nga
usa
ka
matang
sa
alpabeto
,
samtang
ang
uban
mobahin
niini
isip
usa
ka
lahi
nga
sistema
sa
pagsulat
ug
ang
uban
motan
-
aw
niini
nga
talagsaong
matang
sa
silabaryo
.
Sa
pagkagamit
ang
mga
abjad
usahay
naa
'
y
pulong
nga
"
alpabeto
"
sa
ilang
ngalan
sama
sa
"
Pinisyanong
alpabeto
"
ug
"
Arabikong
alpabeto
"
.
Ang
Enero
17
ang
ika
-
17
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
348
pa
ka
adlaw
(
349
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Enero
25
ang
ika
-
25
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
340
pa
ka
adlaw
(
341
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Ethiyopikanhon
nga
pagsulat
sa
ka
abugida
bisan
ang
pag
-
usab
sa
kantingog
sa
Ethiyopikanhon
dili
gayod
sistematiko
.
ang
Canadian
Aboriginal
syallabics
mahimong
matawag
nga
mga
abugida
bisan
panagsa
ra
kining
natan
-
aw
nga
ingon
ani
.
Ang
labing
dako
nga
hugpong
sa
mga
abugida
mao
ang
Brahmikanhong
pamilya
sa
mga
pagsulat
nga
naglakip
sa
hapit
tanang
pagsulat
sa
Indiya
ug
Habagatang
-
silangang
Asya
Ang
Yom
Kipur
(
Inebreyo
:
יו
ֹ
ם
כ
ִ
ּ
פ
ּ
ו
ּ
ר
,
"
Adlaw
sa
Pagbayad
-
sala
"
)
mao
ang
labing
importanteng
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Ang
mga
sistema
sa
pagsulat
giunahan
sa
mga
wala
pay
sulat
,
nga
mga
pamaagi
nga
ideyograpiko
ug
sayong
pagpahinumdom
nga
mga
simbolo
.
Ang
mga
labing
inila
mao
ang
:
Si
José
Ejército
y
Marcelo
(
natawo
ika
-
19
sa
Abril
1937
)
,
mas
nailhan
isip
Joseph
Estrada
kun
Erap
,
mao
ang
ika
-
13
nga
Presidente
sa
Pilipinas
sugod
Hunyo
30
,
1998
hangtod
Enero
20
,
2001
,
ug
usa
ka
artista
sa
pelikula
.
Malinawong
gipahawa
siya
sa
pwesto
tungod
sa
Ikaduhang
Rebolusyon
sa
Gahom
sa
Katawhan
human
sa
naahat
nga
trayal
sa
impeachment
sa
Senado
,
diin
ang
onse
nga
mga
senador
misupak
sa
pagpanukiduki
sa
ikaduhang
sobre
sa
akawnt
sa
bangko
ni
Jose
Velarde
nga
giingong
ebidensya
sa
korapsyon
sa
politika
.
Niadtong
April
4
,
2001
,
ang
trayal
ni
Estrada
misugod
sa
pagpayl
ni
Ombudsman
Aniano
Desierto
sa
Sandiganbayan
,
ang
anti
-
graft
nga
korte
sa
Pilipinas
,
ang
PHP
4
ka
bilyon
nga
plunder
suit
ug
usa
ka
menor
nga
perjury
charge
sa
di
-
matuod
nga
pagdeklarar
sa
iyang
mga
asset
ug
ilegal
nga
paggamit
sa
alyas
nga
Jose
Velarde
.
Niadtong
Septiyembre
12
,
2007
,
siya
ang
unang
presidente
sa
Pilipinas
nga
nakonbik
sa
krimen
sa
paghatag
kaniya
sa
Sandiganbayan
isip
maysala
sa
plunder
,
diin
reclusion
perpetua
ang
silot
.
Nadetener
siya
sa
reshaws
sa
Tanay
,
Rizal
ug
gitagaa
'
g
pardon
ni
Presidente
Gloria
Macapagal
-
Arroyo
niadtong
Oktubre
25
,
2007
.
Ang
Mga
Hari
(
Inebreyo
:
מלכים
,
Melakhim
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Sa
mga
butang
,
lamang
sa
imong
panan
-
aw
,
Ang
Colon
Street
(
kaniadto
:
Calle
Colón
)
sa
Sugbo
,
nga
mao
ang
nahiunang
dalan
nga
dakbayanon
sa
Pilipinas
,
gingalan
gikan
kaniya
.
-
polytheismo
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
22
,
847
ka
tawo
sa
4
,
484
ka
bubong
.
Nicaragua
maoy
usa
ka
demokratikong
republika
ug
ang
labing
dako
nga
nasod
sa
Amerika
Sentral
.
Kini
sab
ang
adunay
pinakagamay
og
densidad
sa
populasyon
sa
rehiyon
.
Ang
Nicaragua
giutlanan
sa
Honduras
sa
amihanan
ug
sa
Costa
Rica
sa
habagatan
.
Ang
Pasipiko
nahimutang
sa
kasadpan
sa
nasod
ang
Dagat
Caribbean
sa
sidlakan
.
Nahimutang
ang
nasod
sa
Tropiko
,
11
degrees
amihanan
sa
ekwador
.
Managua
ang
iyang
kapital
.
Niadtong
ulahin
bahin
sa
1944
,
nagkaduol
na
ang
mga
Alyado
padulong
sa
Alemanya
.
nakaamgo
si
Hitler
nga
napildi
na
ang
Alemanya
,
apan
dili
mosugot
nga
moatras
ang
iyang
mga
sundalo
.
Iyang
gisugo
ang
pag
-
ugdaw
sa
tanang
mga
impastrukturang
pang
-
industriya
aron
dili
kini
makuha
sa
mga
Alyado
.
Kining
polisiya
sa
naugdaw
nga
yuta
iyang
gitahas
kang
Albert
Speer
,
apan
wala
kini
niya
sunda
.
[
1
]
Ang
Cordoba
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
032
ka
tawo
sa
6
,
520
ka
bubong
.
Napili
siyang
unang
pamuno
o
presidente
sa
Dagang
Foundation
Inc
.
,
usa
ka
kapunungan
sa
mga
tadhang
magsusulat
.
Gitahod
siya
sa
iyang
mga
tinun
-
an
ug
mga
kauban
nga
magtutudlo
sa
unibersidad
tungud
sa
iyang
pagkabangiitan
sa
natad
sa
pagsulat
,
pagtudlo
,
ug
pag
-
awit
.
Tigtampohan
siya
sa
Bisaya
,
Homelife
,
Mod
Filipina
,
Focus
Philippines
.
Naantolohiya
sa
Ateneo
de
Manila
(
Versus
)
,
ug
sa
Pilipinas
Quarterly
sa
Arizona
,
ingon
man
sa
Words
in
the
Wake
of
Life
sa
american
Poetry
Society
sa
Texas
.
Midaug
siya
sa
Unang
Ganti
sa
Balak
sa
National
Writers
Workshop
sa
Dumaguete
(
1980
)
,
ug
Ikatulong
Ganti
sa
National
Writers
Workshop
sa
University
of
the
Philiuppines
(
1984
)
.
Nahimong
inilang
batan
-
ong
editor
sa
Bag
-
ong
Balud
,
may
talagsaong
abilidad
usab
siya
sa
pag
-
awit
.
Hangtod
karon
(
2010
)
,
gianggaan
siya
sa
University
of
San
Jose
-
Recoletos
nga
Lionil
Richie
tungud
sa
iyang
pagkanta
sa
Stuck
on
You
ug
Endless
Love
kauban
si
Marisol
Bonilla
,
Tina
,
ug
Christine
Mar
.
Gianggaan
usab
siyag
Julio
Iglesias
sa
iyang
pag
-
awit
sa
Hey
ug
To
All
The
Girls
kauban
ni
Prof
.
Eleuterio
Cemine
;
ug
Kenny
Rogers
sa
iyang
pag
-
awit
sa
Lucille
,
Coward
of
the
County
,
ug
Through
the
Years
.
Lain
niyang
bansagon
mao
ang
Soldier
of
Fortune
kay
gihimo
niyang
popular
ang
maong
kanta
nga
tagik
sa
Deep
Purple
.
Bangiitan
usab
nga
mamumulong
sa
Binisaya
ug
Iningles
,
paborito
siyang
emcee
sa
mga
programa
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Mahigalaon
ug
maabiabihon
,
napatik
ang
iyang
mga
mananaog
nga
balak
niadtong
1985
-
-
ang
The
Love
Poems
nga
gimantala
sa
Poetry
Club
of
Cebu
,
Inc
.
Ang
Salvizinet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
377
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Silmont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
232
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
San
Isidro
may
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Islam
(
Inarabo
:
الإسلام
;
al
-
'
islām
)
usa
ka
monotestikang
Abrahamikong
relihiyon
nga
nagsugod
sa
mga
panudlo
ni
Muhammad
,
usa
ka
Arabo
nga
inila
sa
natad
sa
politika
ug
relihiyon
niadtong
ika
-
7
ka
gatos
ka
tuig
.
Ang
pulong
nga
Islam
nagpasabot
nga
"
paghatag
"
,
kun
ang
pagtugyan
sa
kaugalingon
ngadto
sa
Ginoo
(
Inarabiko
:
الله
,
Allāh
)
.
Ang
sumusunod
sa
Islam
gitawag
nga
Muslim
,
"
ang
tawong
mitugyan
(
sa
Ginoo
)
"
.
Naay
mokabat
nga
1
.
1
bilyon
ug
1
.
8
ka
bilyon
nga
Muslim
,
nga
naghimo
sa
Islam
isip
ikaduhang
labing
dako
nga
relihiyon
sa
kalibotan
,
ikaduha
sa
Kristiyanismo
.
Ang
mga
Muslim
mituo
nga
ang
Ginoo
mihatag
sa
Koran
kang
Muhammad
,
ang
kataposang
propeta
sa
Ginoo
,
ug
giagaran
ang
Koran
nga
Sunnah
(
mga
pulong
ug
buhat
ni
Muhammad
)
nga
mao
ang
batakang
gigikanan
sa
Islam
.
Ang
Islam
naay
daghang
mga
paghimo
sa
relihiyon
.
Ang
mga
sumusunod
kinahanglan
motuman
sa
Lima
ka
mga
Haligi
sa
Islam
,
nga
ang
lima
ka
mga
tulobagon
sa
paghiusa
sa
mga
Muslim
sa
usa
ka
kumonidad
.
Pamuno
sa
Lima
ka
Haligi
ang
mga
,
Islamhong
Balaod
(
sharia
)
nga
naglangkob
sa
mga
balaod
nga
lakip
sa
tanang
aspeto
sa
kinabuhi
ug
katilingban
.
Kining
tradisyona
naglakip
sa
tanan
gikan
sa
sagad
nga
mga
butang
sama
sa
balaod
sa
pagkaon
ug
pamangko
hangtod
sa
panggubat
ug
zakat
.
.
.
Si
Obama
maoy
kinaunhang
itom
nga
ginominar
sa
usa
ka
major
nga
partidong
politikanhon
alang
sa
pagkapresidente
.
Siya
migradwar
gikan
sa
Unibersidad
sa
Columbia
ug
sa
Tunghaang
Pangbalaod
sa
Harvard
,
diin
siya
misilbi
isip
presidente
sa
Harvard
Law
Review
.
Siya
misilbi
usab
isip
tig
-
organisar
sa
mga
komunidad
,
ug
isip
manlalaban
sa
katungod
nga
sibil
,
sa
wala
pa
siya
mosulod
sa
Senado
sa
Illinois
niadtong
1997
hangtod
2004
.
Ang
Metropolitanong
Areya
sa
Cagayan
de
Oro
(
Ininggles
:
Metro
Cagayan
de
Oro
;
Tinagalog
:
Kalakhang
Cagayan
de
Oro
;
Kinatsila
:
Gran
Cagayán
de
Oro
)
mao
ang
sentrong
urbano
sa
dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
sa
Pilipinas
.
Ang
Roseller
Lim
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
152
ka
tawo
sa
6
,
478
ka
bubong
.
Kini
nga
gubat
mitunga
sa
kadaghanan
sa
mga
nasod
ngadto
sa
duha
ka
pundok
:
ang
mga
Alyado
ug
sa
Gahom
nga
Axis
.
Kini
nga
gubat
naglambigit
sa
mobilisasyon
sa
kapin
100
milyon
ka
mga
sundalo
,
busa
kini
nahimong
usa
ka
"
Tinibuok
nga
Gubat
"
diin
hapit
wala
nay
kalahian
sa
sibilyan
ug
militar
nga
materyales
ug
kahimanan
.
Gigamit
sa
tagsa
-
tagsa
ka
partisepante
ang
tanang
resorses
niini
,
ekonomiko
,
industriyal
,
militar
,
ug
siyentipiko
.
Kapin
60
milyon
ang
nangamatay
,
kadaghanan
niini
mga
sibilyan
.
Mikabat
ug
usa
ka
trilyon
ka
1994
nga
E
.
U
.
nga
Dolyares
ang
nagasto
sa
gubat
[
1
]
[
2
]
.
Haanka
pailuges
Ang
Lanuza
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Awtonomong
Dakbayan
sa
Buenos
Aires
(
Kinatsila
:
Ciudad
Autónoma
de
Buenos
Aires
)
ang
ulohang
dakbayan
sa
Arhentina
ug
ang
labing
dakong
dakbayan
niini
.
Diri
naggikan
ang
tanggo
.
Ang
mga
tagadakbayan
ginatawag
nga
Portenyo
(
Kinatsila
:
porteño
)
.
Duha
ang
pinulongang
Binisayang
gisulti
dire
:
Sinugboanon
ug
Winaray
.
Sinugboanon
ang
pinulongan
sa
kasadpang
dapit
sa
lalawigan
.
Winaray
ang
pinulongan
sa
sidlakan
.
Ang
Vitrimont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
324
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Shabat
,
ang
adlaw
igpapahulay
sa
mga
Hudeyo
,
magsugod
sa
pagkatunod
sa
adlaw
sa
Biyernes
ug
mahuman
sa
pagkatunod
sa
adlaw
sa
Sabado
.
Ang
Thann
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
751
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
Ultra
high
frequency
Pagkahuman
sa
gubat
alang
sa
kalingkawasan
sa
Mehiko
,
ang
kagamhanan
sa
Espanya
mao
nay
mikontrolar
sa
Pilipinas
ug
gihimo
ning
Probinsya
sa
Espanya
(
1821
-
1898
)
sulod
sa
77
anyos
hangtod
sa
1898
.
Ang
Enrique
Villanueva
may
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
Radio
Mindanao
Network
,
Inc
.
kun
RMN
Networks
mao
ang
usa
sa
mga
labing
dakong
kutay
pangradyo
sa
Pilipinas
.
Adunay
pito
ka
titik
sa
abyad
Inarabigo
nga
dili
nagasumpay
sa
ubang
mga
titik
anggid
sa
mga
uban
sa
abyad
.
Ang
kining
pito
walay
mga
unahan
kun
gitnaang
dagway
pero
ang
mag
-
isahan
ug
ang
hulihang
mga
dagway
ginagamit
inay
kay
dili
gipagtugotan
sa
mga
kini
nga
masumpayan
sila
gikan
sa
kaliwa
sa
ubang
mga
titik
sa
pulong
.
Ehemplo
na
ang
kon
ang
titik
ا
alef
naa
sa
unahan
sa
pulong
tulad
sa
اینجا
injā
,
"
diri
"
sa
Pinersyano
,
ginagamit
ang
unahang
dagway
sa
alef
.
Kun
kaha
sa
kaso
sa
ا
ِ
مروز
,
emruz
,
"
karon
"
sa
Pinersyano
,
ang
titik
ﺮ
re
nagagamit
og
hulihang
dagway
ug
ang
titik
و
vāv
nagagamit
og
unahang
dagway
bisan
naa
sa
tunga
sila
sa
pulong
.
2
.
Ang
adlaw
-
adlaw
nga
gimbuhaton
o
dula
sa
bata
–
menosan
ang
oras
sa
pagtan
-
aw
sa
telebisyon
ug
pagdula
og
kompyuter
.
Awhagon
sa
mga
dula
nga
pangpakusog
aron
magpabilin
ang
haom
nga
timbang
ug
makubsan
ang
pagtaas
sa
presyon
.
Ang
Brie
-
Comte
-
Robert
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
501
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
kapital
nga
dakbayan
sa
usa
ka
departamento
gitawag
préfecture
.
Ang
Sigma
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Ang
Ang
katawhan
sa
Imperyo
nagkalain
-
lain
sa
ilang
kultura
ug
pinulungan
.
Ang
katawhan
gikan
sa
Mesopotamya
,
Palestina
,
Ehipto
,
ug
Gresya
adunay
mas
karaan
pang
kultura
ug
sibilisasyon
kaysa
Roma
.
Apan
ang
mga
naa
sa
Britanya
,
Alemanya
,
ug
sa
Gaul
,
(
kinsa
nadumala
sa
mga
barbaro
kaniadto
)
napa
-
ila
ngadto
sa
mas
-
taas
nga
sibilisasyon
tungod
sa
mga
Romano
.
Sa
tibuok
imperyo
,
ang
kagamhanan
ug
ang
mga
adunahan
nagtabi
sa
Latin
ug
Griyego
.
Apan
ang
mga
ubos
nga
tawo
nagpadayon
sa
pagtabi
sa
ilang
kaugalingong
mga
pinulungan
.
Natapos
niya
ang
batsilyer
sa
arte
,
mayor
sa
pilosopiya
ug
maynor
sa
siyensiya
sa
politika
sa
Kolehiyo
sa
mga
Katilingbanong
Siyensiya
ug
Pilosopiya
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
,
Diliman
,
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Hagonoy
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Bitoon
sa
Kabuntagon
,
Ang
una
nga
ligid
gigama
gikan
sa
kahoy
nga
gipatakilid
,
ug
wala
pa
kini
'
y
mga
spokes
.
Ang
mas
bag
-
o
nga
ligid
nahimo
nga
anaa
na
'
y
spokes
nga
naghatag
og
kagaan
ug
kapaspas
niini
.
Ang
sagad
nga
ligid
karon
nga
gigamit
sa
mga
automobile
gigama
sa
goma
.
Ti
init
ken
dagiti
bituenna
Ang
Bandila
(
Tinagalog
para
sa
"
bandera
"
)
maoy
panggabi
-
ing
programang
pambalita
sa
ABS
-
CBN
News
and
Current
Affairs
sa
Tinagalog
.
Ang
Bacong
usa
ka
4th
class
nga
bungto
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
ang
Bacong
may
populasyon
nga
23
,
219
ka
tawo
sa
4
,
832
ka
bubong
.
Ang
Azay
-
le
-
Rideau
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
053
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Sagbayan
may
24
ka
barangay
.
Ang
Larena
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Siquijor
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Larena
may
11
,
861
ka
tawo
sa
2
,
328
na
bubong
.
Nagahulad
sa
awit
,
lamdag
sa
Sa
tuig
1945
,
ang
liberasyon
na
duul
during
sa
kuha
gikan
sa
mga
katiguman
sa
Pilipinhon
na
nasud
sa
Dagat
sa
Camotes
sa
Sugbo
amo
ang
pangunahan
ang
labanan
na
pagsupak
sa
mga
kusog
Hinapon
sa
Labanan
sa
Dagat
sa
Camotes
sulud
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotan
.
Tungod
sa
hapit
hingpit
nga
pagkaguba
sa
Saint
-
Lô
panahon
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
,
ang
Coutances
temporaryong
gihimong
kapital
samtang
wala
pa
maayo
ang
Saint
-
Lô
.
Ang
Doubs
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Jura
,
Haute
-
Saône
,
ug
Territoire
de
Belfort
,
ug
sa
mga
kanton
sa
Switzerland
sa
Vaud
,
Neuchâtel
,
ug
Jura
.
(
CAL
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Lannion
Trégor
,
gimugna
2003
.
Si
Barack
Hussein
Obama
II
(
natawo
ika
-
4
sa
Agosto
1961
)
mao
ang
Pangulo
sa
Hiniusang
mga
Estado
.
Antes
niini
,
usa
siya
ka
Senador
sa
Estados
Unidos
gikan
sa
Illinois
.
Ang
Jiabong
may
34
ka
barangay
.
Walo
(
8
)
sa
mga
barangay
nahimutangan
sa
poblasyon
sa
lungsod
.
Ang
Isulan
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
Sultan
Kudarat
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
73
,
129
ka
tawo
sa
14
,
333
ka
bubong
.
Ang
Silago
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
Cawayan
usa
nga
ikatulong
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
52
,
256
ka
tawo
sa
10
,
304
ka
bubong
.
Ang
Republika
sa
Pilipinas
(
Iningles
:
Republic
of
the
Philippines
o
the
Philippines
)
o
Pilipinas
,
nailhan
usab
isip
'
Perlas
sa
Sidlakang
Kadagatan
'
,
maoy
usa
ka
gawasnong
,
soberanong
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Naa
siya
sa
1
,
210
km
(
750
mi
)
gikan
sa
dakong
Asya
ug
may
7
,
107
ka
isla
nga
nagporma
sa
usa
ka
parte
sa
Arkipelagong
Malayo
.
Ang
Kapupud
-
an
sa
Pilipinas
,
nakit
-
an
sa
mga
Portuges
ug
mga
Espanyol
,
kuyog
nila
si
Kapitan
Hernando
de
Magallanes
niadtong
16
sa
Marso
,
1521
.
Pagka
27
sa
Abril
,
1565
,
ang
mga
kongkistador
sa
liderato
ni
Miguel
Lopez
de
Legaspi
nahiabot
sa
Sugbo
,
gikan
sa
Nueva
Espanya
,
(
Mehiko
)
.
Pagkahuman
sa
pag
-
establisar
sa
gobyerno
espanyol
sa
Manila
sa
1571
,
ang
Isla
gikuha
ug
gihimo
nga
kolonya
sulod
sa
300
ka
tuig
,
sugod
sa
(
1521
hangtod
sa
1821
)
.
Ang
Disyembre
6
ang
ika
-
340
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
25
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Vitré
communauté
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Kalawit
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
372
ka
tawo
sa
4
,
077
ka
bu
.
Ang
toga
usa
ka
sanina
nga
gigamit
sa
Karaang
Roma
alang
sa
pag
-
ila
sa
estado
sa
usa
ka
tawo
.
Kini
usa
ka
sash
nga
kasagaran
20
ka
tiil
(
6
metros
)
ang
gitas
-
on
.
Kini
maoy
iputos
sa
tibuok
lawas
,
ug
kaasgarang
sul
-
obon
ibabaw
sa
tunic
.
Ang
toga
kasagarang
ginama
sa
wool
,
ug
ang
tunic
sa
ilawom
niini
ginama
as
lino
.
Ang
Tomas
Oppus
usa
ka
ikalimang
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
14
,
930
ka
tawo
sa
2
,
855
ka
bubong
.
CamaliganGainzaMagarao
Ang
Taguig
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
-
pakikidigma
Si
San
Gregorio
Nacianceno
(
329
-
Enero
25
,
389
)
maoy
Obispo
sa
Contantinople
niadtong
ika
-
4
nga
Siglo
.
Siya
naila
isip
usa
ka
Helenistiko
nga
Obispo
ug
usa
ka
maayong
tigpamaba
sa
simbahan
.
Ang
Makati
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Surigao
del
Norte
usa
ka
lalawigan
sa
Pilipinas
nga
nahimutang
sa
rehiyon
sa
Caraga
sa
Mindanao
.
Ang
ulohan
sa
lalawigan
maoy
ang
Dakbayan
sa
Surigao
.
Ang
Briennon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
652
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Dakbayan
sa
Toledo
,
nga
gitawag
sa
una
nga
Pueblo
Hinulawan
,
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sugbo
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
2000
,
kini
may
populasyon
nga
141
,
174
ka
tawo
sa
26
,
771
ka
bubong
.
Ang
Maine
-
et
-
Loire
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
kasadpan
-
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Maine
ug
sa
Sapa
sa
Loire
.
Imnas
nga
ili
Ang
French
Guiana
ang
labing
gamay
nga
politikal
nga
entidad
sa
mainland
nga
Habagatang
Amerika
,
samtang
ang
Suriname
ang
labing
gamayng
independenteng
nasod
.
Ang
French
Guiana
giutlanan
sa
Kadagatang
Atlantiko
sa
amihanan
,
Brazil
sa
sidlakan
ug
habagatan
,
ug
Surinam
sa
kasadpan
.
Gilalisan
ang
kabahin
sa
utlanan
sa
Suriname
ug
French
Guiana
.
Ang
Le
Port
-
Marly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
181
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sumala
sa
sensus
niadtong
tuig
2000
,
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
may
718
,
821
ka
mga
molupyo
.
[
5
]
Kini
mas
daghan
baleg
56
,
522
ka
tawo
kompara
sa
1995
nga
Sensus
sa
Populasyon
(
POPCEN
)
.
Ang
Metro
Cebu
ug
ang
lalawigan
sa
Sugbo
gibanabanang
may
2
.
5
milyones
ka
mga
molupyo
.
Ang
La
Rixouse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
173
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Jura
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
pulong
sikolohiya
gikan
sa
Griyegong
ψυχή
psyche
(
"
kalag
"
,
"
hunahuna
"
)
ug
-
λογία
,
"
pagtuon
"
)
.
Gawas
sa
terminal
sa
Tugpahanan
sa
Tagbilaran
3
.
Ang
taas
nga
grado
sa
presyon
angay
nga
seguroon
pinaagi
sa
paghiling
pag
-
usab
sa
managlahi
nga
higayon
ayha
hukman
nga
dunay
alta
presyon
ang
bata
.
Iligan
 
(
IGN
)
 
•
Ang
Périgny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
681
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Château
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
157
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Iba
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
Talisayan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
959
ka
tawo
sa
4
,
050
ka
bu
.
Ang
Cebu
Provincial
History
Project
naglaraw
sa
pagsulat
og
55
ka
libro
,
nga
nagtuki
sa
mga
kasaysayan
sa
kalungsoran
ug
mga
dakbayan
sa
tibuok
probinsiya
sa
Sugbo
.
Ubos
sa
pagdasig
ni
Gobernadora
Gwendolyn
Garcia
ug
inabagan
sa
hunta
probinsiyal
.
Usa
kini
ka
makasaysayanon
nga
gimbuhaton
,
kay
wala
pa
may
laing
susama
niini
sa
tibuok
nasod
.
(
CAL
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Seine
-
Eure
,
gimugna
2001
.
Ang
Guéret
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
706
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Kasadpan
(
usahay
sa
pakigsulti
west
)
ang
usa
sa
upat
nga
mga
direksyong
kardinal
nga
gamiton
para
mahibaloan
kung
asa
dapit
ang
usa
ka
lugar
.
Kabaliktaran
sa
sidlakan
,
kini
nagatudlo
kung
diin
mosalop
ang
adlaw
sa
hapon
o
taknang
pagabii
.
Sa
kumbensyon
,
ang
walang
parte
sa
mapa
mao
ang
kasadpan
.
Kasadpan
ang
direksyon
nga
baliktad
sa
pagtuyok
sa
kalibotan
.
Ang
Mandaon
usa
ka
ika
-
upat
nga
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
31
,
572
ka
tawo
sa
6
,
119
ka
bubong
.
Kon
ibase
naman
ang
populasyon
,
kini
ang
ikatulong
pinakadakong
kontinente
sunod
sa
Asya
ug
Aprika
.
Adunay
mga
666
,
498
,
000
ang
populasyon
niini
niadtong
tuig
2000
,
hapit
ikapitong
bahin
sa
populasyon
sa
kalibotan
.
Ang
Santander
may
10
ka
mga
barangay
.
Sa
teyolohiya
,
ang
monoteyismo
(
gikan
sa
Griniyego
:
μόνος
"
nag
-
inusara
"
ug
θεός
"
diyos
"
)
mao
ang
pagtuo
sa
usa
lamang
ka
diyos
.
Ang
konsepto
sa
"
monoteyismo
"
naggikan
sa
mga
Abrahamikong
relihiyon
,
sama
sa
Hudayismo
,
Kristiyanismo
ug
Islam
.
Ang
San
Antonio
usa
ka
ikalimang
klaseng
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
usa
ka
pulo
-
lungsod
.
Ang
ngalan
sa
pulo
Dalupiri
unya
gitawag
gihapon
ang
pulo
na
San
Antonio
tungod
kay
mao
man
ang
ngalan
sa
lungsod
sa
pulo
.
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
na
pinulongan
sa
San
Antonio
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
San
Antonio
may
7
,
915
ka
tawo
sa
1
,
667
na
bubong
.
Laguindingan
 
•
Ang
heograpiya
sa
Israel
maoy
diberso
,
sa
iyang
mga
desierto
sa
amihanan
ug
mga
nebadong
bukid
sa
habagatan
.
Ang
nasod
makit
-
an
sa
kasadpang
Asya
.
Ang
Balud
usa
ka
ika
-
upat
nga
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
068
ka
tawo
sa
5
,
547
ka
bubong
.
Ang
Pinines
maoy
pinulongan
sa
Pinlandya
.
Ang
Palaiseau
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
395
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Essonne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Tagana
-
an
nabahin
ngadto
sa
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
bugtong
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pransiya
mao
ang
Prinanses
,
sumala
sa
ikaduhang
artikulo
sa
iyang
batakang
balaod
sugod
sa
tuig
1992
.
Apan
may
pipila
ka
mga
rehiyon
nga
pinulongan
nga
gitabi
sulod
sa
nasod
,
lakip
kining
mosunod
:
Makaingon
kita
nga
yano
ra
kaayo
ang
kaabante
sa
pagpanambal
karong
panahona
tungod
sa
daghang
bag
-
ong
imbensiyon
sa
kabag
-
ohan
sa
halos
tanang
aspeto
sa
kaalam
.
Apan
kon
mosulay
kitag
tan
-
aw
ning
maong
lawak
,
dinhi
atong
mahibaloan
ang
bag
-
ong
klase
sa
epektibong
mga
tambal
,
haom
ug
tukma
nga
kahibalo
ug
paagi
sa
pagtambal
,
tukma
nga
kasayoran
sa
medisina
,
mga
sopistikadong
kagamitan
,
kini
aron
maangkon
nato
ang
labing
taas
nga
kalidad
ug
kaluwasan
diha
sa
pagpatambal
.
Ang
Grammond
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
684
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Lakewood
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Sa
Gubat
Pranses
ug
Indyan
,
ang
kolonyal
nga
ekstensiyon
sa
Pito
ka
Tuig
nga
Gubat
,
ang
Britanya
mikuha
sa
Canada
gikan
sa
mga
Pranses
.
Sa
1674
,
ang
mga
Britaniko
nakakuha
sa
mga
kolonyang
Olandes
paghuman
sa
Gubat
Anglo
-
Olandes
;
ang
probinsiya
sa
New
Netherland
gialisdan
og
New
York
.
Sa
pagbahin
sa
Carolina
sa
1729
ug
sa
1732
nga
kolonisasyon
sa
Georgia
,
naestablisar
ang
trese
(
13
)
ka
kolonya
sa
Britanya
,
ang
nahimong
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
tanang
kolonya
mipalegal
sa
pagbaligya
sa
mga
katabang
nga
Aprikano
(
African
slave
trade
)
.
Ang
mobimiyento
nga
Kristiyano
sa
1730
-
1740
nailhan
nga
Great
Awakening
mipalambo
sa
interes
sa
relihiyon
.
Sa
tuig
1770
,
ang
mga
kolonya
miabot
og
3
milyon
ka
lumulupyo
nga
Ingles
o
Britaniko
,
katunga
sa
mismong
Gran
Britanya
.
Bisag
gibuhisan
ang
mga
kolonya
sa
Britanya
,
wala
sila
hatagi
og
representasyon
sa
Parlamento
sa
Gran
Britanya
.
Si
Papa
Félix
IV
mao
ang
ika
-
54
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Juan
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Bonifacio
II
.
Ang
Bonzac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
618
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
departamento
namugna
niadtong
Septiyembre
15
,
1975
,
dihang
ang
departamento
sa
Corse
gibahin
ngadto
sa
Haute
-
Corse
ug
sa
Corse
-
du
-
Sud
.
Kasagaran
sa
mga
Romano
magbalantay
sa
karnero
ug
mag
-
uuma
.
Sa
sayong
Roma
,
ang
mga
mag
-
uuma
maoy
nagdala
sa
Kasundaluhan
.
Sila
magtanum
inig
ka
tingpamulak
,
ug
mag
-
ani
inig
ka
tinglaya
.
Inig
ka
ting
-
init
,
sila
mo
-
serbisyo
sa
kasundaluhan
.
Ang
Chaumes
-
en
-
Brie
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
500
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
(
CAN
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Nîmes
Métropole
,
gimugna
2002
.
Sa
pipila
ka
mga
dapit
,
giilang
demalas
ang
Biyernes
,
labi
na
ang
Ika
-
13
nga
Biyernes
.
Si
Napoleon
ang
giilang
nagpasiugda
sa
bag
-
ong
konsepto
sa
konskripsiyon
.
Wala
kaayo
siyay
gihimong
bag
-
ong
konsepto
sa
kasundalohang
Pranses
,
kay
kasagaran
sa
iyang
konsepto
gikan
man
sa
karaang
mga
teyorista
.
Hinuon
,
nailhan
siya
sa
iyang
pagpalambo
sa
maong
mga
konsepto
.
Ang
mga
Corps
maoy
iyang
gihimong
labing
dako
nga
yunit
militar
,
ug
mas
nagamit
ang
artileriya
.
Mas
nahimong
paspas
ug
dali
ang
lihok
sa
gubat
,
ug
nahibalik
ang
dakong
papel
sa
kabalriya
sa
panggubatan
.
Ang
Surgères
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
049
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
Calabria
nga
gitawag
sa
niadtong
panahon
nga
Bruttium
maoy
usa
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
nasod
sa
Italya
.
Nahimutang
kini
sa
habagatang
dapit
sa
Italya
.
Ang
dakbayan
sa
Catanzaro
maoy
ulohan
sa
rehiyon
BuenavistaIloilo
Ang
Craintilleux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
752
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Republikang
Unggaro
(
Inunggaro
:
Magyar
Köztársaság
)
o
simpleng
Unggriya
(
Inunggaro
:
Magyarország
;
Kinatsila
:
Hungría
;
Ininggles
:
Hungary
,
paglitok
:
Hang
-
ga
-
re
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Uropa
Sentral
.
Ang
Los
Masos
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
515
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Pilipinas
gitibuok
sa
17
ka
mga
rehiyon
.
Ang
mga
rehiyon
nahimutang
sa
tulo
ka
dagkong
pundok
sa
mga
pulo
(
Luzon
,
Kabisay
-
an
ug
Mindanao
)
.
Ang
mosunod
mao
ang
talaan
sa
mga
rehiyon
sa
matag
pundok
sa
mga
pulo
.
Ang
Septiyembre
12
ang
ika
-
255
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
110
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
A
-
B
-
C
-
D
-
E
-
F
-
G
-
H
-
I
-
J
-
K
-
L
-
M
-
N
-
O
-
P
-
Q
-
R
-
S
-
T
-
U
-
V
-
W
-
Y
-
Z
Ang
departamento
kabahin
karon
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Loir
-
et
-
Cher
,
Loiret
,
Essonne
,
Yvelines
,
Eure
,
Orne
,
ug
Sarthe
.
Kining
tugpahanan
gibalita
bago
-
lang
nga
adunay
kasaragan
nga
161
ka
lihok
pang
-
abyon
(
mga
tugpa
ug
mga
lupad
)
.
Hapit
54
%
sa
mga
lihok
pang
-
abyon
sa
tugpahanan
mao
ang
taghatod
pangkomersyo
apan
ang
nahibiling
46
%
mao
ang
mga
kalihukan
sa
mga
abyong
militar
ug
uban
pa
(
sama
sa
kalihukan
sa
general
aviation
)
.
Ang
Liga
sa
mga
Dakbayan
sa
Pilipinas
(
League
of
Cities
of
the
Philippines
)
usa
ka
de
-
negosyong
organisasyon
nga
pribado
.
Kini
dili
ahensiya
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Kini
napundok
sa
tuig
1988
ug
sa
kasamtangan
sakop
niini
ang
tanang
117
ka
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Ang
katuyoan
sa
organisasyon
mao
ang
koordinasyon
sa
mga
paninguha
alang
sa
kalamboan
sa
pagdumala
ug
sa
lokal
nga
awtonomiya
ug
sa
pagsuhid
sa
mga
isyu
sama
sa
preserbasyon
sa
kalikopan
ug
kalamboan
sa
mga
publikong
mehoras
.
Ang
Sabtang
usa
ka
ika
-
unom
ka
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Batanes
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
678
ka
tawo
sa
353
ka
bubong
.
Si
Basilio
sa
Cesarea
(
Grinyego
:
Βασίλειος
Καισαρείας
,
Basíleios
Kaisareías
;
330
-
379
)
,
kun
Basilio
ang
Bantogan
(
Grinyego
:
Μέγας
Βασίλειος
,
Mégas
Basíleios
)
,
Patriarka
sa
mga
Silangang
Monghe
,
natawo
sa
Cesarea
,
Turkiya
,
niadtong
330
.
Sa
iyang
pagtuon
didto
sa
Atenas
(
Athens
)
,
nagkahigala
sila
ni
San
Gregorio
Nacianceno
.
Ginaingon
nga
ang
agi
-
anan
ra
padulong
sa
eskwelahan
ug
sa
simbahan
ra
ang
ilang
nahibaloan
.
Ang
Iyyar
(
Inebreyo
:
א
ִ
י
ָ
ּ
ר
)
ang
ikawalong
bulang
sibil
at
ikaduhang
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Sa
Bibliya
ug
Tanakh
kini
ginatawag
nga
Ziv
(
Inebreyo
:
זיו
)
.
Ang
Chaumont
-
le
-
Bois
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
98
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Lambunao
may
73
ka
barangay
.
Ang
Kolehyo
sa
mga
Kardenal
mao
ang
lawas
sa
tanan
ka
mga
kardenal
sa
Simbahang
Katolikong
Romano
.
Ang
Charolles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
048
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Louroux
-
Bourbonnais
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
256
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Plantilya
:
Kasadpang
Mindoro
Sumala
sa
senso
sa
2009
,
ang
Mandaue
may
337
,
320
.
Ang
astronomiya
mao
ang
siyensiya
sa
mga
butang
nga
selestyal
(
sama
sa
mga
bituon
,
planeta
,
kometa
,
ug
galaksiya
)
ug
mga
penomena
nga
naggikan
gawas
sa
atmospera
sa
Kalibotan
(
sama
sa
mga
aurora
ug
cosmic
background
radiation
)
.
Kini
nagtuon
sa
ebolusyon
,
pisika
,
kemika
,
meteorolohiya
,
ug
lihok
sa
mga
butang
selestyal
,
apil
na
pud
ang
pormasyon
ug
pagdebelop
sa
Uniberso
.
Ang
pulong
astronomiya
nagpasabot
nga
"
balaod
sa
mga
bituon
"
ug
naderiba
gikan
sa
Griyego
αστρονομία
,
astronomia
,
gikan
sa
mga
pulong
άστρον
(
astron
,
"
star
"
)
ug
νόμος
(
nomos
,
"
balaod
sa
pagpangalan
"
)
.
for
us
,
thy
sons
to
suffer
and
die
.
Kini
gigamit
ni
Simoun
sa
El
filibusterismo
ni
José
Rizal
.
[
1
]
Ang
La
Terrasse
-
sur
-
Dorlay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
545
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Virac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
221
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Human
sa
pagkawagatang
ni
Atilla
ang
tinuod
nga
dako
-
dako
sa
Konstantinopol
kay
si
Alan
heneral
Aspar
.
Si
Leo
I
nakapangita
og
paagi
aron
makagawas
sa
impluwensya
sa
dako
-
dako
'
ng
barbaro
pinaagi
sa
pagsuporta
sa
mga
Isawriyano
,
usa
ka
tribo
'
ng
ma
'
y
pagkabarbaro
nga
magpuyo
sa
habagatan
nga
Anatolya
.
Si
Aspar
ug
iyaha
'
ng
anak
nga
si
Ardabur
kay
gipangpatay
sa
usa
kagubot
niadtong
471
,
ug
ang
Konstantinopol
nahimo
'
ng
gawasnon
sa
impluwensya
sa
mga
dako
-
dako
mga
barbaro
sa
mga
kasigloan
.
Daghang
mga
nabantog
nga
tawo
,
lakip
na
sila
si
Mirabeau
,
Toussaint
Louverture
ug
Heinrich
von
Kleist
,
ang
napriso
sa
Château
de
Joux
.
Ang
mga
ngalan
sa
mga
napulog
-
usa
ka
bulan
sa
talamdagang
Ebreo
gihango
gikan
sa
Inakadyo
,
nga
nakuha
niadtong
panahon
sa
pag
-
eksilyo
sa
mga
Hudiyo
sa
Babilonya
,
ug
dili
makita
bisan
asa
sa
Bibliya
.
Adunay
duha
ka
orden
ang
talamdagan
:
usa
ka
sibil
usa
ka
pangrelihyon
.
Nakaparentesis
ang
mga
dagwayng
Inebreo
.
Ang
Bisaya
Magasin
kun
BISAYA
Magasin
(
http
:
/
/
bismag
.
pbworks
.
com
)
usa
sa
mga
basahon
sa
dilang
Sinugboanon
nga
nakakulit
na
og
kaugalingong
ngalan
sa
kultura
ug
literaturang
Bisaya
.
Kini
karon
ang
naghupot
sa
rekord
sa
pagka
labing
dugay
nga
nagpadayong
magasing
Binisaya
nga
nagsirkular
lang
gihapon
.
Ang
Bisaya
Magasin
nagsugod
paggawas
sa
tuig
1930
,
ug
miagi
na
kini
sa
gubot
nga
mga
adlaw
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
ngadto
na
sa
madulom
nga
mga
adlaw
sa
balaod
militar
ubos
ni
kanhi
Pamuno
-
Nasod
Ferdinand
E
.
Marcos
.
Ang
Simbahang
Katoliko
mao
ang
labing
dako
nga
simbahang
Kristiyano
,
mga
tunga
sa
tanang
Kristiyano
,
ug
kini
sab
ang
kinadak
-
ang
organisadong
relihiyon
.
Sumala
sa
Statistical
Yearbook
sa
Katoliko
,
ang
narekord
nga
mga
miyembro
sa
relihiyon
sa
2005
mokabat
og
1
,
114
,
966
,
000
;
mga
1
/
6
sa
populasyon
sa
kalibotan
.
(
CUB
)
Communauté
urbaine
sa
Brest
,
gimugna
1973
.
Ang
Currimao
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
ug
tulo
(
23
)
ka
baranggay
.
Sta
.
Fe
 
 
 
Pilipinhong
_
Sentral
Ang
gobyernong
pederal
adunay
tulo
ka
sanga
:
(
COMPA
)
Communauté
de
communes
sa
Pays
d
'
Ancenis
.
Ang
Pebrero
21
ang
ika
-
21
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
313
pa
ka
adlaw
(
314
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Alubijid
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Luzón
(
Pinranses
:
Luçon
)
maoy
grupo
sa
mga
pulo
sa
norte
sa
Pilipinas
.
Ang
Enero
29
ang
ika
-
29
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
336
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Comoros
maoy
usa
ka
islang
nasod
sa
Kadagatang
Indyan
sa
sidlakang
baybayon
sa
Aprika
sa
may
amihanan
sa
Madagascar
.
Moroni
ang
iyang
kapital
.
Ang
Maydolong
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Isip
kamaguwangang
anak
,
gidala
ni
Alois
Hitler
,
Jr
.
,
13
anyos
,
ang
istriktong
didiplina
ug
pipila
ka
kalagot
sa
iyang
amahan
;
apil
na
niini
ang
mga
pamalikas
ug
pipila
ka
okasyon
sa
pagpamunal
.
Usa
ka
tuig
human
niadto
,
sa
pagka
-
14
na
niya
,
milayas
siya
,
ug
dili
na
gayod
niya
makit
-
an
pa
ang
iyang
amahan
.
Kini
maoy
nagbutang
sa
batang
Adolf
,
7
anyos
,
isip
mopuli
sa
mao
gihapong
pagtratar
.
Ang
Haute
-
Garonne
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
,
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
lalawigan
sa
Languedoc
.
Ang
Habacuc
(
Inebreyo
:
חבקוק
‎
,
Ḥavakkuk
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Ḥeshvan
[
1
]
(
Inebreyo
:
ח
ֶ
ש
ְ
ׁ
ו
ָ
ן
)
ang
ikaduhang
bulang
sibil
at
ang
ikawalong
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Sa
Bibliya
ug
Tanakh
kini
ginatawag
nga
Bul
(
Inebreyo
:
בול
)
.
Ang
Pontevedra
nabahin
ngadto
sa
26
ka
barangay
.
Ang
San
-
Gavino
-
di
-
Carbini
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
538
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Corse
-
du
-
Sud
sa
rehiyon
sa
Corse
.
Pagka
-
1969
ang
mga
komyun
sa
Châteaufort
ug
Toussus
-
le
-
Noble
gibalhin
ngadto
sa
katapan
nga
departamento
sa
Yvelines
.
Ang
Dakbayan
sa
Sagay
usa
ka
ika
-
duha
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
129
,
765
ka
tawo
sa
25
,
301
ka
bubong
.
Ang
Ilog
nabahin
ngadto
sa
15
ka
barangay
.
Ang
mga
chartered
city
may
kaugalingong
tsarter
ug
independente
sa
lalawigan
diin
sila
kanhi
(
dihang
lungsod
pa
)
nahisakop
.
Sila
may
kaugalingong
representante
o
mga
representante
sa
Kongreso
(
usa
sa
matag
250
,
000
ka
mga
botante
)
.
Ang
mga
botante
sa
maong
dakbayan
dili
mobotar
og
usa
ka
gobernador
,
ang
hepeng
ehekutibo
sa
lalawigan
.
Ang
Dakbayan
sa
Sugbo
usa
ka
pananglitan
sa
dakbayan
nga
may
kaugalingong
tsarter
.
Ang
Creuse
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Ang
prosa
mas
duol
sa
inadlaw
-
adlaw
nga
pagtabi
,
dili
sama
sa
balak
nga
may
mga
kombensiyon
kabahin
sa
ritmo
,
sukod
ug
uban
pang
karakteristik
.
Kini
naggikan
sa
Linating
prosa
,
nga
ang
buot
ipasabot
diretso
(
sama
sa
pagsulti
)
.
Ang
prosa
usa
ka
klase
sa
panulat
nga
wala
maggamit
og
tatawng
paggamit
sa
mga
paagi
sa
pagpangestilo
sa
sinulat
.
Kini
sagad
nga
gigamit
sa
pagpadayag
kon
unsa
man
ang
naa
sa
hunahuna
sa
tagsulat
,
ginamit
ang
natural
nga
paagi
.
Kining
paagi
sa
pagkasulat
gigamit
sa
mga
mantalaan
,
magasin
,
ensiklopedya
,
salida
sa
sine
,
sulat
,
nota
sa
utang
,
kasaysayan
,
pilosopiya
,
biyograpiya
,
linggwistika
,
heyograpiya
,
ubp
.
Ang
YES
!
FM
maoy
estasyong
FM
sa
Pacific
Broadcasting
Systems
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Don
Marcelino
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
Ta
’
anit
Bekhorot
(
Inebreyo
:
תענית
בכורות
‎
‎
,
"
Puasa
sa
mga
Panganay
"
)
maoy
adlaw
sa
pagpuasa
sa
Hudayismo
antes
mag
-
Pesaḥ
.
Ang
mga
panganay
lamang
ang
kinahanglang
magpuasa
sa
kining
adlaw
.
Ang
Mamasapano
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
059
ka
tawo
sa
2
,
964
ka
bubong
.
Ang
NBN
-
8
Naga
nailhan
sa
teknikal
isip
DWMA
-
TV
,
channel
8
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
National
Broadcasting
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
2
/
F
Ramaida
Centrum
,
E
.
Angeles
St
.
,
Dakbayan
sa
Naga
.
Ang
bituin
at
araw
niya
Ang
Imelda
nabahin
ngadto
sa
18
ka
barangay
.
Ang
Haute
-
Marne
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
bahin
sa
kanhi
lalawigan
sa
Champagne
.
Ang
La
Tourette
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
389
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Laing
testamento
sa
pagmahal
sa
mga
Lobocanon
sa
musika
mao
ang
Calenda
.
Kini
mao
ang
kasagarang
kantahon
sa
kalalakin
-
an
nga
solo
isip
ritwal
sa
gradwasyon
alang
sa
pagka
membro
sa
banda
.
Ang
Calenda
usa
ka
balik
-
saysay
sa
kasaysayan
sa
pagluwas
,
gikan
sa
pagbuhat
hangtod
na
sa
pagkatawo
ni
Hesus
.
Ipahigayon
kini
human
sa
kataposan
sa
Misa
de
Gallo
sa
Disyembre
24
,
atubangan
sa
daghang
maninimba
.
Tu
pabellón
,
que
en
las
lides
Ang
gidak
-
on
sa
komyun
maoy
basehana
sa
gidak
-
on
sa
konseho
sa
lungsod
ug
sa
paagi
sa
pagpili
sa
mga
sakop
sa
konseho
.
A
-
B
-
C
-
D
-
E
-
F
-
G
-
H
-
I
-
J
-
K
-
L
-
M
-
N
-
O
-
P
-
Q
-
R
-
S
-
T
-
U
-
V
-
W
-
Y
-
Z
Filipinos
mao
ang
markang
ngalan
sa
mga
biskwit
o
galyeta
nga
ginagama
sa
Kraft
Foods
.
Ang
Agosto
24
ang
ika
-
236
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
129
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Catholic
Bishops
’
Conference
of
the
Philippines
mao
ang
opisyal
nga
organisasyon
sa
episkopadong
Katoliko
sa
Pilipinas
ug
ang
Catechism
for
Filipino
Catholics
mao
ang
nasodnong
katesismo
sa
nasod
.
Ang
Bastennes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
227
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Landes
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
AbruzzoWalog
sa
AostaApuliaBasilicata
Ang
Tangalan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
]
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
606
ka
tawo
sa
3
,
317
ka
bubong
.
Ang
Saint
-
Alban
-
les
-
Eaux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
843
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
usa
ka
grapemo
mahimong
nagrepresentar
sa
daghang
pamaagi
,
diin
ang
matag
kalainan
lahi
ang
makita
sa
ubang
paagi
,
apan
tanan
gipasabot
nga
nagrepresentar
sa
"
samang
"
grapemo
.
Kining
mga
kalainana
nailhan
nga
mga
alograpo
sa
usa
ka
grapemno
(
kompara
sa
termino
nga
alopono
nga
gigamit
sa
lingwistikong
pagtuon
)
.
Pananglit
,
ang
minuskulo
nga
titik
nga
a
naay
lain
-
laing
alograpo
nga
isulat
nga
pakatay
,
[
[
kapital
nga
ltitik
,
o
tinayp
nga
letra
.
Ang
pagpili
sa
lain
-
laing
alograpo
mamahimong
giimpluwensyahan
sa
gigamit
sa
pagsulat
,
ang
gisulatan
,
ang
estilo
sa
nagsulat
,
ug
ang
dili
mabantayang
agi
sa
nagsulat
.
Bag
-
o
pa
miabot
ang
tuig
4000
B
.
K
.
,
ang
mga
maguuma
nga
mga
tribo
gikan
sa
kabukiran
sa
Iran
mipuyo
sa
habagatang
bahin
sa
Mesopotamia
.
Kini
nga
mga
tribo
,
nga
gitawag
ug
mga
Sumerianon
,
maoy
nahimong
unang
mga
lumulopyo
sa
rehiyon
.
Ang
Eure
usa
sa
mga
orihinal
nga
83
ka
mga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Normandie
.
Ang
Unibersidad
sa
Pilipinas
(
UP
)
ang
nangunang
unibersidad
o
kolehiyo
sa
Pilipinas
.
Kini
usa
ka
unibersidad
nga
estado
(
state
university
)
ug
ang
nag
-
inusarang
unibersidad
nga
nasyonal
.
Ang
mga
campus
niini
mao
ang
:
UP
Diliman
,
ang
nangunang
campus
,
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Quezon
;
ang
UP
Manila
,
ang
orihinal
nga
campus
,
nahimutang
sa
Padre
Faura
,
Manila
;
ang
UP
Los
Baños
,
sa
Los
Baños
,
Laguna
,
ang
UP
Visayas
,
kung
diin
ang
meyn
nga
campus
nahimutang
sa
Miag
-
ao
,
Iloilo
ug
adunay
kolehiyo
sa
UP
Cebu
,
UP
Iloilo
ug
UP
Tacloban
;
ang
UP
Mindanao
nga
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Davao
;
ang
UP
Open
University
nga
gihimo
para
sa
distance
learning
;
ug
ang
pinakaulahi
,
ang
UP
Baguio
.
Si
Fernando
de
Magallanes
(
Pinortuges
:
Fernão
de
Magalhães
,
Ininggles
:
Ferdinand
Magellan
;
1480
–
Abril
27
,
1521
,
Mactan
,
Sugbo
)
usa
ka
Portuges
nga
manlalayag
.
Siya
maoy
usa
sa
mga
manlalayag
nga
nangita
,
ug
nakalayag
,
sa
ruta
pa
-
kasadpan
gikan
sa
Uropa
padulong
sa
Molucas
(
o
Spice
Islands
)
sa
Indonesia
.
Ang
maong
paglayag
maoy
unang
higayon
nga
pagtuyok
-
layag
sa
Kalibotan
.
Wala
niya
mahuman
ang
paglayag
kay
napatay
siya
sa
pundok
sa
mga
lumad
nga
Sugboanon
ni
Lapulapu
didto
sa
Mactan
.
Hinuon
,
nakapadayon
sa
paglayag
ang
iyang
mga
kauban
nga
gipangulohan
ni
Sebastian
de
el
Cano
nga
wala
mapatay
sa
maong
panagsangka
.
Salamin
sa
Katarungan
,
Sumala
ni
Amando
Doronila
sa
iyang
artikulo
sa
Philippine
Dailiy
Inquirer
:
"
People
power
movements
have
been
an
Imperial
Manila
phenomenon
.
Their
playing
field
is
EDSA
.
They
have
excluded
the
provincianos
from
their
movement
with
their
insufferable
arrogance
and
snobbery
…
ignoring
the
existence
of
the
toiling
masses
and
peasants
in
agrarian
Philippines
.
"
[
3
]
Ang
Sourniac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
182
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Abril
10
ang
ika
-
10
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
265
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Labogon
usa
sa
mga
labing
dako
nga
baranggay
sa
Mandaue
.
Sa
Labogon
makita
nimo
ang
laing
-
laing
industriya
.
 
 
 
 
 
 
 
Peripheral
Rayna
sa
Pamilya
,
San
_
Jose
_
City
_
Seal
.
PNG
Myanmar
kun
Birmanya
(
Kinatsila
:
Birmania
;
Ininggles
:
Burma
)
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Birmano
ang
tawag
sa
mga
nasodnon
.
Ang
Silliman
gitukod
niadtong
Agosto
28
,
1901
sa
mga
Presbyterong
Amerikano
human
sa
gyera
sa
Espanya
ug
Estados
Unidos
.
Kini
natukod
pinaagi
sa
usa
ka
donasyon
nga
gihatag
sa
usa
ka
pilantropong
Amerikano
nga
naga
-
pangalan
ug
Dr
.
Horace
Brinsmade
Silliman
.
Tungod
sa
iyang
tabang
,
ang
tulunghaan
ginganlan
sa
iyang
apelyido
bilang
pahidungog
sa
iyang
ka
maayo
.
Sa
sugod
,
ang
Silliman
nagahatag
lamang
ug
edukasyon
para
sa
mga
bata
nga
lalaki
.
Pero
niadtong
1910
,
kini
gitagaad
ug
katungod
sa
gobyerno
sa
Pilipinas
nga
mohatag
ug
mga
degree
sa
kolehiyo
nga
ni
resulta
sa
pagkahimo
nga
Kolehiyo
(
College
)
niini
.
Niadong
1912
,
ang
maong
tulunghaan
nisugod
ug
dawat
ug
mga
babayi
nga
mga
estudyante
,
ug
niadtong
1938
,
kini
nahimong
unang
tulunghaan
nga
nahimong
unibersidad
gawas
sa
Manila
.
MarcosJulio
ILiberioDamaso
ISiricioAnastasio
IInosente
IZosimoBonifacio
ICelestino
ISixto
IIILeo
IHilarioSimplicioFelix
IIIGelasio
IAnastasio
IISymmachoHormisdasJuan
IFelix
IVBonifacio
IIJuan
IIAgapeto
ISilverioVigilioPelagio
IJuan
IIIBenedicto
IPelagio
IIGregorio
ISabinianBonifacio
III
Ang
Cabucgayan
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Biliran
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
17
,
691
ka
tawo
sa
3
,
372
ka
bubong
.
Binisayang
Winaray
ang
pinulongan
sa
Cabucgayan
.
Sa
Bantayan
,
may
lahing
pinulongan
(
Bantayan
Visayan
sa
Iningles
)
ang
ginatabi
.
Kini
mas
duol
sa
Hiligaynon
kaysa
Sinugboanon
.
Ang
logo
sa
rehiyon
nagapakita
sa
coat
of
arms
nga
gihimo
niadtong
dekada
90
ug
naglakip
sa
sa
mga
coat
of
arms
sa
mga
karaang
lalawigan
nga
nagtibuok
sa
rehiyon
.
Si
Antonio
Mercado
Abad
(
natawo
Mayo
10
,
1894
,
sa
Barili
,
Sugbo
;
namatay
Abril
10
,
1970
)
usa
ka
Sugboanong
magsusulat
sa
pinulongang
Kinatsila
.
Siya
usa
ka
piksiyonista
,
maggugumalaysay
,
ug
magsusulat
sa
iskrip
sa
drama
sa
entablado
.
Giila
siyang
batid
sa
kostumbrismo
ug
sa
porma
sa
anekdota
nga
gitawag
instantanea
kun
rafaga
.
Si
Isabel
II
mao
usab
ang
rayna
sa
Canada
,
Awstralya
,
New
Zealand
,
Jamaica
,
Barbados
,
Bahamas
,
Grenada
,
Papua
New
Guinea
,
Islas
sa
Solomon
,
Tuvalu
,
Saint
Lucia
,
Saint
Vincent
ug
ang
Grenadines
,
Antigua
ug
Barbuda
,
Belize
,
ug
sa
Saint
Kitts
ug
Nevis
,
diin
siya
girepresentar
sa
Gobernador
-
Heneral
.
Ang
Alençon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
27942
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Orne
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Kawayan
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Ang
Uruguay
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
departamento
:
Hinapos
sa
tuig
1989
dihang
nagkapundok
ang
mga
magsusulat
sa
Sinugboanon
nga
sila
si
Edgar
A
.
Alosbaños
,
Ernesto
A
.
Amatiaga
,
Sam
Costanilla
,
Frank
Sakristan
(
PSK
)
,
Romulus
G
.
Cabahug
(
PSK
)
,
Ritchie
"
Pete
"
Mendoza
,
Jose
Tomarong
ug
Pedro
F
.
Lomoljo
.
Ang
maong
panag
-
abot
didto
mahitabo
sa
Pete
'
s
Kitchen
sa
Dalan
Pelaez
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
ubos
sa
pagdapit
ni
Mlbn
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
Sa
maong
panagkita
,
gipasabot
ni
Kilaton
ang
iyang
plano
sa
pag
-
organisa
og
usa
ka
pundok
nga
manguna
sa
pag
-
amuma
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
Giporlos
usa
nga
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
218
ka
tawo
sa
2
,
012
ka
bubong
.
Ang
mga
isla
sa
Caribbean
2
,
500
ka
milya
ang
hitas
-
on
ug
dili
modako
pa
sa
160
ka
milya
ang
kalapdon
.
Ang
Simbahang
Katoliko
mabahin
ngadto
sa
Kasadpanon
o
Latin
ug
22
ka
mga
Sidlakang
Katoliko
,
mga
awtonomo
nga
simbahang
katoliko
,
ang
tanan
ubos
sa
Obispo
sa
Roma
,
nga
nag
-
inusara
o
apil
sa
Kolehiyo
sa
mga
Obispo
,
isip
labing
taas
nga
awtoridad
sa
kalibotan
sa
mga
butang
sa
pagtuo
,
moralidad
,
ug
panggobyerno
sa
simbahan
.
Ang
Katoliko
nabahin
ngadto
sa
mga
arya
nga
hurisdiksiyonal
,
kasagaran
binase
sa
teritoryo
.
Ang
estandard
nga
teritoryal
yunit
,
kada
usa
giulohan
sa
obispo
,
mao
ang
diyosesis
sa
Kasadpanon
ug
eparko
(
eparchy
)
sa
Sidlakang
Katoliko
.
Sa
tuig
2006
,
2
,
782
ang
sumatotal
sa
mga
diyosesis
(
o
"
Sees
"
)
.
Apan
bisan
pa
niini
,
nadaot
ang
relasyon
sa
mga
KAsadpang
Alyado
ug
ang
Unyong
Sobyet
,
tungod
sa
ilang
pagtukod
sa
kaugalingong
mga
"
sphere
sa
impluwensiya
"
.
Ang
Uropa
nabahin
tali
sa
Kasadpanon
ug
Sobyet
nga
"
sphere
"
tungod
sa
Puthaw
nga
Kurtina
.
Sa
Asya
,
ang
Asya
maoy
gitunga
sa
duha
ka
kampo
.
Ang
maong
mga
pagkabahin
maoy
unang
timailhan
sa
Bugnaw
nga
Gubat
tali
sa
AMerika
ug
sa
Unyong
Sobyet
.
Ang
Côtes
-
du
-
Nord
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
bahin
sa
kanhi
lalawigan
sa
Brittany
.
Ang
urban
nga
langyab
palibot
sa
Nancy
may
usa
ka
dinamikong
ekonomiya
binase
sa
serbisyo
,
panukiduki
,
ug
taas
nga
edukasyon
.
Ang
Aude
nahimong
sentro
sa
mga
Cathar
,
usa
ka
Gnosticong
sekta
sa
ika
-
10
nga
siglo
.
Epektibo
ang
Avlish
sa
ilang
pag
-
perform
bisan
tulo
lang
sila
ka
sakop
sa
banda
.
Nagsugod
sila
isip
usa
ka
cover
band
nga
nagtugtog
sa
old
school
tunes
,
alternatives
ug
sa
tanan
nga
matang
sa
music
genre
nga
paryente
pa
sa
rock
music
.
*
Ang
pinulongang
Tausug
giklase
nga
Binisayang
pinulongan
sa
mga
linggwista
,
apan
ang
mga
Tausug
dili
motawag
sa
ilang
kaugalingon
nga
mga
Bisaya
.
Ang
Simbahang
Katolikong
Romano
(
Kinatsila
:
Ecclesia
Catholica
Romana
)
mao
ang
simbahang
Kristiyano
nga
tibuok
ang
komunyon
sa
Obispo
sa
Roma
,
ang
Santo
Papa
,
sa
karon
si
Papa
Benedicto
XVI
.
Ang
simbahan
misubay
sa
iyang
pagkahimo
ngadto
sa
mga
orihinal
nga
Kristiyano
nga
komunidad
nga
gipundar
ni
Jesucristo
ug
gipangsabwag
sa
mga
Dose
Apostoles
,
partikular
si
San
Pedro
.
Ang
Centre
gitibuok
sa
upat
ka
mga
lalawigan
kanhi
sa
Pransiya
:
Miabot
si
Fernando
de
Magallanes
sa
Sugbo
niadtong
Abril
7
,
1521
.
Gidawat
sila
isip
mga
dumuduong
ni
Radja
Humabon
nga
kauban
sa
iyang
asawa
ug
walo
ka
gatos
nila
ka
sakop
gipamunyagan
sa
mga
Kachila
niadtong
Abril
14
isip
mga
unang
Pilipinhong
Katoliko
.
Apan
pakyas
hinuon
si
Magallano
sa
pag
-
ankon
sa
kapupud
-
ang
Pilipinhon
isip
katigayonan
sa
hari
sa
Espanya
sanglit
napatay
man
siya
ni
Ka
Lapulapu
didto
sa
pulo
sa
Mactan
pagka
Abril
27
niadtong
tuiga
.
Ang
medyan
nga
populasyon
sa
mga
komyun
sa
pipila
ka
nasod
sa
Uropa
mao
kining
mosunod
:
Italya
-
2
,
343
;
Belgium
-
11
,
265
;
ug
Espanya
-
564
.
Ang
Dakbayan
sa
General
Santos
usa
ka
ika
-
usa
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
sa
SOCCSKSARGEN
nga
rehiyon
sa
Mindanao
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
General
Santos
may
411
,
822
ka
tawo
nga
gamiho
kani
sang
usa
sa
pinakamatawo
na
siyudad
sa
lakbayanan
.
Ginatawag
sad
kining
"
Tuna
Capital
of
the
Philippines
"
bunsod
kang
malipayon
na
industriya
ug
tuna
sa
siyudad
.
Ang
Janiuay
may
60
ka
barangay
.
Ang
katalagsaon
sa
katakos
ni
Yoyoy
sa
pag
-
awit
ug
pagtagik
og
mga
kanta
nga
talagsaon
ug
makalingaw
kaayo
,
nakadani
sa
tanang
matang
sa
tigpaminaw
,
gikan
sa
mga
bata
hangtod
ngadto
sa
mga
hingkod
ug
tigulang
,
ngadto
sa
hataas
nga
hut
-
ong
sa
tigpaminaw
nga
bisan
ang
seryosong
mga
mag
-
aawit
sama
kang
Sharon
Cuneta
,
maayo
kaayong
mokanta
sa
awit
niyang
“
Butsikik
.
”
Ang
Akbar
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Basilan
sa
Pilipinas
.
Nahimo
kini
pinaagi
sa
Muslim
Mindanao
Autonomy
Act
No
.
193
,
nga
gi
-
aprobahan
sa
plebisito
sa
Mayo
22
,
2006
.
Kini
nahimo
gikan
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
nga
sa
una
lakip
sa
Tuburan
.
Ang
Pransiya
gibahin
ngadto
sa
26
ka
mga
rehiyon
(
region
sa
ilang
pinulongan
)
.
Kawhaag
duha
(
22
)
niini
anaa
sa
Metropolitan
nga
Pransiya
samtang
ang
upat
naa
sa
gawas
sa
nasod
.
Ang
mga
rehiyon
gibahin
ngadto
sa
mga
departamento
(
département
)
.
Ang
mga
departmento
gihatag
numero
(
sagad
base
sa
alpabetikanhong
han
-
ay
)
ug
kining
numeroha
maoy
gigamit
sa
mga
kodigo
postal
ug
mga
numero
sa
sakyanan
.
Ang
Linating
pulong
biblia
nagagikan
sa
pulong
Grinyego
nga
βίβλος
(
vívlos
)
,
pulong
nga
nagpasabot
ug
"
damo
nga
sulat
.
"
Ang
Nyons
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
353
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Drôme
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Dakbayan
sa
Bacolod
nabahin
ngadto
sa
61
ka
mga
barangay
.
Ang
Saint
-
Priest
-
la
-
Prugne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
505
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Indre
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
,
Loir
-
et
-
Cher
,
Cher
,
Creuse
,
ug
Vienne
.
Ang
Neuilly
-
Plaisance
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
195
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Toulon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
619
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Var
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Sumala
sa
Tora
,
si
Abraham
gidala
sa
Ginoo
gikan
sa
Mesopotamia
(
karon
Irak
)
ngadto
sa
yuta
sa
Kanaan
.
Gihuna
-
hunang
nahitabo
kini
pagka
-
2000
BC
-
1700
.
Didto
misulod
si
Abraham
sa
usa
ka
kasabotan
 
:
baylo
sa
iyahang
pag
-
ila
kang
YHWH
nga
mao
ang
labing
gamhanang
ginoo
ug
awtoridad
,
si
Abraham
magasahan
ug
dili
maihap
nga
mga
kaliwatan
.
Ang
kinabuhi
niya
gisugid
sa
libro
sa
Genesis
(
kapitulo
11
-
25
)
mamahimo
kining
magpakitag
lain
-
laing
tradisyon
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
34
ka
mga
barangay
.
Ang
pantalan
o
piyer
usa
ka
estruktura
aron
makadunggo
ug
makalarga
ang
mga
barko
ug
uban
pang
mga
marine
vessel
.
Butanganan
sab
kini
sa
mga
kargamento
(
container
terminal
)
.
May
mga
purok
sa
Villaverde
nga
kasikbik
sa
Brgy
.
Poblacion
.
Sa
amihanan
silingan
niini
ang
Brgy
.
San
Miguel
;
sa
habagatan
,
ang
Brgy
.
Pala
-
o
ug
sa
kasadpang
bahin
sa
siyudad
nahimutang
ang
Brgy
.
Poblacion
.
Ang
Territoire
de
Belfort
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
Burkina
Faso
maoy
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
.
Ouagadougou
ang
iyang
kapital
.
Ang
Adams
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
480
ka
tawo
sa
269
ka
bubong
.
Ang
prinsipal
nga
mga
dakbayan
(
base
sa
populasyon
)
naglakip
ning
mosunod
:
Ikaduhang
editor
:
Natalio
B
.
Bacalso
(
1932
-
1934
)
;
mga
sakop
sila
si
Flaviano
Boquecosa
,
Francisco
Candia
,
Leod
Salazar
,
Jacinto
Alcos
,
ug
Fausto
Dugenio
.
Ang
Lapinig
5th
class
na
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Lapinig
may
10
,
798
ka
tawo
sa
1
,
872
na
bubong
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
Mayor
sa
Tacloban
.
Ang
Tacloban
nahimong
dakbayan
sa
12
sa
Hunyo
,
1953
.
Siya
ang
nagtukod
sa
usa
sa
labing
dakong
relihiyon
nga
naa
sa
kasaysayan
ug
nahisulat
sa
daghang
panghitabong
makasaysayanon
sama
sa
Qur
'
an
,
Hadith
ug
mga
sinulat
sa
Muslim
nga
makasaysayanong
buhat
,
bisan
buot
niya
ang
mga
karaang
makasaysayanong
taw
wala
mahibaloan
ang
matag
panghitabo
sa
iyang
kinabuhi
.
Ang
mga
magsusulat
sa
kinabuhi
ni
Muhammad
miingon
nga
taw
siya
sa
mga
tuig
570
sa
dakbayan
sa
Mecca
sa
Arabiya
.
Nailo
siya
sa
batang
panuigon
ug
gipadako
sa
iyang
uyoan
,
nga
mitrabaho
isip
manindahay
,
ug
nagpakasal
sa
panuigon
nga
26
.
Sa
mga
panahon
,
wala
makontento
sa
iyang
kinabuhi
sa
bulan
sa
Ramadan
,
diin
nadawat
niya
ang
unang
pagpadayag
gikan
sa
Ginoo
.
Tulo
ka
tuig
human
ning
panghitabo
si
Muhammad
misugod
pagsangyaw
sa
mga
padayag
sa
publikong
lugar
,
giangkon
niyang
"
Ang
Ginoo
Usa
"
,
ug
ang
kompletong
"
pagtugyan
"
kaniya
Kaniya
mao
ra
ang
madawat
sa
Ginoo
,
ug
siya
usa
ka
propeta
ug
mensahero
sa
Ginoo
,
sa
ingong
dugo
ni
Adan
,
Noah
,
Abraham
,
Moses
,
David
,
Jesus
,
ug
ubang
mga
propeta
.
Gibayloan
ang
ngalan
sa
Sugod
-
sugod
.
Sunod
gibayloan
ang
ngalan
ngadto
sa
Matabia
.
Ug
sa
sunod
,
gibayloan
na
ang
ngalan
sa
San
Antonio
ug
mao
kini
ang
ngalan
sa
lungsod
karon
.
Ang
Dumalneg
usa
ra
ang
baranggay
.
1
.
Ang
pagkunhod
sa
timbang
–
ang
sobrang
pagtambok
mahimong
magdulot
og
alta
presyon
.
Ang
paglikay
sa
pagtambok
makatabang
sa
pagsanta
sa
padayong
pagtaas
sa
presyon
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
anaay
napulo
'
g
pito
ka
patingog
:
p
,
t
,
k
,
ʔ
(
pinapiit
nga
pahunong
)
,
b
,
d
,
g
,
m
,
n
,
ng
,
s
,
h
,
w
,
l
,
r
,
y
,
ug
j
(
gisulat
usab
nga
gy
kn
dy
)
.
Ang
mga
katingog
nga
u
'
ug
o
mga
alopono
,
nga
ang
u
kanunay
nga
gigamit
sa
sinugdan
sa
silabiko
,
ug
ang
o
kanunay
kon
sa
awitan
.
Apan
naay
mga
dili
lakip
niini
ingon
sa
kamatuoran
ug
hangtúd
.
Ang
e
orihinal
nga
sa
pipila
lamang
ka
mga
pulong
sama
sa
"
babaye
"
,
"
dayeg
"
,
"
gane
"
,
ug
"
pangadye
"
ug
sa
mga
awitan
silabiko
sa
e
ang
alopono
sa
i
sa
kataposang
silabiko
.
Sa
pag
-
abot
sa
Kinatsila
daghan
pang
mga
pulong
ang
napuno
.
Ang
pagkabundak
usa
usab
ka
tiglahi
sa
mga
pulong
,
mao
nga
ang
dápit
lahi
sa
dapít
.
Ang
mga
patingog
nga
[
d
]
ug
[
r
]
mga
alopono
kaniadto
apan
dili
magkapuli
,
sama
sa
kabungtoran
[
gikan
sa
bungtod
]
nga
mao
ang
tukma
ug
dili
*
kabungtodan
ug
tagadiha
[
gikan
sa
diha
]
ug
dili
*
tagariha
.
Ang
Cortes
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Can
-
avid
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
228
ka
tawo
sa
3
,
174
ka
bubong
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
8
ka
mga
barangay
.
Kini
ang
343
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Hérault
sa
Pransiya
.
Ang
Metropolitanong
Sukod
sa
Dabaw
(
Ininggles
:
Metro
Davao
;
Tinagalog
:
Kalakhang
Dabaw
;
Kinatsila
:
Gran
Davao
)
mao
ang
sentrong
urbano
sa
Rehyon
sa
Dabaw
sa
Pilipinas
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Eastern
Samar
o
Sidlakang
Samar
.
Ang
Catarman
may
55
ka
barangay
.
Ang
Montfort
-
l
'
Amaury
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
651
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
namuyo
dinhi
kasagarang
lumad
sa
mga
isla
,
Polinesyano
(
ug
may
Tongan
sab
)
ug
Melanesyano
ang
kaliwat
(
54
.
3
%
)
,
ug
mga
Indo
-
Fijian
(
38
.
1
%
)
,
mga
descendants
sa
mga
Indyano
nga
contract
laborers
nga
gidala
sa
mga
Britaniko
niadtong
siglo
19
.
Ang
pangalan
sa
nasod
usa
ka
portmanteau
sa
Tanganyika
,
ang
mas
dakong
meynland
nga
teritoryo
,
ug
Zanzibar
,
ang
kapupud
-
an
.
Ang
kining
duha
ka
kanhing
kolonya
sa
Britanya
nahiusa
niadtong
1964
,
ug
namugna
ang
Hiniusang
Republika
sa
Tanganyika
and
Zanzibar
,
nga
gialisdan
og
ngalan
ngadto
sa
Hiniusang
Republika
sa
Tanzania
.
Gipadak
-
an
sa
Rusya
ang
iyang
kasundalohan
duol
sa
utlanan
sa
Poland
.
Sa
pagkadungog
niini
ni
Napoleon
,
iya
usab
nga
gipadaghan
ang
iyang
mga
sundalo
.
Iyang
gikondisyon
ang
Grande
Armee
sa
usa
ka
pag
-
atake
ngadto
sa
Rusya
,
taliwala
sa
mga
pahimangno
sa
iyang
mga
tigtambag
sa
kakuyaw
sa
pag
-
adto
sa
kinahiladmang
bahin
sa
Rusya
.
Nadayon
ang
pag
-
atake
niadtong
Hunyo
22
,
1812
.
Ang
Catubig
may
47
ka
barangay
.
Ang
Sapang
Dalaga
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
794
ka
tawo
sa
3
,
774
ka
bubong
.
Ang
DFI
nalahi
sa
ubang
mga
pundok
sa
mga
magsusulat
sa
Sugbo
ug
sa
Sinugboanon
tungod
sa
pagwala
niini
pagtugot
nga
makaapil
sa
mga
bangga
nga
iyang
giesponsoran
ang
mga
sakop
mismo
.
Binisayang
Aklanon
(
o
Akeanon
)
ang
lumad
na
pinulongan
sa
lalawigan
sa
Aklan
.
Samtang
Aklanon
ang
paglitok
sa
ilang
ngalan
sa
ubang
pinulongang
binisaya
,
sa
lumad
na
pinulongan
sa
Aklan
Akeanon
ang
ilang
pagsuwat
sa
ilang
paagi
na
paglitok
sa
ilang
ngalan
.
Ang
Akademyang
Bisaya
(
Ininggles
:
Visayan
Academy
of
Arts
and
Letters
[
1
]
)
usa
ka
akademya
sa
pinulongan
nga
nanukiduki
ug
mibandilyo
sa
pinulongang
Sinugboanon
.
Ang
'
DXGD
-
TV
,
channel
25
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Gateway
UHF
Broadcasting
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
Hunyo
22
ang
ika
-
173
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
192
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
armadong
puwersa
sa
Pransiya
nabahin
ngadto
sa
upat
ka
mga
sanga
:
Ang
Mapanas
may
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Sinweko
maoy
pinulongang
Indo
-
Urupanhon
.
Ang
Sumer
(
Kinatsila
:
Sumeria
;
Ininggles
:
Sumer
)
maoy
kinaunahang
sibilisasyon
sa
kasaysayan
.
Kini
napahimutang
sa
Mesopotamya
,
nga
karon
habagatang
Iraq
.
Baguio
 
(
BAG
)
 
•
Si
Napoleon
I
(
Agosto
15
,
1769
-
Mayo
5
,
1821
)
,
(
natawo
isip
Napoleone
di
Buonaparte
apan
giilisag
Napoleone
di
Buonaparte
)
[
1
]
,
usa
ka
militar
ug
politikal
nga
lider
sa
Pransiya
.
Dako
ang
iyang
nausab
sa
modernong
Kasaysayan
sa
Uropa
,
ug
sa
pamaagi
sa
pakiggubat
.
Siya
usa
ka
heneral
sa
Rebolusyong
Pranses
,
tagdumala
sa
Pransiya
isip
Unang
Konsul
sa
republikang
Pranses
,
Emperador
sa
Pransiya
,
Hari
sa
Italya
,
Tigpatunga
sa
Kompederasyong
Swiso
,
ug
Protektor
sa
Kompederasyon
sa
Rin
.
Ang
Pantukan
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Compostela
Valley
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
61
,
801
ka
tawo
sa
13
,
311
ka
bubong
.
Ang
Dumalneg
usa
ka
ikalimang
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
486
ka
tawo
sa
239
ka
panimalay
.
Balamban
Kaniadto
pa
man
,
naninguha
na
ang
Espanya
sa
pag
-
angkon
sa
Spice
Islands
(
kun
hubaron
,
Isla
sa
mga
Lamas
)
.
Dinhi
abunda
ang
mga
lamas
nga
kaniadto
bililhon
kaayo
sa
Uropa
.
Brasil
(
opisyal
:
Pederatibong
Republika
sa
Brasil
)
mao
ang
pinakadakong
nasod
sa
Habagatang
Amerika
ug
ikalima
sa
tibuok
kalibotan
.
Ang
Puy
-
de
-
Dôme
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
nabantog
nga
nahikatulog
nga
bulkan
.
Ti
nasamit
a
wayam
Wala
kaayoy
panagsangka
niadtong
tingtugnaw
sa
1812
-
13
,
samtang
nagpaayo
pa
ang
mga
nasod
sa
ilang
nawala
sa
gubat
.
Nagsugod
og
recruit
si
Napoleon
og
mga
sundalo
alang
sa
iyang
kasundalohan
.
Apan
dili
na
kini
ingon
kabanggiitan
kaniadto
,
kay
kadaghanan
sa
mga
hanas
sa
pakiggubat
napukan
man
didto
sa
Rusya
.
Pipila
sa
mga
destinasyon
sa
turismo
sa
maong
departamento
kining
mosunod
:
 
 
 
 
 
 
 
 
Masbatenyo
Kini
talaan
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
sa
Pilipinas
nga
gipasunod
alpabetikanhon
.
Sa
tuig
2006
,
may
117
ka
dakbayan
ug
1501
ka
mga
lungsod
ang
maong
nasod
.
Ang
Échalas
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
032
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
mga
Sumeriano
nagtukod
og
mga
gawasnong
dakbayan
-
estado
,
diin
tagsa
-
tagsa
gipamunoan
ug
mga
paring
hari
.
Ilang
gitanman
ang
tabunok
nga
yuta
ug
gihimo
-
ag
kanal
ug
dike
ang
duha
ka
suba
,
aron
dili
mobaha
inig
ka
ting
-
ulan
ug
aron
usab
adunay
irigasyon
sa
ting
-
init
.
Pavia
Adunay
duha
ka
katawhan
nga
ginatawag
nga
Moro
:
Wala
dangtig
semana
ang
pagkontrolar
sa
mga
rebolusyonaryo
sa
Sugbo
human
moabot
ang
mga
ayudang
militar
gikan
sa
ubang
dapit
sa
nasod
.
Ang
ekonomiya
sa
departamento
nagsalig
sa
pagmina
hangtod
sa
dekada
60
.
Lakip
sa
gimina
ang
puthaw
,
asin
,
ug
anapog
.
Ang
Nabas
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
014
ka
tawo
sa
4
,
691
ka
bubong
.
Sa
wala
pa
siya
mahimong
Papa
,
aduna
nay
kalahian
sa
pagpetsa
alang
sa
pagsaulog
sa
Adlaw
sa
Pagkabanhaw
tali
sa
Roma
ug
sa
mga
obispo
sa
Asya
Minor
.
Kini
gipasagdan
lamang
sa
mga
Romano
ug
mga
Ortodoksong
Simbahan
.
Ang
mga
simbahan
sa
Asya
Minornagsaulog
sa
adlaw
sa
Pagkabanhaw
sa
Ika
-
14
nga
adlaw
sa
hudiyong
bulan
sa
Nisan
,
ang
adlaw
sa
dili
pa
ang
Pasko
sa
mga
Hudiyo
,
kun
bisan
unsa
man
ganing
adlawa
kini
mahitabo
.
Apan
ang
Roma
ug
ang
Kasadpan
nagsaulog
niini
sa
Dominggo
inigka
human
sa
ika
-
14
sa
Nisan
.
Albertina
Ang
Initao
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
035
ka
tawo
sa
5
,
702
ka
bu
.
Ang
Tibiao
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
772
ka
tawo
sa
4
,
408
ka
bubong
.
Way
kaluya
si
Tibs
,
bisan
lad
-
an
mi
gikan
sa
buntagay
sa
mga
nagkalandrakas
nga
imnanan
sa
Avenida
,
bisan
may
hilanat
.
Kon
mopalta
siya
sa
buhatan
sa
Bisaya
sa
Liwayway
Publishing
kanhi
ni
Don
Ramon
Roces
sa
eskina
Soler
-
Calero
,
kana
dili
tungod
sa
unsang
kabilinggan
,
apan
sa
bolsang
way
sulod
kay
ang
sapi
nabanlas
sa
alak
.
Didto
siya
magkasera
sa
Dapitan
,
mga
duha
ka
kilometro
gikan
dinhi
.
Ang
Marso
30
ang
ika
-
30
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
276
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Nobiyembre
28
ang
ika
-
332
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
33
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Venarey
-
les
-
Laumes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
544
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Saint
-
Polgues
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
182
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
96
.
3
Easy
Rock
maoy
estasyong
FM
sa
Cebu
Broadcasting
Company
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Boën
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
256
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Dakbayan
sa
Tanjay
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
gipuy
-
an
sa
70
,
169
ka
tawo
ubos
sa
14
,
156
ka
bubong
.
Ang
kayutan
niini
adunay
gilapdon
nga
539
.
30
kilometros
kwadrados
.
BombonBulaCalabanga
Ang
Coslédaà
-
Lube
-
Boast
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
319
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Dumalinao
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Niadtong
panahona
,
lisod
pa
usab
kaayo
ang
pag
-
atraka
sa
lokal
nga
mga
estasyon
sa
radyo
sa
Sugbo
,
partikular
na
ang
mga
music
station
.
Maoy
gikahiligan
ug
gipalabi
sa
mga
estasyon
sa
radyo
kaniadto
ang
mga
kantang
tinagik
sa
pinulongang
Iningles
ug
Tinagalog
.
Mao
nga
naglisod
gayod
sila
sa
sinugdanan
sa
pagpalusot
sa
ilang
komposisyon
nga
Binisaya
aron
kini
ikapatugtog
sa
kahanginan
.
Ang
La
Libertad
may
29
ka
barangay
.
Kini
ang
labing
importante
nga
ruta
sa
mga
biyahero
ug
mamaligya
sa
karaang
panahon
,
nga
mipasayon
sa
pagbayloay
sa
komersyo
ug
kultura
sa
rehiyon
—
ang
mga
Mesopotamiko
,
Ehiptoanon
,
Semitiko
,
Persiyano
,
Penisyo
,
Kartahines
,
Griyego
,
ug
Romano
.
Ang
kasaysayan
sa
Mediteraneo
importante
sa
pagsabot
sa
orihen
ug
paglambo
sa
mga
modernong
katilingban
Kasadpanon
.
Naminyo
siya
kang
Grace
Balayong
ug
gitugahag
tulo
ka
anak
.
Ang
Pebrero
12
ang
ika
-
12
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
322
pa
ka
adlaw
(
323
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Pilar
may
13
ka
barangay
.
Si
Eusibio
,
sa
iyahang
Ecclesiastical
History
IV
,
I
,
misulat
nga
si
Evaristus
namatay
sa
ika
-
12
nga
tuig
sa
paglingokod
sa
Romanhong
Emperador
nga
si
Trajan
.
Si
San
Evaristo
maoy
mipuli
kang
San
Clemente
isip
Obispo
sa
Roma
,
ug
milingkod
sulod
sa
walo
ka
tuig
.
Ang
Janiuay
2nd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Janiuay
may
54
,
166
ka
tawo
sa
10
,
322
na
bubong
.
Kini
ang
151
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Vaucluse
sa
Pransiya
.
Sa
kritisismo
ni
Dr
.
Erlinda
K
.
Alburo
sa
Sun
*
Star
Daily
,
nakaangkon
usab
ang
maong
balak
og
luna
sa
pagdalayeg
sa
direktor
sa
Cebuano
Studies
Center
.
Ang
Brin
-
sur
-
Seille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
601
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Gitabang
dayon
sa
mga
tropang
Briton
ug
Pranses
ang
mga
Netherland
aron
tabangan
ang
mga
lokal
nga
kasundalohan
,
apan
walay
nakahunong
sa
kilat
sa
mga
Nazi
.
Niadtong
Mayo
14
,
misurender
ang
Holland
.
Mitakas
si
Reyna
Wilhelmina
ngadto
sa
london
.
Misurender
usab
ang
Belgium
niadtong
mayo
28
.
Ang
Villeneuve
-
de
-
Rivière
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
341
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Saint
-
Loup
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
259
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loir
-
et
-
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Metropolitan
nga
Pransiya
(
Prinanses
:
France
métropolitaine
o
la
Métropole
,
o
sa
kolokyal
l
'
Hexagone
)
mao
ang
bahin
sa
Pransiya
nga
nahimutang
sa
Uropa
,
apil
ang
Corse
.
Ang
"
Panggawas
nga
Pransiya
"
(
Iningles
:
Overseas
France
(
la
France
d
'
outre
-
mer
,
o
l
'
Outre
-
mer
,
o
sa
kolokyal
les
DOM
-
TOM
)
mao
ang
kolektibong
tawag
sa
mga
pangawas
nga
departamento
sa
Pransiya
(
départements
d
'
outre
-
mer
o
DOM
)
,
mga
teritoryo
(
territoires
d
'
outre
-
mer
o
TOM
)
,
ug
mga
kolektibidad
(
collectivitiés
d
'
outre
-
mer
o
COM
)
.
Ang
Pyrénées
-
Atlantiques
(
Gascon
:
Pirenèus
-
Atlantics
;
Basque
:
Pirinio
-
Atlantiarrak
o
Pirinio
-
Atlantikoak
)
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
kabungtorang
Pyrenees
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
BuenavistaIloilo
Gitambog
si
Napoleon
sa
isla
sa
Santa
Elena
niadtong
Oktubre
15
,
1815
.
Didto
iyang
gigugol
ang
iyang
panahon
sa
pagsulat
og
mga
memoir
,
ug
paghandom
sa
iyang
kanhi
Imperyo
.
A
selection
of
Indonesian
food
,
including
Soto
Ayam
(
chicken
soup
)
,
sate
kerang
(
shellfish
kebabs
)
,
telor
pindang
(
preserved
eggs
)
,
perkedel
(
fritter
)
,
and
es
teh
manis
(
sweet
iced
tea
)
Ang
labing
dakong
komyun
sa
tibuok
Republika
mao
ang
Maripasoula
sa
departamento
sa
Guyane
:
18
,
360
km
²
(
7
,
089
milya
kuwadrado
)
.
Kini
may
3
,
710
ka
molupyo
.
Sa
metropolitan
nga
Pransiya
,
ang
labing
dakong
komyun
mao
ang
Arles
,
nga
naglakip
sa
dakong
bahin
sa
delta
(
sapa
)
sa
Sapa
sa
Rodino
:
759
km
²
(
293
milya
kuwadrado
)
.
Kining
maong
langyab
8
.
7x
kadako
sa
langyab
sa
Paris
(
walay
labot
sa
mga
parke
sa
Bois
de
Boulogne
ug
Bois
de
Vincennes
)
.
Ang
Arles
may
50
,
513
ka
molupyo
.
Ang
ayin
(
Inebreyo
:
ע
;
Inarabigo
:
ع
,
‘
ayn
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Sales
manager
siya
sa
Cebu
Oxygen
&
Acetylene
Co
.
,
Inc
.
sa
sanga
niini
sa
Kauswagan
,
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
.
Taudtaod
siyang
nalaygay
sa
estrok
nga
maoy
inanayng
mikutlo
sa
iyang
kinabuhi
.
Be
dimmed
by
tyrants
might
.
Ang
Enero
30
ang
ika
-
30
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
335
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Ruillé
-
Froid
-
Fonds
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
398
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Maong
sa
abugida
wala
'
y
simbolo
alang
sa
"
k
"
apan
naa
sa
"
ka
"
(
kon
"
a
"
ang
masunod
nga
katingog
)
ug
ang
"
ki
"
gisulat
sa
pag
-
usab
sa
"
ka
"
nga
simbolo
sa
paaging
nahisama
sa
pag
-
usab
sa
"
la
"
ngadto
sa
"
li
"
.
Sa
daghang
mga
abugida
ang
pag
-
usab
gibuhat
sa
pagdugang
og
simbolo
sa
katingog
apan
naa
pa
'
y
daghang
lain
-
laing
paagi
(
ug
gigamit
)
sama
sa
pagbali
sa
simbolo
,
pagdugang
og
diyakritikong
mga
marka
ug
uban
pa
.
Ang
mga
Pilipino
mao
ang
mga
nasodnon
sa
Pilipinas
.
May
mga
90
ka
milyon
nga
mga
Pilipino
sa
karon
.
(
CAT
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Portes
de
France
-
Thionville
,
gimugna
sa
2004
.
Ang
Camagüey
usa
ka
dakbayan
ug
munisipyo
sa
tunga
-
tungang
dapit
sa
Cuba
ug
mao
kini
ang
ikatulong
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
nasod
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
sa
Camagüey
.
Pagkaon
nga
Ang
Canada
usa
ka
monarkiyang
pederal
konstitusyonal
nga
naay
demokrasyang
parliamentaryo
.
Adunay
10
ka
probinsya
ug
3
ka
teritoryo
ang
kining
nasod
.
Iningles
ug
Prinanses
ang
iyang
opisyal
nga
mga
pinulongan
,
mao
nga
kini
usa
ka
nasod
nga
bilingual
ug
multikultural
sab
tungod
sa
iyang
palisiyang
imigrasyon
.
Usa
ka
nasod
nga
abansado
sa
teknolohiya
ug
industriyalisado
,
ang
Canada
nagamentenar
sa
iyang
ekonomiya
nga
kasagarang
nakabase
sa
natural
resources
ug
sa
negosyo
,
ilabi
na
sa
Estados
Unidos
-
-
ang
nasod
nga
ang
Canada
adunay
dugay
ug
komplikadong
relasyon
.
Miyembro
sa
G8
,
ang
grupo
sa
mga
labing
gamhanang
nasod
,
ang
Canada
.
Adunay
mga
392
,
120
ka
mga
Pilipino
dinhi
.
Ang
Dakbayan
sa
Quezon
sa
Metro
Manila
ang
labing
daghag
tawo
sa
mga
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Kini
may
residente
nga
molapas
sa
duha
ka
milyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
ang
labing
dako
kon
langyab
ang
hisgotan
;
kini
may
labaw
sa
2
,
500
ka
kilometro
kuwadrado
.
Gawas
nga
katulo
na
midaog
sa
National
Music
Competitions
for
Young
Artist
(
NMCYA
)
isip
national
champion
sa
1993
,
1995
ug
2001
,
midaog
na
kinig
gold
medal
sa
International
Folk
Song
Competition
(
Children
’
s
Category
)
sa
Septiyembre
2004
sa
Barcelona
,
Espanya
.
Duna
usay
grupo
sa
rondalla
nga
gilangkob
sa
kabataan
,
nga
nagpasundayag
og
maanindot
nga
tugtog
sama
sa
klasikong
Beethoven
’
s
Fifth
.
Ang
pasundayag
mahimong
molabaw
pa
sa
Jack
Black
’
s
“
School
of
Rock
”
.
Usa
sa
mga
iladong
molupyo
sa
maong
lungsod
mao
si
Felisberto
Verano
.
AbruzzoWalog
sa
AostaApuliaBasilicata
Ang
Apinac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
330
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Natawo
siya
sa
Pebrero
12
,
1942
,
sa
Pugalo
,
Alcoy
,
Sugbo
.
Ang
iyang
mga
sinulat
nga
sugilanon
nahimuslan
pagpatik
sa
Bisaya
Magasin
,
Alimyon
,
Silaw
,
Bag
-
ong
Suga
,
Hiyas
,
Sugbu
,
Bag
-
ong
Balud
,
Salaysayon
,
ubp
.
Ang
Nièvre
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
(
bisan
kon
kini
dili
sakop
sa
Burgundy
kaniadto
)
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Yonne
,
Côte
-
d
'
Or
,
Saône
-
et
-
Loire
,
Allier
,
Cher
,
ug
Loiret
.
Miabot
si
Fernando
de
Magallanes
sa
Sugbo
sa
sayong
bahin
sa
Abril
,
tuig
1521
.
Iyang
gihigala
si
Raha
Humabon
ug
gikombensir
kini
sa
pag
-
ila
sa
hari
sa
Espanya
isip
labawng
hari
kaniya
.
Gibunyagan
si
Humabon
ug
ang
iyang
asawa
isip
Haring
Carlos
ug
Raynang
Juana
.
Ang
Santo
Niño
gihatag
sa
hari
ug
rayna
isip
simbolo
sa
kalinaw
taliwala
sa
mga
Kastila
ug
sa
mga
Sugboanon
.
Sa
Abril
14
,
1521
,
gitanom
ni
Magallanes
ang
dakong
krus
nga
kahoy
nga
simbolo
sa
pagka
-
Katoliko
sa
mga
Sugboanon
.
Ang
Ayungon
may
24
na
barangay
.
Kon
ang
presyon
taas
kaysa
normal
,
systolic
man
kini
,
diastolic
o
pareho
,
ang
dugo
dili
makadagayday
nga
walay
kakulian
sa
mga
ugat
,
ug
ang
kasingkasing
maglisod
sa
pagbomba
.
dili
tin
-
aw
kon
ngano
nga
kini
mitaas
.
Ang
Mega
Manila
maoy
termino
nga
ginagamit
sa
medyos
para
sa
CALABARZON
,
Manila
,
MIMARO
,
ug
Tunga
-
tungang
Luzon
.
Naminyo
siya
kang
Grace
Baylon
Quinicon
sa
dakbayan
sa
Dumaguete
ug
gitugahag
duha
ka
anak
lalaki
.
Dinhi
nahimo
siyang
magtatampo
sa
Banat
taboid
sa
Sugbo
ug
Sun
.
Star
SuperBalita
hangtod
nga
nadawat
siya
isip
magsusulat
Sun
.
Star
Dumaguete
.
Nahimong
editor
sa
tabloid
nga
Yagyag
dayon
sa
Express
Balita
.
Nag
-
alagad
usab
siya
isip
tigbalita
sa
radyo
(
DYGB
FM
)
sa
Dumaguete
.
Sa
sinugdanan
walay
tatawng
dapit
-
abotanan
ang
mga
sakop
sa
DFI
.
Lakip
sa
nahimo
nilang
abotanan
mao
ang
Kota
San
Pedro
;
Karbon
,
Yunit
3
;
sa
buhatan
ni
Kilaton
;
ug
usahay
sa
bakanteng
lawak
-
saringan
sa
Unibersidad
de
San
Jose
Recoletos
.
Ang
lain
pa
mao
ang
Qontrapuntal
(
2003
)
,
usa
ka
antolohiya
nga
gisabak
sa
Tubao
Book
Series
ug
gipatik
sa
Davao
Writers
Guild
,
sa
Dakbayan
sa
Davao
.
Ang
Malapatan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
Vaucresson
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
118
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Miabot
si
Fernando
de
Magallanes
sa
Sugbo
sa
sayong
bahin
sa
Abril
,
tuig
1521
.
Iyang
gihigala
si
Raha
Humabon
ug
gikombensir
kini
sa
pag
-
ila
sa
hari
sa
Espanya
isip
labawng
hari
kaniya
.
Gibunyagan
si
Humabon
ug
ang
iyang
asawa
isip
Haring
Carlos
ug
Raynang
Juana
.
Ang
Santo
Niño
gihatag
sa
hari
ug
rayna
isip
simbolo
sa
kalinaw
taliwala
sa
mga
Kastila
ug
sa
mga
Sugboanon
.
Sa
Abril
14
,
1521
,
gitanom
ni
Magallanes
ang
dakong
krus
nga
kahoy
nga
simbolo
sa
pagka
-
Katoliko
sa
mga
Sugboanon
.
Sa
among
lungsod
makit
-
an
ang
pinakanindot
nga
mga
bulak
nga
gikahadlokan
,
kini
mao
ang
Rafflesia
ug
Amorphophallus
.
Gikahadlokan
kini
sa
katawhan
nga
miingon
nga
bulak
kini
sa
mga
balbal
,
para
sa
mga
taga
-
Baungon
gitawag
kini
ug
"
Kolon
Busaw
"
.
Ug
nga
kon
kini
magpakita
daghan
kamatay
ang
mahitabo
sa
among
lugar
.
Ang
Rafflesia
sa
among
lungsod
giila
nga
Rafflesia
Schandenbergiana
Goppert
.
Kini
nga
Rafflesia
unang
nahipalgan
sa
German
nga
si
Alex
Schandenberg
sa
Mount
Apo
sa
tuig
1881
.
Buot
ipasabot
gikan
niadtong
tuiga
nahanaw
na
kini
ug
katingalan
nga
human
sa
126
ka
tuig
nakita
kini
pagbalik
sa
Sitio
Kalanganan
,
San
Vicente
,
Baungon
,
Bukidnon
.
Ang
botanist
nga
si
Ulysses
Ferreras
miila
niini
nga
Rafflesia
Schandenbergiana
Greppert
sa
unang
pagkakita
niya
niini
sa
dihang
gipadala
kini
kaniya
ni
Fr
.
Sirenio
Jaranilla
,
O
.
Carm
.
Siya
usab
positibong
miila
sa
mga
bulak
nga
Amorphophallus
Paeoniifolius
sa
mga
bahong
bulak
nga
makita
sa
Nicdao
,
lugar
duol
sa
suba
sa
Kabula
,
Baungon
,
Bukidnon
.
Ang
Kabula
mao
ang
lugar
sa
pinakasikat
nga
"
Water
Rafting
"
dinhi
sa
Baungon
.
Angay
gayod
nga
panalipdan
ang
kalasangan
sa
bukid
Kitanglad
dapit
sa
Baungon
kay
anaa
dinhi
makita
ang
pinakanindot
nga
bulak
sa
tibook
kalibutan
.
RAyna
sa
mga
Propeta
,
Ang
Le
Blanc
-
Mesnil
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
956
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Propriano
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
217
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Corse
-
du
-
Sud
sa
rehiyon
sa
Corse
.
National
Statistics
Office
.
2007
.
2007
Census
of
Population
-
Reports
on
Population
Count
.
Manila
 
:
NSO
.
<
http
:
/
/
www
.
census
.
gov
.
ph
/
data
/
sectordata
/
datapop
.
html
#
report
>
.
Ang
Juré
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
208
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Kasadpang
Mindoro
(
Kinatsila
:
Mindoro
Occidental
;
Ininggles
:
Occidental
Mindoro
)
maoy
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Ang
Matalam
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
60
,
146
ka
tawo
sa
11
,
706
ka
bubong
.
Bisan
pa
niini
,
nakalayag
sila
niadtong
Septiyembre
20
niadtong
tuiga
.
Si
haring
Manuel
I
sa
Portugal
nagpadala
og
gamay
'
ng
pundok
aron
sa
paggukod
kang
Magallanes
,
apan
nakaipsot
siya
.
Nahimong
dakbayan
ang
Toledo
sa
Enero
6
,
1961
.
Ang
Balabac
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Palawan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
257
ka
tawo
sa
4
,
723
ka
bubong
.
Ang
Damulog
usa
ka
ikaupat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
332
ka
tawo
sa
4
,
073
ka
bubong
.
Ang
Montarcher
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
55
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ikaduhang
pinulongan
:
10
milyon
(
est
.
)
Ang
Enero
28
ang
ika
-
28
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
337
pa
ka
adlaw
(
338
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Bonifacio
IVAdeodato
IBonifacio
VHonorio
ISeverinoJuan
IVTeodoro
IMartin
IEugenio
IVitalianoAdeodato
IIDonoAgatoLeo
IIBenedicto
IIJuan
VCononSergio
IJuan
VIJuan
VIISisinnioConstantinoGregorio
IIGregorio
IIIZacariasEsteban
IIPablo
IEsteban
IIIAdriano
ILeo
IIIEsteban
IVPascal
IEugenio
II
Ang
mga
nangunang
dakbayan
maoy
ang
Montevideo
,
Las
Piedras
,
Punta
del
Este
,
Ciudad
de
la
Costa
,
Salto
,
Paysandú
ug
Fray
Bentos
.
Ang
Haute
-
Normandie
(
Kinatsila
:
Alta
Normandía
)
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Kini
gimugna
niadtong
1956
,
dihang
ang
Normandiya
gibahin
ngadto
sa
duha
.
Kining
maong
pagkabuak
kontrobersiyal
,
ug
may
mga
panawagan
sa
paghiuli
.
Ang
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
nga
Mindanao
(
ARMM
)
usa
ka
piniling
rehiyon
nga
nagalakip
sa
mga
teritoryo
nga
may
daghang
mga
Muslim
.
Ang
ethnic
may
iyang
kaugalingong
kagamhanan
,
dili
sama
sa
ubang
rehiyon
sa
nasod
nga
administratibo
lamang
.
Kini
gitibuok
sa
halos
tibuok
Arkipelago
sa
Sulu
(
ang
Dakbayan
sa
Isabela
sa
Basilan
sakop
sa
Peninsula
sa
Zamboanga
)
.
Ang
mga
lalawigan
nga
nahimutang
sa
Arkipelago
sa
Sulu
mao
ang
Basilan
,
Sulu
,
ug
Tawi
-
Tawi
.
Ang
Basilan
ug
Tawi
-
Tawi
mao
usab
ang
ngalan
sa
kinadak
-
ang
pulo
ning
maong
mga
lalawigan
,
samtang
ang
sentro
sa
lalawigan
sa
Sulu
mao
ang
pulo
sa
Jolo
.
Ang
mga
lalawigan
nga
nahimutang
sa
pulo
sa
Mindanao
mao
ang
Lanao
del
Sur
ug
Maguindanao
.
Ang
Dakbayan
sa
Cotabato
(
nga
mismo
dili
sakop
sa
ARMM
)
mao
ang
administratibong
sentro
sa
rehiyon
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Nalamat
usab
siya
sa
kinaunahang
pulong
ni
Herman
Melville
sa
“
Moby
Dick
”
,
“
Call
me
Ismael
.
”
Matod
ko
,
“
Unta
may
nobela
kang
magsugod
og
‘
Tawga
ko
og
Tibs
.
’
”
Niadtong
Agosto
sa
1918
,
nakadawat
siya
ug
Puthaw
'
ng
Kuros
unang
klase
.
Sa
dili
masabot
nga
pamaagi
,
usa
ka
Hudiyo
ang
mirekomenda
kang
Hitler
para
makadawat
siya
sa
medal
.
Kini
nga
kamatuoran
iya
rang
tago
-
an
sa
pagsulod
unya
niya
sa
politika
.
Coutances
Ang
awards
unang
gibuksan
sa
kategoriyang
Mubong
Sugilanon
(
Short
Story
)
sa
Ingles
ug
Filipino
.
Kini
ang
730
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Moselle
sa
Pransiya
.
Ang
Children
Empire
maoy
Pilipinhong
banda
gikan
sa
Sugbo
.
Kini
ang
533
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Isère
sa
Pransiya
.
Ang
epiko
(
Kinatsila
:
épico
)
maoy
taas
nga
balak
.
Ang
Tarlac
maoy
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Tarlac
sa
Pilipinas
.
Ang
Buug
usa
ka
ika
-
tulo
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
623
ka
tawo
sa
6
,
671
ka
bubong
.
Ang
Cortes
usa
ka
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Cortes
may
12
,
702
ka
tawo
sa
2
,
547
na
bubong
.
Antisemitismo
mao
ang
ostilidad
batok
sa
mga
Israel
kun
sa
Hudaismo
.
Juan
XIIIBenedicto
VIBenedicto
VIIJuan
XIVJuan
XVGregorio
VSylvestro
IIJuan
XVIIJuan
XVIIISergio
IVBenedicto
VIIIJuan
XIXBenedicto
IXSylvestro
IIIBenedicto
IXGregorio
VIClemente
IIBenedicto
IXDamaso
IILeo
IXVictor
IIEsteban
IXNicolas
IIAlejandro
IIGregorio
VIIVictor
IIIUrbano
IIPascal
IIGelasio
IICalixto
IIHonorio
IIInosente
IICelestino
II
Si
Papa
León
V
mao
ang
ika
-
118
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Benedicto
IV
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Sergio
III
.
Ang
Allen
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Kini
ang
594
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Doubs
sa
Pransiya
.
Pipila
ka
hulad
niini
makaplagan
sa
Sentro
sa
Pagtuong
Sinugboanon
sa
Unibersidad
de
San
Carlos
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
BuenavistaIloilo
Ang
Septiyembre
14
ang
ika
-
257
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
108
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Montussan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
903
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Vierzon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
235
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Hibbard
Hall
(
1932
)
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Marsan
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Dauis
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Dauis
may
26
,
415
ka
tawo
sa
2
,
669
na
bubong
.
Si
Muhammad
nakaangkon
ug
gamayng
mga
sumusunod
sa
una
,
ug
gisugat
ug
kagubot
sa
mga
tribo
sa
Mecca
;
siya
gitrato
nga
bati
ug
iya
usab
nga
mga
sumusunod
.
Aron
sa
paglikay
sa
pagpanggubot
kang
Muahmmad
ug
iyang
mga
sumusunod
miadto
sila
sa
Medina
(
nailhan
nga
Yathrib
niadto
)
sa
tuig
622
.
Kaning
makasaysayong
panghitaboa
gitawag
nga
Hijra
,
nga
misugod
sa
Islamhong
kalendaryo
.
Sa
Medina
si
Muhammad
nakapahiusa
sa
mga
nagkasunging
tribo
,
ug
human
sa
walo
ka
tuig
nga
pagpakiggubat
sa
mga
Meccanhong
tribo
.
Sa
632
human
sa
pila
ka
bulan
nga
pagbalik
sa
Medina
gikan
sa
iyang
Pangaliyang
pilgrimahe
,
si
Muhammad
nasakit
ug
namatay
.
Niadtong
panahona
sa
iyang
kamatayon
kadakoan
sa
Peninsulang
Arabo
ang
mibalhin
na
sa
Islam
.
Ang
antropolohiya
(
gikan
sa
Griyegong
pulong
άνθρωπος
,
"
tawo
"
)
gitibuok
sa
pagtuon
sa
katawhan
(
tan
-
awa
ang
genus
Homo
)
.
Kini
matibuk
-
anon
(
holistic
)
sa
duha
ka
sentido
:
nanginlabot
kini
sa
tanang
tawo
sa
tanang
panahon
,
ug
sa
tanang
dimensiyon
sa
pagkatawo
.
Ang
usa
ka
nag
-
unang
kinaiya
nga
nagpalahi
sa
antropolohiya
gikan
sa
ubang
humanistikong
disiplina
mao
ang
pokus
niini
sa
mga
pagtuong
labang
sa
kultura
.
Kining
maong
kalainan
,
hinuon
,
padayong
nahimong
sabdyek
sa
kontrobersiya
ug
debate
,
ug
ang
mga
metodong
antropolohikal
karon
giaplay
na
sa
pagtuon
sa
usa
katilingban
kun
pundok
.
Ang
Masbate
nabahin
ngadto
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
lungsod
ug
usa
(
1
)
ka
dakbayan
.
Ang
Tawi
-
Tawi
usa
ka
pulong
lalawigan
sa
Pilipinas
.
Kini
lakip
sa
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
Mindanao
.
Ang
ulohan
sa
Tawi
-
Tawi
mao
ang
Panglima
Sugala
ug
ang
lalawigan
mao
ang
kinahabagatan
sa
tanang
probinsiya
sa
nasod
.
Sa
amihanang
-
sidlakan
makit
-
an
ang
lalawigan
sa
Sulu
samtang
sa
kasadpan
mao
ang
Sabah
nga
sakop
sa
nasod
sa
Malaysia
.
Sakop
usab
sa
Tawi
-
Tawi
ang
pipila
ka
mga
pulo
sa
Dagat
sa
Sulu
,
ang
Cagayan
de
Tawi
-
Tawi
,
ug
ang
Turtle
Islands
,
20
kilometro
lamang
gikan
sa
Sabah
.
Ang
Villareal
may
38
ka
barangay
.
Ang
Libjo
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
610
ka
tawo
sa
3
,
083
ka
bubong
.
Si
Marianne
usa
ka
simbolo
sa
Republika
sa
Pransiya
.
Siya
usa
ka
alegorikal
nga
pigura
sa
kagawasan
ug
sa
Republika
.
Siya
unang
mipakita
sa
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Ang
Diplahan
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Tungod
sa
dako
nilang
interes
nga
makaapil
maong
band
contest
,
nagdali
-
dali
silag
tukod
og
banda
ug
miapil
sa
tigi
.
Dihang
gipahibalo
na
sa
emcee
ang
mga
mananaog
,
usa
ka
dakong
sorpresa
ang
nadawat
sa
Absolute
Failure
.
Silay
gideklarar
nga
kampeyon
,
butang
nga
wala
gayod
nila
dahoma
.
Ang
Enero
22
ang
ika
-
22
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
343
pa
ka
adlaw
(
344
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
sinugdanan
walay
tatawng
dapit
-
abotanan
ang
mga
sakop
sa
DFI
.
Lakip
sa
nahimo
nilang
abotanan
mao
ang
Kota
San
Pedro
;
Karbon
,
Yunit
3
;
sa
buhatan
ni
Kilaton
;
ug
usahay
sa
bakanteng
lawak
-
saringan
sa
Unibersidad
de
San
Jose
Recoletos
.
Ang
DWBM
-
TV
maoy
kanhing
estasyong
pantelebisyon
sa
Mareco
Broadcasting
Network
sa
Pilipinas
.
Ang
Siay
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
844
ka
tawo
sa
6
,
238
ka
bubong
.
Juan
XIIIBenedicto
VIBenedicto
VIIJuan
XIVJuan
XVGregorio
VSylvestro
IIJuan
XVIIJuan
XVIIISergio
IVBenedicto
VIIIJuan
XIXBenedicto
IXSylvestro
IIIBenedicto
IXGregorio
VIClemente
IIBenedicto
IXDamaso
IILeo
IXVictor
IIEsteban
IXNicolas
IIAlejandro
IIGregorio
VIIVictor
IIIUrbano
IIPascal
IIGelasio
IICalixto
IIHonorio
IIInosente
IICelestino
II
Ang
Vitry
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
400
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Laguindingan
 
•
Ang
Oberdorf
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
556
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
D
-
Day
nahitabo
sa
mga
baybayon
sa
Baie
de
Seine
niadtong
Hunyo
6
,
1944
.
Ang
Zamboanga
usa
ka
unang
klase
ug
labing
urbanisadong
dakbayan
sa
Peninsula
sa
Zamboanga
sa
Mindanao
.
Usa
kini
ka
kinartang
dakbayan
(
chartered
city
)
.
Tsinabakano
mao
ang
pinulongan
sa
dakbayan
.
Plantilya
:
Col
-
2
 
–
Densidad
Ang
Daanbantayan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
69
,
336
ka
tawo
sa
13
,
472
ka
bubong
.
Apan
napukan
ang
kasundalohan
ni
Magallanes
tungod
sa
kadaghan
sa
mga
manggugubat
ni
Lapulapu
,
nga
ingon
pa
ni
Pigafetta
"
Hapit
mag
-
usa
ka
libo
ug
lima
ka
gatos
ka
manggugubat
,
"
batok
sa
kap
-
atan
ug
siyam
ra
ka
sundalo
ni
Magallanes
.
[
4
]
Ang
mga
barko
ni
Magallanes
,
diin
gibutang
ang
mga
kanyon
,
wala
makaduol
sa
baybayon
sa
panggubatan
.
Tungod
niini
,
wala
magsilbi
ang
ila
unta
nga
bintaha
tungod
sa
mas
makabag
-
ong
mga
armas
.
Nailhan
sa
mga
sundalo
ni
Lapulapu
si
Magallanes
,
ug
ila
siyang
gitabangan
.
Ang
daghang
mga
tinigbasan
ug
dinunggaban
gamit
ang
mga
kawayang
mga
bangkaw
maoy
nakapatay
kang
Magallanes
.
Ang
Kumalarang
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Kini
ang
adunay
labing
daghang
tawo
sa
Amerika
Sentral
(
populasyon
:
13
milyon
)
.
Dakbayan
sa
Guatemala
ang
iyang
kapital
.
Arang
ka
nindot
man
imong
makit
-
an
sa
Amaga
,
kay
naay
Limasawa
.
Ang
Sugbo
usa
sa
mga
labing
ugmad
nga
lalawigan
sa
nasod
.
Kini
ang
sentro
sa
komersyo
,
edukasyon
ug
industriya
sa
sentral
ug
habagatang
dapit
sa
kapupod
-
an
.
May
mga
five
-
star
hotel
,
casino
,
puting
kabaybayonan
,
golf
course
,
convention
center
,
ug
mga
shopping
mall
.
Ang
Condenast
Travellers
Magazine
sa
UK
mipadayag
sa
Sugbo
isip
ikapito
nga
labing
nindot
nga
pulo
sa
Asya
-
Kadagatang
Indyan
sa
tuig
2007
[
2
]
,
ang
nag
-
inusarang
pulo
sa
Pilipinas
nga
napasidunggan
sa
maong
magasin
sukad
pa
sa
tuig
2004
.
Apan
napukan
ang
kasundalohan
ni
Magallanes
tungod
sa
kadaghan
sa
mga
manggugubat
ni
Lapulapu
,
nga
ingon
pa
ni
Pigafetta
"
Hapit
mag
-
usa
ka
libo
ug
lima
ka
gatos
ka
manggugubat
,
"
batok
sa
kap
-
atan
ug
siyam
ra
ka
sundalo
ni
Magallanes
.
[
4
]
Ang
mga
barko
ni
Magallanes
,
diin
gibutang
ang
mga
kanyon
,
wala
makaduol
sa
baybayon
sa
panggubatan
.
Tungod
niini
,
wala
magsilbi
ang
ila
unta
nga
bintaha
tungod
sa
mas
makabag
-
ong
mga
armas
.
Nailhan
sa
mga
sundalo
ni
Lapulapu
si
Magallanes
,
ug
ila
siyang
gitabangan
.
Ang
daghang
mga
tinigbasan
ug
dinunggaban
gamit
ang
mga
kawayang
mga
bangkaw
maoy
nakapatay
kang
Magallanes
.
Ang
Republikang
Sentral
Aprikano
(
Iningles
:
Central
African
Republic
,
Prinanses
:
République
Centrafricaine
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sentral
Aprika
.
Bangui
ang
iyang
kapital
.
Ang
pinulongang
Tagalog
o
Tinagalog
mao
ang
lumad
nga
pinulongan
sa
mga
Tagalog
.
Kini
gitabi
sa
mga
rehiyon
sa
Metro
Manila
,
Tunga
-
tungang
Luzon
CALABARZON
ug
MIMAROPA
.
Kini
sab
ang
pinulongan
nga
ang
opisyal
nga
ngalan
maoy
"
Filipino
"
.
Ang
Tugpahanan
sa
Loakan
(
Iningles
:
Loakan
Airport
,
Inilokano
:
Pagtayaban
ti
Loakan
,
Tinagalog
:
Paliparan
ng
Loakan
)
(
IATA
:
BAG
,
 
ICAO
:
RPUB
)
mao
ang
usa
ka
tugpahanan
nga
gialagad
alang
sa
mga
dapit
sa
Dakbayan
sa
Baguio
,
nahimutang
sa
lalawigan
sa
Benguet
sa
Pilipinas
.
Ang
tugpanan
gimatangmatang
isip
trunkline
airport
sa
Civil
Aviation
Authority
of
Philippines
.
Ang
Sinugboanong
Wikipedya
Nagkalain
-
lain
ang
mga
estimate
sa
tibuok
nga
nangamatay
sa
gubat
.
Apan
dili
mominos
60
milyones
ka
mga
tawo
ang
nangamatay
,
hapit
20
milyon
niini
ang
mga
sundalo
ug
40
milyon
ang
mga
sibilyan
.
Ang
Unyong
Sobyet
nawad
-
ag
27
milyon
ka
mga
tawo
,
hapit
katunga
sa
mga
nangamatay
sa
tibuok
gubat
.
Sa
toal
nga
nangamatay
,
85
%
ang
mga
Alyado
(
kasagaran
Sobyet
ug
mga
Tsino
)
ug
15
%
mga
Axis
.
Adunay
bana
-
bana
nga
12
milyon
ka
sibilyan
ang
nakalas
didto
sa
mga
kampo
sa
Holocaust
,
1
.
5
milyon
tungod
sa
bomba
,
7
milyon
sa
Uropa
tungod
sa
ubang
mga
hinungdan
,
ug
7
.
5
milyon
sa
Tsina
tungod
sa
lain
-
laing
mga
hinungdan
.
LazioLiguriaLombardiaMarche
Ang
Lambunao
2nd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Lambunao
may
61
,
084
ka
tawo
sa
11
,
159
na
bubong
.
Ang
Tubungan
may
48
ka
baranggay
.
Ang
Mahéru
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
254
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Orne
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Goujounac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
174
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Sumala
ni
San
Irenaeus
,
nahitabo
sa
iyang
papasiya
ang
pagbisita
ni
San
Policarpio
sa
Smyrna
,
usa
ka
tinun
-
an
ni
San
Juan
Ebanghelista
,
didto
sa
Simbahan
sa
Roma
.
Si
San
Policarpio
ug
San
Aniceto
naghisgot
bahin
sa
kasaulogan
sa
Pagkabanhaw
.
Si
Policarpio
ug
ang
iyang
Simbahan
nagsaulog
sa
paglansang
sa
krus
inig
ka
abot
sa
ikanapulog
-
upat
ka
adlaw
sa
Nisan
,
nga
motakdo
sa
Pesach
o
pagsalyo
.
Ang
adlaw
sa
semana
dili
importante
didto
sa
silangan
.
Sa
laing
bahin
,
ang
Romanhong
Simbahan
nagsaulog
sa
Pasko
sa
Pagkabanhaw
inig
ka
Dominggo
,
ang
adlaw
sa
semana
nga
nabanhaw
si
Kristo
.
Ang
Loboc
,
24
kilometros
gikan
sa
Dakbayan
sa
Tagbilaran
paingon
sa
kinapusorang
bahin
sa
Bohol
,
usa
sa
mga
unang
lungsod
sa
lalawigan
panahon
sa
mga
Katsila
.
Nabaniog
kining
maong
lungsod
tungod
sa
daghan
niining
lokal
nga
mga
atraksiyon
nga
makaikag
sa
mga
dumuduong
.
Anaa
ang
mga
mawmag
(
tarsier
)
,
ang
Suba
sa
Loboc
nga
maoy
lokasyon
sa
pag
-
shooting
sa
pelikulang
“
Panaghoy
sa
Suba
”
,
ang
simbahan
,
ang
kampanaryo
,
ang
kombento
,
ang
museyo
,
ang
Loboc
Children
’
s
Choir
,
ug
ang
lumulupyo
niini
nga
mahiligon
sa
musika
.
Ang
Indre
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
bahin
sa
kanhi
lalawigan
sa
Berry
.
kanang
imong
mga
mata
nga
maloloy
-
on
.
Kining
maong
panid
talaan
sa
mga
magsusulat
sa
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
Annezin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
859
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
pananglitan
,
ang
Barangay
Greenfield
ginalangkuaban
sa
mga
sitio
.
kini
ang
mga
sitio
sa
:
Dili
-
on
,
sabang
,
poblacion
,
saje
or
"
over
the
hill
"
,
guitawan
,
napanlahan
.
.
.
Dagat
'
kinasudi
Ang
mga
komyun
sa
departamento
sa
Réunion
ug
Guyane
mas
dagko
kay
sa
didto
sa
metropolitan
nga
Pransiya
.
Didto
ang
usa
ka
komyun
mahimong
maglakip
sa
daghang
mga
lungsod
ug
tribo
.
Sa
Réunion
ang
urbanisasyon
miresulta
sa
pagbuak
-
buak
sa
pipila
ka
komyun
.
La
MJC
de
Corbeil
-
Essonnes
.
Ang
Nanterre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
565
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Niadtong
Pebrero
4
,
ang
mga
lider
sa
Estados
Unidos
,
Britanya
,
ug
sa
Unyong
Sobyet
,
nagtigom
didto
sa
Yalta
.
Sila
nagkasabot
sa
pag
-
okupar
sa
tapos
-
gubat
nga
Alemanya
,
ug
sa
pag
-
apil
sa
Unyong
Sobyet
sa
gubat
batok
sa
mga
Hapon
.
Ang
Val
-
de
-
Marne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Marne
.
Ang
awtoridad
nga
gihatag
ni
Jesus
kang
Pedro
sa
Ebanghelyo
ni
Mateo
16
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
ihatag
ngadto
sa
sunod
nga
papa
pinaagi
sa
apostolikong
suksesyon
.
Ang
Papa
ug
ang
obispo
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
espirituhanong
sumusunod
sa
orihinal
nga
napulog
-
duha
ka
apostol
subay
sa
wala
maputol
mga
linya
sa
konsekrasyon
.
Sa
ebanghelyo
ni
Mateo
,
si
Jesus
misaad
kang
Pedro
mahitungod
sa
simbahan
,
"
.
.
.
ang
ganghaan
sa
impirno
dili
makabuntog
niini
"
.
Sa
ebanghelyo
ni
Juan
,
miingon
si
Jesus
,
"
Daghan
pa
kog
isugid
ninyo
,
apan
dili
pa
mo
makasabot
karon
.
Apan
kon
moabot
siya
,
ang
Espirtu
sa
kamatuoran
,
iyang
mong
giyahan
ngadto
sa
kamatuoran
"
.
Sa
kahayag
niining
mga
pasalig
,
ang
Simbahang
Katoliko
mituo
nga
gigiyahan
kini
sa
Espirtu
Santo
ug
,
pinaagi
sa
divine
revelation
,
dili
makahimo
og
sayop
sa
pagtudlo
sa
doktrinang
hilisgotan
.
Matod
sa
simbahan
,
ang
dili
masayop
nga
gigikanan
sa
divine
revelation
mao
ang
:
Balaang
Kasulatan
,
Balaang
Tradisyon
,
ug
ang
Mahisteryo
.
Ang
dili
masayop
nga
pagpanudlo
sa
Papa
bahin
usab
sa
balaang
mahisteryo
,
nga
nag
-
apil
usab
sa
mga
gitudlo
sa
konsehong
ekumekanhon
ug
ang
"
sagad
ug
unibersal
nga
mahisteryo
"
.
Gusto
ni
Magallanes
nga
makabig
sa
Kristyanismo
si
Lapulapu
ug
ang
iyang
pundok
.
Apan
wala
mosugot
si
Lapulapu
.
Busa
,
niadtong
Abril
17
,
milayag
si
Magallanes
padulong
sa
Mactan
aron
sa
pakig
-
away
kang
Lapulapu
.
Ang
Ivisan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Capiz
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
256
ka
tawo
sa
4
,
683
ka
bubong
.
Ug
ubos
sa
nautingkay
niining
tagsulat
nga
kanhi
presidente
sa
nahunong
na
nga
grupong
Magsusulat
,
Inc
.
sa
Manila
,
anaa
ang
mga
kalig
-
onan
nga
si
Don
Vicente
Rama
maoy
angay
nga
tawgon
nga
amahan
sa
panulat
sa
Sinugboanong
Binisaya
nga
ang
usa
gani
sa
bunga
niini
mao
ang
iyang
pagkahimong
Amahan
sa
Cebu
City
Charter
.
Pilay
,
Ang
Dakbayan
sa
Guihulngan
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Guihulngan
may
83
,
448
ka
tawo
sa
17
,
733
na
bubong
.
Ang
Matanog
usa
ka
ika
-
5
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Shariff
Kabunsuan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
006
ka
tawo
sa
3
,
125
ka
bubong
.
Ang
Deux
-
Évailles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
179
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
Poitou
-
Charentes
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Kini
gitibuok
sa
upat
ka
mga
departamento
:
Charente
,
Charente
-
Maritime
,
Deux
-
Sèvres
ug
Vienne
.
Ang
kapital
niini
mao
ang
Poitiers
.
Ang
Tanakh
Koren
kun
ang
Jerusalem
Bible
mao
ang
labing
importanteng
proyekto
ni
Eliyyahu
Koren
.
Systolic
blood
pressure
,
ang
numero
nga
anaa
sa
ibabaw
,
ang
mosukod
sa
puwersa
nga
gidulot
sa
kasingkasing
kon
kini
mobomba
.
Ang
igo
nga
systolic
blood
pressure
alang
sa
bata
o
tigulang
naa
sa
120
mmHg
ug
ang
Usa
sa
mga
misunod
kang
Tiglath
-
Pilaser
III
mao
si
Sennacherib
,
kinsa
mibalhin
sa
kapital
gikan
sa
Assur
ngadto
sa
Niniveh
(
gipangalan
ngadto
kang
Nina
,
ang
ilang
dioys
sa
gugma
)
.
Apan
sa
pagkahari
ni
Ashurbanipal
,
mihuyang
ang
imperyo
.
Dili
ganahan
og
gubat
si
Ashurbanipal
,
busa
nahunong
ang
ekspansyon
sa
Imperyo
.
Niadtong
612
B
.
K
.
,
nahulog
ang
Niniveh
sa
kamot
sa
hiniusang
pwersa
sa
Chaldean
ug
Medes
.
del
heroísmo
cuna
,
(
CUDL
)
Communauté
urbaine
sa
Lille
Métropole
(
C
.
U
.
D
.
L
.
)
,
gimugna
sa
1966
.
Siya
naggugol
sa
iyang
sayong
mga
panahon
kuyog
ang
iyang
apohan
,
duol
sa
Veletrae
(
karon
Velletri
)
.
Niadtong
58
BK
,
sa
upat
pa
ang
iyang
panu
-
igon
,
namatay
ang
iyang
amahan
.
Busa
,
siya
mipuyo
uban
sa
iyang
ama
-
ama
,
si
Lucius
Marcius
Philippus
.
Ang
Isabel
usa
ka
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
38
,
486
ka
tawo
sa
8
,
303
ka
bubong
.
Ang
mga
linukot
maoy
:
Tanang
mga
sistema
sa
pagsulat
naay
:
Detalye
sa
Ulo
sa
Augustus
sa
Prima
Porta
Ang
Saint
-
Nazaire
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
008
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gard
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Sugbo
(
Kinatsila
:
Cebú
)
usa
ka
lalawigan
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
kapital
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
lalawigan
mao
ang
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
lalawigan
gitibuok
sa
mga
pulo
sa
Sugbo
,
Mactan
,
Malapascua
,
Bantayan
,
Olango
,
ug
Camotes
.
Ang
Lumbatan
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
445
ka
tawo
sa
2
,
200
ka
bubong
.
Ang
Pays
-
de
-
la
-
Loire
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Ang
Valderrama
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
874
ka
tawo
sa
3
,
378
ka
bubong
.
Ang
Pateros
usa
ka
lungsod
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Tan
-
awa
ang
Talaan
sa
mga
mananaog
sa
tigiay
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
alang
sa
kompletong
talaan
sa
mga
mananaog
.
Ang
Autruche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
48
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
San
Miguel
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
269
ka
tawo
sa
3
,
043
ka
bubong
.
 
 
 
 
 
 
Hiligaynon
Kining
maong
mga
sugilanon
napatik
sa
mga
peryodikal
sama
sa
La
Defensa
ug
La
Vanguardia
.
Ang
Tehrān
(
Pinersyano
:
تهران
)
maoy
ulohang
dakbayan
sa
Iran
.
Mga
Hudíyo
(
Inebreo
:
יהודי
,
yehudi
)
ang
mga
segidor
sa
tinuohang
monoteistang
Hudaismo
.
Ang
mga
Hudiyo
nag
-
antos
og
persekusyon
sa
daghang
mga
estado
sa
tanang
panahon
,
sama
sa
Olokawsto
sa
Uropa
.
Sa
karon
,
gibana
-
bana
nga
12
hantod
14
ka
milyon
ang
mga
Hudiyo
sa
kalibotan
,
kadaghanan
nagpuyo
sa
Estados
Unidos
,
Arhentina
,
ug
sa
Estado
sa
Israel
.
Ang
Rehiyon
sa
Davao
(
Rehiyon
IX
)
,
kanhiay
Amihanang
Mindanao
,
nahimutang
sa
amihanang
-
sidlakang
bahin
sa
Mindanao
.
Ang
rehiyon
gibahin
ngadto
sa
mga
lalawigan
sa
Davao
Oriental
,
Davao
,
Davao
del
Sur
,
ug
Lupot
sa
Compostela
.
Lakip
usab
sa
rehiyon
ang
Dakbayan
sa
Davao
.
Ang
rehiyon
milakip
sa
Gulpo
sa
Davao
sa
amihanan
.
Ang
pulo
sa
Samal
lakip
usab
niini
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
ang
administratibong
sentro
.
Ang
drummer
sa
banda
mao
si
Ken
.
Sa
edad
nga
16
,
hanas
na
siya
kaayong
mogamit
sa
maong
instrumento
.
Sama
sa
iyang
duha
ka
maguwang
nga
sila
si
Quiel
ug
Jordan
,
si
Ken
sayong
gitakboyan
sa
hilig
sa
musika
.
Kini
tungod
kay
kanunay
man
siyang
makasaksi
sa
iyang
amahan
nga
nagpaulipon
sa
arte
sa
musika
.
Gani
,
miangkon
man
ang
managsoong
Silva
nga
ang
impluwensiya
sa
ilang
amahan
diha
kanila
maoy
usa
sa
nakapadasig
ug
nag
-
aghat
kanila
sa
pagsum
-
ok
sa
kalibotan
sa
musika
.
Ang
Balingoan
nabahin
ngadto
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
.
Si
Papa
Eugenio
II
mao
ang
ika
-
99
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Pascal
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Valentino
.
Ang
Chalain
-
d
'
Uzore
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
375
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
communauté
d
'
agglomération
usa
ka
dibisyon
sa
pagdumala
sa
Pransiya
.
Kini
usa
ka
istruktura
sa
pangamgamhanan
alang
sa
mga
metropolitan
nga
langyab
.
Kini
gimugna
sa
Balaod
Chevènement
sa
1999
.
Ang
usa
ka
communauté
d
'
agglomération
gitibuok
sa
usa
ka
komyun
nga
may
dili
mokubos
sa
15
,
000
ka
molupyo
o
usa
ka
kapital
nga
dakbayan
sa
usa
ka
departamento
(
préfecture
)
ug
sa
nagpalibot
nga
mga
komyun
.
 
–
Mga
Lungsod
CamaliganGainzaMagarao
Ang
Peninsulang
Italyano
inanay
nagka
-
ilawom
sa
pagdumala
sa
Roma
.
Ang
peninsula
nahimutang
sa
tunga
sa
Dagat
Meditteranean
,
ug
ang
Kaburiran
sa
Alpes
sa
sa
amihanan
nakaprotekta
sa
Roma
gikan
sa
mga
Barbaro
gikan
sa
Tungang
Uropa
.
Diastolic
blood
pressure
,
ang
numero
nga
anaa
sa
ubos
,
ang
motumbok
sa
puwersa
nga
nahibilin
sa
mga
ugat
samtang
nagpahulay
ang
kasingkasing
.
Ang
igo
nga
diastolic
blood
pressure
naa
sa
70
-
80
mmHg
alang
sa
bata
o
tigulang
.
Laguindingan
 
•
Ang
Agosto
10
ang
ika
-
222
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
143
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Samal
Ang
Agosto
27
ang
ika
-
239
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
126
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
hapit
na
mahuman
ang
2000
B
.
K
.
,
ang
mga
Amorita
,
usa
ka
pundok
sa
mga
tawong
Semitiko
gikan
sa
Syria
,
misulong
sa
Mesopotamia
ug
mipuyo
sa
rehiyon
.
Ang
ilang
lider
,
si
Sumuaburn
,
maoy
nahimong
unang
hari
sa
Babylonia
.
Ang
Babylonia
gingalan
tungod
sa
iyang
kapital
nga
dakbayan
,
ang
Babylon
.
Ang
usa
sa
kaliwat
ni
Sumuaburn
mao
si
Hammurabi
,
usa
ka
isog
nga
mananakop
.
Iyang
gi
-
inatan
ang
gingharian
ngadto
sa
Syria
sa
amihanan
,
Elam
sa
habagatan
,
ug
sa
kabaybayonan
sa
Mediterranean
sa
kasadpan
.
Tungod
niini
,
iyang
natukod
ang
Imperyong
Babyloniano
.
Ang
Isaías
(
Inebreyo
:
ישעיהו
,
Yeshayahu
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Makilala
nabahin
ngadto
sa
38
ka
barangay
.
Ang
maong
kadaogan
nakahatag
kaniyag
popularidad
,
kuwarta
,
ug
pagsuporta
sa
bag
-
ong
Direktoryo
,
ilabi
na
sa
lider
niini
nga
si
Barras
.
Sulod
sa
pipila
ka
semana
nagkaila
sila
si
Josephine
de
Beauharnais
,
kinsa
iyang
gipakaslan
niadtong
Marso
9
,
1796
.
Ang
Segré
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
434
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Maine
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Nagpadayon
ang
kampanya
,
diin
gigamit
sa
mga
Komunista
ang
hysteria
aron
mapadako
ang
ilang
propaganda
.
Sa
piniliay
niadtong
Marso
6
,
nakuha
sa
NSDAP
ang
43
.
9
%
sa
mga
boto
.
An
Iba
maoy
ang
lugar
nga
natawhan
sa
Presidente
sa
Pilipinas
nga
si
Ramon
Magsaysay
.
Ang
mga
departamento
gibahin
pa
gayod
ngadto
sa
342
ka
mga
arrondissement
,
apan
kini
walay
piniling
asembliya
ug
ang
bugtong
katuyoan
mao
lamang
ang
pagbahin
-
bahin
ngadto
sa
mga
distrito
sa
pagdumala
sa
estado
.
Ang
mga
arrondissement
gibahin
pa
gayod
ngadto
sa
4
,
035
ka
mga
kanton
,
apan
dili
gihapon
kini
lebel
sa
pangagamhanan
.
Ang
mga
arrondissement
gibahin
ngadto
sa
36
,
682
ka
mga
komyun
,
mga
lungsod
nga
may
piniling
asembliya
(
ang
konseho
munisipal
)
.
Ang
SRTS
nagsugod
sa
Luzon
,
partikular
sa
Manila
,
isip
mga
indibidwal
nga
mga
lineyang
dalamputhaw
nga
walay
relasyon
sa
usag
-
usa
:
ang
Nasodnong
Dalamputhaw
sa
Pilipinas
,
ang
Manila
Light
Rail
Transit
System
,
ug
ang
Manila
Metro
Rail
Transit
System
,
hangtod
gigamang
proyekto
sa
nasodnong
kagamhanan
ang
integrasyon
sa
mga
kining
lineya
.
Ang
katitikan
mao
ang
labing
pinong
ekspresyon
sa
tawo
nga
gihulad
pinaagi
sa
pulong
,
sinulat
man
kun
binaba
,
sa
pamaagi
sa
katahom
ug
arte
.
Ang
Santa
Fe
may
napulo
(
10
)
ka
mga
barangay
.
Naminyo
siya
kang
Neliza
Luz
,
Butuanon
,
malinawong
nanimuyo
ug
malamposong
namatigayon
sa
Sibagat
,
Agusan
del
Sur
,
sa
iyang
tindahang
Nelian
’
s
Sari
-
sari
&
School
Supplies
.
Uban
sa
mapinanggaon
niyang
kapikas
,
gigasahan
sila
sa
Kahitas
-
an
og
duha
ka
anak
,
Kin
ug
Aian
,
nga
pulos
mga
lalaki
.
Ang
Dakbayan
mao
usay
gigiman
sa
mga
lokal
sa
programa
sa
balita
sa
telebisyon
sama
sa
TV
Patrol
Central
Visayas
,
(
ABS
-
CBN
)
Balitang
Bisdak
,
(
GMA
Network
)
Balitanghali
Cebu
,
(
Q
Network
)
ug
News
on
Q
Cebu
(
Q
Network
)
Ang
La
Roche
-
sur
-
Yon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
219
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vendée
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Niadtong
Abril
12
,
namatay
si
Presidente
Roosevelt
,
ug
siya
gipulihan
ni
Harry
Truman
.
Gipatay
si
Mussolini
sa
mga
Italyanong
partisano
niadtong
Abril
28
.
Duha
ka
adlaw
human
niini
,
nagpakamaaty
si
Hitler
.
Si
G
.
Ernesto
A
.
Amatiaga
ing
usa
sa
tinamod
ug
inilang
magsusulat
nga
Sugboanon
.
Usa
siya
sa
tumindok
nga
haligi
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
kinsa
kasamtangang
nangalagad
isip
ehekutibong
puli
-
pamuno
niini
.
Ang
pagkahimo
sa
unang
sistema
sa
pagsulat
kay
duol
-
duol
sa
pagsugod
sa
panahon
sa
Bronse
sa
dugay
nga
Neolitiko
sa
dugay
nga
ika
-
4
nga
mileniyum
BK
.
Ang
Sumeriyano
sa
karaang
kuniporma
nga
pagsulat
ug
ang
Ehiptohanong
heroglipiko
kay
mga
gikonsiderar
nga
labing
sayong
sistema
sa
pagsulat
,
nga
samang
naggikan
sa
ilang
gigikanang
wala
pay
pagsulat
nga
sistema
sa
simbolo
gikan
sa
3400
-
3200
BK
uban
sa
labing
sayong
nga
sulat
gikan
sa
2600
BK
Ang
Saint
-
Tropez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
754
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Var
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
kagamhanan
sa
Roma
midumala
sa
relihiyon
.
Kasagaran
sa
mga
lider
nga
Romano
gibayaw
isip
Diyos
.
Usa
kanila
mao
si
Julius
Caesar
,
human
sa
iyang
kamatayon
.
Ang
mga
Emperador
usab
nahimong
Diyos
.
Ang
Magpet
nabahin
ngadto
sa
32
ka
barangay
.
Ang
Damulog
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
mga
pinulongang
Binisaya
sa
Pilipinas
,
lakip
na
ang
Tinagalog
ug
Bikolano
,
kabahin
sa
pamilya
sa
mga
pinulongan
sa
tunga
-
tungang
Pilipinas
.
Mayoriya
sa
mga
Binisayang
pinulongan
gitabi
sa
Kabisay
-
an
apan
may
pipila
nga
gitabi
sa
rehiyon
sa
Bikol
(
pananglitan
sa
Sorsogon
ug
Masbate
)
,
sa
mga
pulo
habagatan
sa
Luzon
(
pananglitan
sa
mga
pulo
sa
Romblon
)
,
sa
amihanan
ug
kasadpang
bahin
sa
Mindanao
,
ug
sa
lalawigan
sa
Sulu
,
habagatang
-
kasadpan
sa
Mindanao
.
Ang
Metro
Cebu
usa
sa
limanga
metropolitanong
lugar
sa
Pilipinas
.
Puyde
maingon
ang
Metro
Cebu
isip
kapital
ug
nangunang
urbanisadong
lugar
sa
Kabisay
-
an
ug
Mindanao
.
Ang
TV
Patrol
World
maoy
news
broadcast
sa
Pilipinas
.
Ang
Disyembre
2
ang
ika
-
336
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
29
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
kahabogon
sa
busay
moabot
og
240
ka
dupa
,
ug
ang
bugnaw
nga
tubig
mipatighulog
diretso
sa
lawom
nga
linaw
.
Sa
likod
sa
busay
anaay
gamay
nga
langob
,
nga
puyde
salomon
sa
mga
tawo
.
Ang
Oslob
may
21
ka
mga
barangay
.
 
–
Mga
Distrito
sa
Kongreso
Ang
estrok
usa
ka
medikal
nga
emergensi
ug
makaresulta
sa
permanenteng
pagguba
nga
neurolohikal
,
komplikasyon
ug
kamatayon
kon
dili
dayon
kini
nadiyagnos
ug
natambalan
.
Kini
ang
ikatulo
nga
butang
nga
ikamatay
ug
nahiuna
nga
rason
sa
adult
disability
sa
Estados
Unidos
ug
sa
Uropa
.
Gipredik
nga
ang
estrok
maoy
mahimong
numero
unong
sakit
nga
ikamatay
sa
tibuok
kalibotan
.
Ang
mga
risgo
niini
mao
ang
katigulangan
,
alta
presyon
(
high
blood
pressure
)
,
transient
ischaemic
attack
(
TIA
)
,
diabetes
,
taas
nga
kolesterol
,
panigarilyo
,
atrial
fibrillation
,
migraine
with
aura
,
ug
thrombophilia
(
tendensi
nga
magka
-
thrombosis
)
.
Ang
presyon
sa
dugo
mao
ang
pinakapuydeng
usbon
nga
risgo
sa
estrok
.
Ang
Jura
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
gikan
sa
kabungtorang
Jura
sa
sidlakang
bahin
sa
Pransiya
.
Ang
Argao
68
ka
kilometro
gikan
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
Gikuha
na
dayon
niadtong
ikaduha
sa
Agosto
1824
sa
East
India
Company
ang
tibuok
pulo
,
pinaagi
sa
usa
ka
kasabotan
sa
naasoyng
sultan
nga
gipasiugda
ni
John
Crawfurd
,
nga
Ikaduhang
Mulupyo
sa
Singgapura
.
Nahimo
siya
unya
nga
apil
sa
kolonya
nga
Straits
Settlements
(
uban
sa
Melaka
,
Malaya
,
ug
Sarawak
)
.
Matod
sa
usa
ka
report
nga
gipagawas
sa
Commission
on
Higher
Education
o
CHED
niadtong
2007
,
ang
Silliman
nahimutang
sa
ikaupat
nga
pwesto
sunod
sa
tulo
ka
tulunghaan
sa
University
of
the
Philippines
(
U
.
P
.
)
.
Ang
maong
mga
tulunghaan
mao
ang
U
.
P
.
Diliman
(
una
)
,
U
.
P
.
Los
Banos
(
ikaduha
)
ug
U
.
P
.
Manila
(
ikatulo
)
.
Kon
usahon
ang
tulo
ka
tulunghaan
sa
U
.
P
.
System
,
mahimutang
ang
Silliman
sa
ikaduha
nga
pwesto
(
ikaduha
)
.
Ang
maong
report
gibase
sa
mga
resulta
sa
board
exams
gikan
sa
1991
-
2001
sa
tanang
kurso
ug
tanang
tulunghaan
sa
Pilipinas
.
[
6
]
Ang
maong
report
ginapagawas
lamang
sa
kada
ikapulo
ka
tuig
.
Ang
Panaon
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
7
,
441
ka
tawo
sa
1
,
645
ka
bubong
.
Ang
Taas
Balay
-
Balaoranan
(
kun
Senado
)
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Pasay
,
samtang
ang
Ubos
Balay
-
Balaoranan
(
kun
Camara
de
Representantes
)
nahimutang
sa
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Hunyo
26
ang
ika
-
177
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
188
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Artenay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
008
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Jonas
D
.
del
Rosario
March
29
,
1964
.
1998
LOM
President
Cabadbaran
"
PIONEER
"
Jaycees
Ang
Marcenod
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
410
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
13
ka
mga
barangay
.
Apan
nakaamgo
siya
nga
walay
sama
kanindot
ang
pagsulat
sa
kaugalingon
tang
pinulongan
.
Tungod
niini
,
misulay
siya
sa
pagsulat
og
Binisaya
ug
gitampo
niya
kini
sa
Superbalita
ug
sa
Banat
News
.
Bisan
og
dili
pa
dan
-
ag
ang
iyang
karera
sa
pagpanulat
sa
Binisaya
,
apan
makapamantala
na
siyag
labing
menos
duha
ka
sugilanon
sa
usa
ka
bulan
.
Gitug
-
an
ni
Ginong
Germino
nga
makasulat
siya
og
duha
ka
sugilanon
sa
usa
ka
adlaw
apan
maluya
siya
sa
pagsulat
kon
dili
mamantala
ang
gitampo
niyang
mga
sugilanon
.
Bisan
gamay
lamang
ang
bayad
(
P200
.
00
ang
pamayad
sa
Banat
News
ug
Superbalita
)
,
nindot
kaayo
ang
iyang
bation
kon
mapatikan
.
Ang
Choisy
-
le
-
Roi
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
068
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Mayo
31
ang
ika
-
151
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
214
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Dakbayan
sa
Ormoc
1st
class
nga
dakbayan
nga
nahimutang
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
pangalan
sa
dakbayan
gikan
sa
pulong
nga
ogmok
,
usa
ka
karaang
Binisayang
termino
para
sa
kapatagan
.
Ormoc
ang
unang
dili
-
probinsyanong
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
nga
154
,
297
ka
tawo
sa
31
,
542
nga
panimalay
.
Bisan
sa
kabatan
-
on
pa
sa
DFI
,
nakapasiugda
na
kinig
daghang
tigi
sa
sinulatay
.
Nakapasundayag
na
sag
konsiyerto
,
nakapahigayog
mga
pasinati
sa
panulat
,
nakapaaprobar
og
resolusyon
sa
konseho
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
sa
pagbunyag
og
S
.
D
.
Tecson
Street
nga
gipahinungod
pagpasidungog
sa
banggiitang
Bisayistang
Sugboanon
,
si
anhing
Segundino
Devibar
Tecson
,
ang
gibantog
nga
S
.
D
.
Tecson
sa
radyo
kaniadto
.
Ang
pulong
'
relihiyon
'
misulod
sa
pinulongang
Sinugboanon
pinaagi
sa
Kinatsilang
re
·
li
·
gión
.
Ang
Lagawe
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Ifugao
sa
Pilipinas
.
Ang
Baybay
nabahin
ngadto
sa
92
ka
barangay
.
Ang
Sindangan
usa
ka
ika
-
una
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
80
,
133
ka
tawo
sa
15
,
651
ka
bu
.
Peru
(
Quechua
:
Piruw
,
Aymara
:
Piruw
)
,
maoy
usa
ka
nasod
sa
kasadpang
parte
sa
Habagatang
Amerika
.
Giutlanan
kini
sa
Ecuador
ug
Colombia
sa
norte
,
sa
Brasil
sa
este
,
Bolivia
sa
sur
-
este
,
Chile
sa
sur
,
ug
sa
Kadagatang
Pasipiko
sa
weste
.
Lima
ang
iyang
kapital
.
Kini
ang
236
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Haute
-
Corse
sa
Pransiya
.
Habagatang
Asya
(
o
Subkontinente
sa
Indya
)
Sa
Disyembre
1966
pinaagi
sa
SP
City
Ordinance
323
,
nahimo
nang
baranggay
ang
Sta
.
Filomena
.
Sukad
niadto
,
ang
nangapiling
mga
baranggay
kapitan
mao
sila
si
Telesporo
Peñaflor
,
1972
;
Antonio
M
.
Palafox
,
1982
;
Carmelito
Ates
,
1982
;
Lonmgino
Halibas
,
1988
;
ug
Editha
Y
.
Palafox
,
1989
.
Ang
Ganassi
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
18
,
947
ka
tawo
sa
3
,
038
ka
bubong
.
Ang
mga
Bombay
kun
Indyo
mao
ang
tawag
sa
mga
nasodnon
sa
Indya
.
Segun
sa
estadistika
niadtong
2008
,
1
,
147
,
995
,
904
ang
populasyon
sa
nasod
.
Gigamit
sab
kini
isip
tawag
sa
tanang
katawhan
sa
subkontinenteng
Bombay
(
apil
ang
Pakistan
,
Nepal
,
ug
Bangladesh
)
.
Rayna
sa
Kalinaw
,
Alang
sa
lungsod
sa
Surigao
del
Sur
,
adtoa
ang
Madrid
,
Surigao
del
Sur
.
Sa
paglayang
minamahal
.
Ang
Makato
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
777
ka
tawo
sa
4
,
342
ka
bubong
.
Beautiful
land
of
love
,
O
land
of
light
,
Ang
Mayo
25
ang
ika
-
145
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
220
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Baybay
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
95
,
630
ka
tawo
sa
19
,
517
ka
bubong
.
Ang
Dalaguete
may
33
ka
barangay
.
Ang
Mauritania
(
Arabiko
:
موريتانيا
‎
Mūrītāniyā
)
,
maoy
usa
ka
nasod
sa
amihanag
-
kassadpang
Aprika
.
Kini
giutlanan
sa
Atlantiko
,
Senegal
,
Mali
,
Algeria
ug
sa
Kasadpang
Sahara
.
Nouakchott
ang
iyang
kapital
.
Ang
Minagindanaw
maoy
pinulongang
Awstronesyo
nga
gisulti
sa
lalawigan
sa
Maguindanao
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
mga
linggwista
,
kini
ug
ang
Minaranaw
maoy
duha
ka
dyalekto
sa
usa
ka
pinulongan
,
[
1
]
[
2
]
ang
Dinanaw
.
Kini
similar
sa
sitwasyon
sa
Inindostaniko
(
Inindi
ug
Urdu
)
ug
Inestokabo
(
Sinerbyo
,
Krinowata
,
Binosnyo
,
ug
Minontenegrino
)
.
Ang
kultura
sa
Pilipinas
naimpluwensiya
sa
daghang
nasod
gikan
sa
Europa
(
Espanya
)
,
Latino
America
(
Mehiko
)
,
Estados
Unidos
sa
Amerika
,
Tsina
,
Islam
,
Hinduismo
,
etc
.
Sa
paggradwar
niya
niadtong
Septiyembre
1785
,
gikomisyon
siya
nga
Ikaduhang
Teniente
sa
La
Fère
nga
rehimento
sa
artileriya
,
diin
siya
magsugod
og
trabaho
niadtong
Enero
1786
sa
edad
nga
16
[
2
]
.
Natudlo
siya
sa
buluhatong
panggarison
didto
sa
Valence
ug
Auxonne
hangtod
sa
pag
-
ulbo
sa
Rebolusyon
niadtong
1789
.
Iyang
gigugol
ang
sunod
nga
mga
tuig
sa
Corsica
,
diin
adunay
sinug
-
ang
nga
kagubot
tali
sa
mga
royalista
,
rebolusyonaryo
,
ug
mga
Nasyonalistang
Corsicano
.
Siya
misuporta
sa
pundok
nga
Jacobin
,
ug
nakuha
ang
ranggo
nga
tenyente
-
koronel
sa
pundok
sa
mga
boluntaryo
.
Apan
tungod
sa
kagubot
mibalhin
sila
sa
mainland
niadtong
Hunyo
1793
.
Ang
Le
Robert
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
24068
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Martinique
sa
rehiyon
sa
Martinique
.
Sa
sensus
sa
1999
,
ang
INSEE
misampol
sa
380
,
000
ka
mga
hamtong
tawo
sa
tibuok
Metropolitan
nga
Pransiya
ug
nangutanan
kanila
og
mga
pangutana
kalabot
sa
sitwasyon
sa
ilang
pamilya
.
Lakip
sa
mga
sukna
mao
ang
kabahin
sa
pinulongan
nga
gigamit
sa
ilang
ginikanan
pagpakighinabi
kanila
sa
wala
pa
silay
lima
ka
tuig
.
Kini
ang
unang
higayon
gisulayan
ang
usa
ka
seryosong
pagkuha
og
estatistikal
nga
impormasyon
kabahin
sa
mga
inahang
dila
sa
Pransiya
.
Ang
mga
resulta
gipagawas
sa
Enquête
familiale
,
Insee
,
1999
.
Si
Filemón
Lagman
(
natawo
Marso
17
,
1953
;
namatay
sa
Dakbayang
Quezon
,
Pebrero
6
,
2001
)
,
mas
nailhan
isip
Ka
Popoy
,
usa
ka
rebolusyonaryong
sosyalista
ug
pamuno
sa
mga
obrero
sa
Pilipinas
.
Sa
tuig
1991
mibuwag
siya
sa
Partido
Komunista
sa
Pilipinas
(
CPP
)
ug
miporma
sa
Partido
sa
Mamumuo
(
Partido
ng
Manggagawa
)
.
Ang
Hunyo
18
ang
ika
-
169
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
196
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
mga
Romano
Katoliko
,
Sidlakang
Ortodokso
,
ug
daghang
mga
Protestante
miisip
sa
usa
ka
Kristohanon
nga
nahimong
sakop
sa
simbahan
pinaagi
sa
sakramento
sa
bunyag
.
Niining
mga
denominasyona
,
ang
mga
bata
nga
gibunyagan
maisip
na
nga
Kristohanon
,
bisan
gilaoman
silang
mobuhat
og
pagdawat
sa
pagtuo
inig
ka
tukma
na
ilang
panuigon
.
Si
Andrés
Bonifacio
y
de
Castro
(
Nobiyembre
30
,
1863
–
Mayo
10
,
1897
)
,
anak
nila
Santiago
Bonifacio
ug
Catalina
de
Castro
,
mao
ang
usa
ka
Pilipinong
lider
nga
rebolusyonaryo
ug
usa
sa
mga
nangunang
rebelde
sa
Rebolusyong
Pilipino
batok
sa
Espanya
.
Giila
siya
isip
"
Amahan
sa
Rebolusyong
Pilipino
"
ug
usa
sa
labing
impluwensyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
Usa
ka
freemason
,
si
Bonifacio
ang
nagpundar
sa
Katipunan
ang
organisasyon
nga
mipasugod
sa
kagawasan
sa
Pilipinas
.
Ang
Vergt
-
de
-
Biron
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
190
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Dordogne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
San
Miguel
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
18
)
ka
barangay
.
A
-
B
-
C
-
D
-
E
-
F
-
G
-
H
-
I
-
J
-
K
-
L
-
M
-
N
-
O
-
P
-
Q
-
R
-
S
-
T
-
U
-
V
-
W
-
Y
-
Z
Ang
alta
presyon
giila
nga
usa
ka
hilom
nga
mamumuno
.
Ang
tawo
nga
dunay
alta
presyon
kasagaran
walay
mabatyagan
nga
mga
sintoma
.
Mahimong
maigo
niini
ang
si
bisan
kinsa
nga
dili
niya
mahibaw
-
an
.
Ikaw
ang
lauman
namo
;
Maghimaya
Ka
!
Dako
ang
nabag
-
o
sa
pakiggubat
sa
yuta
.
Niini
nga
gubat
,
nahimong
mas
paspas
ang
mga
sangka
sa
kayutaan
.
Usa
ka
bag
-
ong
pamaagi
ang
konsepto
sa
gihiusang
mga
armas
,
diin
hugot
ang
koordinasyon
sa
nagkalain
-
laing
elemento
sa
kasundalohan
.
Ang
Tanke
,
nga
gigamit
kaniadto
aron
mosuporta
sa
inpantriya
,
mi
-
evolve
isip
labing
importanteng
armas
sa
gubat
.
Gipakusgan
ang
tanke
aron
mas
daling
makatira
,
makadagan
,
ug
aron
dugay
nga
madutlan
.
Gidisenyo
usab
ang
mga
antitanke
nga
mga
armas
,
apil
na
niini
ang
mga
artileriya
,
bazooka
,
mina
,
ug
mga
mas
kusgang
tanke
.
Apan
,
bisan
sa
mekanisasyon
sa
gubat
,
ang
inpantriya
maoy
nagpabilin
nga
"
bukog
"
sa
kasundalohan
.
Ang
mga
kabag
-
ohan
nga
mitumaw
mao
ang
armas
nga
gigamit
.
Niining
gubata
,
giinkorporar
sa
kasundalohan
ang
paggamit
sa
mabitbit
nga
mga
machine
gun
,
semiawtomatikong
riple
,
ug
mga
submakinang
pusil
.
Ang
ripleng
pang
-
asulto
,
usa
ka
imbensyon
sa
ulahing
bahin
sa
gubat
,
maoy
nahimong
standard
nga
pusil
sa
hapit
tanang
mga
kasundalohan
human
ang
gubat
.
Ang
Binalbagan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Bénivay
-
Ollon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
74
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Drôme
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Adunay
ubang
lugar
sa
Pilipinas
nga
gibansag
ug
"
Cagayan
"
.
Kinahanglan
makabalo
ang
unsa
ang
Cagayan
de
Oro
sa
lalawigan
sa
Cagayan
didto
sa
Luzon
,
ug
Mga
Pulo
sa
Cagayan
didto
sa
Dagat
sa
Sulu
.
Ang
Kalawrang
Pasipiko
(
gikan
sa
Linatin
nga
ngalan
Mare
Pacificum
,
"
linaw
nga
dagat
"
,
gipangalanan
ni
eksplorador
Fernando
de
Magallanes
)
mao
ang
labing
dako
sa
mga
kalawran
sa
kalibotan
.
Gikan
sa
Artiko
sa
amihanan
hangtod
ngadto
sa
Antartika
sa
habagatan
,
utlanan
sa
kasadpan
ang
Asya
ug
Australya
ug
sa
Amerika
sa
sidlakan
.
Sa
iyang
169
.
2
ka
milyon
kilometro
kwadrado
(
65
.
3
milyon
milya
kwadrado
)
gilangkopon
,
ang
kining
pinakadako
nga
dibsiyon
sa
Kalibotanhong
Kadagatan
–
ug
mao
,
sa
hidrospera
–
mga
46
%
sa
tanang
tubig
sa
surface
sa
Kalibotan
ug
mga
32
%
sa
total
surface
area
sa
Kalibotan
,
nmao
nga
mas
dako
ang
Pasipiko
kaysa
sa
tanang
kayutaan
sa
Kalibotan
.
Ang
ekwador
mibahin
niini
ngadto
sa
Amihanang
Pasipiko
ug
Habagatang
Pasipiko
.
Ang
Mariana
Trench
sa
kasadpang
Amihanang
Pasipiko
mao
ang
pinakalawom
nga
lugar
sa
Kalibotan
,
10
,
911
ka
metro
(
35
,
798
piyes
)
ang
sukod
.
Ang
Philippine
Trench
mao
ang
ikaduha
sa
pinakalawom
.
Ang
Placer
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
542
ka
tawo
sa
4
,
237
ka
bubong
.
Dinto
pulos
aglidem
Kini
ang
talaan
sa
mga
rehiyon
ug
mga
departamento
sa
Pransiya
,
lakip
na
ang
Corse
,
New
Caledonia
,
ang
mga
collectivité
d
'
outre
-
mer
,
ug
ang
territoire
d
'
outre
-
mer
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Vichy
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
Israel
gihimo
niadtong
1948
.
Ang
populasyon
karon
mga
7
ka
milyon
,
mayoriya
mga
Hudiyo
.
Bisa
'
g
kini
puy
-
anan
sa
mga
Hudiyo
ug
Arabo
,
kini
ang
nag
-
inusarang
estadong
Hudiyo
.
Jerusalén
ang
iyang
kapital
ug
sede
sa
kagamhanan
ug
Tel
Aviv
ang
labing
dakong
dakbayan
;
aduna
usab
sa
Tel
Aviv
ang
mga
embahada
sa
mga
ubang
nasod
.
Israel
ang
nag
-
inusarang
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
nga
gikonsider
nga
demokrasyang
liberal
tungod
sa
iyang
mga
political
rights
ug
civil
liberties
.
Apil
niini
,
ang
Israel
gikonsider
nga
pinakaabanse
sa
rehiyon
sa
kagawasan
sa
prensa
,
regulasyon
sa
negosyo
,
kompetisyon
nga
ekonomiko
,
kagawasan
sa
ekonomiya
,
ug
pangtanang
human
development
.
Kining
artikulo
bahin
sa
medyos
sa
Lawis
sa
Zamboanga
sa
Pilipinas
.
Niadtong
1932
,
misulay
pagdagan
si
Hitler
batok
sa
tigulang
na
nga
si
Presidente
Paul
von
Hindenburg
,
sa
giplanong
Alemang
Piniliay
sa
pagkapresidente
,
1932
.
Apan
bisan
tuod
og
naa
na
siya
sa
Alemanya
niadto
pa
mang
1913
,
wala
pa
gihapon
makakuha
si
Hitler
og
Aleman
nga
citizenship
,
busa
dili
siya
mahimong
makadagan
sa
bisan
unsang
opisyo
.
Niadtong
Pebrero
,
ang
pagagamhanang
estado
sa
Brunswick
mitudlo
kang
Hitler
alang
sa
usa
ka
minor
nga
pwestong
administratibo
,
ug
mihatag
usab
kaniya
'
g
citizenship
niadtong
Pebrero
25
,
1932
.
Dali
dayong
midagan
si
Hitler
batok
kang
Hindenburg
,
ug
siya
gisuportahan
sa
pipila
ka
mga
nasyonalista
,
monarkista
,
Katoliko
,
[
{
Republikanismo
|
republikano
]
]
,
ug
pipila
ka
sosyal
demokratiko
.
Ang
iyang
kampanya
gitawag
isip
"
Hitler
über
Deutschland
"
(
Hitler
ibabaw
sa
Alemanya
)
.
ANg
pangalan
adunay
duha
ka
gipasabot
;
gawas
sa
reperensiya
niini
sa
mga
diktatoryal
nga
mga
intensyon
ni
hitler
,
kini
usab
nagpasabot
sa
iyang
pagkampanya
gamit
ang
abyon
.
Kini
bag
-
o
nga
pamaagi
sa
pangampanya
,
diin
mahimo
ni
Hitler
nga
makabisita
og
duha
ka
dakbayan
sa
usa
lamang
ka
adlaw
gamit
ang
abyon
.
Apan
bisan
pa
niini
,
nagsunod
lamang
si
hitler
kang
Hindenburg
sa
duha
ka
round
sa
piniliay
,
diin
siya
makakuha
'
g
35
%
sa
mga
boto
sa
ikaduhang
round
niadtong
Abril
.
Bisan
og
napildi
siya
ni
Hindenburg
,
napakita
ni
Hitler
sa
maong
piniliay
nga
siya
usa
ka
alternatibo
sa
politikang
ALemna
.
Ang
Septiyembre
27
ang
ika
-
270
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
95
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Pangitaa
ang
ugat
nga
brachial
ibabawg
diyotay
sa
antecubital
fossa
pinaagi
sa
pagdagpi
ug
markahi
kini
.
Ang
puyo
kinahanglan
nga
iputos
libot
sa
ibabaw
nga
bahin
sa
bukton
diin
ang
ubos
nga
ngilit
mga
1
ka
pulgada
gikan
sa
antecubital
fossa
.
Ang
pantog
kinahanglang
isentro
sa
ugat
nga
brachial
.
Seguroa
nga
ang
tubo
sa
puyo
wala
motabok
sa
bahin
diin
gipahiluna
mo
ang
stethoscope
sanglit
makamugna
kinig
laing
kasikas
nga
mahimong
masaypan
nga
Korotkoff
.
Ang
puyo
kinahanglan
nga
haom
gayod
,
kanang
dili
masalip
-
it
ang
duha
ka
tudlo
ilawom
sa
puyo
.
Seguroa
nga
maayong
pagkatakgos
ug
dili
matangkas
inigpaburot
.
Mga
paagi
sa
pag
-
usab
sa
pagpakabuhi
aron
batokan
ang
alta
presyon
(
palihog
himoang
table
)
Pag
-
usab
Ronda
Si
Reine
Artianza
Cabrera
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
Mandaluyong
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Giverny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
548
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Ang
Noisy
-
le
-
Sec
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
309
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sa
dekada
20
,
human
ma
-
repeal
ang
Flag
Law
,
nga
nagdili
sa
pagpakita
Ang
Nancy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
351
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Kining
gigamyon
sa
matag
komyun
tungod
sa
ilang
gidaghanon
sa
usa
ka
medyum
nga
teritoryo
sama
sa
Pransiya
.
Ang
politika
sa
Estados
Unidos
natigayon
sa
2
-
ka
-
partido
nga
sistema
sa
halos
tanang
panahon
.
Sugod
sa
heneral
nga
eleksiyon
sa
1856
,
ang
duha
ka
dominante
nga
partido
mao
ang
Partido
Demokrata
(
Democratic
Party
)
napundar
sa
1824
(
ang
ginikanan
niadto
pang
1792
)
,
ug
ang
Partido
Republikano
(
Republican
Party
)
,
napundar
sa
1854
.
Sa
pagkakaron
,
si
Presidente
George
W
.
Bush
gikan
sa
Partido
Republikano
,
samtang
ang
Demokrata
usab
ang
mayoriya
sa
Senado
ug
House
of
Representatives
,
pagkahuman
sa
midterm
election
sa
2006
.
Plantilya
:
Ubang
-
proyekto
Ang
Atenas
(
Iningles
:
Athens
)
mao
ang
kapital
sa
Gresya
.
Ang
Bangkok
mao
ang
kapital
sa
Thailand
.
Ang
Dangcagan
usa
ka
ikalima
ka
klase
nga
lungsod
sae
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
18
,
857
ka
tawo
sa
3
,
555
ka
bubong
.
Ang
dyihad
(
Inarabiko
:
جهاد
‎
)
,
sa
Islam
,
maoy
internong
pakigbisog
kontra
sa
mental
ug
moral
nga
weakness
.
Ginamandar
kini
sa
kada
indibidwal
nga
Muslim
.
Ang
ubang
unibersidad
sa
dakbayan
mao
ang
Saint
Paul
University
of
Dumaguete
(
SPUD
)
,
ang
pinaka
-
una
nga
Saint
Paul
nga
eskwelahan
sa
Pilipinas
,
ang
Foundation
University
(
FU
)
,
ug
ang
Negros
Oriental
State
University
(
NORSU
)
.
Ang
tibuok
kalibotan
bisan
Si
Marça
Vera
Naome
Flores
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Anak
siya
ni
magsusulat
Oliver
Flores
.
Dakbayan
sa
Sugbo
dunay
80
ka
barangay
.
Ang
lalawigan
maoy
administratibong
yunit
sa
usa
ka
nasod
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
mao
ang
taliwala
sa
Rehiyon
sa
Amihanang
Mindanao
Lucio
IIEugenio
IIIAnastasio
IVAdriano
IVAlejandro
IIILucio
IIIUrbano
IIIGregorio
VIIIClemente
IIICelestino
IIIInosente
IIIHonorio
IIIGregorio
IXCelestino
IVInosente
IVAlejandro
IVUrbano
IVClemente
IVGregorio
XInosente
VAdriano
VJuan
XXINicolas
IIIMartin
IVHonorio
IVNicolas
IVCelestino
VBonifacio
VIIIBenedicto
XIClemente
VJuan
XXIIBenedicto
XIIClemente
VI
Ang
websayt
usa
kini
ka
panid
o
pahina
sa
internet
nga
nagapakita
o
nagasaysay
ug
mga
detalye
kabahin
sa
tag
-
iya
sa
maong
websayt
.
Ang
websayt
kasagarang
gigamit
para
sa
negosyo
,
balita
,
edukasyon
,
esports
,
ug
uban
pa
.
Makita
sa
Aveyron
ang
kabahin
sa
Nasodnong
Parke
sa
Cévennes
.
Ang
duha
ka
nabantog
nga
destinasyon
sa
mga
turista
mao
ang
Najac
,
usa
ka
mediyebal
nga
bilding
nga
anaa
sa
ibabaw
sa
usa
ka
bungtod
,
ug
ang
abadesa
sa
Loc
-
Dieu
,
nga
nahimutang
duol
sa
Martiel
sa
usa
ka
rehiyon
nga
may
daghang
dolmen
.
Niadtong
60
B
.
K
.
nakig
-
anib
si
Caesar
kang
Marcus
Licinius
Crassus
ug
Gnaeus
Pompey
,
busa
natukod
ang
Unang
Triyumbirato
.
Kini
nga
alyansa
naghupot
ug
dakong
gahom
sa
Roma
.
Si
Crassus
usa
ka
tawong
adunay
dakong
gahom
ug
kwarta
.
Si
Pompey
inila
tungod
sa
iyang
bag
-
ong
kadaugan
sa
Asya
Minor
ug
isip
usa
ka
maayong
pamunong
militar
.
Si
Caesar
,
sa
iyang
bahin
,
nahimong
Consul
niadtong
59
B
.
K
.
.
Silang
tulo
migamit
ug
kusog
ug
kwarta
alang
sa
pagpadayon
sa
ilang
mga
programa
,
apan
nakuha
nila
ang
kalagot
sa
mga
konserbatibong
pulitiko
.
Sa
tuig
59
B
.
K
.
gipangasaw
ni
Caesar
si
Calpurnia
,
anak
ni
Lucius
Piso
sa
Roma
.
Sa
mao
usab
nga
tuig
gipangasawa
ni
Pompey
si
Julia
,
ang
anak
ni
Caesar
.
Ang
Hinundayan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
mga
barangay
.
National
Museum
of
Indonesia
in
Central
Jakarta
Inosente
VIUrbano
VGregorio
XIUrbano
VIBonifacio
IXInosente
VIIGregorio
XIIMartin
VEugenio
IVNicolas
VCalixto
IIIPio
IIPablo
IISixto
IVInosente
VIIIAlejandro
VIPio
IIIJulio
IILeo
XAdriano
VIClemente
VIIPablo
IIIJulio
IIIMarcelo
IIPablo
IVPio
IVPio
VGregorio
XIIISixto
VUrbano
VIIGregorio
XIVInosente
IXClemente
VIII
Ang
Tugpahanan
sa
Maria
Cristina
(
Iningles
:
Maria
Cristina
Airport
,
Tinagalog
:
Paliparan
ng
Maria
Cristina
)
(
IATA
:
IGN
,
 
ICAO
:
RPMI
)
,
mailahn
usab
isip
Tugpahanan
sa
Iligan
,
usa
ka
tugpahanan
naglagad
alang
sa
Dakbayan
sa
Iligan
,
nahimutang
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Mao
kining
nag
-
inusarang
tugpahanan
sa
Lanao
del
Norte
.
Ang
tugpahanan
gimatangmatang
isip
secondary
airport
,
o
a
minor
commercial
domestic
airport
,
sa
Civil
Aviation
Authority
of
the
Philippines
.
Ang
Crécy
-
sur
-
Serre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
542
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Dagat
Amihanan
(
Iningles
:
North
Sea
)
usa
ka
marhinal
nga
dagat
sa
Kadagatang
Atlantiko
nga
nahimutang
sa
Uropa
nga
platapormang
kontinental
(
European
continental
shelf
)
.
Ang
Norway
ug
Denmark
miutlanan
sa
sidlakang
baybayon
niini
,
Eskosya
ug
Inglatera
sa
kasadpan
,
ug
Alemanya
,
Netherlands
,
Belhika
ug
Pransya
sa
habagatan
.
Ang
Dagat
Amihanan
mas
daghan
pa
sa
600
milyas
ang
hitas
-
on
ug
350
milyas
ang
gilapdon
,
ug
ang
iyang
arya
total
mga
222
,
000
milyas
kwadrados
.
Daghan
sa
mga
kasapaan
sa
Uropa
pasidulong
sa
kini
nga
dagat
.
Ang
Dagat
Baltiko
dinhi
sab
paingon
pinaagi
sa
Skagerrak
ug
sa
Kattegat
,
sa
Denmark
,
Norway
,
ug
Sweden
.
Sa
habagatan
,
ang
Dagat
Amihanan
misumpay
sa
Atlantiko
pinaagi
sa
Kipot
sa
Dover
ngadto
sa
Kanal
La
Mancha
ug
sa
amihanan
pinaagi
sa
Dagat
Norwega
.
Ang
kini
nga
dagat
usa
sa
labing
importante
nga
dalang
komersyal
sa
kalibotan
.
Ang
kalawmon
niini
mga
100
metros
(
325
piyes
)
.
Ang
Lemery
may
31
ka
barangay
.
Ang
sulat
Inarabigo
mao
ang
sistemang
pagsulat
sa
daghang
pinulongan
sa
Asya
ug
Aprika
tulad
sa
Inarabigo
,
Pinersyano
(
gawas
sa
Tayikistan
,
kung
saan
ang
alpabetong
Siriliko
ang
ginagamit
sa
karon
)
,
[
1
]
ug
Inurdu
.
Kasunod
sa
alpabetong
Latino
,
kini
ang
sistemang
pagsulat
nga
may
labing
malawak
nga
paggamit
.
[
2
]
Kini
ginasulat
gikan
kanan
pakaliwa
.
LazioLiguriaLombardiaMarche
Ang
Internasyonál
Demókratang
Sentrísta
(
Pinortuges
:
Internacional
Democrata
Centrista
;
Kinatsila
:
Internacional
Demócrata
de
Centro
;
Initalyano
:
Internazionale
Democratica
Centrista
;
Prinanses
:
Internationale
démocrate
centriste
;
Ininggles
:
Centrist
Democrat
International
)
mao
ang
global
nga
grupong
politikanhon
(
kun
internasyonal
)
para
sa
promosyon
og
demokrasyang
tinuohanon
.
Ang
Lakas
-
Kampi
-
CMD
sa
Pilipinas
maoy
sakop
niini
.
Ang
Loches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
544
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Saint
-
Jean
-
Soleymieux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
683
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sa
manlupigon
Ang
pangkaron
nga
tawag
(
Singgapura
)
naggikan
sa
Malayo
nga
gihulam
sa
pinulongang
Sanskrit
nga
सिंहपुर
,
"
Siyudad
sa
Leon
"
.
Kini
gipangalan
dayon
dinhi
sa
maong
lugara
sa
nagtukod
,
si
Sang
Nila
Utama
,
nga
nakakita
kuno
og
mananap
nga
giisip
niyang
leon
.
Maoy
hinungdan
nga
gitawag
usab
siyag
"
Lion
City
"
.
Apan
sa
pagdukiduki
sa
mga
istorista
,
wala
tingali
nga
leon
sa
maong
lugara
.
Tingali
usa
ka
tigre
ang
maong
daang
nakit
-
ang
mananap
.
Ang
Unibersidad
sa
Pilipinas
sa
Sugbo
mao
ang
kabahin
sa
sistema
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
nga
anaa
mahimutang
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Ang
Quévert
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
007
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
katitikan
sa
Sugbo
,
sa
sinulat
niini
nga
porma
ug
sa
pinulongang
Sinugboanon
,
nagsugod
sa
sayong
bahin
sa
okupasyon
sa
mga
Amerikano
.
Ang
mga
higante
niining
panahona
naglakip
nila
ni
Vicente
Sotto
ug
Vicente
Rama
.
Sa
kasamtangan
ang
gidaghanon
sa
mga
magsusulat
ug
magbabasa
sa
Sinugboanon
nagkagamay
,
apan
nagpabiling
buhi
ang
Bisaya
Magasin
,
ang
nag
-
unang
institusyon
sa
katitikang
Sugboanon
.
Ang
Loir
-
et
-
Cher
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
parte
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Orléanais
ug
Touraine
.
Ang
Disyembre
1
ang
ika
-
335
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
30
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Malangas
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
Sibugay
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
29
,
770
ka
tawo
sa
5
,
762
ka
bubong
.
Ang
Luksemburgo
(
Linuksemburges
:
Lëtzebuerg
)
maoy
usa
ka
gamay
'
ng
nasod
sa
Kasadpang
Uropa
.
Ang
Budaya
usa
ka
katitikanong
dyurnal
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Kini
nagpaila
isip
"
Unang
Binisayang
Magasin
sa
Talad
-
kapehan
"
(
first
Cebuano
coffeetable
magazine
)
.
Ang
Kinatsila
ug
Arabiko
walay
opisyal
nga
status
pero
gigamit
sa
"
boluntaryo
ug
opsyonal
nga
basis
.
"
Mazda6
used
by
the
Jakarta
Metro
Highway
Patrol
(
Ditlantas
Polda
Metro
Jaya
)
as
a
patrol
car
Ang
Chambéry
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
120
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Lantapan
usa
ka
ikatulo
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
42
,
383
ka
tawo
sa
7
,
880
ka
bubong
.
Ang
mga
ginikanan
ni
Abad
sila
si
Natalio
Abad
ug
Agueda
Mercado
.
Didto
magdako
si
Abad
sa
iyang
lungsod
nga
natawhan
sa
Barili
,
Sugbo
ug
nakahuman
sa
degring
batsilyer
gikan
sa
Unibersidad
de
San
Carlos
(
Seminario
-
Colegio
de
San
Carlos
niadtong
panahona
)
pagka
1915
.
Ang
Badoc
usa
ka
ika
-
upat
ka
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
862
ka
tawo
sa
5
,
879
ka
bubong
.
Ang
La
Tour
-
du
-
Pin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
770
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Isère
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
1992
-
1993
:
Rogelio
S
.
Pono
Ug
sarang
ra
ang
sigang
-
sayaw
sa
among
lamparilya
Sa
among
amakang
bung
misalida
ang
iyang
kamot
Mipasundayag
og
pako
tadlas
sa
akong
alimpatakan
Aron
dili
ka
maihalas
sama
nako
,
matod
niya
,
basa
gyog
taman
.
Plantilya
:
Mga
-
rehiyon
-
sa
-
pilipinas
Sa
tibuk
-
an
nga
3
,
731
,
500
ka
pasahero
(
panglokal
ug
pangkalibutanon
)
niagi
sa
tugpahanan
balik
sa
tuig
2007
,
ilhanan
na
nisaka
sa
22
%
kumpara
sa
mga
dagan
sa
pasahero
balik
sa
tuig
2006
.
Ang
Tanakh
Koren
gihubad
sa
Iningles
ni
Harold
Fisch
,
usa
ka
eskolar
sa
katitikan
.
[
2
]
Ang
iyang
hubad
gibase
sa
Jewish
Family
Bible
ni
Michael
Friedländer
nga
nakabase
sa
Authorized
King
James
Version
.
[
3
]
Ang
Don
Marcelino
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
403
ka
tawo
sa
6
,
544
ka
bubong
.
Ang
Alegria
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
12
,
923
ka
tawo
sa
2
,
350
ka
bubong
.
Ang
Djibouti
maoy
usa
ka
gamayng
nasod
sa
Sidlakang
Aprika
.
Djibouti
ang
iyang
kapital
.
Ang
politika
usa
ka
proseso
diin
ang
mga
desisyon
sulod
sa
usa
ka
grupo
gihimo
.
Bisan
kon
ang
termino
sagad
gigamit
sa
mga
kalihokan
sulod
sa
mga
kagamhanan
,
ang
politika
maobserbaran
sa
tanang
tawhanong
interaksiyon
sa
usa
ka
grupo
,
lakip
ang
sa
korporasyon
,
akademiya
,
ug
mga
simbahan
.
Didto
usab
sa
Linz
napukaw
ang
nasyonalismong
Aleman
ni
Adolf
Hitler
.
Ang
Linz
usa
ka
dakbayan
nga
duol
sa
utlanan
sa
Austria
ug
Alemanya
.
Daghang
lumolupyo
didto
ang
nag
-
isip
sa
ilang
kaugalingon
isip
Aleman
-
Austriyano
.
Bisan
tuod
sila
anaa
ubos
sa
mga
monarkong
Hapsburg
,
sila
anaay
pagsalig
ug
pag
-
unong
sa
Imperyal
nga
Alemanya
ubos
sa
banay
'
ng
Hohenzollern
,
ug
sa
iyang
Kaiser
.
Si
Adolf
,
uban
sa
iyang
mga
higala
didto
,
pirming
morebelde
sa
Monarkiyang
Austriyano
pinaagi
sa
pag
-
awit
sa
"
Deutschland
Uber
Alles
"
,
inay
ang
imperyal
nga
awit
sa
Austriya
.
Posible
nga
kini
usa
ka
pamaagi
sa
iyang
pagrebelde
sa
iyang
amahan
,
kinsa
miserbisyo
kaniadto
sa
dakong
pag
-
unong
isip
ahente
sa
aduwana
sa
imperyo
sa
Austriya
.
Ang
Montagny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
124
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Giplanohang
ipahigayon
ang
ASEAN
Summit
sa
mga
dakbayan
sa
Sugbu
,
Lapulapu
,
ug
Mandaue
niadtong
2006
apan
tungod
sa
bagyong
mihasi
sa
taliwalang
Kapilipinhan
gisibog
ang
maong
panagtapok
sa
Enero
2007
.
Rayna
sa
mga
Patriyarka
,
Ang
Kristohanon
usa
ka
taw
mga
misunod
sa
Kristyanismo
,
usa
ka
monotiyestikong
relihiyon
nga
nagatuyok
sa
kinabuhi
ug
panudlo
ni
Jesu
Cristo
nga
gipakita
sa
Bag
-
ong
Tugon
ug
giisip
sa
mga
Kristohanon
nga
napropesiya
sa
Daang
Tugon
.
Ang
heograpiya
sa
Israel
maoy
diberso
,
sa
iyang
mga
desierto
sa
amihanan
ug
mga
nebadong
bukid
sa
habagatan
.
Ang
nasod
makit
-
an
sa
kasadpang
Asya
.
Ang
Lineyang
Dalag
(
LRT
-
1
)
nagaagi
gikan
Bacoor
papuntag
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Kan
-
irag
Nature
Park
maoy
parke
sa
baranggay
sa
Pung
-
ol
Sibugay
,
sa
mga
bukiring
parte
sa
dakbayan
.
Kini
nag
-
abri
tuig
2008
,
[
1
]
ug
maoy
parte
usab
sa
Central
Cebu
Protected
Landscape
.
Diri
makit
-
an
ang
100
ka
eksotiko
ug
lumad
nga
espesye
sa
kahoy
ug
27
ka
espesye
sa
langgam
.
[
2
]
Kon
kita
mobalik
-
lantaw
ug
motandi
niini
sa
kahimtang
sa
natad
sa
pagpanambal
karong
mga
panahona
,
kita
makaingon
nga
mas
bulahan
tungod
sa
labing
bag
-
ong
mga
urog
sa
medisina
.
Ang
katakos
sa
pagpanambal
karon
gilantaw
nga
imposible
pa
kaayong
mahitabo
kaniadto
.
Dili
unta
makalas
ang
30
-
40
ka
milyong
kinabuhi
tungod
sa
nabantog
nga
Flu
Pandemic
sa
tuig
1918
kon
aduna
pa
silay
mga
makina
nga
motabang
sa
pagginhawa
kun
respirator
,
bakuna
,
tukma
nga
mga
makina
sa
laboratoryo
ug
hustong
mga
antibiyotiko
niadtong
mga
panahona
.
Mas
daghan
untang
naluwas
nga
mga
inahan
kaniadto
kon
midangop
pa
sila
sa
mga
balay
-
tambalanan
atol
sa
pagpanganak
aron
dili
mahiagom
sa
pagdugo
inigkahumag
kahimugso
sa
bata
kun
post
-
partum
bleeding
.
Kasadya
ning
táknaa
Ang
sola
fide
(
Linatin
para
sa
"
pagtuo
o
pagsalig
lamang
"
)
usa
kini
ka
pagtulun
-
an
nga
nagatoo
,
nga
ang
tawo
maluwas
gikan
sa
silot
sa
impyerno
pinaagi
lamang
sa
pagtoo
o
pagsalig
diha
ni
Jesu
Cristo
.
Kining
maong
pagtulun
-
an
nalahi
sa
pagtulun
-
an
sa
Romano
Katoliko
kung
diin
matod
sa
Roma
ang
tawo
kinahanglang
makig
-
usa
sa
simbahan
para
maluwas
.
Ang
sa
protestantismo
,
dili
kinahanglan
ang
simbahan
para
sa
kaluwasan
,
ang
kinahanglan
lamang
mao
ang
pagtoo
o
pagsalig
sa
Ginoo
.
Maong
gitawag
kini
ug
sola
fide
.
BuenavistaIloilo
Ang
Magpet
usa
ka
ika
-
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
38
,
973
ka
tawo
sa
7
,
465
ka
bubong
.
Ang
bugtong
sekundaryang
tulunghaan
duol
sa
poblasyon
sa
lungsod
gingalan
alang
sa
giilang
amahan
sa
lungsod
,
si
Juan
Dosado
.
Ang
Le
Pré
-
Saint
-
Gervais
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
373
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
mga
mosunod
mga
TOM
sa
kanhiay
:
1985
-
1988
:
Pantaleon
Auman
Tierra
adorada
Ang
Ouches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
002
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Lunhawng
Hangin
(
1993
)
,
usa
ka
antolohiya
sa
piniling
mga
balak
nga
gipatik
sa
pagpaningkamot
sa
BATHALAD
kansang
liso
sa
mitna
naggikan
kang
Vicente
Bandillo
nga
gitapos
usab
ni
Rogelio
S
.
Pono
dihang
ang
naulahi
nay
mipuli
kang
Bandillo
pagka
pamuno
human
madestino
ang
nahauna
sa
dakbayan
sa
Manila
.
Sa
1993
-
1994
,
nadawat
niya
ang
award
isip
“
Most
Outstanding
Policeman
of
Cebu
City
”
.
Natudlo
usab
siya
nga
tsirman
sa
natukod
nga
kooperatiba
sa
kapolisan
,
ang
“
Metro
Cebu
Policemen
Multi
-
Purpose
Cooperative
(
MCPMPC
)
nga
gilangkoban
sa
600
ka
membrong
polis
,
diin
400
ka
membro
niini
aktibo
.
Ning
tuiga
,
nagsugod
na
usab
siya
sa
pagtudlo
sa
UV
sa
kursong
Criminology
.
Ang
Disyembre
23
ang
ika
-
357
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
8
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Lineyang
Lunhaw
(
PNR
Northrail
)
nagaagi
gikan
Angeles
papuntag
Valenzuela
.
Ang
Dakbayan
sa
Maasin
nabahin
ngadto
sa
70
ka
barangay
.
Ang
Sagay
usa
ka
ikalima
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Camiguin
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
356
ka
tawo
sa
2
,
058
ka
bubong
.
Ang
Fontenermont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
146
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Calvados
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Si
Papa
Marino
I
mao
ang
ika
-
108
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Juan
VIII
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Adriano
III
.
Ang
lámed
(
Inebreyo
:
ל
;
Inarabigo
:
ل
,
lām
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Champigny
-
sur
-
Marne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
486
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Pavia
Ang
Bobon
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
 
–
Densidad
Study
Leave
Ang
Kinatsila
gigamit
sa
mga
mestiso
nga
komunidad
.
Ang
Iningles
ang
gigamit
sa
edukasyon
,
medya
,
komersiyo
,
ug
kagamhanan
.
Ang
Inintsek
gigamit
sa
mga
komunidad
sa
mga
Intsek
.
Ang
Dakbayan
sa
Manila
(
gitukod
tuig
1571
)
maoy
kanhi
sentro
sa
edukasyon
,
kagamhanan
,
ug
komersiyo
sa
tibuok
Pilipinas
.
Sa
kiniy
giisip
nga
kaulohang
dakbayan
,
ang
panimalay
sa
Pamuno
sa
nasod
ug
ang
mga
buhatan
sa
mga
miyembro
sa
Gabinete
anaa
sa
Dakbayan
sa
Manila
kun
sa
Dakbayang
Quezon
,
nga
gitukod
niadtong
1939
aron
unta
himoong
kapital
,
pagbaylo
sa
Dakbayan
sa
Manila
.
Sa
nagsugod
ang
Ikaduhang
Kalibotanong
Gubat
,
gimugna
ang
City
of
Greater
Manila
diin
nalakip
ang
Dakbayan
sa
Manila
,
Dakbayang
Quezon
,
Dakbayan
sa
Kalookan
ug
ilang
silingan
.
Dan
among
mag
-
alampo
,
ilingi
mo
kanamo
Ang
DWAD
maoy
estasyong
AM
sa
Crusaders
Broadcasting
Systems
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Calapán
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Sidlakang
Mindoro
sa
Pilipinas
.
Ang
Baybay
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
95
,
630
ka
tawo
sa
19
,
517
ka
bubong
.
Ang
Montbrison
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
064
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Rin
(
o
sa
Iningles
Rhine
(
paglitok
:
rayn
)
,
Inaleman
:
Rhein
,
Prinanses
:
Rhin
)
)
mao
ang
usa
sa
mga
labing
taas
ug
ang
labing
importante
nga
suba
sa
Uropa
.
Kini
may
hitas
-
on
nga
1
,
230
kilometros
(
820
mi
)
,
ug
bul
-
og
nga
2
,
000
m3
/
s
.
Gikan
sa
iyang
ulohan
sa
Suisa
,
ang
Rin
milatas
sa
Pransiya
,
Alemanya
,
hangtod
sa
Netherlands
diin
mosugat
kini
sa
Dagat
Amihanan
.
Ang
iyang
amahan
maoy
Obispo
sa
Nacianceno
sulod
sa
45
ka
tuig
(
wala
pay
Celibacy
kaniadto
)
.
Ang
Mina
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Mina
may
18
,
096
ka
tawo
sa
3
,
426
na
bubong
.
Ang
Saint
-
Jean
-
de
-
la
-
Porte
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
600
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Nasipit
opisyal
nga
gibahin
sa
Lungsod
sa
Butuan
niadtong
Agosto
1
,
1929
.
Nahimo
kining
lungsod
pinasikad
sa
Executive
Order
Numero
181
nga
gi
-
issue
ni
Gobernador
Heneral
Eugene
Gilmore
sa
U
.
S
.
Army
.
Adunay
sugyot
nga
bag
-
uhon
ang
pangalan
sa
Nasipit
ngadto
sa
Aurora
nga
gipangunahan
ni
kanhi
Gobernador
Teofisto
Guingona
Sr
.
pero
wala
kini
mahinayon
tungod
sa
pagsupak
sa
mga
lungsuranon
,
nagpabilin
nga
Nasipit
ang
lungsod
hantod
karon
.
Ang
Rozoy
-
sur
-
Serre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
095
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Thionville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
712
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
koreyograpiya
mao
ang
arte
sa
paghimog
mga
sayaw
,
ug
ang
tawo
nga
nagapraktis
niini
gitawag
nga
koreyograper
.
Ang
alibata
usa
sa
mga
dosenang
alpabetong
gikan
sa
mga
pulo
sa
Habagatang
-
sidlakang
Asya
sama
sa
Sumatra
,
Java
,
ug
Sulawesi
nga
naggikan
sa
Karaang
Indya
ug
aduna
say
kinaiyang
Sanskrit
diin
ang
bisa
'
g
unsang
konsonante
gilitok
apil
ang
bawel
a
nga
misunod
niini
—
mga
markang
diyakritikal
ang
gigamit
aron
malitok
ang
ubang
bawel
.
Sa
nahisgotang
mga
sinulat
,
ang
alibata
sa
Pilipinas
ang
labing
may
ebidensya
ug
labing
nadokumentaryo
.
[
2
]
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Carcar
may
89
,
199
ka
mga
molupyo
sa
17
,
312
ka
mga
bubong
.
Digos
Bag
-
o
nag
-
abot
ang
mga
Kastila
sa
Kapupud
-
an
,
aduna
nay
lungsod
duol
sa
Suba
Naga
,
naa
dinhi
komplexong
armas
ug
kulturang
sopistikado
.
-
polytheismo
Ang
mga
tawo
sa
departamento
gitawag
nga
Marnais
.
Bolivia
maoy
usa
ka
nasod
nga
tibuok
napalibotan
og
yuta
(
landlocked
)
sa
sentral
nga
bahin
sa
Habagatang
Amerika
.
Kini
gingalan
gikan
kang
Simon
Bolivar
.
Ang
mga
utlanan
sa
nasod
mao
ang
Brasil
sa
amihanan
ug
sidlakan
,
Paraguay
ug
Argentina
sa
habagatan
,
ug
sa
Chile
ug
Peru
sa
kasadpan
.
Sucre
ang
iyang
tradisyonal
ug
konstitusyonal
nga
kapital
.
Ang
proselitismo
ang
practice
sa
pagsulay
nga
kombertihon
ang
tawo
sa
laing
opinyon
ug
partikular
na
sa
laing
relihyon
.
Sa
Tsina
,
ang
nagdumala
nga
partido
,
ang
Kuomintang
,
milusad
sa
usa
ka
kampanya
sa
unipikasyon
batok
sa
mga
mi
-
alsang
warlords
,
apan
nahulog
hinoon
sa
usa
ka
gubat
sibil
batok
sa
mga
komunistang
Tsino
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Alès
en
Cévennes
,
gimugna
2000
.
National
Statistics
Office
.
2007
.
2007
Census
of
Population
-
Reports
on
Population
Count
.
Manila
 
:
NSO
.
<
http
:
/
/
www
.
census
.
gov
.
ph
/
data
/
sectordata
/
datapop
.
html
#
report
>
.
Ang
Talacogon
usa
nga
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
879
ka
tawo
sa
5
,
462
ka
bubong
.
Makaapekto
sa
presyon
sa
dugo
ang
oras
sa
adlaw
,
kaon
,
panabako
,
kahigwaos
,
temperatura
sa
lawak
ug
panahon
sa
tuig
.
Ang
presyon
sa
dugo
mosaka
sa
buntag
sa
dili
pa
momata
ug
mous
-
os
samtang
matulog
.
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
de
Morlaix
,
gimugna
2000
.
Ang
Marogong
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
165
ka
tawo
sa
2
,
209
ka
bubong
.
Ang
Philippine
Air
Force
(
PAF
)
mao
ang
pwersang
ayereyo
sa
Pilipinas
ug
usa
sa
tulo
ka
mahinungdanong
serbisyo
sa
Armed
Forces
of
the
Philippines
.
Ang
Metz
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
594
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Bourget
-
en
-
Huile
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
81
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Tipolo
maoy
usa
sa
kinaurbanisadong
baranggay
sa
Mandaue
.
Mao
usab
kini
ang
may
pinaka
-
dako
ug
kita
.
Sa
tinuohang
Katoliko
,
sa
wala
pa
gihimo
ang
katawhan
,
ang
Ginoo
mihimo
og
espirituhanong
binuhat
nga
gitawag
nga
anghel
aron
mamahimo
niyang
tig
-
alagad
ug
mensahero
.
Ang
mga
anghel
imortal
,
ug
nagbaton
og
kaalam
ug
pagbuot
.
Sa
usa
ka
hitabo
nga
nailhang
"
pagkatagak
sa
mga
anghel
"
,
usa
ka
bahin
sa
mga
anghel
ang
mipili
nga
mosukol
sa
buot
sa
Ginoo
ug
iyahang
paghari
.
Ang
Ansignan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
212
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
May
mga
leyenda
nga
gipundok
sa
librong
Maragtas
nga
naghisgot
sa
sugilanon
sa
napulo
ka
mga
datu
nga
mieskapo
gikan
sa
kabangis
ni
Datu
Makatunaw
sa
Borneo
ngadto
sa
pulo
sa
Panay
.
Kining
maong
mga
tawhana
ang
gituhoang
gigikanan
sa
tanang
mga
Bisaya
.
Ang
ilang
pag
-
abot
giselebrar
sa
kapiyestahan
sa
Ati
-
atihan
sa
Kalibo
,
Aklan
.
Kining
maong
leyenda
gipundok
ni
Pedro
Alcantara
Monteclaro
niadtong
tuig
1907
.
Ang
Israel
gihimo
niadtong
1948
.
Ang
populasyon
karon
mga
7
ka
milyon
,
mayoriya
mga
Hudiyo
.
Bisa
'
g
kini
puy
-
anan
sa
mga
Hudiyo
ug
Arabo
,
kini
ang
nag
-
inusarang
estadong
Hudiyo
.
Jerusalén
ang
iyang
kapital
ug
sede
sa
kagamhanan
ug
Tel
Aviv
ang
labing
dakong
dakbayan
;
aduna
usab
sa
Tel
Aviv
ang
mga
embahada
sa
mga
ubang
nasod
.
Israel
ang
nag
-
inusarang
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
nga
gikonsider
nga
demokrasyang
liberal
tungod
sa
iyang
mga
political
rights
ug
civil
liberties
.
Apil
niini
,
ang
Israel
gikonsider
nga
pinakaabanse
sa
rehiyon
sa
kagawasan
sa
prensa
,
regulasyon
sa
negosyo
,
kompetisyon
nga
ekonomiko
,
kagawasan
sa
ekonomiya
,
ug
pangtanang
human
development
.
Ang
Inintsik
nga
Mandarin
(
官話
/
官话
;
pinyin
:
Guānhuà
;
sa
literal
:
"
sinultian
sa
mga
mandarin
"
)
,
o
Beifanghua
(
北方话
;
/
北方話
;
pinyin
:
Běifānghuà
;
sa
literal
:
"
Amihanang
Diyalekto
"
)
,
mao
ang
mga
pinulongan
ug
/
o
diyalekto
nga
gitabi
sa
amihananan
ug
habagatang
-
kasadpang
bahin
sa
Tsina
.
Ang
diyalekto
sa
may
Beijing
o
Peking
mao
ang
gibasehan
sa
estandard
nga
Mandarin
,
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
Tsina
.
Ang
Taas
Balay
-
Balaoranan
(
kun
Senado
)
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Pasay
,
samtang
ang
Ubos
Balay
-
Balaoranan
(
kun
Camara
de
Representantes
)
nahimutang
sa
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Medina
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
810
ka
tawo
sa
4
,
945
ka
bu
.
Ang
La
Bazeuge
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
191
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Vienne
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Human
niadto
,
misunod
ang
Bisrock
phenomenon
.
Bisan
reggae
ug
dili
rock
ang
genre
sa
musika
ni
Budoy
,
maisip
gihapon
nga
siyay
nagduslit
sa
pabilo
aron
mahaling
ug
modilaab
pag
-
usab
sa
matag
dughan
sa
mga
batan
-
on
ug
mga
hamtong
nga
Bisaya
ang
paghangop
sa
kaugalingon
tatak
sa
musika
nga
diriyot
gyod
unta
mabuwasot
sa
kalimot
.
Ang
Vesoul
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
614
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Saône
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Gipakita
sa
mga
Nazi
ang
usa
ka
bag
-
ong
pamaagi
,
ang
blitzkrieg
(
kilat
nga
gubat
)
.
Niining
pamaagiha
,
bombahan
una
sa
mo
-
atake
ang
mga
lungsod
,
mga
portipikasyon
,
komunikasyon
,
ang
ilang
atakehon
.
Sundan
kini
sa
pag
-
atake
sa
mga
tropa
nga
suportado
sa
mga
tanke
ug
mga
eroplano
.
Aduna
usa
'
y
mga
commando
o
mga
paratrooper
nga
ihulog
sa
kampo
sa
kaaway
isip
tigsabotahe
.
Tungod
niini
,
mas
paspas
nang
daugon
ang
mga
sangka
.
Kini
ang
277
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
Pransiya
.
Ang
Capul
may
kaugalingong
lumad
nga
pinulongan
nga
lahi
sa
Amihanang
Samar
.
Inabaknon
ang
lumad
nga
pinulongan
sa
Capul
.
Ang
pinulongang
Inabaknon
o
Kinapul
giklasipika
sa
mga
lingguwista
nga
usa
sa
mga
pinulongang
Sama
ug
dili
Binisaya
nga
pinulongan
.
Kini
usa
ka
gawas
-
sa
-
nasod
nga
departamento
sa
Pransiya
(
département
d
'
outre
-
mer
,
or
DOM
)
.
Sama
sa
ubang
DOMs
,
ang
Guadeloupe
usa
usab
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
maong
nasod
,
ug
usa
ka
integral
nga
sakop
sa
Republika
.
Isip
kabahin
sa
Pransiya
,
ang
Guadeloupe
sakop
sa
Unyon
sa
Uropa
,
ug
ang
kuwarta
nga
iyang
gigamit
mao
ang
euro
.
Hinuon
wala
kini
moapil
sa
Kasabotang
Schengen
.
Ang
Barbaza
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
18
,
597
ka
tawo
sa
3
,
834
ka
bubong
.
Ang
Basses
-
Pyrénées
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
kanhi
mga
lalawigan
sa
Guyenne
,
Béarn
,
ug
Gascony
.
Gilakip
usab
niini
ang
tulo
ka
tradisyonal
ng
lalawigan
sa
amihanang
Nasod
Basque
:
Labourd
,
Soule
ug
Basse
-
Navarre
.
Ang
dakbayan
sa
Kabul
(
Pinersyano
:
کابل
,
Kābol
)
maoy
ulohang
dakbayan
sa
Apganistan
.
Pinersyano
ang
pinulongan
sa
dakbayan
.
Ang
Villeny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
324
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loir
-
et
-
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
mga
linggwista
mahimong
magtuon
sa
usa
ka
bahin
sa
estrukturang
linggwistiko
,
nga
mahimong
ipasunod
sama
niini
,
gikan
sa
tunog
ngadto
sa
kahulogan
:
Ang
pakigharing
militar
,
ekonomiko
,
ug
kultural
sa
Estados
Unidos
maoy
rason
kon
nganong
kini
usa
ka
importanteng
tema
sa
politika
sa
nasod
,
lahi
pa
sa
importansiya
sa
imahen
sa
Estados
Unidos
sa
tibuok
kalibotan
.
Halos
tanang
nasod
adunay
embahada
sa
Washington
,
D
.
C
.
,
ug
mga
konsulado
sa
ubang
dakbayan
.
Usab
,
halos
tanang
nasod
adunay
diplomasya
sa
Estados
Unidos
.
Hinuon
,
ang
mga
nasod
sa
Cuba
,
Iran
,
Amihanang
Korea
,
Bhutan
,
ug
Sudan
walay
pormal
nga
relasyong
diplomatiko
sa
Estados
Unidos
.
[
7
]
-
cuneiform
Ang
Lanrodec
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
801
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
Sanglit
mga
batan
-
on
pa
man
ang
mga
personahe
nga
naglangkob
sa
bandang
Missing
Filemon
,
dayag
na
lang
nga
ang
ilang
henerasyon
wala
makaabot
niadtong
maong
panahon
.
Nalaktawan
nila
ang
maong
kasinatian
kay
sa
bag
-
ong
henerasyon
,
ang
Binisaya
nahisama
man
sa
barkong
karaan
nga
nag
-
anam
og
kaunlod
.
Si
Papa
San
Víctor
I
mao
ang
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
katoliko
niadtong
189
hangtod
sa
199
.
Ang
Fleury
-
devant
-
Douaumont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Calamba
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
barangay
.
Ang
Mesopotamya
mao
ang
lugar
nga
gisugdan
sa
pipila
sa
kinaunhang
mga
sibilisasyon
.
Giila
usab
kini
isip
Tabunok
nga
Medyaluna
.
Tungod
sa
iyang
tabunok
nga
kayutaan
,
dinhi
mitubo
uban
sa
agrikultura
ang
mga
sibilisasyon
sama
sa
Sumer
,
Akad
,
Babilonya
,
Asirya
,
ug
Kaldeya
.
Karon
ang
Mesopotamya
gilangkoban
sa
mga
modernong
estado
sa
Irak
ug
gamayng
bahin
sa
Iran
.
Kon
niadto
nabuang
ako
pagpalusot
og
pilosopiya
sa
sugilanon
(
probinsiya
sa
pangisip
)
,
pintor
si
Tibs
sa
gugma
ug
kahinam
,
gimok
sa
kasingkasing
ug
kaunoran
(
probinsiya
sa
kinabuhi
)
,
sa
mga
ritmo
ug
basa
sa
ulan
.
Sa
hilas
way
hilas
niya
,
nungkang
binastos
,
kay
ligdong
siyang
ulitawo
.
Sawayon
ko
ang
iyang
paghulagway
sa
pagpanghinol
sa
iyang
protagonistang
lalaki
(
takoban
niya
)
kang
Angela
sa
iyang
gigkanong
nobelang
“
Tierra
Firma
”
,
nga
naayonan
ni
Birut
,
gikamingawan
niyang
maanyag
sa
Hagnaya
.
Ang
Hulyo
31
ang
ika
-
212
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
153
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Landes
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Gironde
,
Lot
-
et
-
Garonne
,
Gers
,
ug
Pyrénées
-
Atlantiques
,
ingon
man
sa
Kadagatang
Atlantiko
sa
kasadpan
.
Ang
Castres
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
156
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
34
ka
mga
barangay
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
27
ka
mga
barangay
.
Ang
Valenciennes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
441
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Dakbayan
sa
Valencia
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
147
,
924
ka
tawo
sa
28
,
425
nga
bubong
.
Ang
Dakbayang
Islamiko
sa
Marawi
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
131
,
090
ka
tawo
sa
20
,
375
ka
bubong
.
Sa
tinuohang
Katoliko
,
sa
wala
pa
gihimo
ang
katawhan
,
ang
Ginoo
mihimo
og
espirituhanong
binuhat
nga
gitawag
nga
anghel
aron
mamahimo
niyang
tig
-
alagad
ug
mensahero
.
Ang
mga
anghel
imortal
,
ug
nagbaton
og
kaalam
ug
pagbuot
.
Sa
usa
ka
hitabo
nga
nailhang
"
pagkatagak
sa
mga
anghel
"
,
usa
ka
bahin
sa
mga
anghel
ang
mipili
nga
mosukol
sa
buot
sa
Ginoo
ug
iyahang
paghari
.
Ang
kapistahan
ni
San
Ramon
pagasa
-
ulugon
kada
Enero
7
.
Ang
MacArthur
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
844
ka
tawo
sa
3
,
410
ka
bubong
.
Ang
La
Libertad
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Tungod
kay
pipila
lamang
niini
ang
may
hubad
sa
Binisayang
Sinugboanon
,
sa
mayoriya
kanila
ang
Pranses
nga
ngalan
ang
gigamit
.
Alang
sa
mga
dapit
nga
may
popular
ang
Iningles
nga
ngalan
,
ang
maong
ngalan
gibutang
pinahandag
human
sa
Pranses
nga
ngalan
.
Ang
Lineyang
Púrpura
(
LRT
-
2
)
nagaagi
gikan
Marikina
papuntag
Manila
.
Ang
Initalyanhon
maoy
pinulongang
Romanse
.
Labaw
sa
100
,
000
artikulo
:
·
Kinatsila
(
Español
)
·
Pinlandes
(
Suomi
)
·
Ukranyano
(
Українська
)
·
Tseko
(
Čeština
)
·
Danes
(
Dansk
)
·
Inebreyo
(
עברית
)
·
Biyetnames
(
Tiếng
Việt
)
Smith
,
L
.
(
1980
)
,
The
Aboriginal
Population
of
Australia
,
Australian
National
University
Press
,
Canberra
Ang
Nobiyembre
21
ang
ika
-
325
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
40
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Rambouillet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
343
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
kompositor
maoy
usa
ka
tawo
nga
magsusulat
og
awit
o
musika
.
Ang
termino
nagreper
sa
usa
nga
tigsulat
og
musika
pinaagi
sa
usa
ka
notasyon
sa
musika
,
para
matugtog
o
maperform
sa
usa
ka
musikero
.
Kini
mao
ang
kalainan
sa
kompositor
sa
usa
ka
musikero
o
mag
-
aawit
—
ang
naulahi
tig
-
usab
o
tigtokar
og
instrumento
.
Sa
tuig
1990
ang
ngalan
niini
giilisdan
ngadto
sa
Côtes
-
d
'
Armor
(
ang
ar
mor
nagpasabot
ang
dagat
sa
Breton
)
.
Ang
maong
ngalan
aduna
usay
historikal
nga
konotasyon
(
ang
Romanong
lalawigan
sa
Armorica
)
.
Ang
Doubs
kanhi
lutsanan
padulong
sa
Switzerland
pinaagi
sa
iyang
piyer
sa
Joux
.
Ang
Seine
-
et
-
Marne
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
;
49
%
sa
maong
rehiyon
anaa
sa
sulod
sa
Seine
-
et
-
Marne
.
Ang
departamento
anaa
sa
sidlakang
bahin
sa
maong
rehiyon
.
Si
Fernando
de
Magallanes
nakahuna
-
huna
og
teyoretikal
nga
ruta
nga
moagi
habagatan
sa
Habagatang
Amerika
.
Iya
kining
gipakita
sa
Hari
sa
Portugal
,
si
Hari
Manuel
I
,
apan
wala
kini
mauyoni
sa
Hari
.
Usa
sa
mga
hinungdan
mao
nga
naa
nay
rutang
gigamit
ang
mga
Portuges
,
ug
wala
silay
planong
morisgo
sa
pagpadala
'
g
ekspedisyon
nga
wala
pay
kasiguroan
.
Ang
Bouches
-
du
-
Rhône
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Sa
Agosto
14
,
1571
,
ang
Santísimo
Nombre
nahimong
usa
ka
dyosesis
.
Si
Legazpi
mibiya
sa
Sugbo
ug
mibalhin
una
ngadto
sa
Iloilo
ug
dayon
sa
Manila
.
Ang
kinabantogan
nga
sugilanon
bahin
sa
gigikanan
sa
mga
Bisaya
mao
ang
"
Napulo
ka
Datu
"
sa
Borneo
kuno
.
Kining
sugilanona
gigamit
sa
pagpanghimatuod
sa
banabana
nga
ang
mga
Bisaya
gikan
sa
mga
dapit
nga
karon
gitawag
og
Malaysia
ug
Indonesia
.
Ang
sugilanon
sa
"
Napulo
ka
Datu
"
nga
gituboy
sa
gihabogon
sa
kasaysayan
sa
nahitabo
(
history
)
sa
daghang
mga
basahon
-
tun
-
anan
,
napahayagan
na
nga
dili
diay
tinuod
,
ug
ang
mga
paglangyaw
nga
kuno
gipanghimatuoran
niini
sama
pog
giduhaduhaan
sa
bag
-
ong
mga
panukiduki
kun
kinaadman
.
Ang
banabana
nga
ang
mga
Pilipinhon
nga
kaliwat
sa
Melayu
,
apil
ang
mga
Bisaya
,
miabot
dinhi
gikan
sa
Formosa
,
mao
karoy
anam
-
anam
nga
nagkadaghan
ang
mituo
.
Ang
Grévillers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
326
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
La
Chapelle
-
Iger
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
134
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Carnac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
243
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Natawo
siya
isip
Napoleone
di
Buonaparte
,
human
mopanaw
ang
iyang
magulang
nga
si
Napoleone
.
Siya
gipanganak
sa
Ajaccio
sa
Corse
,
Pransiya
,
niadtong
Agosto
15
,
1796
.
Bisan
tuod
og
gikan
sa
usa
ka
halangdong
pamilya
,
wala
nila
gamita
ang
pulong
nga
di
sa
ilang
apelyido
.
Kadugayan
,
gigamit
niya
ang
mas
Prinanses
nga
ngalang
Napoleon
Bonaparte
.
Ang
Châlons
-
en
-
Champagne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
423
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
R
:
kaloy
-
i
Kami
Ang
ekonomiks
usa
ka
siyensiyang
katilingbanon
nga
nagtuon
sa
produksiyon
,
pag
-
apud
-
apod
ug
paggamit
sa
mga
produkto
ng
serbisyo
.
Ang
mga
konklusyon
sa
natad
sa
ekonomiya
kanunay
nang
gigamit
sa
mga
problema
nga
naglakip
sa
ekonomikanhong
bili
(
lakip
na
sa
politika
,
relihiyon
,
saykolohiya
,
kasaysayan
ug
katilingbanong
interaksiyon
)
.
Ang
usa
ka
propesyonal
nga
nagtuon
og
ekonomiks
usa
ka
ekonomista
.
2
.
Ang
tukma
nga
paghiling
sa
presyon
sa
bata
gamitan
og
haom
nga
sukod
sa
“
BP
-
cuff
”
nga
mosibo
sa
gidak
-
on
sa
braso
sa
bata
.
Kadaghanan
sa
mga
Muslim
sa
nasod
namuyo
dinhi
.
Ang
uban
pang
pundok
sa
mga
tawo
nga
nanimuyo
sa
Mindanao
mao
ang
mga
etnikong
pundok
sama
sa
mga
Maranao
ug
Tausug
ug
ang
pundok
sa
tribung
kolektibong
gitawag
Lumad
.
Dili
ang
tibuok
Mindanao
ang
nasakop
sa
mga
Muslim
.
Gani
,
ang
amihanang
Mindanao
,
labi
na
ang
katawhan
sa
Butuan
,
mga
animistiko
sa
wala
pa
sila
mobalhin
sa
Kristiyanismo
.
Ang
Kapupud
-
ang
Marshall
mao
ang
islang
nasod
sa
Micronesia
sa
kasadpang
Kadagatang
Pasipiko
,
nahimutang
sa
amihanan
sa
Nauru
ug
Kiribati
,
sidlakan
sa
Pederadong
Estados
sa
Micronesia
ug
habagatan
sa
teritoryo
sa
US
nga
Wake
Island
.
Majuro
ang
iyang
kapital
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
22
,
847
ka
tawo
sa
4
,
484
ka
bubong
.
Ang
kasaysayan
sa
Roma
isip
dakbayan
may
labaw
na
sa
duha
ug
tunga
ka
libo
ka
tuig
,
isip
usa
sa
mga
dakbayan
nga
mipundar
sa
Sibilisasyong
Kasadpanon
.
Ang
Cebu
Provincial
History
Project
naglaraw
sa
pagsulat
og
55
ka
libro
,
nga
nagtuki
sa
mga
kasaysayan
sa
kalungsoran
ug
mga
dakbayan
sa
tibuok
probinsiya
sa
Sugbo
.
Ubos
sa
pagdasig
ni
Gobernadora
Gwendolyn
Garcia
ug
inabagan
sa
hunta
probinsiyal
.
Usa
kini
ka
makasaysayanon
nga
gimbuhaton
,
kay
wala
pa
may
laing
susama
niini
sa
tibuok
nasod
.
Ang
DWBL
maoy
estasyong
AM
sa
FBS
Radio
Network
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ipakita
kanamo
ang
buluhan
nga
bunga
RAyna
sa
mga
Angheles
,
Ang
lungsod
ng
LAnao
ay
ang
sumusunod
:
Ang
San
Francisco
nabahin
ngadto
sa
27
ka
barangay
.
Sulod
sa
iyang
pagdumala
napirmahan
ang
Concordat
sa
1801
tali
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
,
ang
tumong
mao
ang
paghiusa
sa
mga
katolikong
anaa
ubos
sa
iyang
rehimen
.
Iya
usab
giratipikahan
ang
Kodigo
ni
Napoleon
,
usa
ka
pinunpon
sa
mga
balaod
nga
hangtod
karon
gihimong
gabayan
sa
mga
Konstitusyon
sa
mga
nasod
Uropanhon
.
Sierra
Leone
,
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
.
Giutlanan
kini
sa
Guinea
sa
amihanan
ug
sidlakan
,
Liberia
sa
habagatang
-
sidlakan
,
ug
sa
Atlantiko
sa
kasadpan
.
Ang
Sierra
Leone
may
arya
nga
71
,
740
sq
km
(
27
,
699
sq
mi
)
ug
adunay
klima
nga
tropikal
.
Freetown
ang
iyang
kapital
nga
dakbayan
.
Ang
Garches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
957
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Sail
-
sous
-
Couzan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
068
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Manila
(
Tinagalog
:
Maynila
)
mao
ang
ulohang
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
residente
sa
dakbayan
ug
sa
tibuok
areyang
metropolitano
gitawag
nga
Manilenyo
(
Kinatsila
:
manileño
,
manilense
)
.
ANG
DAGANG
MAGASIN
(
Mutya
sa
Halamang
Bisaya
)
usa
ka
binulan
nga
magasing
Binisaya
nga
gipagula
sa
DFI
sa
Agosto
,
2007
sa
paningkamot
ug
pagpakabana
sa
mga
opisyal
niini
ubos
sa
pamunoan
ni
Ret
.
Col
.
Rodulfo
A
.
Vaño
,
ang
nasubliang
presidente
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
(
sa
tuig
2007
)
.
Siya
ang
nagdasig
sa
pagpublikar
gayod
sa
Dagang
Magasin
ug
siya
usab
ang
labawng
naningkamot
ug
nagpakabana
nga
giabagan
dayon
nila
ni
Mlbn
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
,
ang
tsirman
sa
DFI
,
ug
ni
Ernesto
A
.
Amatiaga
,
ang
bise
presidente
sa
DFI
.
Ang
Daniel
(
Inebreyo
:
דניאל
,
Daniyyel
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Ketuvim
sa
Tanakh
.
Ang
Mahatao
nabahin
ngadto
sa
4
ka
baranggay
.
Italya
(
Initalyano
:
Italia
,
opisyal
:
Republikang
Italyano
;
Initalyano
:
Repubblica
Italiana
)
,
mao
ang
nasod
nga
nahimutang
sa
Habagatang
Uropa
.
Ang
iyang
gingsakpan
mao
ang
balye
sa
Sapang
Po
,
ang
Peninsulang
Italyano
ug
ang
duhang
kinadak
-
ang
isla
sa
Dagat
Mediteranyo
,
Sicilia
ug
Sardinia
.
Ang
mga
Italyano
mosangpit
usab
sa
nasod
nga
lo
Stivale
(
"
ang
Botas
"
,
tungod
sa
iyang
daw
-
botas
nga
itsura
)
,
il
Bel
Paese
(
"
ang
Maanyag
nga
Nasod
"
)
o
la
Penisola
(
"
ang
Peninsula
"
)
.
Ang
Italya
giutlanan
sa
amihanan
sa
mga
nasod
sa
Pransiya
,
Suisa
,
Austriya
ug
Slovenia
.
Ang
mga
independenteng
estado
sa
San
Marino
ug
Dakbayan
sa
Vaticano
mga
enclave
sa
teritoryong
Italyano
,
samtang
ang
Campione
d
'
Italia
usa
ka
exclave
sa
Italya
nga
napalibotan
sa
Suisa
.
Ang
Bratislava
ang
kapital
sa
Slovakia
ug
ang
labing
dako
nga
dakbayan
sa
maong
nasod
(
populasyon
mga
425
,
000
)
.
Ang
Bratislava
nahimutang
sa
habagatang
-
kasadpan
sa
Slovakia
,
ug
napikas
sa
Sapang
Danube
.
Kini
lang
ang
nag
-
inusarang
nasodnong
kapital
nga
adunay
utlanan
sa
duha
ka
nasod
,
sa
Awstriya
ug
Hungary
.
Ang
Nantes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
995
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
-
Atlantique
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Gilusad
usab
ni
Napoleon
ang
usa
ka
gubat
ekonomiko
,
diin
gipugos
niya
ang
ubang
mga
nasod
Uropeyo
sa
pag
-
boycott
sa
mga
produktong
Ingles
.
Kini
gitawag
og
Sistemang
Kontinental
.
Nanghinaot
siya
nga
ang
dili
niya
makuha
sa
militar
nga
pamaagi
,
mapukan
niya
gamit
ang
ekonomiya
.
Apan
usa
kini
sa
iyang
dakong
kasaypanan
,
kay
daghang
nasod
ang
wala
mahiuyon
niini
,
ug
busa
naninguha
sa
pag
-
alsa
batok
kaniya
.
Ang
binag
-
ong
konsepto
sa
presyon
sa
dugo
ug
ang
iyang
panginahanglan
sa
praktikal
nga
pamaagi
sa
pagsukod
niini
nakadani
og
daghang
mga
tigpanuki
-
duki
bahin
niining
maong
kahimoan
.
Sa
1855
,
si
Karl
Vierordt
nakapaniid
nga
iyang
mapapas
ang
pagpitik
sa
ugat
pinaagi
sa
moburot
nga
puyo
nga
ibaligtos
sa
bukton
.
Ang
Saint
-
Laurent
-
la
-
Conche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
430
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sa
tungang
bahin
sa
Enero
1945
,
gi
-
atake
sa
mga
Sobyet
ang
Poland
,
diin
sila
mi
-
abante
gikan
sa
Vistula
ngadto
sa
sapa
sa
Oder
sa
Alemanya
.
Human
niini
,
ilang
gi
-
atake
ang
Silangang
Prusya
.
Si
Pedro
Samson
nahimong
heneral
sa
maong
kagamhanan
.
Siya
mitahan
lamang
sa
mga
Amerikanhon
nianang
Disyembre
23
,
1901
.
Ang
La
Haye
-
d
'
Ectot
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
223
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Sibagat
nabahin
ngadto
sa
24
ka
barangay
.
Unang
Ganti
,
“
Ang
Bangaw
Sa
Bag
-
ong
Panahon
”
ni
Raul
G
.
Moldez
;
Ikaduhang
Ganti
,
“
Ngilngig
Hunahunaon
Ang
Ugma
”
ni
Lam
G
.
Ceballos
;
Ikatulong
Ganti
,
“
kAtArsIs
”
ni
Richel
Dorotan
;
Unang
Pinasidunggan
,
“
Usa
Ka
Buntag
Nakita
Nako
Nga
Nagsul
-
ob
Og
Ukay
-
ukayng
Pantalon
Si
Lapulapu
”
ni
Eleazar
T
.
Acampado
;
ug
Ikaduhang
Pinasidunggan
,
“
Pagbundak
Sa
Ulan
Milutaw
Ang
Damahang
Gikulit
Sa
Kongretong
Dalan
”
ni
Eleazar
T
.
Acampado
.
Ang
arrondissement
nga
may
labing
taas
nga
densidad
sa
populasyon
mao
ang
ikanapulog
usa
nga
arrondissement
sa
Paris
,
nga
may
40
,
672
ka
tawo
sa
matag
kilometro
kuwadrado
(
105
,
339
ka
tawo
sa
matag
milya
kuwadrado
)
sa
1999
.
Ang
arrondissement
nga
may
labing
ubos
nga
densidad
sa
populasyon
mao
ang
ikasiyam
nga
arrondissement
sa
Marseille
nga
may
1
,
151
ka
tawo
sa
matag
kilometro
kuwadrado
(
2
,
981
ka
tawo
sa
matag
milya
kuwadrado
)
sa
1999
.
Davao
 
•
Sugbo
 
(
CEB
)
 
•
Ang
Camotes
usa
ka
pundok
sa
mga
pulo
sa
Dagat
sa
Camotes
,
taliwala
sa
mga
pulo
sa
Sugbo
ug
Leyte
.
Ang
maong
pundok
sa
mga
pulo
gitibuok
sa
Pacijan
,
Poro
,
Ponson
,
ug
ang
gamayng
Tulang
.
Ang
Pacijan
ug
Poro
gisumpay
sa
usa
ka
sementadong
dalan
.
Ang
Ponson
gibulag
sa
Dagat
sa
Camotes
gikan
sa
Poro
.
Kini
mga
kuwatro
kilometros
habagatang
-
sidlakan
gikan
sa
naulahi
.
Ang
Tulang
anaa
sa
habagatan
sa
Pacijan
.
Minglanilla
Ang
Amihanang
Samar
(
Iningles
:
Northern
Samar
)
usa
sa
mga
lalawigan
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
.
Ang
ulohan
o
kapital
sa
lalawigan
mao
ang
Catarman
ug
nahimutang
kini
sa
amihanang
bahin
sa
pulo
sa
Samar
.
Sa
habagatan
sa
lalawigan
mao
ang
mga
lalawigan
sa
Sidlakang
Samar
ug
Samar
.
Sa
amihanang
-
kasadpan
,
tabok
sa
San
Bernardino
Strait
makaplagan
ang
Sorsogon
;
sa
sidlakan
makaplagan
ang
Dagat
Pilipinhon
ug
sa
kasadpan
ang
Dagat
Samar
.
Ang
Lorette
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
082
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sumala
sa
kasaysayan
,
ang
baranggay
komunidad
sa
50
ngadto
100
ka
pamilya
.
Ang
matag
baranggay
kaniadto
may
30
ngadto
sa
100
ka
bu
ug
ang
gidaghanon
sa
tawo
mikabat
gikan
sa
100
ngadto
sa
500
.
Sumala
ni
Legazpi
,
may
nakit
-
an
siyang
mga
komunidad
nga
may
20
-
30
ka
tawo
lamang
.
Daghang
baranggay
sa
kabaybayonan
sa
Kabisay
-
an
ang
gitibuok
sa
dili
molapas
8
-
10
ka
balay
.
Ang
pulong
mismo
naggikan
sa
karaang
Malay
nga
sakyanang
pandagat
"
balangay
"
.
Ang
Sergio
Osmeña
Sr
.
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
500
ka
tawo
sa
5
,
373
ka
bu
.
Ang
Syria
sa
iyang
kasaysayan
,
sakop
ang
mga
teritoryo
sa
Lebanon
,
Israel
,
Palestina
,
ug
parte
sa
Jordan
,
pero
dili
labot
ang
rehiyon
sa
Jazira
sa
amihanang
-
sidlakan
sa
modernong
nasod
.
Ang
kining
rehiyon
sa
Syria
nailhan
usab
nga
Greater
Syria
o
sa
Arabiko
,
Bilad
al
-
Sham
(
بلاد
الشام
)
.
Sa
Gerang
Unom
ka
Adlaw
niadtong
1967
,
ang
Israel
misakop
sa
Golan
Heights
nga
gikan
sa
Syria
.
Child
of
the
sun
returning
,
Sa
iyang
reputasyon
sa
pagpanulat
sa
Binisayang
Sinugboanon
,
makadaghan
siya
kuhaang
maghuhukom
sa
tigi
sa
panugilanon
sa
Carlos
Palanca
Memorial
Awards
for
Literature
.
Usa
usab
siya
sa
mialagad
isip
konsultant
alang
sa
pinulongang
Sinugboanon
sa
Diksiyonaryong
Filipino
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
,
ug
sa
uban
pang
akademikanhong
tahas
.
Ang
Banahaw
Broadcasting
Corporation
maoy
kanhing
kutay
pantelebisyon
sa
Pilipinas
niadtong
panahon
ni
Presidenteng
Ferdinand
Marcos
.
Sa
pag
-
abri
niini
gigamit
sa
kutay
ang
call
sign
sa
ABS
-
CBN
,
nga
gipasera
ni
Marcos
pagkadelkara
sa
balaod
militar
.
Ang
Hulyo
10
ang
ika
-
191
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
174
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Trépail
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
435
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Bitrhen
nga
Maloloy
-
on
,
Gikan
sa
kinaunahang
sphygmomanometry
nga
gidesinyo
ni
Scipione
Riva
-
Rocci
sa
1896
nga
napalambo
tungod
sa
paggamit
sa
stethoscope
pinaagi
ni
Nikolai
Korotkoff
sa
1905
aron
mapaminaw
ang
kasikas
sa
ugat
nga
gisampongan
sa
puyo
,
ang
kasamtangan
nga
pagsubay
sa
presyon
sa
dugo
nakahimo
niining
maong
mga
kahimanan
nga
di
-
masalindot
sa
modernong
klinika
.
Pahibalo
1
:
Niadtong
Pebrero
20
,
1995
,
milusot
ang
usa
ka
balaodon
nga
nagbuak
sa
Isabela
ngadto
sa
Isabela
del
Norte
ug
Isabela
del
Sur
,
apan
ang
maong
pagbahin
wala
gayod
mahitabo
.
Pahibalo
2
:
Niadtong
Enero
3
,
1986
,
natibuok
ang
Negros
del
Norte
gikan
sa
Negros
Occidental
.
Ang
pagkahimo
niini
gideklarang
dili
pinasubay
sa
konstitusyon
niadtong
Hulyo
11
,
1986
,
ug
kini
giwagtang
pagka
Agosto
18
,
1986
.
Sakop
siya
sa
BATHALAD
-
UP
ug
usa
sa
mga
delegado
sa
Kombensiyon
sa
BATHALAD
-
Sugbo
sa
tuig
2006
.
Si
Aledo
lumad
nga
taga
Sta
.
Catalina
St
.
,
Carcar
,
Sugbo
.
Si
Papa
Bonifacio
I
mao
ang
ika
-
42
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Zosimo
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Celestino
I
.
Ang
Naga
mahimong
nagpasabot
:
Ang
Avlish
usa
sa
nakaestablisar
na
sa
ilang
ngalan
diha
sa
Bisrock
community
gumikan
sa
ilang
mga
komposisyon
nga
gisuportahan
sa
masang
Bisaya
.
Nakaangkon
silag
kahigayonan
sa
pagpalanog
sa
ilang
mga
kanta
sa
kahanginan
pinaagi
sa
pagpatugtog
niini
sa
mga
estasyonan
sa
radyo
ug
nahatagan
usab
og
katungod
sa
paglingaw
sa
publiko
pinaagi
sa
linawas
nilang
mga
pasundayag
.
Ang
Godod
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
Saint
-
Nom
-
la
-
Bretèche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
071
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
GMA
-
7
Naga
nailhan
sa
teknikal
isip
DWAI
-
TV
,
channel
7
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
GMA
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
4th
Floor
,
DMG
Bldg
.
,
Peñafrancia
Ave
.
,
Dakbayan
sa
Naga
.
Ang
Landes
nailhan
ssa
iyang
dagkong
mga
kakahayon
(
maritime
pine
)
.
Kini
ang
nag
-
unang
rekursos
sa
mga
industriya
sa
rehiyon
nga
nagsalig
sa
troso
ug
resin
.
Ang
maong
mga
kahoy
gitanom
sa
sayong
bahin
sa
siglo
19
aron
malikayan
ang
erosyon
ngadto
sa
dagat
sa
balasong
yuta
sa
rehiyon
.
Human
mahimong
Chancellor
,
giguba
ni
hitler
ang
pipila
ka
mga
laraw
aron
makakuha
'
g
mayorya
sa
parliyamento
.
Ug
kay
wala
man
makakuha
'
g
mayorya
,
iyang
gipugos
si
Hindenburg
nga
buwagon
pag
-
usab
ang
Reichstag
.
Gi
-
schedule
ang
piniliay
alang
niadtong
Marso
,
apan
niadtong
pebrero
27
,
1933
,
gisunog
ang
edipisyo
Reichstag
.
Tungod
kay
usa
ka
komunista
ang
ilang
nakaplagan
didto
sa
edipisyo
,
ilang
gitudlo
ang
mga
Komunista
isip
nagsunog
sa
Reichstag
.
Daling
gipagawas
sa
gobyerno
ang
Dekri
sa
Sunog
sa
Reichstag
niadtong
Pebrero
28
,
diin
gisuspenso
ang
pipila
ka
mga
pangunang
katungod
,
api
na
niini
ang
habeas
corpus
.
Ubos
nining
maong
dekri
,
gidakop
ang
daghang
mga
miyembro
sa
Partidong
Komunista
sa
Alemanya
(
KPD
)
.
Mga
maghuhukom
:
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
,
Richel
Dorotan
,
ug
Uriel
ValleceraAwarding
:
Sacred
Heart
Center
,
Dakbayan
sa
Sugbo
,
Mayo
29
,
2004
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
7
ka
mga
barangay
.
Si
Papa
Gregorio
I
mao
ang
ika
-
64
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Pelagio
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Sabiniano
.
Gitawag
nga
politeyismo
ug
panteyismo
ang
pagtuo
sa
labaw
sa
usa
ka
diyos
.
Ang
Harianong
Obserbatoryo
(
Ininggles
:
Royal
Observatory
,
Greenwich
;
kanhi
:
Royal
Greenwich
Observatory
o
RGO
)
gikomisyon
niadtong
1675
ni
Haring
Charles
II
.
Niadtong
panahona
ang
hari
mimugna
sa
posisyon
sa
Astronomer
Royal
(
giunahan
ni
John
Flamsteed
)
,
aron
magsilbi
isip
direktor
sa
obserbatoryo
ug
aron
"
tipigan
ang
pagsakto
sa
mga
teybol
sa
lihok
sa
kalangitan
,
ug
ang
gilugaran
sa
mga
bituon
,
aron
makit
-
an
ang
labing
gikinahanglang
longhitud
sa
mga
lugar
aron
maperpekto
ang
arte
sa
nabigasyon
.
"
Nahimutang
ang
obserbatoryo
sa
usa
ka
bungtod
sa
Greenwich
Park
sa
Greenwich
,
London
,
duol
sa
Subang
Thames
.
Ang
Pinersyano
(
gikan
sa
Initalyanong
per
·
sia
·
no
;
Pinersyano
:
فارسی
,
Fārsi
;
o
پارسی
,
Pārsi
;
Kinatsila
:
persa
)
maoy
pinulongang
Indo
-
Uropanhon
.
Opisyal
kini
nga
pinulungan
sa
Iran
,
Apganistan
sa
ngalang
Dinari
(
دری
,
Dari
)
,
ug
Tayikistan
sa
ngalang
Tinayiko
(
Тоҷикӣ
,
Tājiki
)
.
Ang
Akademya
sa
Pinulongan
ug
Katitikang
Persyano
mao
ang
regulador
niini
.
Sa
kaniadtong
Kalendaryong
Hulyan
,
tanang
tuig
nga
divisible
ug
4
pulos
leap
year
.
Ang
Lazi
may
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
mga
bungtod
mo
ug
lapyahan
Ang
Alaska
mao
ang
exclave
ug
estado
sa
Estados
Unidos
sa
Amerika
,
nahimutang
sa
kasadpan
sa
Canada
,
sa
pinaka
amihanang
-
kasadpan
nga
parte
sa
kontiente
sa
Amihanang
Amerika
.
Kini
ang
estado
nga
adunay
labing
dako
nga
arya
,
ang
labing
taas
nga
bukid
,
labing
dako
og
diperensya
sa
elebasyon
,
pinaka
-
ekstensibo
nga
wilderness
,
pinakadaghan
og
danaw
,
kabaybayonan
,
ug
wetlands
,
pero
kini
ang
may
pinakagamay
og
densidad
sa
populasyon
.
Ang
Ramon
Magsaysay
nabahin
ngadto
sa
27
ka
barangay
.
Ang
Simbahang
Katolikong
Romano
(
Kinatsila
:
Ecclesia
Catholica
Romana
)
mao
ang
simbahang
Kristiyano
nga
tibuok
ang
komunyon
sa
Obispo
sa
Roma
,
ang
Santo
Papa
,
sa
karon
si
Papa
Benedicto
XVI
.
Ang
simbahan
misubay
sa
iyang
pagkahimo
ngadto
sa
mga
orihinal
nga
Kristiyano
nga
komunidad
nga
gipundar
ni
Jesucristo
ug
gipangsabwag
sa
mga
Dose
Apostoles
,
partikular
si
San
Pedro
.
Ang
Mahinog
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Sumala
sa
tradisyong
Kristyanhon
,
ang
Dominggo
mao
ang
Adlaw
sa
Ginuo
ug
ang
unang
adlaw
sa
semana
.
Kini
mao
usab
ang
estandard
sa
Pilipinas
,
Hiniusang
mga
Estado
,
ug
uban
pang
nasod
.
Sa
Uropa
,
sulod
na
sa
pipila
ka
dekada
,
ang
Dominggo
giilang
kataposang
adlaw
.
Kini
maoy
gisunod
sa
ISO
8601
.
Ang
Sapad
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
167
ka
tawo
sa
3
,
013
ka
bubong
.
 
–
Mga
Barangay
Ang
Claveria
usa
nga
ika
-
upat
nga
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Masbate
sa
Pilipinas
.
Kini
nahimutang
sa
pulo
sa
Burias
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
38
,
398
ka
tawo
sa
7
,
730
ka
bubong
.
Bonifacio
IVAdeodato
IBonifacio
VHonorio
ISeverinoJuan
IVTeodoro
IMartin
IEugenio
IVitalianoAdeodato
IIDonoAgatoLeo
IIBenedicto
IIJuan
VCononSergio
IJuan
VIJuan
VIISisinnioConstantinoGregorio
IIGregorio
IIIZacariasEsteban
IIPablo
IEsteban
IIIAdriano
ILeo
IIIEsteban
IVPascal
IEugenio
II
Ang
mga
pulingalan
mausab
ang
awitan
sa
persona
,
numero
,
ug
kaso
.
Late
Don
Felomino
Torres
,
Ex
-
Mayor
of
Camotes
,
rich
businessman
;
father
of
Proceso
R
.
Torres
who
married
to
Manuela
Bontes
who
resides
in
Cagayan
de
Oro
City
with
6
children
;
Feves
,
Matilde
,
Maximiano
,
Proceso
,
Robert
,
Ma
.
Flordeliza
.
Ang
mga
chartered
city
may
kaugalingong
tsarter
ug
independente
sa
lalawigan
diin
sila
kanhi
(
dihang
lungsod
pa
)
nahisakop
.
Sila
may
kaugalingong
representante
o
mga
representante
sa
Kongreso
(
usa
sa
matag
250
,
000
ka
mga
botante
)
.
Ang
mga
botante
sa
maong
dakbayan
dili
mobotar
og
usa
ka
gobernador
,
ang
hepeng
ehekutibo
sa
lalawigan
.
Ang
Dakbayan
sa
Sugbo
usa
ka
pananglitan
sa
dakbayan
nga
may
kaugalingong
tsarter
.
Nunot
sa
nagpadayon
nga
pagpanikaysikay
sa
Avlish
,
ang
mga
sakop
sa
maong
banda
nakakita
ug
nakaamgo
nga
ang
tablado
aduna
pay
dakong
luna
alang
sa
laing
personahe
nga
makaabag
sa
banda
sa
pagpahugot
pa
gayod
pag
-
ayo
sa
ilang
musicality
.
Aron
adunay
mookupar
sa
kahaw
-
ang
sa
stage
,
ang
managsoong
Silva
nagkauyon
sa
pagkuha
ni
Dennis
Bacaron
isip
ikaupat
nga
sakop
sa
banda
.
Niadtong
22
AD
,
wala
makadagan
si
Augustus
sa
eleksyon
alang
sa
pagkakonsul
.
Usab
,
daghan
ang
nangahadlok
nga
ang
"
manlalaban
sa
katawhan
"
buot
na
usab
nga
pakanaogon
sa
mga
aristokratikong
mga
lider
.
Nagrayot
ang
mga
tawo
,
ug
usa
ra
ang
ilang
gibutang
sa
pwesto
sa
konsul
,
aron
lamang
kang
Augustus
.
Sa
kataposan
,
misugot
ang
senado
nga
pasul
-
obon
si
Augustus
sa
insinya
sa
konsul
,
atubangan
sa
publiko
ug
sa
Senado
.
Epektibong
nahunong
ang
kagubot
;
ug
bisan
pa
man
nga
dili
gayod
konsul
si
Agusutus
,
ang
importante
alang
kanila
mao
nga
siya
naglihok
isip
usa
.
Ang
kalendaryong
Gregoryano
gihimo
tungod
kay
ang
mean
year
sa
kalendaryong
Hulyan
taas
ra
,
hinungdang
ang
ekwinoks
bernal
inanayng
moatras
sa
tuig
sa
kalendaryo
.
Panama
mao
ang
pinakahabagatan
nga
nasod
sa
Amerika
Sentral
.
Nahimutang
sa
usa
ka
isthmus
,
ang
Panama
usa
ka
nasod
nga
transkontinental
,
sa
utlanan
sa
Amihanang
Amerika
ug
sa
Habagatang
Amerika
.
Kini
giutlanan
sa
Costa
Rica
sa
norweste
,
Colombia
sa
sur
-
este
,
sa
Dagat
Caribbean
sa
norte
ug
sa
Pasipiko
sa
sur
.
Sa
rehiyon
,
ikaduha
kini
nga
industriyalisadong
nasod
,
human
sa
El
Salvador
.
Dakbayan
sa
Panama
ang
iyang
kapital
.
Bisan
sa
kabatan
-
on
pa
sa
DFI
,
nakapasiugda
na
kinig
daghang
tigi
sa
sinulatay
.
Nakapasundayag
na
sag
konsiyerto
,
nakapahigayog
mga
pasinati
sa
panulat
,
nakapaaprobar
og
resolusyon
sa
konseho
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
sa
pagbunyag
og
S
.
D
.
Tecson
Street
nga
gipahinungod
pagpasidungog
sa
banggiitang
Bisayistang
Sugboanon
,
si
anhing
Segundino
Devibar
Tecson
,
ang
gibantog
nga
S
.
D
.
Tecson
sa
radyo
kaniadto
.
Mayoriya
sa
mga
tawo
sa
Tawi
-
Tawi
sakop
sa
Sama
o
Badjao
nga
tribo
.
Daghan
sa
mga
tawo
ang
may
inadlawng
pakiglambigitay
sa
mga
taga
-
Sabah
,
tungod
kay
14
kilometro
lamang
kini
gikan
sa
Tawi
-
Tawi
.
Ang
mga
dayalekto
sa
Sama
,
Tausug
,
Badjao
,
Arabo
,
ug
Bahasa
Malaysia
ang
gigamit
nga
mga
pinulongan
.
Kini
naglaraw
sa
pagsulat
og
55
ka
libro
,
nga
nagtuki
sa
mga
kasaysayan
sa
kalungsoran
ug
mga
dakbayan
sa
tibuok
probinsiya
sa
Sugbo
.
Ubos
sa
pagdasig
ni
Gobernadora
Gwendolyn
Garcia
,
inabagan
sa
hunta
probinsiyal
,
labi
na
ni
Bokal
Agnes
Magpali
.
Usa
kini
ka
makasaysayanon
nga
gimbuhaton
,
kay
wala
pa
may
laing
susama
niini
sa
tibuok
nasod
.
Ang
Baao
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Camarines
Sur
sa
Bikol
na
rehiyon
sa
Luzon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2007
na
senso
,
ang
Baao
may
52
,
466
ka
tawo
.
Ang
Dakbayan
sa
Mati
nabahin
ngadto
sa
26
ka
barangay
.
Ang
Sigloy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
458
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
katolisismo
mao
ang
mayorya
nga
relihiyon
(
mga
80
%
sa
tanang
relihiyon
)
sa
mga
Pilipino
.
Ang
Tocqueville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
274
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Ang
Guimbal
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Gumbal
may
27
,
707
ka
tawo
sa
5
,
310
na
bubong
.
Bangladesh
(
kaniadto
:
East
Pakistan
)
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Asya
.
Gipalibotan
kini
sa
Indya
eksep
sa
gamay
nga
utlanan
sa
Myanmar
sa
layong
habagatang
-
sidlakan
ug
sa
Baiya
sa
Bengal
sa
habagatan
.
Apil
ang
estado
sa
Indya
nga
West
Bengal
,
ang
Bangladesh
kabahin
sa
etnolinggwistikong
rehiyon
sa
Bengal
.
Ang
ngalang
Bangladesh
nagpasabot
nga
"
Nasod
sa
Bengal
"
ug
gisulat
nga
বাংলাদেশ
(
paglitok
:
[
'
baŋlad
̪
eʃ
]
)
sa
pinulongang
Bengali
.
Ang
San
Jose
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Sa
ika
-
4
nga
milenyum
BK
ang
Indus
nga
pagsulat
mahimong
gilangkoban
sa
mga
karaang
pagsulat
ug
mahimong
naimpluwenstyahan
na
gikan
sa
mga
pagsulbong
sa
pagsulat
sa
Mesopotamya
.
mula
kay
walter
at
aero
Ang
Agosto
5
ang
ika
-
217
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
148
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
kasaysayan
ning
maong
mga
lalawigan
ubos
sa
Ancien
Régime
makita
sa
indibiduwal
nga
mga
artikulo
.
Ang
Zarraga
may
24
ka
barangay
.
Ang
Giporlos
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
mga
lalawigan
gipundok
ngadto
sa
17
ka
mga
rehiyon
base
sa
heyograpikal
,
kultural
,
ug
etnolohikal
nga
mga
karakteristik
.
Ang
napulog
upat
ning
maong
mga
rehiyon
gihatag
numero
sumala
sa
ilang
pagkasunod
-
sunod
gikan
sa
amihanang
bahin
sa
nasod
ngadto
sa
habagatan
.
Ang
tulo
nga
walay
numero
mao
ang
Rehiyon
sa
Nasodnong
Kapital
,
Administratibong
Rehiyon
sa
Kordilyera
,
ug
ang
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
Mindanao
.
Sa
Forbes
Magazine
,
pang
-
84
ang
Pilipinas
sa
talang
Best
Countries
for
Business
tuig
2009
.
[
1
]
Ang
La
Libertad
usa
ka
ika
-
4
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
census
,
ang
La
Libertad
may
35
,
122
ka
tawo
sa
7
,
024
na
bubong
.
Ang
talento
ni
Hitler
sa
pagdiskurso
maoy
dakong
"
asset
"
sa
partido
.
Ang
iyang
mga
unang
sumusunod
mao
sila
si
Rudolf
Hess
,
kanhi
pilotong
si
Hermann
Göring
,
ug
ang
sundalong
kapitan
nga
si
Ernst
Röhm
,
kinsa
nahimong
lider
sa
organisasyong
paramilitar
sa
partido
,
ang
SA
(
Sturmabteilung
,
o
"
Dibisyon
sa
Bagyo
"
)
.
Nakuhsa
usab
ni
Adolf
Hitler
ang
suporta
ni
Heneral
Erich
Ludendorff
,
usa
ka
inilang
beterano
sa
Gubat
Kalibotanon
I
.
Ang
Crusaders
Broadcasting
Systems
maoy
Pilipinhong
kompaniyang
pangradyo
.
In
thine
embrace
'
tis
rapture
to
lie
;
Ang
Dakbayan
sa
Silay
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
107
,
722
ka
tawo
sa
21
,
446
ka
bubong
.
Kini
may
dakong
port
sa
komersyo
ug
pangisda
ug
dire
nahimutang
ang
bag
-
ong
rehiyonal
nga
Aeropuerto
sa
Bacolod
.
(
CAP
)
Communauté
d
'
agglomération
du
Moyen
Pays
Provençal
,
gimugna
sa
2002
.
Kini
ang
404
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Charente
sa
Pransiya
.
Plantilya
:
Shariff
Kabunsuan
Ang
ubang
mga
teolohiyano
miapil
sa
usa
Kristohanon
nga
bisan
kinsang
modawat
sa
Kredo
sa
Nisino
.
Kaning
karaan
nga
kasulatan
gidawat
sa
mga
Katoliko
,
Ortodokso
,
Angglikano
,
Luterano
ug
tanang
mga
dagkong
Protestanhong
mga
Simbahan
.
Ang
pag
-
converge
sa
mga
gahom
nga
politikal
ug
ekonomikal
o
kultural
dili
unibersal
.
Ang
mga
tradisyonal
nga
kapital
puydeng
malabawan
sa
mga
karibal
nga
dakbayan
sama
sa
Nanjing
sa
Tsina
nga
nalupig
sa
Shanghai
ug
ang
La
Trinidad
sa
Benguet
nga
nalupig
sa
tapad
niining
Dakbayan
sa
Baguio
.
Ang
decline
sa
dinastiya
o
kultura
puyde
sab
rason
sa
pagkawala
sa
iyang
kapital
nga
dakbayan
,
sama
sa
nahitabo
sa
Babylon
.
Ang
Renasans
(
gikan
sa
Pranses
nga
Renaissance
o
"
pagpakatawo
pag
-
usab
"
)
kun
Pagkabalik
usa
ka
kultural
nga
kalihokan
nga
nahitabo
niadtong
ika
-
14
hangtod
sa
ika
-
17
nga
siglo
.
Kini
nagsugod
sa
Italya
niadtong
Ulahing
Tungang
Panahon
,
ug
mikatap
sa
tibuok
Uropa
.
Mga
Katoliko
ang
kadaghanan
sa
Pilipinas
(
83
porsento
)
;
Protestante
(
9
porsento
)
;
Islam
(
5
porsento
)
;
Budismo
ug
Hinduismo
(
3
porsento
)
.
Dunay
mga
560
Ortodokso
.
[
2
]
Ang
Esdras
(
Inebreyo
:
עזרא
,
Ezra
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Ketuvim
sa
Tanakh
.
Ang
Tsina
nahati
sa
duha
ka
kagamhanan
:
Samtang
ang
Metropolitan
nga
Pransiya
nahimutang
sa
Kasadpang
Uropa
,
ang
nasod
dunay
mga
teritoryo
sa
Amihanang
Amerika
,
sa
Caribbean
,
Habagatang
Amerika
,
sa
habagatang
Kadagatang
Indyan
,
sa
Kadagatang
Pasipiko
,
ug
sa
Antartika
.
Ang
metropolitan
mikabat
og
551
,
695
kilometros
kwadrados
(
213
,
010
sq
mi
)
mihimo
niini
nga
labing
dakong
nasod
sa
Unyon
sa
Uropa
,
dako
'
g
gamay
sa
Espanya
.
Lainlain
ang
mga
porma
sa
yuta
niini
(
landscape
)
,
gikan
sa
mga
patag
nga
baybayon
sa
norte
ug
weste
ngadto
sa
mga
kabukiran
sa
Alpes
sa
sur
-
este
,
ang
Massif
Sentral
sa
sur
-
sentral
ug
ang
Pireneos
sa
surweste
.
Sa
gihabogon
nga
4
,
807
metros
(
15
,
770
piyes
)
,
ang
kinatas
-
ang
punto
sa
Kasadpang
Uropa
,
Mont
Blanc
,
anaa
sa
Alpes
sa
border
sa
Italya
.
Ang
mga
sapa
sa
metropolitan
mao
ang
Loire
,
Garonne
,
Seine
ug
ang
Rhône
,
nga
pasidulong
sa
Mediteranyo
pinaagi
sa
Camargue
,
ang
labing
babaw
nga
punto
sa
Pransiya
(
2
m
/
6
.
5
piyes
ilawom
sa
lebel
sa
dagat
)
.
Ang
Corse
usa
ka
isla
sa
Mediteranyo
.
Ang
Catarman
may
55
ka
barangay
.
Ang
Willencourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
140
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Le
Wast
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
185
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
 
–
Mga
Distrito
sa
Kongreso
Ang
Elne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
262
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Mâcon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
275
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Tipo
-
tipo
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Basilan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
ang
Tipo
-
tipo
may
populasyon
nga
48
,
284
ka
tawo
sa
8
,
786
ka
bubong
.
Panahon
sa
rebolusyon
sa
mga
Pilipino
batok
sa
Espanya
(
1896
)
ang
mga
elit
sa
Sugbo
misuporta
sa
kontrol
sa
mga
Kastila
ug
gani
mipakaubos
sa
mga
paninguha
sa
mga
nasyonalista
nga
nagbase
sa
Manila
.
Ang
pagrebelde
miabot
sa
Sugbo
niadto
nang
1898
,
ug
bisan
kon
ang
mga
Sugboanong
nasyonalista
ubos
ni
Hen
.
Arcadio
Maxilom
miila
sa
pangagamhanan
ni
Hen
.
Emilio
Aguinaldo
,
wala
nila
giimplementar
ang
sugo
ni
Hen
.
Antonio
Luna
(
Sekretaryo
sa
Gubat
ni
Aguinaldo
)
sa
pagpundok
sa
mga
Kastilang
pari
sa
usa
ka
lugar
;
bisan
ang
kura
sa
Basilika
padayong
gawasnon
sa
pagwali
.
Didto
sa
Canlaon
ang
kinatas
-
ang
punto
sa
lalawigan
,
ang
Bulkan
Canlaon
,
nga
2
,
465
ka
metro
nga
labaw
sa
level
sa
dagat
sa
kinatas
-
ang
punto
.
Plantilya
:
Radyo
sa
Naga
Giharos
sa
lungsod
sa
Malitbog
ang
mga
unang
ganti
tungod
kay
sila
usab
ang
midaog
sa
float
competition
,
diin
adunay
ganti
nga
P50
,
000
.
00
ug
tropeyo
.
Napili
usab
ang
Dakbayan
sa
Valencia
nga
ikaduha
nga
labing
nindot
nga
float
,
ug
naangkon
nila
ang
ganting
P30
,
000
.
00
ug
tropeyo
.
Samtang
ang
ikatulong
ganti
nga
P20
,
000
.
00
ug
tropeyo
nakuha
usab
gihapon
sa
lungsod
sa
San
Fernando
.
Alang
sa
taga
Bukidnon
ug
sa
mga
dumuduong
nga
gikan
sa
laing
mga
lalawigan
ug
laing
nasod
,
maayad
ha
pag
-
amol
-
amol
inyo
alan
,
likuliku
kaw
ra
daw
magkitakita
ki
hangtod
sa
sunod
tuig
nga
Kaamulan
Festival
!
—
Ang
lalawigan
maoy
administratibong
yunit
sa
usa
ka
nasod
.
Ang
Bettoncourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
104
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vosges
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Sidlakang
Samar
may
usa
ka
dakbayan
ug
22
ka
mga
lungsod
.
Sa
mga
ika9
nga
gatos
ka
tuig
,
ang
mga
Griyego
migamit
sa
Pinisyanong
pagsulat
alang
sa
ilang
kaugalingong
pinulongan
.
Ang
ponetikanhong
istruktura
sa
Grinyegong
pinulongan
nakahimo
'
g
daghang
kalibog
kon
ang
mga
katingog
dili
ipakita
,
maong
ang
pagsulat
giusab
.
Wala
nila
kinahanglana
ang
mga
titik
sa
gutural
nga
mga
tingog
nga
gigunitan
sa
aleph
,
he
,
heth
kun
ayin
,
mao
nga
kining
mga
simboloha
gigamit
aron
sa
mga
katingog
.
Ang
mga
titik
nga
waw
ug
yod
gigamit
usab
.
Ang
Grinyegong
alpabeto
nahimo
nga
unang
"
tinuod
"
nga
alpabeto
.
Nasakop
kini
sa
Inglatera
mao
nga
daghang
sistema
sa
Malaysia
gisunod
gikan
sa
mga
pangbalaod
sa
Inglatera
.
Ang
alibata
kun
baybayin
(
naila
sa
Unicode
nga
Tagalog
nga
sulat
)
usa
ka
sistema
sa
pagsulat
sa
wala
pa
ang
mga
Katsila
sa
Pilipinas
nga
naggikan
sa
Java
ug
gitawag
nga
Karaang
Kawi
.
Kani
nga
sistema
sa
pagsulat
nga
nahisakop
sa
Brahminhong
pamilya
gikatuohang
gigamit
na
sa
panahon
sa
ika
-
14
nga
siglo
.
[
1
]
Mipadayon
ang
paggamit
niini
sa
panahon
sa
kolonyalisasyon
sa
Espanya
sa
Pilipinas
hangtod
sa
ika
-
19
nga
siglo
.
Ang
katawagan
nga
baybayin
gikan
sa
ugat
-
pulong
nga
baybay
,
Tinagalog
sa
panitik
.
Nagpasabot
kini
isip
silabiko
.
Ang
mga
duol
nga
susamang
sinulatan
mao
ang
mga
Hanunoo
,
Buhid
,
ang
Tagbanwa
.
Tulo
ka
semanang
selebrasyon
nga
nagpasundayag
sa
lumadnon
ug
bahandianong
mga
sapot
,
mga
hiyas
,
kultura
ug
tradisyon
,
ingon
man
nagbugkos
sa
tanan
diha
sa
panagtigom
ug
naghiusa
dili
lamang
sa
mga
Bukidnong
lumad
kondili
ingon
man
sa
tanang
mga
lumulupyo
sa
lalawigan
.
Ang
lungsod
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
lungsod
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Pormal
nga
gitukod
ni
Hector
Suano
sa
ika
-
25
sa
Marso
2002
,
usa
kini
sa
labing
aktibong
balayan
nga
naghisgot
sa
sensibilidad
nga
Bisaya
.
Ang
Tabuelan
may
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
En
(
Japanese
円
)
(
JPY
)
Ang
departamento
kabahin
karon
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Lot
,
Aveyron
,
Tarn
,
Haute
-
Garonne
,
Gers
,
ug
Lot
-
et
-
Garonne
.
Argao
May
mga
pinulongan
usab
nga
ginatabi
sa
mga
migrante
,
labi
na
sa
mga
dagkong
dakbayan
:
Ang
Lantawan
nabahin
ngadto
sa
35
ka
mga
barangay
.
Ang
Cantilan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
26
,
553
ka
tawo
sa
5
,
378
ka
bubong
.
Ang
awtoridad
nga
gihatag
ni
Jesus
kang
Pedro
sa
Ebanghelyo
ni
Mateo
16
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
ihatag
ngadto
sa
sunod
nga
papa
pinaagi
sa
apostolikong
suksesyon
.
Ang
Papa
ug
ang
obispo
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
espirituhanong
sumusunod
sa
orihinal
nga
napulog
-
duha
ka
apostol
subay
sa
wala
maputol
mga
linya
sa
konsekrasyon
.
Sa
ebanghelyo
ni
Mateo
,
si
Jesus
misaad
kang
Pedro
mahitungod
sa
simbahan
,
"
.
.
.
ang
ganghaan
sa
impirno
dili
makabuntog
niini
"
.
Sa
ebanghelyo
ni
Juan
,
miingon
si
Jesus
,
"
Daghan
pa
kog
isugid
ninyo
,
apan
dili
pa
mo
makasabot
karon
.
Apan
kon
moabot
siya
,
ang
Espirtu
sa
kamatuoran
,
iyang
mong
giyahan
ngadto
sa
kamatuoran
"
.
Sa
kahayag
niining
mga
pasalig
,
ang
Simbahang
Katoliko
mituo
nga
gigiyahan
kini
sa
Espirtu
Santo
ug
,
pinaagi
sa
divine
revelation
,
dili
makahimo
og
sayop
sa
pagtudlo
sa
doktrinang
hilisgotan
.
Matod
sa
simbahan
,
ang
dili
masayop
nga
gigikanan
sa
divine
revelation
mao
ang
:
Balaang
Kasulatan
,
Balaang
Tradisyon
,
ug
ang
Mahisteryo
.
Ang
dili
masayop
nga
pagpanudlo
sa
Papa
bahin
usab
sa
balaang
mahisteryo
,
nga
nag
-
apil
usab
sa
mga
gitudlo
sa
konsehong
ekumekanhon
ug
ang
"
sagad
ug
unibersal
nga
mahisteryo
"
.
Ang
Alabel
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sarangani
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
Sarangani
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
60
,
779
ka
tawo
sa
12
,
312
ka
bubong
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
de
Vannes
,
gimugna
sa
2001
.
Thy
banner
,
dear
to
all
our
hearts
Ang
General
Santos
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Ang
Rhône
(
Kinatsila
:
Ródano
)
maoy
usa
ka
departamento
sa
rehiyon
sa
Ródano
-
Alpes
o
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Bontoc
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Southern
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
27
,
592
ka
tawo
sa
5
,
363
na
bubong
.
Alang
sa
malignant
tumor
,
tan
-
awa
ang
kanser
.
Ang
Ablon
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
938
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
de
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
pisikal
nga
heyograpiya
nagpokus
sa
heyograpiya
isip
usa
ka
siyensiya
sa
kalibotan
(
Earth
science
)
.
Ang
katuyoan
niini
mao
ang
pagsabot
sa
pisikal
nga
layout
sa
kalibotan
,
ang
iyang
lakat
sa
panahon
(
weather
)
,
ug
ang
kalibotanong
pattern
sa
mga
tanom
ug
mananap
.
Daghang
bahin
sa
pisikal
nga
heyograpiya
ang
nagagamit
sa
heyolohiya
,
labaw
na
sa
pagtuon
sa
weathering
,
ug
paglihok
sa
sedimento
.
Ang
maong
kadaogan
nakahatag
kaniyag
popularidad
,
kuwarta
,
ug
pagsuporta
sa
bag
-
ong
Direktoryo
,
ilabi
na
sa
lider
niini
nga
si
Barras
.
Sulod
sa
pipila
ka
semana
nagkaila
sila
si
Josephine
de
Beauharnais
,
kinsa
iyang
gipakaslan
niadtong
Marso
9
,
1796
.
Ang
mga
nasod
sa
Estados
Unidos
,
Australya
,
Malaysia
og
Mehiko
mga
ehemplo
sa
mga
nasod
nga
migamit
sa
estado
isip
subnasyonal
nga
dibisyong
administratibo
.
Ang
Pilipinas
ug
Canada
mga
ehemplo
sa
paggamit
sa
probinsya
isip
subnasyonal
nga
dibisyon
sa
mga
teritoryo
sa
nasod
.
Plantilya
:
Philippines
-
geo
-
stub
Ang
Sibagat
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
28
,
685
ka
tawo
sa
5
,
289
ka
bubong
.
And
o
'
er
thy
hills
and
sea
,
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
9
ka
mga
barangay
.
Siya
nakahuman
sa
Kursong
abugasiya
niadtong
1985
.
Ang
Catarman
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
kapital
o
ulohan
sa
Amihanang
Samar
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Catarman
may
67
,
671
ka
tawo
sa
12
,
437
na
bubong
.
Ang
Lawis
sa
Zamboanga
,
gitima
-
an
nga
Rehiyion
IX
sa
Pilipinas
,
nagsakop
sa
tulo
ka
lalawigan
ug
upat
ka
dakbayan
.
Mao
na
sila
:
Zamboanga
del
Norte
,
Zamboanga
del
Sur
ug
Zamboanga
Sibugay
.
Ang
ulohan
niining
rehiyon
mao
ang
Dakbayan
sa
Zamboanga
,
nga
naa
nahimutang
ang
mga
katungdanan
sa
kagamhanan
nga
pangrehiyon
ug
uban
pang
dagkong
tukoranan
.
Ang
Oberlarg
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
146
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Sa
Pilipinas
,
may
pito
na
ka
Wikipedya
sa
lumadnon
tang
mga
pinulongan
.
Kini
ang
mosunod
(
segun
sa
pagkahimo
)
:
Tinagalog
,
Binisayang
Sinugboanon
,
Kapampangan
/
Pampango
,
Binisayang
Waraynon
,
Ilokano
,
Chabacano
,
ug
Binikol
.
Ang
Aveyron
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Aveyron
.
Silliman
University
Church
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Côte
du
Pays
Blanc
,
gimugna
sa
2003
.
Ang
pipila
sa
mga
komyun
sa
maong
pundok
atua
mahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
.
Kini
ang
185
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Lozère
sa
Pransiya
.
Si
Ferdinand
Victor
Eugène
Delacroix
(
Abril
26
,
1798
–
Agosto
13
,
1863
)
usa
sa
labing
importante
sa
mga
romantikong
pintor
sa
Pransiya
.
Ang
paggamit
niya
sa
mga
ekspresibo
nga
brushstrokes
ug
ang
iyang
pagtuon
sa
mga
epektong
optikal
sa
mga
kolor
miimpluwensya
sa
mg
aobra
sa
mga
Impresyonista
,
samtang
ang
iyang
pasyon
sa
mga
exotic
miimpluwensya
sa
Simbolista
nga
kalihokan
.
Usa
siya
ka
litograpo
,
miilustrar
siya
sa
mga
obra
ni
William
Shakespeare
,
sa
kang
Eskoses
nga
magsusulat
nga
si
Sir
Walter
Scott
,
ug
sa
Aleman
nga
magsusulat
nga
si
Johann
Wolfgang
von
Goethe
.
Ang
tugpahanan
giabli
tali
sa
sa
dekadang
1960
.
Ilang
gihimo
aron
ilisan
ang
Tugpahanan
sa
Lahug
nga
dili
na
mamahimo
padak
-
on
tungod
sa
suliran
sa
kaluwasan
ug
suliranng
pisikal
.
Dayon
,
ang
tugpahanan
gidak
-
an
sa
pipila
ka
tuig
nga
nahimo
na
siya
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
.
Sa
pagkakaron
,
ang
tugpahanan
mao
ang
ikaduhang
labing
kanunay
gamit
sa
nasod
,
sunod
sa
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Ninoy
Aquino
,
ug
gisilbi
isip
laing
unang
agianang
pangkalibutanon
.
 
 
 
 
 
Cebuano
Ang
Av
(
Inebreyo
:
א
ָ
ב
)
ang
ikanapulog
-
usang
bulang
sibil
at
ikalimang
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Ang
Caibiran
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
Metropolitanong
Areya
sa
Iloilo
-
Guimaras
(
Ininggles
:
Metro
Iloilo
-
Guimaras
;
Tinagalog
:
Kalakhang
Iloilo
-
Guimaras
;
Kinatsila
:
Gran
Iloílo
-
Guimarás
)
mao
ang
sentrong
urbano
sa
Iloilo
ug
sa
pulo
sa
Guimaras
.
Ang
tagbaláy
nga
giawitan
.
Pinulongan
Mga
Manunulti
Aklanon
394
,
545
(
1990
census
)
Ati
1
,
500
(
1980
SIL
)
Bantoanon
200
,
000
(
2002
SIL
)
Butuanon
34
,
547
(
1990
census
)
Caluyanon
30
,
000
(
1994
SIL
)
Capiznon
638
,
653
(
2000
)
Cebuano
20
,
043
,
502
in
the
Philippines
(
1995
census
)
Cuyonon
123
,
384
(
1990
census
)
Hiligaynon
7
,
000
,
000
in
the
Philippines
(
1995
)
Inonhan
85
,
829
(
2000
WCD
)
Kinaray
-
a
377
,
529
(
1994
SIL
)
Malaynon
8
,
500
(
1973
SIL
)
Masbatenyo
350
,
000
(
2002
SIL
)
Porohanon
23
,
000
Ratagnon
2
to
3
(
2000
Wurm
)
(
Nearly
extinct
)
Romblonanon
200
,
000
(
1987
SIL
)
Sorsogon
,
Masbate
85
,
000
(
1975
census
)
Sorsogon
,
Waray
185
,
000
(
1975
census
)
Surigaonon
344
,
974
(
1990
census
)
Tausug
900
,
000
in
the
Philippines
(
2000
SIL
)
(
Population
total
all
countries
:
1
,
022
,
000
)
Waray
-
Waray
2
,
437
,
688
(
1990
census
)
Total
33
,
463
,
654
Ang
Leon
may
85
ka
barangay
.
Samboan
Si
Sison
padayong
nagpuyo
sa
Netherlands
.
Ang
Bato
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
32
,
974
ka
tawo
sa
6
,
329
ka
bubong
.
Si
Papa
San
Lucio
I
mao
ang
ikakawhaa
'
g
duha
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Cornelio
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Esteban
I
.
Agig
pasiunang
lakang
ning
maong
tumong
,
gilusad
ang
Gawad
Komisyon
2006
kun
kompetisyon
sa
pagsulat
sa
mga
pinulongang
Sinugboanong
Binisaya
,
Iluko
,
Pangasinan
,
Hiligaynon
ug
sa
pinulongang
Filipino
.
Pinulongang
Arabigo
(
اللغة
العربية
al
-
luġatu
l
-
ʿarabiyyah
o
simpleng
عربي
ʿarabī
)
mao
ang
pinulongang
Semitiko
nga
gilitok
sa
mga
Arabo
sa
Peninsula
sa
Arabya
,
ug
sa
Amihanang
Aprika
.
Sa
pinulongang
Semitiko
,
ang
Arabigo
ang
adunay
pinakadaghang
tagagamit
.
Duol
ang
iyang
relasyon
sa
Inebreyo
ug
Inarameyo
.
Ang
Arabigo
giton
-
an
sa
kalibotang
Islam
,
apil
na
ang
mga
Moro
sa
Pilipinas
.
Sa
Nobiyembre
1943
,
si
Franklin
Roosevelt
ug
Winston
Churchill
nakigkita
kang
Chian
Kai
-
shek
didto
sa
Cairo
,
ug
dayon
uban
kang
Josef
Stalin
didto
sa
Tehran
.
Sa
unang
kumperensiya
,
ilang
giplano
ang
pag
-
uli
sa
mga
teritoryong
na
-
ilog
sa
mga
Hapon
inig
kahuman
sa
gubat
,
ug
ang
sa
ulahing
kumperensiya
,
nagkasabot
sila
sa
pag
-
atake
sa
Uropa
inig
ka
1944
,
ug
nga
ang
Unyong
Sobyet
modeklara
og
gubat
sa
Hapon
tulo
ka
buwan
human
mapildi
ang
Alemanya
.
Ang
kapistahan
ni
San
Ramon
pagasa
-
ulugon
kada
Enero
7
.
Ang
Orne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Orne
.
Ang
BISAYA
Magasin
nahimugso
gumikan
sa
pagpaningkamot
ni
Vicente
C
.
Padriga
kinsa
maoy
nangako
pagpangatubang
kang
Don
Ramon
Roces
,
ang
publikador
sa
mga
magasing
Liwayway
ug
Graphics
,
aron
mahimugso
ang
usa
ka
magasing
lunsay
Binisaya
.
Ug
kay
nakita
sa
tigulang
Roces
ang
dakong
potensiyal
sa
usa
ka
basahong
Binisaya
,
migula
ang
Bisaya
kaniadtong
Agosto
15
,
1930
nga
si
Padriga
lang
ang
nagbinugtong
paghikay
sa
unang
gula
.
Ang
Marne
kabahin
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
ug
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Ardennes
,
Meuse
,
Haute
-
Marne
,
Aube
,
Seine
-
et
-
Marne
,
ug
Aisne
.
Thailand
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Ang
La
Perche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
247
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
President
Roxas
nabahin
ngadto
sa
25
ka
barangay
.
Mapa
sa
Pilipinas
nagpakita
sa
kinaadman
bahin
sa
kayutaan
ug
pagbahin
nga
lugaynon
sa
Kabisay
-
an
,
Luzon
ug
Mindanao
.
Buot
ipasabot
sa
pulong
nga
"
Bisaya
"
ang
mga
tawong
Binisayan
-
on
ang
pinulongan
ug
ang
yutang
gipuy
-
an
nila
.
Ang
Iningles
nga
"
Visayas
"
gigamit
lang
sa
pag
-
ila
sa
yutang
lumad
sa
mga
Bisaya
.
Matod
sa
kinaadman
bahin
sa
kayutaan
ug
politika
,
and
dapit
sa
Pilipinas
nga
gitawag
og
Kabisay
-
an
mao
ang
mga
pulo
sa
Panay
,
Romblon
,
Guimaras
,
Negros
,
Sugbo
,
Bohol
,
Siquijor
,
Leyte
,
Biliran
ug
Samar
.
Ang
kasundalohan
sa
Pilipinas
mao
ang
sangang
nakabase
sa
grawnd
sa
Armadong
Pwersa
sa
Pilipinas
(
APP
)
.
Hukbong
Katihan
ng
Pilipinas
ang
opisyal
nga
ngalan
sa
Filipino
.
Sa
tuig
2008
,
si
General
Hermogenes
Esperon
Jr
.
ang
Chief
of
Staff
sa
AFP
.
Si
Lieutenant
General
Victor
Ibrado
mirepleys
kang
Lieutenant
General
Alexander
Yano
,
ang
kanhing
commanding
general
sa
kasundalohan
,
nga
mi
-
took
over
kang
Hermogenes
Esperon
niadtong
Mayp
12
,
2008
.
Si
Ibrado
mao
ang
kanhing
hepe
sa
Armed
Forces
Central
Command
(
Centcom
)
,
Kabisay
-
an
.
Ang
Besançon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
828
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Doubs
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Alcantara
usa
ka
5th
class
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
nga
senso
,
ang
Alcantara
may
11
,
532
ka
tawo
sa
2
,
247
ka
bubong
.
Ang
Saint
-
Bonnet
-
le
-
Château
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
687
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Villiers
-
le
-
Bel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
110
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
 
–
Mga
Barangay
Ang
Saint
-
Priest
-
la
-
Roche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
285
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Bula
may
33
ka
barangay
.
Ang
Tonga
mao
lang
ang
monarkiya
o
gingharian
sa
mga
islang
nasod
sa
Oseanya
.
Kini
sab
ang
ikaduhang
labing
"
tambok
"
nga
nasod
sa
kalibotan
-
90
%
sa
populasyon
bug
-
at
ang
timbang
o
obese
.
El
Salvador
maoy
usa
ka
nasod
sa
Amerika
Sentral
,
giutlanan
sa
Kadagatang
Pasipiko
ug
natung
-
an
sa
Guatemala
ug
Honduras
.
6
.
9
ka
milyon
ang
iyang
populasyon
sa
arya
nga
21
,
040
km
²
.
El
Salvador
maoy
labing
taas
sa
densidad
sa
populasyon
sa
Amerika
(
318
.
7
/
km
²
)
.
Ang
Maribojoc
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
786
ka
tawo
sa
2
,
630
ka
bubong
.
Bisan
tuod
nga
nakamugna
si
Hitler
og
mga
laraw
alang
sa
usa
ka
Breitspurbahn
(
usa
ka
broad
gauge
nga
network
sa
mga
riles
)
,
wala
kini
madayon
tungod
sa
Gubat
Kalibotanon
II
.
Kon
nadayon
pa
kini
,
ang
iyang
gauge
nahimo
untang
tres
-
metros
,
mas
lapad
pa
sa
karaang
Dakong
Riles
sa
Kasadpan
sa
Britanya
.
Ilang
gigamit
ang
maong
kahibalo
aron
makakuha
og
dakong
kadaogan
batok
sa
Marinang
Imperyal
sa
Hapon
.
Uban
sa
nagupok
nga
abilidad
sa
paglusad
og
laing
opensibang
ampibyos
,
mipokus
ang
mga
Hapon
sa
usa
ka
kampanya
agi
sa
yuta
didto
sa
Territoryo
sa
Papua
alang
sa
usa
ka
laing
operasyon
aton
makuha
ang
Port
Moresby
.
[
42
]
Alang
sa
mga
Amerikano
,
ilang
giplano
ang
laing
lakang
batok
sa
mga
hapon
didto
sa
habagatang
Mga
Isla
sa
Solomon
,
nga
duol
ra
sa
isla
sa
Guadalcanal
,
isip
pasiunang
mga
lakang
aron
makuha
ang
Rabaul
,
usa
ka
dakong
base
sa
mga
hapon
sa
Silangang
-
Habagatang
Asya
.
[
43
]
Ang
duha
ka
mga
plano
giugdan
sa
Hulyo
,
apan
sa
sayong
Septiyembre
,
ang
ga
sangka
sa
Guadalcanal
maoy
giprayoridad
sa
mga
Hapon
,
ug
ang
ilang
mga
tropa
sa
Bag
-
ong
Guinea
ilang
gimandoan
sa
pag
-
atras
gikan
sa
Port
Moresby
ngadto
sa
usa
ka
dapit
amihanan
sa
isla
.
[
44
]
Nahimong
dugoon
ang
mga
sangka
sa
Guadalcanal
,
ug
daghang
mga
eroplano
ug
mga
barko
ang
gipadala
sa
duha
ka
habig
alang
sa
usa
sangka
sa
atrisyon
.
Sa
pagsugod
sa
1943
,
napildi
na
ang
mga
hapon
,
ug
mibiya
ang
ilang
mga
sundalo
gikan
sa
isla
.
[
45
]
Gigamit
sa
samang
pag
-
utlan
isip
lungsod
,
ang
Iligan
nahimong
dakbayan
sa
Lanao
del
Norte
sa
ika
-
16
sa
Hunyo
,
1950
.
Nadeklarar
na
siya
isip
usa
ka
dakbayan
nga
unang
klase
sa
tuig
1969
ug
giusab
ug
pagmatang
isip
First
Class
City
"
A
"
sa
unang
adlaw
sa
Hulyo
,
1977
pinaagi
sa
Presidential
Decree
No
.
465
.
Sa
tuig
1983
,
giusab
na
sad
ang
pagmatang
isip
labing
urbanisadong
dakbayan
.
Si
Michael
U
.
Obenieta
,
mas
nailhan
isip
Myke
Obenieta
,
usa
ka
Sugboanong
maglilindog
sa
pinulongang
Iningles
ug
magbabalak
sa
Binisayang
Sinugboanon
.
Ang
Erquy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
568
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
Armed
Forces
Radio
maoy
estasyong
AM
sa
Armed
Forces
of
the
Philippines
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Maizilly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
273
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Pilar
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bataan
sa
Pilipinas
.
Human
sa
ekspedisyon
ni
Magallanes
,
nagkainteres
ang
mga
Katsila
sa
kapupud
-
an
ug
gipadala
si
Ruy
López
de
Villalobos
ug
si
Miguel
López
de
Legazpi
niadtong
1543
ug
1565
,
aron
kini
sakopon
.
Sa
sinugdan
,
misugot
ang
mga
Bisaya
sa
kolonisasyon
,
ug
kadaghanan
mibalhin
og
pagtuo
ngadto
sa
Kristiyanismo
,
diin
gidawat
si
Santo
Niño
isip
santo
patron
.
Sa
kombensiyon
sa
Enero
1993
,
napili
nga
pamuno
si
Uldarico
T
.
Suello
nga
nakaalagad
og
duha
ka
termino
(
1993
-
1994
)
.
Napulihan
si
Suello
ni
G
.
Lucrecio
C
.
Tecson
(
1995
-
2004
)
kinsa
mialagad
sa
DFI
hangtod
sa
kataposan
sa
iyang
kinabuhi
.
Ang
Opol
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Kawhaag
upat
(
24
)
ang
mga
lungsod
sa
Amihanang
Samar
.
MISTERYO
SA
KAHAYAG
(
Huwebes
)
Ang
pagkat
-
on
sa
usa
ka
pinulongan
natural
sa
usa
ka
bata
.
Hapit
tanang
pinulongan
sa
tawo
naggamit
og
mga
patern
sa
tunog
ug
lihok
nga
naghatag
abilidad
sa
tawo
pakighinabi
sa
uban
.
Ang
orihinal
nga
plano
alang
sa
tigi
sa
sinulatay
mao
nga
kini
himoong
tinuig
.
Apan
gumikan
sa
kalisod
usahay
sa
pagpangalap
og
ikapremyo
sa
tigi
may
mga
tuig
nga
wala
kini
ikapahigayon
.
Ang
Cagdianao
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
Pransiya
gitaliwad
-
an
sa
Belhika
,
Luxembourg
,
Alemanya
,
Suisa
,
Italya
,
Monaco
,
Andorra
,
ug
Espanya
.
Sa
pipila
sa
iyang
mga
departamento
gawas
sa
nasod
,
ang
Pransiya
may
gisaw
-
ang
utlanan
sa
mga
nasod
sa
Brasil
,
Surinam
,
ug
Netherlands
Antilles
.
Ang
Pransiya
ug
ang
Hiniusang
Gingharian
(
UK
)
gitapot
sa
usa
ka
tunnel
nga
miagi
ilawom
sa
Kanal
La
Mancha
(
o
Kanal
Ingles
)
.
Ang
Ivisan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Gawas
sa
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
Ang
Prades
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
122
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
San
Jose
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
lalawigan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
532
ka
tawo
sa
4
,
917
ka
bubong
.
Mga
Lungsod
Pinlandya
(
Pinines
:
Suomi
;
Sinweko
ug
Iningles
:
Finland
;
Kinatsila
:
Finlandia
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Scandinavia
,
sa
Amihanang
Uropa
.
Helsinki
ang
iyang
kapital
.
College
of
Business
Administration
Ang
Dinagat
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
Clermont
-
Ferrand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
181
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Puy
-
de
-
Dôme
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Inggat
'
tanem
sumalakankam
Sibonga
Ang
Saint
-
Romain
-
le
-
Noble
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
388
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Rin
(
o
sa
Iningles
Rhine
(
paglitok
:
rayn
)
,
Inaleman
:
Rhein
,
Prinanses
:
Rhin
)
)
mao
ang
usa
sa
mga
labing
taas
ug
ang
labing
importante
nga
suba
sa
Uropa
.
Kini
may
hitas
-
on
nga
1
,
230
kilometros
(
820
mi
)
,
ug
bul
-
og
nga
2
,
000
m3
/
s
.
Gikan
sa
iyang
ulohan
sa
Suisa
,
ang
Rin
milatas
sa
Pransiya
,
Alemanya
,
hangtod
sa
Netherlands
diin
mosugat
kini
sa
Dagat
Amihanan
.
Ang
Dakbayan
sa
Quezon
sa
Metro
Manila
ang
labing
daghag
tawo
sa
mga
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Kini
may
residente
nga
molapas
sa
duha
ka
milyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
ang
labing
dako
kon
langyab
ang
hisgotan
;
kini
may
labaw
sa
2
,
500
ka
kilometro
kuwadrado
.
Ang
mga
mananaog
mabasa
sa
sumpay
nga
artikulo
:
Ang
Filipino
mao
ang
nasodnon
ug
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pilipinas
pinauyon
sa
Konstitusyon
sa
1987
.
Kini
ang
opisyal
ug
pormal
nga
tawag
sa
Tinagalog
.
[
1
]
Gitudlo
kini
sa
mga
eskwelahan
sa
nasod
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
24
ka
mga
barangay
.
Ang
Messey
-
sur
-
Grosne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
574
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Aurora
nabahin
ngadto
sa
44
ka
barangay
.
Aduna
puy
mga
real
-
estate
developers
sama
sa
Ayala
Land
nga
naghimo
sa
Avida
Communities
sa
Barangay
Pacol
,
Fil
-
Estate
,
DMCI
,
ug
Vista
Lands
Communities
Philippines
ug
mga
homegrown
nga
developers
.
Ang
La
Chapelle
-
en
-
Lafaye
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
101
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Hilig
niya
ang
pagbirisbiris
(
draft
)
og
mga
sugilanon
,
balak
ug
nobela
sukad
sa
kabatan
-
on
ug
sa
kadugayan
nahagit
na
gayod
pagtampo
og
sinulat
sa
Bisaya
Magasin
.
Sa
karon
,
aduna
usab
nga
plano
para
sa
ekspansyon
sa
SRTS
sa
Metro
Cebu
,
isip
LRT
-
MRT
,
BRT
,
kun
pareho
,
[
1
]
[
2
]
[
3
]
[
4
]
[
5
]
kay
segun
sa
Departamento
sa
Transportasyon
ug
Komunikasyon
(
DTK
)
,
ang
Metro
Cebu
mamahimo
nang
"
highly
congested
"
sa
2012
.
[
1
]
Ang
Laguindingan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
18
,
451
ka
tawo
sa
3
,
968
ka
bu
.
Ang
unang
patron
sa
Sugbo
mao
ang
Santo
Niño
sa
Sugbo
nga
makita
sa
labing
karaang
simbahan
sa
nasod
,
ang
Basilica
Minore
del
Santo
Niño
.
Tungod
sa
kanonikal
nga
kalagdaan
sa
paggamit
og
santos
nga
patron
imbes
nga
si
Kristo
mismo
,
ang
patron
sa
Sugbo
mao
na
ang
Birhen
sa
Guadalupe
.
Ang
Alubijid
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
397
ka
tawo
sa
4
,
991
ka
bu
.
Ang
Coca
-
Cola
maoy
usa
ka
klase
sa
karbonadang
sopdringk
nga
gibaligya
sa
mga
tindahan
,
restoran
,
ug
vending
machines
.
Gihimo
kini
sa
The
Coca
-
Cola
Company
sa
Atlanta
,
Georgia
,
ug
simpleng
nailhan
isip
Coke
.
Napatikan
usab
si
Cabrera
og
mga
Iningles
nga
balak
sa
Song
Cavalcade
&
Top
Melodies
(
libro
sa
mga
kanta
sa
Liwayway
Publishing
Inc
.
kaniadto
,
1981
-
1984
)
;
pipila
ka
mga
maikling
kuwento
sa
Liwayway
Magazine
(
1981
-
1984
)
;
pipila
ka
mga
sinulat
sa
Salaysayon
Magasin
(
1977
-
1981
)
ug
sa
CM
Newswatch
.
Miabot
na
sa
300
,
000
,
000
ang
populasyon
sa
Estados
Unidos
niadtong
Oktubre
17
,
2006
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
79
%
sa
katawhan
namuyo
sa
urban
nga
lugar
.
Lainlain
ang
mga
nakapuyo
dinhi
,
31
ang
ihap
sa
grupong
etniko
nga
adunay
1
-
ka
-
milyon
nga
miyembro
.
Ang
tulo
nga
labing
daghang
grupong
etniko
mao
ang
Amerikanong
-
Aleman
,
Amerikanong
-
Irlandes
,
ug
Amerikanong
-
Ingles
.
Ang
mga
Puti
nga
rasa
maoy
kinadaghanan
.
Sa
karon
,
ang
mga
Negro
o
Amerikanong
-
Aprikano
nga
naggikan
kaniadto
sa
mga
katabang
sa
uma
,
maoy
kinadak
-
ang
minoriyang
etniko
.
Pero
mitaas
na
ang
ihap
sa
mga
Hispaniko
o
Latino
nga
gikan
sa
Latin
Amerika
ilabi
na
sa
mga
estado
sa
habagatang
-
kasadpan
(
sama
sa
California
,
Texas
,
New
Mexico
,
ug
Florida
)
.
Adunay
mga
2
,
807
,
731
ka
Pilipino
sa
Amerika
,
labing
daghang
Pilipino
gawas
sa
Pilipinas
.
Ang
Hulyo
23
ang
ika
-
204
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
161
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Juan
XIIIBenedicto
VIBenedicto
VIIJuan
XIVJuan
XVGregorio
VSylvestro
IIJuan
XVIIJuan
XVIIISergio
IVBenedicto
VIIIJuan
XIXBenedicto
IXSylvestro
IIIBenedicto
IXGregorio
VIClemente
IIBenedicto
IXDamaso
IILeo
IXVictor
IIEsteban
IXNicolas
IIAlejandro
IIGregorio
VIIVictor
IIIUrbano
IIPascal
IIGelasio
IICalixto
IIHonorio
IIInosente
IICelestino
II
Kon
magpasabot
nga
ang
mga
isla
isip
mga
buok
-
buok
sa
yuta
nga
kompletong
gilibotan
og
tubig
,
mga
gagmayng
porma
sa
tubig
pananglitan
suba
ug
mga
kanal
wala
nay
labot
.
Pananglitan
,
sa
Pransya
ang
Canal
du
Midi
nagsumpay
sa
suba
sa
Garonne
ngadto
sa
dagat
Mediteryano
,
nga
mikompleto
og
padayong
pag
-
agas
sa
tubig
gikan
sa
Kadagatan
sa
Atlantiko
ngadto
sa
Dagat
Mediteryano
.
Mao
nga
ang
hugpong
sa
yuta
nga
naglakip
sa
Peninsulang
Iberyano
ug
ang
mga
parte
sa
Pransya
habagatan
sa
Suba
sa
Garonne
ug
Canal
du
Midi
kompletong
gilibotan
sa
tubig
.
Ang
Josué
(
Inebreyo
:
יהושע
‎
,
Yehoshua
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
nag
-
unang
misyon
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
mao
ang
pagsangyaw
sa
Ebanghelyo
si
Kristo
Jesus
ug
ang
pag
-
administer
sa
mga
Sakramento
.
Aron
sa
pagtabang
sa
misyon
,
ang
simbahan
nagpadagan
sa
mga
programang
sosyal
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ministries
sa
tibuok
kalibotan
.
Kini
nag
-
apil
sa
mga
eskuylahan
,
mga
unibersidad
,
ospital
,
ug
uban
pa
.
Ang
Uyugan
usa
ka
ika
-
unom
(
6
)
ka
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Batanes
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
268
ka
tawo
sa
277
ka
bubong
.
Ang
Akbar
nabahin
ngadto
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
.
Sumala
sa
sinulting
tradisyon
sa
Sulu
,
si
Lapulapu
usa
ka
Muslim
nga
datu
,
[
2
]
ug
nailhan
sa
ngalang
"
Kaliph
Pulaka
"
.
[
3
]
Ang
iyang
kapistahan
pagasaulugon
kada
Enero
2
,
dungan
sa
kapistahan
sa
iyang
higalang
si
San
Basil
ang
Bantugan
.
Ang
Nation
Broadcasting
Corporation
maoy
Pilipinhong
komapniyang
pangmedyos
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Ang
presyon
mao
ang
puwersa
nga
gimugna
sa
kasingkasing
nga
nagbomba
sa
dugo
aron
modagayday
kini
sa
atong
mga
ugat
.
Ang
makanunayong
pagdagayday
sa
dugo
maoy
naghatag
og
oksihena
ug
sustansiya
sa
lawas
.
Niadtong
Agosto
10
,
1519
,
lima
ka
barko
ang
gihatag
kang
Magallanes
-
ang
Trinidad
,
San
Antonio
,
Concepción
,
Victoria
,
ug
Santiago
.
Mibiya
sila
sa
Sevilla
ug
milayag
agi
sa
Suba
sa
Guadalquivir
ngadto
sa
Sanlucar
de
Barrameda
.
en
tus
montes
y
en
tu
mar
Ang
pulong
capital
gikan
sa
Linatin
nga
caput
nga
ang
gipasabot
"
ulo
"
ug
ang
kaparehong
termino
nga
kapitolyo
mireper
sa
nangunang
bilding
sa
panggobyerno
.
Isip
kalihokang
kultural
,
gibuhi
sa
Renasans
ang
pagtuon
base
sa
mga
tinubdang
Klasikal
,
ang
pagdebelop
sa
linyar
nga
perspektibo
sa
pagpintal
,
ug
sa
reporma
sa
edukasyon
.
Kining
kabaghoang
intelektwal
maoy
hinungdan
nganong
ang
Renasans
giisip
nga
"
tulay
"
gikan
sa
Tungang
Panahon
ngadto
sa
sa
Modernong
Pahanon
.
Si
Augustus
ang
unang
emperador
sa
Roma
.
Ang
Katipunan
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Ang
mga
kaalamdag
giklasipikar
sa
duha
ka
mayor
nga
pundok
:
ang
kaalamdag
natural
,
ang
pagtuon
sa
mga
natural
o
pisikal
nga
penomena
(
apil
ang
biyolohikal
nga
kinabuhi
)
,
ug
ang
kaalamdag
katilingbanon
(
o
kaalamdag
sosyal
)
,
ang
pagtuon
sa
mga
kinaiya
sa
tawo
ug
katilingban
o
sosyedad
.
Ang
prinsipal
nga
larawan
niining
duha
mao
nga
pareho
silang
empirikal
nga
kaalamdag
-
-
-
nga
ang
pagkahibalo
kinahanglan
nakabase
sa
penomena
nga
puwede
maobserbahan
ug
adunay
kapasidad
nga
matesting
ang
iyang
baliditi
sa
ubang
mga
risertser
sa
parehong
mga
kondisyon
.
Ang
unang
ngalan
sa
departamento
mao
ang
Mont
d
'
Or
(
"
bulawanong
bungtod
"
)
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
29
ka
mga
barangay
.
Ang
Reyvroz
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
367
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Tuod
man
,
niadtong
Septiyembre
1
,
1939
,
misulong
ang
mga
tropang
pangyuta
ug
ang
Luftwaffe
(
pwersa
sa
kahanginan
)
sa
Alemanya
ngadto
sa
Poland
.
Maisogong
gikontra
sa
mga
Polako
ang
mga
Nazi
,
apan
wala
sila
makabatok
sa
kusgang
kasundaluhan
ni
Hitler
.
Gibomba
sa
Luftwaffe
ang
mga
dakbayang
polako
sama
sa
Warsaw
ug
Lordz
.
Human
maka
-
amgo
nga
dili
mahunong
si
Hitler
gamit
ang
dimpolmasya
,
mideklara
og
gubat
ang
Britanya
ug
Pransya
niadtong
Septiyembre
3
.
Ang
Republika
sa
Litwanya
(
Linitwano
:
Lietuvos
Respublika
;
Ininggles
:
Republic
of
Lithuania
)
maoy
nasod
sa
Uropa
.
Vilnius
mao
ang
ulohang
dakbayan
niini
.
Ang
Canal
du
Midi
giila
isip
kabilin
sa
kaliwatan
sa
UNESCO
.
Kini
ang
816
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Aisne
sa
Pransiya
.
Nahimo
ang
EU
ubos
sa
tradisyon
nga
panggobyerno
nga
adunay
pagsinabtanay
sa
mga
tawong
ginsakpan
pinaagi
sa
modelo
nga
demokrasya
nga
representatibo
.
Kining
modelo
sa
gobyernong
presidensiyal
-
konggresyonal
nakopya
sab
sa
daghan
pang
mga
nasod
,
ilabi
na
sa
mga
naa
sa
Tunga
-
tungang
Amerika
ug
Habagatang
Amerika
apil
na
ang
nasod
sa
Pilipinas
.
Kini
ang
36
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
Pransiya
.
Sugod
sa
1982
nagkagamay
ang
populasyon
sa
departamento
tungod
sa
makanunayong
pagbalhin
ngadto
sa
mga
dakbayan
.
Ang
dakbayan
karon
usa
sa
may
pinakagamay
nga
tawo
sa
tibuok
nasod
.
Tan
-
awa
sa
ubos
ang
kahulogan
sa
mga
minubo
.
Ang
Martinique
usa
ka
pulo
sa
sidlakang
bahin
sa
Dagat
Caribbean
.
Kini
may
total
nga
langyab
nga
1
,
128
km
²
.
Ang
Uruguay
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
departamento
:
Ang
Enrique
B
.
Magalona
nabahin
ngadto
sa
23
ka
barangay
.
Ang
Guerlesquin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
627
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Finistère
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
Trece
Mártires
maoy
dakbayan
sa
lalawigang
Pilipino
sa
Kabite
.
Atong
mabantayan
nga
ang
rehime
ni
Hitler
naghatag
og
dakong
importansya
sa
kaagi
sa
banay
,
kasagaran
gani
nahabutang
sa
kuyaw
nga
sitwasyon
tungod
niini
.
Apan
ang
iyang
banay
mismo
adunay
libog
nga
kaagi
,
ug
kini
pirming
naghatag
og
ka
-
uwaw
ug
kabalaka
kaniya
.
Ang
Quezon
usa
ka
ikaunang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
82
,
567
ka
tawo
sa
15
,
882
ka
bubong
.
Pagkahuman
sa
Ikaduhang
Gubat
sa
Kalibotan
,
hinay
-
hinay
nga
gihatag
sa
mga
Amerikano
didto
sa
mga
Pilipino
ang
pagdala
ug
ang
pagpangulo
sa
tulunghaan
.
Tungod
niini
,
sa
tuig
1952
,
ang
Silliman
ni
tahas
sa
pinaka
-
unang
Pilipino
nga
presidente
sa
unibersidad
.
Ang
Saône
-
et
-
Loire
mao
ang
ikapitong
labing
dako
nga
departamento
sa
Pransiya
ug
ang
labing
taas
og
densidad
sa
rehiyon
sa
Borgonya
.
Sa
kasadpan
sa
departamento
makita
ang
mga
bungtod
sa
Autunois
,
ang
rehiyon
palibot
sa
Autun
,
ug
ang
sa
Charollais
ug
sa
Mâconnais
.
Sa
tunga
niini
gitadlas
kini
amihanan
-
kasadpan
sa
Saône
;
ang
maong
sapa
usa
ka
tributaryo
sa
Rodano
nga
misumpay
niini
sa
Lyon
ug
busa
konektado
sa
Dagat
Mediteranyo
.
Ang
Loire
miagi
sa
pikas
direksiyon
,
ug
migawas
didto
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
Gisugat
ni
Raha
Humabon
sa
Sugbo
ang
mga
tawo
ni
Magallanes
,
kinsa
nahimo
niyang
higala
.
Si
Humabon
ug
ang
iyang
Harang
Juana
nagpabunyag
ngadto
sa
Kristyanismo
.
Sumala
sa
mga
gisulat
ni
Pigafetta
,
gihatag
isip
gasa
ang
imahen
sa
Señor
Santo
Niño
niadtong
bunyag
sa
Reyna
.
Nganhi
nagsugod
ang
inila
na
kaayo
nga
Sugboanong
tradisyon
,
ang
Sinulog
,
nga
nagasimba
sa
batang
Jesus
.
Ang
Burauen
nabahin
ngadto
sa
77
ka
barangay
.
Si
Papa
Juan
XI
mao
ang
ika
-
125
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Esteban
VII
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Leo
VII
.
Ang
Katesismo
sa
Simbahang
Katoliko
kun
KSK
mao
ang
opisyal
nga
teksto
sa
mga
tudlo
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
17
ka
mga
barangay
.
Kalis
sa
Kadungganan
,
MinalabacNagaOcampo
Ang
Saint
-
Haon
-
le
-
Châtel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
535
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
pulong
Renansans
gigamit
usab
aron
paghulagway
sa
ubang
mga
makasaysayanong
kalihokang
kultural
,
sama
sa
Karolingyanong
Renasans
ug
sa
Renasans
sa
ika
-
12
nga
siglo
.
Ang
Saint
-
Jean
-
d
'
Angély
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
060
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Nagsugod
og
usa
ka
kampanya
sila
Marco
Antonio
ug
Octavian
batok
kang
Brutus
ug
Cassius
,
kinsa
mipuga
ngadto
sa
silangan
.
Didto
sa
Philippi
,
Macedonia
,
nagmada
-
ogon
ang
kasundaluhan
ni
Caesar
,
ug
nagpakamatay
silang
Brutus
ug
Cassius
.
Samtang
mibalik
si
Octavian
sa
Roma
,
mi
-
adto
si
marco
Antonio
sa
Ehipto
,
diin
siya
nakig
-
alyansa
kang
Cleopatra
,
ang
kanhi
hinigugma
ni
Caesar
.
Sa
ulahing
bahin
sa
tuig
2002
,
si
Wales
miingon
nga
ang
Wikipedia
dili
magpakita
og
mga
anunsyong
komersyal
(
advertisements
)
,
ug
gibalhin
ang
websayt
sa
wikipedia
.
org
.
[
20
]
Ubay
-
ubay
nga
mga
proyekto
ang
milahi
gikan
sa
Wikipedia
.
Ang
Wikinfo
wala
nanginahanglag
neyutral
nga
paglantaw
ug
gitugtan
usab
ang
orihinal
nga
panukiduki
.
Ang
mga
bag
-
ohayng
proyekto
nga
maingong
naimpluwensyahan
sa
Wikipedia
 
—
sama
sa
Citizendium
,
Scholarpedia
,
Conservapedia
,
ug
ang
sa
Google
nga
Knol
 
—
gisugdan
tungod
sa
persepsyon
sa
mga
limitasyon
sa
Wikipedya
,
sama
sa
mga
palisiya
sa
peer
review
,
orihinal
nga
panukiduki
,
ug
komersyal
nga
anunsyo
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
49
ka
mga
barangay
.
Ang
maong
kasadyaan
nagsugod
sa
tuig
1992
,
human
nagmalamposon
ang
pagpahigayon
sa
Nabingkalan
Tattoo
Festival
ug
Dances
of
Flowers
isip
highlights
sa
kapistahan
sa
dakbayan
.
Si
Mariano
Y
.
Mañus
,
Jr
.
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Si
Papa
Teodoro
II
mao
ang
115
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Romano
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
IX
.
Ang
Truyes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
588
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Kini
ang
mga
nasod
nga
nahimutang
sa
kontinente
o
Indotsina
:
Ang
Bien
Unido
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
176
ka
tawo
sa
3
,
984
ka
bubong
.
Ang
Lentilly
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
819
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Rhône
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
ngalang
"
Sogod
"
,
sumala
sa
tradisyon
,
tungod
kay
kining
lungsora
ang
"
sinugdanan
"
sa
kalihokan
sa
misyon
sa
mga
Katsila
paamihanan
sa
lalawigan
.
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
de
Montbéliard
,
gimugna
2000
.
Ang
mga
Bisaya
usa
ka
hut
-
ong
sa
katawhan
nga
Awstronesyo
.
Ubay
-
ubay
ang
mga
pangdilang
put
-
ong
nga
hapit
tanan
sa
ilahang
pinulongan
kaliwat
sa
Binisaya
.
Ang
kinadak
-
an
niining
mga
put
-
onga
mao
kadtong
mga
nagasulti
og
Sinugboanon
,
Hiniligaynon
ug
Winaray
,
kining
mga
pinulongana
,
nga
usahay
masaypan
pagtawag
og
diyalekto
,
sakop
sa
put
-
ong
nga
gitawag
og
Austronesian
,
bisan
dili
kini
magkasinabtanay
sa
usag
usa
.
Labaw
sa
40
%
sa
mga
Pilipinhon
kadugo
sa
Bisaya
.
Ang
Les
Mureaux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
089
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Inesperanto
maoy
labing
gigamit
nga
pinulongang
awksilyar
sa
kalibotan
.
Giumpisahan
kini
nga
gamiton
sa
mga
urbi
et
orbi
ni
Papa
Juan
Pablo
II
.
Ang
mga
logogramo
usahay
gitawag
nga
ideyogramo
,
usa
ka
pulong
nga
nagpasabot
sa
mga
simbolo
nga
nagpasabot
sa
mga
libog
nga
ideya
,
apan
ang
mga
lingwista
molikay
ining
paggamit
,
kay
ang
Ininsik
nga
karakter
kanunayng
semantiko
–
ponetiko
nga
sinagol
,
mga
simbolo
nga
naglakip
sa
pasabot
ug
simbolo
sa
pagsulti
.
Ang
ubang
mga
dili
lingwista
naglahi
sa
leksigrapo
ug
ideyograpo
,
diin
ang
mga
simbolo
sa
leksigrapo
nagreprsentar
og
mga
pulong
,
ug
ang
mga
simbolo
sa
ideyograpo
nagrepresentar
og
pulong
kun
morpemo
.
Plantilya
:
United
States
Labelled
Map
Si
Ramzi
Yousef
kay
sulod
siya
sa
Flight
434
gikan
Maynilla
nga
iyang
gibutang
ang
bomba
sa
bakatang
lingkuranan
.
Iyang
gigamit
nga
peke
nga
ilhanan
nga
mahimo
siya
malampuson
sa
pag
-
agi
sa
seguridad
sa
Maynila
.
Si
Youself
iyang
gitakda
ang
oras
sa
pagbuto
sa
bomba
na
ang
eroplano
naglupad
na
sa
biyaheng
Sugbo
-
Tokyo
.
Nanaog
siya
sa
eroplano
samtang
naghunong
pa
sa
Sugbo
ang
eroplano
gikan
sa
Maynila
.
Si
José
Protasio
Rizal
Mercado
y
Alonso
Realonda
usa
ka
mediko
,
nasyonalista
,
ug
ang
labing
prominenteng
advocate
sa
mga
reporma
sa
Pilipinas
niadtong
panahong
Katsila
.
Siya
usa
sa
duha
ka
di
-
opisyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Ginaobserba
sa
Pilipinas
ang
adlaw
sa
iyang
pagkamartir
sa
nasod
isip
Adlaw
ni
Rizal
.
Ang
Nobiyembre
4
ang
ika
-
308
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
57
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
San
Francisco
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
nahimutang
sa
pulo
sa
Panaon
.
Sumala
sa
2000
nga
sensus
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
869
ka
tawo
sa
2
,
337
ka
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Passi
usa
ka
ikalimang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
69
,
601
ka
tawo
sa
12
,
893
ka
bubong
.
Ang
orihinalniyang
ngalan
kay
Abram
(
Inebreyo
:
א
ַ
ב
ְ
ר
ָ
ם
‎
,
Avram
)
nagpasabot
kini
nga
"
pinalabing
amahan
"
kun
"
akong
amahan
pinalbi
"
(
itandi
sa
Abiram
)
.
Sa
mga
ulahing
bahinsa
iyang
kinabuhi
gitawag
siyang
Abraham
,
nga
nagpasabot
nga
"
amahan
sa
mga
daghang
nasod
"
sa
Genesis
17
:
5
,
bisan
kini
walay
pasabot
sa
Hinebreo
.
BuenavistaIloilo
Ang
Libungan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
40
,
589
ka
tawo
sa
7
,
910
ka
bubong
.
Ang
balita
mao
ang
komunikasyon
sa
impormasyon
sa
mga
ebento
karon
.
Ang
Villetaneuse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
177
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Si
Caesar
usa
ka
pulitiko
,
apan
nasayod
siyang
gikinahanglan
ang
mga
kadaugang
militar
aron
modako
ang
iyang
gahom
.
Niadtong
58
B
.
K
.
gisugdan
niya
ang
usa
ka
kampanya
para
masakop
ang
Gaul
(
karon
Pransiya
)
.
Didto
migawas
ang
iyang
talento
sa
pakiggubat
.
Sa
siyam
niya
ka
tuig
sa
Gaul
,
duha
ra
ka
sangka
siya
napildi
.
Nakuha
niya
ang
kayutaan
silangan
sa
Suba
Rhine
,
gi
-
abog
ang
mga
Aleman
sa
Gaul
,
ug
mitabok
sa
Rhine
aron
mapakita
ang
gahom
sa
Roma
.
Gisulong
usab
niya
sa
makaduha
ang
Britanya
,
niadtong
55
ug
54
B
.
K
.
Ang
Kawit
sa
Buntagon
usa
ka
antolohiya
sa
mananaog
ug
piniling
mga
balak
nga
gihikay
nila
ni
Edgar
S
.
Godin
ug
Richel
Dorotan
.
Ang
maong
mga
balak
pulos
nangapatik
sa
BISAYA
Magasin
.
Ang
mga
editor
sa
maong
antolohiya
sila
ra
usab
si
Godin
ug
Dorotan
,
inabagan
ni
Mariano
Y
.
Mañus
,
Jr
.
.
Kini
gipagawas
sa
tuig
2002
.
Ang
departamento
gilabang
sa
Sapa
sa
Garonne
sa
hapit
mo
-
200
ka
kilometro
(
125
ka
milya
)
.
Ang
labing
habagatan
sa
department
anaa
sa
Pireneo
ug
bungtoron
kaayo
.
Ang
kinatas
-
ang
dapit
mao
ang
Perdiguère
,
3
,
222
ka
metros
(
10
,
571
ka
piye
)
ibabaw
sa
dagat
.
Si
Edgar
A
.
Alosbanos
,
usa
ka
bantugang
magsusulat
sa
Binisaya
ug
Ininglis
,
maoy
nakadaog
sa
Ikaduhang
Ganti
sa
Bangga
sa
Modernong
Pagsulat
sa
Sugilanon
niadtong
1990
.
Gipasiugdahan
ang
maong
tigi
sa
SunStar
ug
Lalawigan
sa
Sugbo
ubus
ni
Gob
.
Lito
Osmena
.
Si
Edgar
Alosbanos
usa
usab
ka
inilang
eskolar
sa
Fulbright
-
Hays
International
;
natapos
niya
ang
kurso
nga
Ph
.
D
.
sa
English
,
major
sa
American
Literature
,
didto
sa
Arizona
State
University
sa
Estados
Unidos
(
1992
-
1996
)
,
nga
may
Grade
Point
Average
nga
3
.
84
/
4
.
00
.
Samtang
nagtungha
sa
Amerika
,
midaog
kini
ug
pito
(
7
)
ka
mga
nagkalainlaing
ganti
sa
pagsulat
,
pagpangulo
sa
mga
internasyonal
nga
tinun
-
an
sa
mga
kalihukan
sa
unibersidad
,
ug
pagkab
-
ot
sa
hataas
nga
marka
kun
grado
sa
iyang
pagtungha
.
Ang
Vérin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
512
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
lungsod
sa
Dagohoy
,
Bohol
gipanganlan
kaniya
.
Sa
pag
-
abot
na
sa
Hulyo
,
ang
mga
pwersang
Komonwelt
sa
Habagatang
-
Silangang
Asya
nakapakgang
na
sa
mga
pag
-
atake
didto
sa
Assam
,
diin
ilang
napa
-
atras
ang
mga
Hapon
balik
sa
Sapa
sa
Chindwin
,
[
82
]
samtang
nakuha
sa
mga
Tsino
ang
Myitkyina
.
Apan
didto
sa
Tsina
,
nagmadaogon
ang
mga
Hapon
,
uban
sa
ilang
pagkuha
sa
Changsha
sa
sayong
Hunyo
ug
sa
dakbayan
sa
Hengyang
sa
sayong
Agosto
.
[
83
]
Human
niadto
,
ilang
gisulong
ang
lalawigan
sa
Guanxi
,
diin
nakadaog
sila
sa
pipila
ka
mga
sangka
batok
sa
mga
Tsino
didto
sa
Guilin
ug
sa
Liuzhou
sa
ulahing
bahin
sa
Nobiyembre
.
[
84
]
MinalabacNagaOcampo
Ang
Y
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
85
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Friuli
-
Venezia
Giulia
maoy
usa
(
1
)
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
nasod
sa
Italya
.
Ang
ulohan
sa
rehiyon
maoy
ang
dakbayan
sa
Trieste
Ang
Sancti
Spíritus
usa
ka
dakbayan
ug
munisipyo
sa
Cuba
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
lalawigan
sa
Sancti
Spíritus
.
Gisugod
ang
dakbayan
ni
Diego
Velázquez
de
Cuéllar
sa
tuig
1514
.
Ang
Dakbayan
sa
Ormoc
pirmi
nakadaog
sa
pinakalimpyo
ug
pinakaberde
nga
dakbayan
nga
programa
sa
DILG
sugod
pa
niadtong
1995
hangtod
karon
.
Ang
Asian
Institute
of
Management
nga
pagtuon
The
Philippine
Cities
Competitiveness
Ranking
Project
2005
nagranggo
sa
dakbayan
nga
nahiuna
sa
infrastructure
ug
ikanapulo
sa
dynamism
of
local
economy
sa
mga
dakbayang
gagmay
sa
Pilipinas
.
Kini
ang
454
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Yonne
sa
Pransiya
.
Sogod
Nakapamantala
usab
siyag
mga
balak
nga
Iningles
.
Nahimong
national
awardee
sa
Focus
Philippines
sa
1975
;
nahimong
writing
fellow
sa
National
Summer
Writer
'
s
Workshop
sa
Unibersidad
sa
Silliman
sa
tuig
1972
ubos
sa
pagdumala
sa
magtiayong
mga
magsusulat
:
Dr
.
Edilberto
Tiempo
ug
Dr
.
Edith
Tiempo
ug
"
national
fellow
for
Regional
Literature
UP
Dilliman
-
Likhaan
.
Human
sa
kapin
sa
napulo
ka
tuig
nga
pagpanimpalad
sa
Manila
,
mipauli
si
Yoyoy
sa
Bohol
sa
tuig
1965
.
Ug
tungod
kay
walay
laing
mahimong
kahinguhaan
sa
lalawigan
kondili
magdrayber
o
magmekaniko
,
gipili
niya
ang
pagmaneho
og
trak
de
pasahero
sanglit
taudtaod
siya
nga
nagdrayb
og
dyip
sa
Manila
.
Apan
wala
damha
sa
Bol
-
anon
nga
ang
pagmaneho
niyag
bus
nga
lagyo
ang
biyahe
sa
kalungsoran
sa
lalawigan
sa
Bohol
,
magbukas
og
laing
kahigayonan
sa
iyang
kinabuhi
.
Sa
kalaay
sa
lagyong
biyahe
,
walay
nahimo
si
Yoyoy
kondili
ang
paglingaw
sa
iyang
kaugalingon
sa
pagkanta
sa
iyang
tinagik
nga
awit
diin
niadtong
higayona
nakompos
niya
ang
“
Magellan
”
nga
gilahugay
niya
sa
Iningles
ug
Binisaya
.
Usa
ka
kasaysayan
ang
tema
sa
maong
kanta
sa
pagkapukan
ni
Magellan
batok
kang
Lapulapu
.
Apan
ang
nakapalingaw
sa
maong
awit
mao
ang
iyang
tuno
nga
dali
kaayong
nakadapit
sa
mga
nakapaminaw
.
Ang
Libungan
nabahin
ngadto
sa
20
ka
barangay
.
Ang
Mayorga
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Miyerkoles
ang
ikatulo
o
ikaupat
nga
adlaw
sa
semana
(
depende
sa
konteksto
)
,
taliwala
sa
Martes
ug
Huwebes
.
Ang
Sinugboanong
pulong
naggikan
sa
Kinatsilang
"
miercoles
"
,
nga
gikan
sa
Linating
dies
Mercurii
kun
"
adlaw
ni
Merkyuri
"
,
ang
diyos
-
diyos
sa
komersiyo
.
Ang
Lumba
-
Bayabao
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
521
ka
tawo
sa
3
,
632
ka
bubong
.
mga
anak
ni
Eba
.
Sa
Nobiyembre
1943
,
si
Franklin
Roosevelt
ug
Winston
Churchill
nakigkita
kang
Chian
Kai
-
shek
didto
sa
Cairo
,
ug
dayon
uban
kang
Josef
Stalin
didto
sa
Tehran
.
Sa
unang
kumperensiya
,
ilang
giplano
ang
pag
-
uli
sa
mga
teritoryong
na
-
ilog
sa
mga
Hapon
inig
kahuman
sa
gubat
,
ug
ang
sa
ulahing
kumperensiya
,
nagkasabot
sila
sa
pag
-
atake
sa
Uropa
inig
ka
1944
,
ug
nga
ang
Unyong
Sobyet
modeklara
og
gubat
sa
Hapon
tulo
ka
buwan
human
mapildi
ang
Alemanya
.
Ang
usa
ka
sistema
sa
koordenadang
heograpiko
nagahatag
sa
lokasyon
bisan
asa
sa
Kalibotan
sa
duha
sa
tulo
ka
koordineyt
sa
espirikal
nga
sistema
sa
koordineyt
nga
naka
-
align
sa
tuyok
sa
planeta
.
Gikan
sa
karaang
mga
tawo
sa
Babylonia
,
nga
gipalapdan
sa
popular
nga
Griyegong
heyograpo
Ptolemy
,
ang
tibuok
lingin
gihatag
360
ka
mga
degri
(
360
°
)
.
Niadtong
Enero
1804
,
ang
sekretong
polisya
ni
Bonaparte
nakadiskobre
sa
usa
ka
laraw
sa
iyang
asasinasyon
,
nga
giingong
gisuportahan
sa
mga
Bourbon
.
Agig
bawos
,
gipadakop
ni
Napoleon
si
Duc
d
'
Enghien
,
usa
ka
pagsupak
sa
soberanya
sa
Baden
.
Gigamit
ni
Napoleon
ang
hitabo
aron
mahisakto
ang
iyang
pagbalik
sa
monarkiyang
Pranses
,
diin
siya
ang
Emperador
.
Ang
dakbayan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
dakbayan
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
dakbayan
samag
lebel
sa
lungsod
,
apan
kini
may
mas
dakong
bahin
sa
internal
nga
kita
sa
nasod
.
Giatubang
sa
Sugbo
sa
sidlakan
ang
mga
pulo
sa
Leyte
ug
Bohol
samtang
anaa
sa
kasadpan
niini
ang
pulo
sa
Negros
.
Ang
pulo
anaa
mahimutang
taliwala
sa
9
°
25
'
ug
11
°
15
'
N
habagatang
latityud
ug
taliwala
sa
123
°
13
'
ug
124
°
5
'
sidlakang
longhitud
.
Kini
ang
sentro
sa
arkipelago
sa
Pilipinas
.
Ang
Tomas
Oppus
nabahin
ngadto
sa
29
ka
barangay
.
Si
Franklin
D
.
Roosevelt
mao
ang
ika
-
32
nga
Presidente
sa
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Siya
misilbi
niadtong
1933
-
1945
.
Siya
nailhan
tungod
sa
iyang
pagdumala
sa
Amerika
sa
lisod
nga
panahon
sa
Dakong
Depresyon
,
ug
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
.
Ang
iyang
kinadak
-
ang
programa
mao
ang
New
Deal
,
diin
iyang
gireporma
ang
sistemang
pinansyal
sa
Amerika
aron
makasagubang
sa
ekonomikanhong
krisis
niadtong
mga
1930
.
Siya
usab
maoy
nag
-
inusarang
Amerikanong
Presidente
nga
misilbi
og
labaw
sa
duha
ka
termino
.
Siya
gipulihan
ni
Harry
S
.
Truman
.
Ang
Lungsod
sa
Santa
Fe
usa
sa
mga
barangay
nga
sakop
sa
Lungsod
sa
Bantayan
nga
kanhianay
nailhan
sa
ngalang
Ogtong
(
Kogtong
)
.
Sa
tuig
1872
nahimo
kining
usa
ka
lungsod
og
gipangalana
'
g
Santa
Fe
ubos
sa
kamanduan
sa
panggobyernong
Espanyol
.
Gitintal
sa
usa
ka
natagak
nga
anghel
ang
unang
mga
tawo
,
si
Adan
ug
si
Eva
,
ug
nahimo
ang
salang
panulundon
nga
midala
og
pag
-
antos
ug
kamatayon
sa
kalibotan
.
Kining
panghitaboa
gitawag
nga
Pagkatagak
sa
Tawo
,
nga
mibahin
sa
tawo
gikan
sa
ilahang
orihinal
nga
kahimtang
uban
ang
Ginoo
,
usa
ka
pagkabahin
nga
mahimong
mosunod
sa
kalag
ngadto
sa
kamatayon
.
Ang
katesismo
miingon
nga
"
ang
sulat
sa
pagkatagak
sa
Genesis
3
migamit
og
nga
pinulongang
piguratibo
,
apan
miangkon
og
.
.
.
buhat
nga
nahitabo
sa
pagsugod
sa
kasaysayan
sa
taw
"
nga
nagresulta
sa
"
pagkuha
sa
orihinal
nga
pagkabalaan
ug
katarongan
.
.
.
"
nga
mihimo
sa
matag
tawo
nga
"
mahimong
ignorante
,
pag
-
antos
,
ug
ang
kamatayon
:
ug
pagkahaduol
sa
sala
.
.
.
"
.
Ang
katawhan
mahimong
mahugasan
gikan
niining
salang
panulundon
ug
tanang
personal
nga
sala
pinaagi
sa
sakramento
sa
Bunyag
.
Ang
Walog
Aosta
(
sa
Initalyano
:
Valle
d
'
Aosta
(
ang
opisyal
nga
ngalan
)
o
Val
d
'
Aosta
(
ang
adlaw
-
adlawng
ngalan
)
,
sa
Frinanses
:
Vallée
-
d
'
Aoste
o
Val
-
d
'
Aoste
;
sa
Inarpitan
(
Franco
-
Provençal
)
:
Val
d
'
Outa
;
sa
Kinatsila
:
Valle
de
Aosta
;
sa
Iningles
:
Aosta
Valley
)
maoy
usa
(
1
)
sa
kawhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
Nasod
sa
Italya
.
Ang
dakbayan
sa
Aosta
maoy
ulohan
sa
rehiyon
.
Ang
Walog
sa
Aosta
usa
ka
rehiyong
autonomo
sa
Italya
.
Tapad
ang
Pransiya
sa
kasadpan
,
ang
Suiza
sa
amihanan
ug
ang
rehiyon
sa
Piemonte
sa
habagatan
ug
sidlakan
.
Denmark
o
Dinamarka
(
sa
Danes
:
Danmark
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Scandinavia
,
sa
Amihanang
Uropa
.
Kini
adunay
utlanan
sa
Alemanya
,
sa
habagatan
.
Copenhagen
ang
iyang
kapital
.
Matod
sa
Katolikong
doktrina
,
ang
sinugdan
sa
simbahan
masubay
,
agi
sa
suksesyong
apostoliko
,
ngadto
sa
kinaunhang
komunidad
nga
gitukod
ni
Jesus
pinaagi
sa
iyang
pagkonsekrar
kang
San
Pedro
,
kinsa
giisip
nga
unang
Papa
.
Ang
misunod
nga
kasaysayan
naglambigit
na
sa
simbahan
ug
sa
dagkong
panghitabo
sa
Kasaysayan
sa
Uropa
.
Ang
simbahan
nakaapekto
ug
nakausab
sa
kinabuhi
sa
daghang
mga
tawo
ug
pagtuo
sa
mga
Kristiyano
ug
mga
dili
Kristiyano
sulod
sa
hapit
duha
ka
libo
ka
tuig
.
Sa
pagkapukan
sa
Imperyong
Romano
,
ang
simbahan
maoy
mipuli
pagkupot
sa
sulo
sa
sibilisasyon
.
Ang
ika
-
11
nga
siglo
maoy
nakasaksi
sa
panagbuwag
sa
Simbahan
sa
Silangang
Ortodokso
ug
sa
mga
Romano
Katoliko
.
Ang
mga
lakang
sa
panaghiuli
maoy
nakatukod
sa
Silangang
Rito
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
,
ang
simbahan
miagi
ug
daghang
reporma
isip
tubag
sa
Protestanteng
Repormasyon
.
Tungod
kay
walay
sintoma
ang
alta
presyon
,
ang
labing
maayong
paagi
nga
makaseguro
nga
wala
niini
mao
ang
kanunayng
pagpasukod
sa
presyon
.
Kon
milabay
na
ang
usa
ka
tuig
nga
wala
magpakuha
sa
presyon
,
makaayo
kon
magpahiling
na
.
Bisan
kini
normal
,
kinahanglan
nga
regular
nga
magpahiling
sa
presyur
sa
dugo
.
Kon
taas
,
bisan
og
diyotay
lang
,
magpatan
-
aw
dayon
sa
doktor
.
Ang
dakbayan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
dakbayan
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
dakbayan
samag
lebel
sa
lungsod
,
apan
kini
may
mas
dakong
bahin
sa
internal
nga
kita
sa
nasod
.
Ang
Wikipedya
mitubo
ngadto
sa
20
,
000
ka
mga
artikulo
,
ug
18
nga
mga
edisyon
sa
lainlaing
pinulongan
,
sa
hinapos
sa
tuig
2001
.
Sa
hinapos
sa
2002
aduna
kiniy
26
ka
edisyon
,
46
sa
hinapos
sa
2003
,
ug
161
sa
hinapos
sa
2004
.
[
18
]
Ang
mga
serbidor
sa
Nupedia
permanenteng
gitangtang
sa
tuig
2003
,
ug
giinkorporar
ang
mga
teksto
niini
ngadto
sa
Wikipedya
.
Ang
Iningles
nga
Wikipedya
milapas
sa
2
milyones
ka
mga
artikulo
sa
Septiyembre
9
,
2007
,
nga
mipahimo
niini
isip
labing
dako
nga
ensiklopedya
sa
tanang
panahon
,
mieklipse
sa
bisag
sa
Yongle
Encyclopedia
(
1407
)
,
nga
maoy
nanag
-
iya
sa
rekord
sa
600
 
ka
tuig
.
[
19
]
Ang
Samal
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Mao
ray
among
nakita
,
Ang
La
Villedieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
53
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
uban
niyang
mga
istorya
,
balak
,
gumalaysay
,
feature
articles
ug
balita
napablis
sa
lain
-
laing
publikasyon
sama
sa
Graphic
,
Free
Press
,
Bisaya
,
Liwayway
,
Malindang
Herald
(
Ozamiz
)
,
Malindang
Tribune
(
Oroquieta
)
,
Panguil
Bay
Monitor
(
Ozamiz
)
,
Misamis
Observer
,
Misamis
Weekly
,
Salaysayon
ug
uban
pa
.
Ang
Le
Havre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
854
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Si
Carlos
Polístico
García
(
Nobiyembre
4
,
1896
–
Hunyo
14
,
1971
)
ang
ikawalo
nga
Presidente
sa
Pilipinas
.
Gipanganak
siya
sa
Talibon
,
Bohol
.
Siya
ang
Bise
Presidente
ni
Ramon
Magsaysay
,
ug
nahimo
siyang
presidente
sa
pagkamatay
ni
Magsaysay
sa
plane
crash
niadtong
1957
.
Si
García
midaog
sa
eleksyon
nga
presidensyal
sa
1957
,
ug
napildi
sa
reeleksyon
niadtong
1961
sa
iyang
Bise
Presidente
,
si
Diosdado
Macapagal
.
Ang
iyang
administrasyon
nailhan
sa
palisiyang
"
Unahon
ang
Pilipino
"
.
Ang
Boulogne
-
sur
-
Mer
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
678
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pas
-
de
-
Calais
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
Estézargues
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
276
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gard
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Manchots
kun
Manchois
.
Santa
CruzTagum
Ang
Sukot
(
Inebreyo
:
ס
ֻ
כ
ּ
ו
ֹ
ת
)
maoy
kasaulogan
sa
Hudayismo
.
Plantilya
:
Col
-
end
Ang
Chaulnes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1892
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Somme
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Tagaytay
maoy
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Kabite
sa
Pilipinas
.
Ang
Rochefort
-
sur
-
Brévon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
65
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Sévignacq
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
532
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Sugbo
nagpabiling
medyo
gawasnon
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
bisan
pa
man
panahon
sa
mga
Kastila
.
Ang
Sugbo
mao
ang
unang
kapital
nga
gipili
sa
mga
Kastila
alang
sa
Las
Islas
Felipinas
,
apan
tungod
sa
kanunayng
pagpanghasi
sa
mga
lumad
ug
sa
kakulang
sa
pagkaon
,
ang
mga
Kastila
mibalhin
ngadto
sa
Panay
ug
dayong
ngadto
sa
Manila
.
Ang
Agosto
30
ang
ika
-
242
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
123
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Usa
sa
iyang
hilig
ang
pagpanulat
tungod
sa
PressCon
nga
iyang
nasinati
niadtong
tinun
-
an
pa
lamang
siya
sa
elementarya
.
Sa
iyang
hayiskol
,
nabaid
ang
iyang
hilig
sa
kapanulatang
piksiyon
sa
Bisaya
.
Tungod
sa
programa
sa
Bisaya
magasin
nga
Young
Blood
Writer
,
mitubag
siya
sa
hagit
nga
makamantala
sa
iyang
balak
ug
sugilanon
sa
mga
panid
sa
Binisaya
.
Tungod
sa
kakulang
sa
impormasyon
bahin
sa
panulat
,
nagsunod
-
sunod
og
kalagpot
sa
basurahan
ang
iyang
mga
sinulat
.
Bisan
pa
man
,
wala
siya
moundang
sa
pagpanulat
;
tungod
usab
sa
tabang
sa
mga
editor
sa
magasin
.
Mamahimo
usab
nga
:
Ang
Nisan
(
Inebreyo
:
נ
ִ
יס
ָ
ן
)
ang
ikapitong
bulang
sibil
at
unang
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Sa
mainland
nga
Asya
,
milusad
og
duha
ka
dagkong
opensiba
ang
mga
Hapon
.
Ang
una
,
nga
gisugdan
niadtong
Marso
1944
,
usa
ka
opensiba
aron
makuha
ang
mga
posisyong
Briton
didto
sa
Assam
,
Indiya
,
[
62
]
nga
wala
magdugay
milapad
aron
usab
kuhaon
ang
mga
posisyon
sa
mga
Komonwelt
didto
sa
Imphal
ug
sa
Kohima
;
[
63
]
apan
niadtong
Mayo
,
ang
ubang
mga
pwersang
Hapon
maoy
gi
-
alirongan
didto
sa
Myitkyina
sa
mga
Pwersang
Tsino
,
kinsa
misulong
sa
Amihanang
Burma
sa
ulahing
bahin
sa
1943
.
[
64
]
Ang
ikaduhang
opensibang
Hapon
nahitabo
didto
sa
Tsina
,
nga
ang
tumong
mao
ang
pagpildi
sa
pangunang
mga
pwersa
sa
Tsina
,
ang
pagsecure
sa
mga
riles
alang
sa
mga
teritoryong
Hapon
,
ug
sa
pagkuha
sa
mga
tugpahanan
sa
mga
Alyado
.
[
65
]
Niadtong
Hunyo
,
nakuha
sa
mga
Hapon
ang
probinsiya
sa
Henan
,
ug
misugod
sa
lain
na
usab
nga
atake
batok
sa
Changsha
,
sa
probinsiya
sa
Hunan
.
[
66
]
Ang
Néronde
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
460
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Malungon
nabahin
ngadto
sa
31
ka
barangay
.
8
ang
mga
barangay
sa
Alcoy
.
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
dakbayan
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
dakbayan
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
Ang
Tulunan
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
41
,
756
ka
tawo
sa
8
,
182
ka
bubong
.
Sa
dihang
nahimong
"
hapsay
"
na
ang
mga
panghitabo
sa
Uropa
alang
sa
ilang
mga
plano
,
nagsugod
ug
pagpangandam
ang
Alemanya
,
Hapon
,
ug
ang
Unyong
Sobyet
.
Ang
mga
Sobyet
nagsugod
na
og
duda
sa
ilang
relasyon
uban
sa
Alemanya
,
samtang
ang
mga
Hapon
naglaraw
sa
paggamit
sa
kagubot
didto
sa
Uropa
aron
makuha
ang
mga
adunahang
kolonyang
Uropeyo
didto
sa
Asya
.
Ang
duha
ka
mga
gahom
(
Sobyet
ug
Hapon
)
mipirma
og
usa
ka
Kasabotan
sa
Neyutralidad
niadtong
Abril
,
1941
.
[
18
]
Apan
bali
ang
gihimo
sa
mga
Aleman
,
kinsa
nagsugod
na
og
andam
alang
sa
usa
ka
opensiba
batok
sa
mga
Ruso
.
Sila
nagpadala
'
g
mga
tropa
duol
sa
utlanan
sa
Unyong
Sobyet
,
ilabi
na
sa
Finland
ug
sa
Romanya
.
[
19
]
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
31
ka
mga
barangay
.
Ang
makitawhanong
heyograpiya
mao
ang
sanga
sa
heyograpiya
nga
nagpukos
sa
pagtuon
sa
mga
pattern
ug
mga
proseso
nga
naghulma
sa
interaskiyon
sa
tawo
sa
lain
-
laing
kalikopan
.
Kini
naglakip
sa
mga
aspetong
tawohanon
,
politikal
,
kultural
,
katilingbanon
,
ug
ekonomikanhon
.
Samtang
ang
medyor
nga
pokus
sa
makitawhanong
heyograpiya
dili
ang
pisikal
nga
landscape
sa
kalibotan
(
tan
-
awa
ang
pisikal
nga
heyograpiya
)
,
duol
sa
imposible
ang
paghisgot
sa
makitawhanong
heyograpiya
nga
dili
magreper
ngadto
sa
pisikal
nga
landscape
diin
ang
mga
kalihokan
sa
tawo
nahitabo
,
ug
ang
enbayronmental
nga
heyograpiya
inanayng
mitumaw
isip
sumpay
sa
duha
ka
sanga
sa
heyograpiya
.
Mihimog
pagpanudlo
unsaon
pagsulat
ang
balak
ngadto
sa
nagkalainlaing
magsusulat
sa
Mindanao
pinaagi
sa
linawas
ug
sa
kahanginan
ubos
sa
estasyon
DXRS
sa
Dakbayan
sa
Surigao
sa
mga
tuig
1984
-
85
.
May
tulumanon
pa
gayod
siya
sa
radyo
nga
giulohan
og
Mga
Balak
Ug
Awit
Sa
Bathalad
sa
DXJM
sa
Dakbayan
sa
Butuan
(
1991
-
92
)
.
Ang
Josefina
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
8
,
758
ka
tawo
sa
1
,
773
ka
bubong
.
Giisip
kini
nga
usa
ka
global
city
kay
usa
kini
sa
mga
sentro
sa
kalibotanong
pamatigayon
.
Ang
Singgapura
ika
-
upat
sa
mga
banggiitang
sentro
sa
panguwartahan
(
finance
)
sa
kalibotan
,
ug
ang
Dunggoanan
sa
Singgapura
maoy
ika
-
lima
sa
kinabisian
nga
mga
dunggoanang
pangkalibotan
.
Kini
usa
usab
ka
'
global
city
'
nga
ginaagian
sa
mga
transaksiyon
diha
sa
kalibotanong
panguwartahan
ug
pamatigayon
.
6
.
)
Ug
unya
,
miulan
(
1st
draft
)
.
Sa
meteorolohiya
,
bagyo
ang
tawag
sa
usa
ka
sistema
sa
unos
nga
adunay
siradong
serkulasyon
sa
palibot
sa
sentro
nga
babaw
ug
presyon
.
Mga
20
kabuok
bagyo
ang
moapekto
sa
Pilipinas
kada
tuig
.
Adunay
upat
nga
klasipikasyon
ang
bagyo
sa
Pilipinas
depende
sa
kapaspas
sa
hangin
niini
.
Ang
Abril
28
ang
ika
-
118
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
247
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Makita
sa
Sogod
ang
Alegre
Beach
Resort
ug
ang
New
Club
Pacific
.
Alang
sa
mga
limitado
ang
badyet
,
ang
mga
busay
sa
Bagatayam
walay
bayad
.
Ang
indikatibo
ang
katangi
-
tanging
designasyon
sa
usa
ka
estasyong
pangradyo
kun
pantelebisyon
.
Ang
Cameroon
maoy
usa
ka
nasod
sa
sentral
ug
kasadpang
Aprika
.
Yaounde
ang
iyang
kapital
.
Ang
matematika
mao
ang
disiplina
nga
nagtuon
sa
mga
konsepto
sama
sa
gidaghanon
,
istruktura
,
espasyo
,
ug
kausaban
.
Samtang
didto
sa
Italya
,
si
Heneral
Bonaparte
nakaimpluwensiya
sa
politikang
Pranses
.
Aduna
siyay
duha
ka
pamantalaan
,
ang
tuyo
para
sa
iyang
mga
sundalo
,
apan
mabasa
pod
sulod
sa
Pransiya
.
Ang
mga
kanton
gimugna
niadtong
1790
sa
samang
higayon
nga
ang
mga
departamento
gimugna
sa
Rebolusyonaryong
Komitiba
alang
sa
Pagbahin
-
bahin
sa
Teritoryo
(
Comité
de
division
)
.
Mas
daghan
ang
mga
kanton
niadtong
panahona
kay
sa
karon
.
Ang
Sumer
(
Kinatsila
:
Sumeria
;
Ininggles
:
Sumer
)
maoy
kinaunahang
sibilisasyon
sa
kasaysayan
.
Kini
napahimutang
sa
Mesopotamya
,
nga
karon
habagatang
Iraq
.
Ang
Abril
11
ang
ika
-
11
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
264
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Among
kinabuhi
ug
kinatam
-
is
Balay
nga
Bulawan
,
Iyang
gimugna
ang
labing
unang
permanenteng
kasundalohan
ug
marina
alang
sa
Roma
.
Iya
silang
gibutang
sa
mga
utlanan
sa
imperyo
,
layo
sa
mga
dakbayan
nga
kasudlan
nila
sa
politika
.
Usa
usab
ka
linain
nga
pundok
,
ang
mga
Guwardiyang
Praetoryano
,
ang
iyang
gibutang
sa
Roma
ug
sa
kasikbit
nga
mga
lungsod
aron
maprotektahan
ang
iyang
kaugalingon
.
Ang
dagkong
kantidad
sa
mga
inilog
sa
gubat
maoy
iyang
gihatag
sa
kasundalohan
aron
iyang
makuha
ang
ilang
pagsalig
.
Aktibo
siyang
opisyal
,
magbubulig
sa
Tigi
sa
Sinulatay
sa
BATHALAD
-
Mindanao
pinaagi
sa
pag
-
abaga
niya
sa
premyo
sa
balak
sulod
na
sa
pipila
ka
tuig
.
Ang
lumad
nga
mga
molupyo
nagsulti
og
Valdôtain
,
usa
ka
forma
og
Inarpitan
o
Franco
-
Provençal
,
nga
ilang
kaugalingong
pinulongan
,
samtang
sa
Walog
sa
Lys
dunay
mga
tawo
nga
migamit
og
Walser
nga
Aleman
nga
pinulongan
.
Ang
Dakbayan
sa
Tangub
usa
ka
ikatulong
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
49
,
695
ka
tawo
sa
9
,
480
ka
bubong
.
Ang
Maisoncelles
-
du
-
Maine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
365
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Sukad
sa
iyang
pagkabata
nagpakita
na
siya
sa
pagka
mahiligon
sa
arte
,
ilabi
na
sa
pagsulat
sa
ginagmayng
uluestorya
,
pagdrowing
-
drowing
og
mga
karakter
nga
Minoros
nga
mag
-
eskrima
,
ug
eskrip
sa
dayalogo
nga
ipresentar
sa
saringan
.
May
mga
higayon
upod
nga
siya
himoong
"
ghost
writer
"
sa
mga
inahan
sa
silingan
nga
magpasulat
og
sulat
ngadto
sa
nanglampanog
nga
mga
anak
aron
malukmay
sa
pagpanguli
o
bisan
mobalos
lamang
kon
nainunsaon
na
ang
ilang
kahimtang
.
Sa
italya
,
gi
-
ilog
ni
Benito
Mussolini
ang
gahom
isip
usa
ka
pasistang
diktador
.
Iyang
gisaad
sa
mga
Italyano
ang
usa
ka
Bag
-
ong
Imperyong
Romano
[
3
]
.
Ang
Bourges
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
609
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cher
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ilonggo
ang
mga
taga
-
Guimaras
ug
ang
ilang
pinulongan
mao
ang
Binisayang
Hiligaynon
.
Ang
Sinambal
maoy
banay
sa
mga
Pinulongang
Awstronesyo
nga
gisulti
sa
Pilipinas
.
Ang
Camotes
Island
gihimu
sa
upat
ka
lungsod
.
Kini
ma
ang
San
Francsico
,
Poro
,
Tudela
ug
Pilar
.
CarmenDabaw
Daghan
ang
misuway
kaniadto
pagpalambo
sa
musikang
Bisaya
nga
rock
genre
.
Apan
kahisagmuyo
lang
ang
misugat
kanila
kay
sa
higayon
nga
motokar
na
silag
mga
kantang
Binisaya
,
ang
mga
tawo
nga
buot
untang
malingaw
mag
-
iyahay
man
hinuon
pagbiya
.
Maoy
hinungdan
nga
labi
pang
mitublaw
sa
kahanginan
ang
mga
kantang
gama
sa
langyawng
pinulongan
.
Ang
UK
adunay
usa
ka
permanente
nga
"
seat
"
sa
Konseho
sa
Seguridad
sa
UN
.
Miyembro
usab
kini
sa
G8
ug
sa
NATO
.
Human
niini
,
ang
ubang
rehiyon
gimugna
.
May
mga
lalawigan
usab
nga
gibalhin
gikan
sa
usa
ka
rehiyon
ngadto
sa
lain
.
Niadtong
Disyembre
16
,
1944
,
milusad
og
usa
ka
kontra
-
atake
didto
sa
Ardennes
batok
sa
mga
Alyado
.
Midagan
og
unom
ka
semana
aron
kini
pakgagon
sa
mga
ALyado
.
Ang
mga
Sobyet
mi
-
atake
agi
sa
Hungary
,
samtang
gibiyaan
sa
mga
Aleman
ang
Gresya
ug
Yugoslavia
.
Sa
italya
,
ang
mga
Alyado
nagpabiling
natanggong
sa
mga
nahibiling
linyang
pangdepensa
sa
mga
Aleman
.
Ang
Ribeauvillé
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5106
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Si
Mohammed
Kabungsuwan
maoy
Malayo
nga
nagdala
og
Islam
sa
tunga
-
tungang
Mindanao
.
Ang
Bien
Unido
nabahin
ngadto
sa
15
ka
barangay
.
Ang
Hinundayan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Makaplagan
ang
lungsod
sa
sidlakang
dapit
sa
lalawigan
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Hinunangan
.
Sa
habagatan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Anahawan
.
Kaniadto
ang
Jura
sakop
sa
Kondado
sa
Burgundy
nga
nailhan
sa
mga
Pranses
isip
Franche
-
Comté
.
Ang
Dole
mao
ang
kapital
hangtod
ang
rehiyon
nailog
ni
Luis
XIV
ug
kini
gibalhin
ngadto
sa
Besançon
.
Ang
Dole
karon
usa
na
ka
sous
-
préfecture
sa
Jura
.
Ang
Madamba
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
442
ka
tawo
sa
2
,
316
ka
bubong
.
Ang
iyang
naambit
mao
ang
sa
balaod
,
politika
,
ug
pagdumala
;
ug
sa
kultura
ug
literatura
.
Ang
Malaussanne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
407
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrennes
sa
Atlantiko
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
Dakbayan
sa
Iligan
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
,
Mindanao
,
Pilipinas
,
pinuy
-
anan
sa
daghang
mga
magsusulat
,
labi
na
gayod
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Kining
maong
panid
nagtala
sa
mga
magsusulat
nga
nagbase
sa
Iligan
,
lakip
na
kadtong
mipanaw
na
sa
laing
kalibotan
ug
ingon
man
kadtong
dili
Sinugboanon
ang
medyum
sa
pagsulat
.
Washington
,
D
.
C
.
ang
kapital
o
ulohang
dakbayan
sa
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
D
.
C
.
nagpasabot
nga
Distrito
sa
Columbia
.
Usa
kini
ka
distritong
pederal
.
Makit
-
an
ang
dakbayan
saEast
Coast
sa
nasod
,
gipalibotan
sa
mga
estadong
Maryland
ug
Virginia
.
Ang
awtoridad
nga
gihatag
ni
Jesus
kang
Pedro
sa
Ebanghelyo
ni
Mateo
16
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
ihatag
ngadto
sa
sunod
nga
papa
pinaagi
sa
apostolikong
suksesyon
.
Ang
Papa
ug
ang
obispo
ang
gituohan
sa
simbahan
nga
espirituhanong
sumusunod
sa
orihinal
nga
napulog
-
duha
ka
apostol
subay
sa
wala
maputol
mga
linya
sa
konsekrasyon
.
Sa
ebanghelyo
ni
Mateo
,
si
Jesus
misaad
kang
Pedro
mahitungod
sa
simbahan
,
"
.
.
.
ang
ganghaan
sa
impirno
dili
makabuntog
niini
"
.
Sa
ebanghelyo
ni
Juan
,
miingon
si
Jesus
,
"
Daghan
pa
kog
isugid
ninyo
,
apan
dili
pa
mo
makasabot
karon
.
Apan
kon
moabot
siya
,
ang
Espirtu
sa
kamatuoran
,
iyang
mong
giyahan
ngadto
sa
kamatuoran
"
.
Sa
kahayag
niining
mga
pasalig
,
ang
Simbahang
Katoliko
mituo
nga
gigiyahan
kini
sa
Espirtu
Santo
ug
,
pinaagi
sa
divine
revelation
,
dili
makahimo
og
sayop
sa
pagtudlo
sa
doktrinang
hilisgotan
.
Matod
sa
simbahan
,
ang
dili
masayop
nga
gigikanan
sa
divine
revelation
mao
ang
:
Balaang
Kasulatan
,
Balaang
Tradisyon
,
ug
ang
Mahisteryo
.
Ang
dili
masayop
nga
pagpanudlo
sa
Papa
bahin
usab
sa
balaang
mahisteryo
,
nga
nag
-
apil
usab
sa
mga
gitudlo
sa
konsehong
ekumekanhon
ug
ang
"
sagad
ug
unibersal
nga
mahisteryo
"
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
51
ka
mga
barangay
.
Sa
Disyembre
20
,
1898
,
usa
ka
piniliay
sa
Tagbilaran
ang
gipahigayon
ubos
sa
pagdumala
ni
Lt
.
Hen
.
Emilio
Verdeflor
sa
Sugbo
.
Ang
maong
kagamhanan
sakop
sa
Gobierno
de
Canton
de
Visayas
kun
Pederal
nga
Kagamhanan
sa
Kabisay
-
an
.
Pagka
-
Disyembre
25
,
1898
,
ang
mga
piniling
opisyal
mihupot
sa
renda
sa
pangagamhanan
.
Dagat
'
kinasudi
Nalakip
usab
si
Regis
sa
mga
variety
shows
,
sama
sa
Magandang
Tanghali
Bayan
,
Most
Requested
Show
,
ug
ASAP
’
06
.
Gipili
si
Sheryn
ni
Vehnee
Saturno
isip
usa
ka
representante
sa
Pilipinas
alang
sa
2004
Voice
of
Asia
Song
Festival
nga
gipahigayon
sa
nasod
sa
Kazakhstan
ug
diin
napunggit
niya
ang
ikaduhang
premyo
.
9
.
)
Milagro
sa
Birhen
sa
Fatima
 
:
3
acts
play
.
Ang
Silliman
usa
sa
mga
dyutay
nga
tulunghaan
sa
Pilipinas
nga
naga
hatag
ug
dugang
nga
atensyon
sa
mga
nagkalain
-
laing
pagsusi
(
researches
)
kalabot
sa
syensya
(
sciences
)
.
Ang
naga
-
una
sa
maong
mga
pagsusi
mao
ang
pagtuki
sa
kondisyon
sa
atong
mga
kadagatan
ug
kabaybayonan
(
marine
sciences
ug
coastal
resources
)
.
Ang
sentro
sa
maong
mga
pagtuki
mao
ang
Institute
of
Environmental
and
Marine
Sciences
(
kaniadto
Silliman
University
Marine
Laboratory
)
.
Kuyog
sa
tabang
pinansyal
gikan
sa
USAID
(
United
States
Agency
for
International
Development
)
,
ug
sa
mga
nagkalain
-
laing
koneksyon
sa
Amerika
,
ang
Silliman
nahimong
usa
Center
of
Excellence
sa
Coastal
Resource
Management
.
[
12
]
[
13
]
Usa
sa
mga
nilampos
nga
proyekto
niini
mao
ang
pagtukod
ug
mga
marine
sanctuary
sa
mga
isla
sa
Apo
ug
Sumilon
.
Tungod
sa
maong
mga
pamalakad
,
ang
Apo
nahimong
usa
sa
mga
pinaka
bilisitahunong
lugar
para
sa
mga
daybers
.
[
14
]
[
15
]
Ang
dakbayan
mao
ang
sentro
sa
metropolitan
area
nga
gitawag
Metro
Cebu
,
nga
naglakip
sa
mga
dakbayan
sa
Mandaue
,
Lapu
-
Lapu
,
ug
Talisay
.
Ang
Metro
Cebu
may
total
nga
populasyon
nga
mokabat
sa
dos
milyones
.
Ang
Mactan
-
Cebu
International
Airport
atua
mahimutang
sa
Dakbayan
sa
Lapu
-
lapu
ug
21
-
minutos
nga
pagdrayb
gikan
sa
Sugbo
.
Sa
amihanang
-
sidlakan
sa
dakbayan
ang
Dakbayan
sa
Mandaue
ug
ang
lungsod
sa
Consolacion
;
sa
kasadpan
ang
Dakbayan
sa
Toledo
;
sa
habagatan
ang
Dakbayan
sa
Talisay
ug
ang
lungsod
sa
Minglanilla
.
Labang
sa
Mactan
Strait
mao
ang
pulo
sa
Mactan
diin
napatay
si
Fernando
de
Magallanes
.
Ang
Dinas
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Si
José
Protasio
Rizal
Mercado
y
Alonso
Realonda
usa
ka
mediko
,
nasyonalista
,
ug
ang
labing
prominenteng
advocate
sa
mga
reporma
sa
Pilipinas
niadtong
panahong
Katsila
.
Siya
usa
sa
duha
ka
di
-
opisyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Ginaobserba
sa
Pilipinas
ang
adlaw
sa
iyang
pagkamartir
sa
nasod
isip
Adlaw
ni
Rizal
.
Ang
unang
nailhang
paggamit
sa
tawag
nga
Χριστιανός
,
christianós
,
makita
sa
Bag
-
ong
Kasabotan
,
sa
Mga
Buhat
11
:
26
:
"
ang
mga
magtinun
-
an
kay
unang
gitawag
nga
Kristohanon
sa
Antiyoka
"
.
Ang
tawag
unang
gigamit
aron
pag
-
ila
sa
mga
tinun
-
an
ni
Jesu
Cristo
.
Sa
laing
duha
ka
Bag
-
ong
Kasabotan
nga
paggamit
sa
pulong
(
Mga
Buhat
26
:
28
ug
1
Pedro
4
:
16
)
,
nagpasabot
kini
sa
publikong
pag
-
ila
sa
mga
misunod
kang
Jesus
.
Ang
Inglatera
kun
England
maoy
usa
ka
nasod
nga
parte
sa
Hiniusang
Gingharian
(
United
Kingdom
)
.
May
yutan
-
ong
utlanan
kini
sa
Eskosya
(
Scotland
)
sa
amihanan
ug
sa
Gales
(
Wales
)
sa
kasadpan
;
Dagat
Irlanda
sa
norweste
,
Dagat
Seltiko
surweste
ug
sa
Dagat
Amihanan
sa
sidlakan
ug
ang
Kanal
La
Mancha
sa
habagatan
.
Ang
Cravant
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
784
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Montaigu
-
de
-
Quercy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
634
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Gawas
sa
iyang
pagka
sakop
sa
pundok
sa
mga
magsusulat
,
aktibo
usab
siyang
membro
sa
nagkalainlaing
pundok
katilingbanon
ilabi
na
sa
relehiyosong
kahugpongan
.
Ang
pulong
"
pilosopiya
"
mahimo
usab
nga
magpasabot
sa
panlantaw
sa
usa
ka
tawo
o
katawhan
.
Apan
kining
maong
kahulogan
nagpasabot
nga
dili
lang
usa
ra
ang
tubag
sa
mga
pangutana
nga
dugay
nang
gisulayan
pagtubag
sa
mga
gumaran
.
Sa
sayong
bahin
sa
dekada
90
ang
Sugbo
nahiagom
sa
katalagman
sa
Bagyong
Ruping
.
Kini
miresulta
sa
pagkatibuok
sa
ideya
sa
Republika
sa
Sugbo
dihang
ang
nasodnong
kagamhanan
sa
Manila
wala
makatabang
sa
lalawigan
tungod
sa
pagpakapuliki
niini
sa
mga
nanginahanglan
usab
og
tabang
gikan
sa
Luzon
.
Ang
Bantay
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Sur
sa
Pilipinas
.
Ang
Lunes
mao
ang
una
o
ikaduhang
adlaw
sa
semana
,
taliwala
sa
Dominggo
ug
Martes
.
Si
Papa
Esteban
VIII
mao
ang
ika
-
127
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Leo
VII
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Marino
II
.
Ang
Republikang
Pranses
usa
ka
demokrasya
nga
giorganisa
isip
usa
ka
inusang
semi
-
presidensiyal
nga
republika
.
Kini
usa
ka
ugmad
nga
nasod
nga
may
ikaunom
nga
labing
dakong
ekonomiya
sa
tibuok
kalibotan
.
[
7
]
Ang
mga
ideyal
sa
Pransiya
nasulat
sa
Deklarasyon
sa
mga
Katungod
sa
Tawo
ug
sa
Lungsoranon
.
Ang
Pransiya
usa
usab
sa
unang
mga
miyembro
sa
Unyon
sa
Uropa
,
ug
maoy
labing
dakong
nasod
(
base
sa
arya
)
sa
mga
miyembro
sa
maong
pundok
.
Sakop
usab
ang
Pransiya
sa
La
Francophonie
,
G8
,
ug
sa
Unyon
Latino
.
Laing
pundok
nga
ang
Pransiya
usa
sa
mga
nag
-
unang
miyembro
mao
ang
Hiniusang
mga
Nasod
(
UN
)
;
usa
kini
sa
lima
ka
permanenteng
sakop
sa
Konseho
sa
Seguridad
sa
maong
pundok
.
Ang
Pransiya
usa
sa
walo
ka
mga
nasod
nga
naghupot
og
armas
nukleyar
.
Kini
gibisita
sa
hapit
mo
-
75
milyones
ka
mga
turista
matag
tuig
,
ug
usa
sa
labing
popular
nga
destinasyon
sa
mga
turista
.
Sa
wala
nay
kaberde
,
pulos
na
lang
Ang
Abdías
(
Inebreyo
:
עובדיה
,
Ovadya
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Vence
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
330
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Alpes
-
Maritimes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Sa
Hebreohanong
Bibliya
,
ang
Miyerkules
mao
ang
adlaw
kanus
-
a
gihimo
sa
Diyos
ang
Adlaw
ug
Bulan
.
Ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
usa
sa
dagkong
tugpahanang
pangkargamento
sa
Pilipinas
.
Ang
kalanogon
sa
kargamento
sa
tuig
2007
kay
53
,
472
,
924
ka
kilo
.
Ang
kalanogon
sa
kargamento
pangkalibutanon
nisaka
ug
47
%
matag
tuig
,
apan
ang
kargamento
panglokal
nisaka
sa
kasaranga
ug
4
%
matag
tuig
.
Si
Sesar
Augusto
(
Linatin
:
Imperator
Caesar
Divi
Filius
Augustus
;
Septiyembre
23
,
63
BK
–
Agosto
19
,
14
PK
)
,
gipanganak
Cayo
Octavio
Turino
(
Linatin
:
Gaius
Octavius
Thurinus
)
hangtod
tuig
27
BK
ug
naila
isip
Cayo
Julio
César
Octaviano
(
Linatin
:
Gaius
Julius
Caesar
Octavianus
)
human
giadap
,
maoy
giilang
una
ug
usa
sa
kinamaayohang
mga
emperador
sa
Roma
sugod
27
BK
hangtod
sa
iyang
kamatayon
niadtong
14
AD
.
Iyang
gipabilin
ang
inisyal
nga
porma
sa
Republika
sa
Roma
,
apan
sa
pagkatinood
siya
nagmando
isip
usa
ka
awtokratiko
.
Iyang
gitapos
ang
pipila
ka
tuig
sa
mga
gubat
ug
gihatagan
ang
Roma
sa
usa
ka
panahon
sa
kalinaw
ug
kabantog
,
ang
Pax
Romana
(
Kalinaw
nga
Romanhon
)
.
Ang
kalibotanong
Mediteranyo
nakatilaw
ug
dugay
nga
kalinaw
nga
milungtad
og
labaw
pa
sa
duha
ka
siglo
.
Gipadako
ni
Augusto
ang
gingsakopan
sa
imperyo
ug
nakiglinaw
sa
Parthia
pinaagi
sa
diplomasya
.
Gireporma
niya
ang
pagbuwis
sa
imperyo
,
gipanindot
ang
mga
dalan
sa
imperyo
,
nagpahimo
og
sistema
sa
koreyo
,
aramadong
puwersa
,
ug
mipundar
sa
Gwardiyang
Pretoriano
ug
mihimo
'
g
opisyal
nga
polisya
ug
tigsugpo
sa
kalayo
nga
puwersa
sa
Roma
.
Kadaghanan
sa
mga
inprastruktura
sa
dakbayan
sa
Roma
gipang
-
ayo
ubos
kang
Augusto
,
ug
nahisulat
sa
iyang
Res
Gestae
Divi
Augusti
,
nga
anaa
pa
hangtod
karon
.
Naminyo
siya
kang
Livia
Drusilla
sulod
sa
51
ka
tuig
.
Sa
kamatayon
niya
sa
tuig
14
PK
,
gideklara
siya
sa
senado
isip
ginoo
.
Ang
mga
ngalan
niyang
Augusto
ug
Sesar
giadap
sa
mga
misunod
nga
emperador
sa
Roma
ug
ang
bulan
nga
Sextilis
gialisdan
og
Augusto
(
Agosto
)
.
Gisundan
siya
kang
Tiberius
.
Ang
Pransiya
gitaliwad
-
an
sa
Belhika
,
Luxembourg
,
Alemanya
,
Suisa
,
Italya
,
Monaco
,
Andorra
,
ug
Espanya
.
Sa
pipila
sa
iyang
mga
departamento
gawas
sa
nasod
,
ang
Pransiya
may
gisaw
-
ang
utlanan
sa
mga
nasod
sa
Brasil
,
Surinam
,
ug
Netherlands
Antilles
.
Ang
Pransiya
ug
ang
Hiniusang
Gingharian
(
UK
)
gitapot
sa
usa
ka
tunnel
nga
miagi
ilawom
sa
Kanal
La
Mancha
(
o
Kanal
Ingles
)
.
Ang
Liloy
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
702
ka
tawo
sa
6
,
750
ka
bu
.
Ang
ubang
denominasyon
ug
sekta
mitudlo
nga
ang
pagbunyag
sa
Mituo
gikinahanglan
aron
maluwas
-
ang
pagbalhin
sa
pagkadili
-
Kristohanon
ngadto
sa
pagka
-
Kristohanon
.
Miisip
sila
sa
usa
ka
Kristohanon
nga
binunyagan
ug
nagbag
-
ong
taw
.
Sa
politika
,
ang
kapital
(
usab
gitawag
nga
ulohan
kun
kabesera
)
mao
ang
sentro
sa
gobyerno
sa
usa
ka
nasod
.
Kini
pirmi
mao
ang
dakbayan
nga
anaa
nahimutang
ang
mga
opisina
ug
mga
lugar
sa
gobyerno
nga
gi
-
fix
sa
balaod
.
Tungod
kay
dili
pa
man
mahimong
mamulong
si
hitler
sa
mga
publikong
panagtigom
,
iyang
gitudlo
si
Gregor
Strasser
,
kinsa
napili
didto
sa
Reichstag
,
isip
Reichsorganisationsleiter
.
Iya
siyang
gihataga
'
g
awtoridad
aron
magtukod
ug
mga
sanga
sa
partido
didto
sa
amihanang
Alemanya
.
Si
Strasser
,
inubanan
sa
iyang
manghod
nga
si
Otto
Strasser
ug
ni
Joseph
Goebbels
,
miliko
sa
mas
independenteng
dalan
.
Ang
ilang
natukod
nga
pundok
,
ang
Arbeitsgemeinschaft
der
Gauleiter
Nord
-
West
,
nahimong
oposisyon
na
hinuon
sa
partido
ni
Hitler
.
Apan
napildi
ra
hinuon
ni
Hitler
ang
maong
paksyon
human
ang
Komperensya
sa
Bamberg
niadtong
1926
,
kanus
-
a
midapig
si
Joseph
Goebbels
kang
Hitler
.
Si
Papa
Anastasio
I
mao
ang
ika
-
39
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Siricio
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Inosente
I
.
Ang
ehekutibong
sanga
sa
kagamhanan
sa
lalawigan
may
koordinasyon
sa
Pamuno
Nasod
sa
Republika
pinaagi
sa
nasodnong
Departamento
sa
Interyor
ug
Lokal
nga
Pangagamhanan
.
Ang
politika
sa
Estados
Unidos
natigayon
sa
2
-
ka
-
partido
nga
sistema
sa
halos
tanang
panahon
.
Sugod
sa
heneral
nga
eleksiyon
sa
1856
,
ang
duha
ka
dominante
nga
partido
mao
ang
Partido
Demokrata
(
Democratic
Party
)
napundar
sa
1824
(
ang
ginikanan
niadto
pang
1792
)
,
ug
ang
Partido
Republikano
(
Republican
Party
)
,
napundar
sa
1854
.
Sa
pagkakaron
,
si
Presidente
George
W
.
Bush
gikan
sa
Partido
Republikano
,
samtang
ang
Demokrata
usab
ang
mayoriya
sa
Senado
ug
House
of
Representatives
,
pagkahuman
sa
midterm
election
sa
2006
.
Kini
,
isip
ang
Akademya
sa
Dilang
Disaya
,
mao
ang
nagmantala
sa
ortograpiya
ug
batadila
sa
pinulongang
Sinugboanon
.
Ang
English
–
Visayan
Cebuano
Dictionary
mao
ang
usa
sa
mga
labing
importanteng
proyekto
niini
.
[
2
]
Gisugdan
na
upod
sa
Akademya
ang
pagsulat
sa
Visayan
–
English
Cebuano
Dictionary
.
[
3
]
Ang
San
Francisco
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
Si
Ermine
R
.
Aledo
,
natawo
sa
1986
,
usa
ka
batan
-
ong
magsusulat
sa
pinulongang
Sinugboanong
Binisaya
.
Siya
ubos
sa
programang
Young
Blood
Writer
sa
BISAYA
Magasin
.
Kasamtangan
siyang
nagtungha
sa
Unibersidad
sa
Pilipinas
-
Sugbo
ug
anaa
sa
ikatulong
tuig
sa
kursong
Batsilyer
sa
Arte
sa
Siyensiyang
Politikanhon
.
Adunay
ubang
mga
pamuno
sa
mga
kasikbit
nga
balangay
ang
nakighigala
kang
Magallanes
.
Usa
na
niini
si
Raha
Zula
,
kinsa
mihangyo
kang
Magallanes
sa
pagpakig
-
away
kang
Lapulapu
.
Si
Lapulapu
usa
ka
pamuno
sa
Mactan
.
Ang
Aborlan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
barangay
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Portes
de
l
'
Eure
,
gimugna
2003
.
Consulate
:
NetherlandsAddress
:
Methaphil
Compound
Tipolo
,
Mandaue
CityTelephone
Number
:
(
63
-
32
)
346
-
1823Honorary
Consul
:
Mr
.
Roberto
E
.
Aboitiz
Sa
Mayo
sa
maong
tuig
,
napili
usab
si
Napoleon
isip
pangulo
sa
Akademiyang
Pranses
sa
mga
Siyensiya
.
Busa
,
nagpakuyog
usab
siyag
mga
siyentipiko
sa
ekspedisyon
.
Usa
sa
ilang
mga
nadiskobre
mao
ang
Batong
Rosetta
.
Kini
nga
lihok
gitan
-
aw
sa
uban
isip
maayong
lakang
,
ilabi
na
alang
sa
Ilustrasyon
(
enlightenment
)
.
Apan
ang
iyang
mga
kritiko
nagtuo
nga
pahumot
ra
kadto
sa
ngalan
ni
Bonaparte
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
23
ka
mga
barangay
.
Niadtong
Abril
12
,
namatay
si
Presidente
Roosevelt
,
ug
siya
gipulihan
ni
Harry
Truman
.
Gipatay
si
Mussolini
sa
mga
Italyanong
partisano
niadtong
Abril
28
.
Duha
ka
adlaw
human
niini
,
nagpakamaaty
si
Hitler
.
Ang
Filipino
mao
ang
nasodnon
ug
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pilipinas
pinauyon
sa
Konstitusyon
sa
1987
.
Kini
ang
opisyal
ug
pormal
nga
tawag
sa
Tinagalog
.
[
1
]
Gitudlo
kini
sa
mga
eskwelahan
sa
nasod
.
Ang
Dakbayan
sa
Escalante
may
21
ka
barangay
.
Ang
Aubure
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
400
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Tanang
mga
sistema
sa
pagsulat
naay
:
Ang
Dakbayan
sa
Davao
mao
ang
taliwala
sa
Rehiyon
sa
Amihanang
Mindanao
Ang
Fraisses
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
897
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Oton
may
37
ka
barangay
.
Ang
Abra
usa
ka
lalawigan
sa
Pilipinas
sa
Administratibong
Rehiyon
sa
Cordillera
sa
Luzon
.
Ang
kapitolyo
sa
Abra
nahimutang
sa
Bangued
.
Sa
amihanan
sa
Abra
nahimutang
ang
Ilocos
Norte
,
ang
Apayao
sa
amihanang
-
sidlakan
,
Kalinga
sa
Sidlakan
,
ang
Mountain
Province
sa
habagatan
,
ug
ang
Ilocos
Sur
sa
habagatang
-
kasadpan
.
Ang
Niort
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
012
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Deux
-
Sèvres
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Meta
(
koordinasyon
)
Ang
Lopez
Jaena
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
for
us
,
thy
sons
to
suffer
and
die
.
Ang
Tuguegarao
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Cagayan
sa
Pilipinas
.
B
-
25
Mitchell
bombers
of
the
AURI
in
the
1950s
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
34
ka
mga
barangay
.
Ang
Manjuyod
may
27
ka
barangay
.
Ang
mga
bungtod
mo
ug
lapyahan
Si
Cristóbal
Colón
(
Initalyano
:
Cristoforo
Colombo
,
Ininggles
:
Cristopher
Columbus
)
(
Genoa
,
Italya
1451
–
Mayo
20
,
1506
,
Valladolid
,
Espanya
)
mao
ang
nabigador
ug
kolonyalista
ubos
sa
serbisyo
sa
Gingharian
sa
Espanya
nga
giila
sa
kasaysayan
isip
unang
Uropeyo
nga
nakadiskubre
sa
Amerika
sa
tuig
1492
.
Ang
iyang
mga
biyahe
mao
ang
nagpahibalo
sa
mga
Uropeyo
sa
kahimutangan
sa
Kasadpang
Hemispero
ug
ang
superkontinente
niini
nga
Amerika
ug
ang
malamposong
pagpundar
sa
mga
kolonya
ug
kulturang
Uropeyo
sa
Bag
-
ong
Kalibotan
(
New
World
)
.
Ang
Salay
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
walo
(
18
)
ka
barangay
.
Ang
Tu
biShvat
(
Inebreyo
:
ט
״
ו
בשבט
,
"
Ikanapulog
-
lima
sa
Shevat
"
)
maoy
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Kini
usa
ka
ekolohikong
adlawanon
,
ug
ang
pila
sa
mga
kostumbre
sa
kining
adlaw
ang
pagtanom
og
kahoy
ug
pagkaon
og
mga
ugang
prutas
ug
liso
.
Vilnius
-
Ulohan
,
Litwanya
.
Ang
Chazelles
-
sur
-
Lyon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
895
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
pagkupos
sa
mga
ugat
maoy
nagpalisod
sa
pagbomba
sa
kasingkasing
.
Kinahanglan
kini
nga
magbomba
sa
paspas
ug
kusog
nga
puwersa
.
Tungod
niini
,
mahimong
motaas
ang
presyon
.
Ang
Brive
-
la
-
Gaillarde
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
765
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Corrèze
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Plantilya
:
GMA
Luzon
(
CAN
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Nice
-
Côte
d
'
Azur
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Dumalag
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Capiz
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
920
ka
tawo
sa
5
,
375
ka
bubong
.
Ang
lungsod
sa
Leyte
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
35
,
241
ka
tawo
sa
6
,
889
ka
bubong
.
Tungod
sa
maong
pagkaubos
sa
maong
dapit
sa
mga
Aleman
,
ang
populasyon
sa
Mosela
naghambin
og
makusganong
pagbati
batok
sa
mga
Aleman
,
bisan
kon
ang
orihinal
nga
molupyo
sa
maong
mga
dapit
nagtabi
og
Inaleman
.
Ang
mem
(
Inebreyo
:
מ
;
Inarabigo
:
م
,
mīm
)
maoy
letra
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Tantangan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Carcar
ilado
sa
mga
nagkadaiyang
produkto
sama
sa
sapatos
,
ampaw
,
bocarillo
,
letson
,
chicharon
ug
uban
pa
.
Ilado
usab
kini
tungod
sa
halapad
nga
kaagi
sa
kultura
og
kasaysayan
,
busa
nabunyagan
nga
Heritage
Town
of
Cebu
.
Ang
mga
antigong
mga
balay
mao
karon
ang
sentro
sa
turismo
,
lakip
na
ang
simbahan
ni
Sta
.
Catalina
sa
Alexandria
nga
gitukod
niadtong
1624
.
Ang
Saint
-
Andéol
-
de
-
Clerguemort
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
55
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lozère
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Sidlakan
nga
Imperyo
kay
wala
gayod
makasinati
sa
mga
kalisdanan
sa
Kasadpa
'
ng
Imperyo
niadtong
mga
ika
-
tulo
ug
ika
-
upat
ka
mga
siglo
,
sanglit
estalisado
naman
ang
kultura
niini
ug
naa
'
y
labaw
nga
halapad
nga
pangitaan
sa
salapi
,
nga
nakapahunong
sa
mga
manlulupig
pinaagi
sa
tributa
ug
pagbayad
sa
mga
barbaro
'
ng
mga
mersinaryo
.
Kinatibuk
-
an
sa
ikalima
nga
siglo
daghan
nga
mga
kasundaloan
ang
mga
miligis
sa
Kasadpan
nga
Imperyo
apan
gipasagdaan
ang
Sidlakan
.
Si
Tiyodosyos
II
mipalig
-
on
pa
sa
mga
paril
sa
Konstantinopol
nga
nakapahilayo
sa
dakbayan
sa
mga
pagsulong
;
wala
gayod
sila
masudlan
hangtod
sa
tuig
1204
.
Aron
sa
pagpalayo
sa
mga
sakop
ni
Atilla
,
gihatagan
ni
Tiyodosyos
og
mga
bulawan
(
mga
300
ka
kilos
(
700
lb
)
ka
bulawan
)
.
Labaw
niana
iyaha
nga
gipaboran
ang
mga
manindahay
sa
Konstantinopol
nga
nakigbaylo
sa
mga
Barbaro
.
The
industriyal
nga
dakbayan
sa
Saint
-
Étienne
gipuy
-
an
sa
290
,
000
sa
728
,
542
sa
tibuok
departamento
.
Ang
Oktubre
17
ang
ika
-
290
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
75
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Silvino
Lobos
may
26
ka
barangay
.
Ang
Pyrénées
-
Atlantiques
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Landes
,
Hautes
-
Pyrénées
,
ug
Gers
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
The
Ambassadors
maoy
usa
ka
nobela
niadtong
1903
ni
Henry
James
,
orihinal
nga
namantala
isip
serye
sa
North
American
Review
.
Ang
kining
maitomon
nga
komedya
,
usa
sa
mga
obra
maestra
sa
hinaposang
bahin
ni
James
,
misaysay
sa
pagsuroysuroy
sa
protagonistang
si
Lewis
Lambert
Strether
ngadto
sa
Uropa
aron
makit
-
an
ang
anak
sa
iyang
mapangasawa
.
Si
Strether
buot
unta
ibalik
ang
maong
anak
sa
negosyo
sa
pamilya
,
apan
nakasugat
og
mga
komplikadong
panghitabo
.
Ang
ikatulong
-
persona
nga
naratibo
gisaysay
sa
punto
-
de
-
bista
ni
Strether
.
"
Kung
di
ninanais
ng
Espanya
na
maging
kaibigan
o
kapatid
sa
Pilipinas
,
masugid
rin
itong
di
ninanais
ng
Pilipinas
.
Ang
hinihingi
ay
kabaitan
,
ang
matagal
-
nang
-
hinihintay
na
katarugan
,
at
hindi
awa
mula
sa
Ispanya
.
Kung
ang
pagsakop
ng
isang
bansa
ay
bubunga
sa
paghihirap
nito
,
higit
nang
makabubuti
na
ito
'
y
iwanan
ang
pagkalooban
ng
kalayaan
.
"
Pinulongang
Arabigo
(
اللغة
العربية
al
-
luġatu
l
-
ʿarabiyyah
o
simpleng
عربي
ʿarabī
)
mao
ang
pinulongang
Semitiko
nga
gilitok
sa
mga
Arabo
sa
Peninsula
sa
Arabya
,
ug
sa
Amihanang
Aprika
.
Sa
pinulongang
Semitiko
,
ang
Arabigo
ang
adunay
pinakadaghang
tagagamit
.
Duol
ang
iyang
relasyon
sa
Inebreyo
ug
Inarameyo
.
Ang
Arabigo
giton
-
an
sa
kalibotang
Islam
,
apil
na
ang
mga
Moro
sa
Pilipinas
.
Ang
Houilles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
650
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
An
Pilar
may
21
ka
barangay
.
Ang
Hineyorhiyano
maoy
pinulongang
Habagatang
Kawkasiko
.
Ang
pagngatungdanan
ni
Hustinyano
niabli
og
gubat
nga
panggawas
.
Gikan
sa
Lazica
ngadto
sa
desiyerto
'
ng
Arabyano
,
ang
Persyano
'
ng
dapit
misinati
og
mga
gubat
sa
sunod
-
sunod
ka
mga
pagsulay
.
Pagka
-
532
,
pagsulay
nga
masigurar
iyaha
'
ng
sidlaka
'
ng
dapit
,
si
Hustinyano
mipirma
og
usa
kasabotan
'
ng
pangkalinawan
uban
ni
Khosrau
I
sa
Persiya
nga
misugot
sa
pagbayad
og
dako
nga
tinuig
nga
tributa
ngadto
sa
mga
Sassinido
.
Sa
mao
'
ng
tuiga
,
si
Hustinyano
nakaluwas
pa
sa
usa
ka
rebulosyon
didto
sa
Konstantinopol
(
ang
nga
kagubot
nga
Nika
)
nga
miundang
sa
pagkamatay
sa
(
giingo
'
ng
)
katloan
ka
libo
ka
mga
manggugubot
.
Kini
nga
kadaogan
mipalig
-
on
sa
gahom
ni
Hustinyano
.
Si
papa
Agapetus
I
gipadala
sa
Konstantinopol
pinaagi
sa
hari
sa
mga
Ostrogoto
si
Tiyodahad
,
apan
napakyas
ang
iyaha
'
ng
katuyoan
aron
pagpakigpirma
og
usa
ka
kasabota
'
ng
pangkalinawan
ni
Hustinyano
.
Apan
hinuon
,
milampos
siya
sa
pagpasalikway
sa
Monopisito
'
ng
Partiyarko
'
ng
si
Anthimus
I
sa
Konstantinopol
,
bisan
pa
man
sa
pagsuporta
ni
Impitatrisa
'
ng
si
Theodora
.
Ang
mga
pagsakop
sa
kasadpan
nagsugod
niadto
'
ng
tuig
533
,
si
Hustinyano
mipadala
usab
sa
iyaha
'
ng
heneral
nga
si
Belisaryos
aron
pagbawi
sa
lalawigan
sa
Amihana
'
ng
Aprika
gikan
sa
mga
Bandal
uban
sa
gamay
nga
kasundaloan
nga
mokabat
og
15
,
000
ka
mga
taw
.
Miabot
ang
kadaogan
niya
nga
nagmasayonon
,
apan
dili
hangtod
sa
tuig
548
nga
ang
mga
nagkadaiya
'
ng
mga
kagawasno
'
ng
tribo
napahunong
.
Sa
Ostrogotanho
'
ng
Italya
,
ang
pagkamatay
ni
Tiyodoriko
ang
Madungganon
,
iyaha
'
ng
pag
-
umangkon
ug
sumusunod
nga
si
Athalariko
,
ug
iyaha
'
ng
anak
nga
babaye
'
ng
si
Amasunta
mibiya
sa
iyaha
'
ng
mamumuno
'
ng
si
Tiyodahad
sa
trono
bisan
pa
sa
mahuyang
niini
awtoridad
.
pagka
-
535
,
usa
ka
gamay
nga
ekspidisyo
'
ng
Bizantihanon
miadto
sa
Sisilya
nakatagbo
og
sayon
nga
kadaogan
,
apan
ang
mga
Got
mipagahi
sa
ilaha
'
ng
pagsukol
,
ug
ang
kadaogan
wala
moabot
hangtod
sa
tuig
540
,
nga
nadakpan
ni
Belisaryos
si
Rabina
,
human
sa
mga
malampuso
'
ng
pagsulong
sa
Naples
ug
Roma
.
Ang
Pasidungog
sa
mga
Magsusulat
sa
Habagatang
-
Sidlakang
Asya
kun
Pasidungog
WRITE
(
Iningles
:
S
.
E
.
A
.
Write
Award
)
usa
ka
tinuig
nga
pasidungog
alang
sa
mga
magsusulat
ug
magbabalak
sa
Habagatang
-
Sidlakang
Asya
.
Ang
maong
dyurnal
personal
nga
paninguha
nilang
Edgar
S
.
Godin
,
editor
alang
sa
katitikan
sa
BISAYA
Magasin
sa
pagpagawas
sa
maong
dyurnal
,
ug
Richel
Dorotan
,
usa
ka
premyadong
magsusulat
sa
Sinugboanon
ug
usa
sa
mga
staff
sa
BISAYA
niadtong
panahona
.
Sila
ra
usab
ang
nagpapatik
niini
,
ug
ang
mga
kopya
giapod
-
apod
personal
niadtong
buot
makahupot
.
Tungod
kay
dili
negosyo
ang
maong
paninguha
,
ang
kantidad
sa
matag
haon
igo
lamang
usab
nga
gitapak
sa
gasto
sa
produksiyon
;
wala
gani
bayri
ang
kahago
ni
Godin
ug
Dorotan
sa
layouting
sa
maong
dyurnal
.
Ang
mga
mitampo
sa
maong
dyurnal
wala
usab
bayri
alang
sa
ilang
mga
sinulat
;
hinuon
sagad
sa
mga
napatik
sa
dyurnal
napatik
na
sa
ubang
mantalaan
ug
busa
'
nabayran
'
na
ang
tagsulat
niini
.
Ang
Estadens
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
425
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Dakbayan
sa
Oroquieta
nabahin
ngadto
sa
47
ka
barangay
.
Ang
Pintuyan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyon
nga
9
,
567
ka
tawo
sa
1
,
758
ka
bubong
.
Armenya
(
Inarmenyo
:
Հայաստան
,
"
Hayastan
"
,
Հայք
"
Hayk
‘
"
;
Kinatsila
ug
Ininggles
:
Armenia
)
,
mao
ang
usa
ka
landlocked
ug
mabukid
nga
nasod
sa
Eurasia
natung
-
an
sa
Dagat
Itom
ug
Dagat
Caspian
,
sa
Habagatang
Caucasus
.
Aduna
kiniy
utlanan
sa
Turkey
sa
kasadpan
,
Georgia
sa
amihanan
,
Azerbaijan
sa
sidlakan
,
ug
Iran
ug
Nakhchivan
nga
exclave
sa
Azerbaijan
sa
habagatan
.
Ang
Armenya
duol
sa
utlanan
sa
rehiyon
sa
Sidlakang
Uropa
mao
nga
aduna
kiniy
koneksyon
nga
sosyopolitikal
ug
kultural
sa
Uropa
.
Sa
mainland
nga
Asya
,
milusad
og
duha
ka
dagkong
opensiba
ang
mga
Hapon
.
Ang
una
,
nga
gisugdan
niadtong
Marso
1944
,
usa
ka
opensiba
aron
makuha
ang
mga
posisyong
Briton
didto
sa
Assam
,
Indiya
,
[
62
]
nga
wala
magdugay
milapad
aron
usab
kuhaon
ang
mga
posisyon
sa
mga
Komonwelt
didto
sa
Imphal
ug
sa
Kohima
;
[
63
]
apan
niadtong
Mayo
,
ang
ubang
mga
pwersang
Hapon
maoy
gi
-
alirongan
didto
sa
Myitkyina
sa
mga
Pwersang
Tsino
,
kinsa
misulong
sa
Amihanang
Burma
sa
ulahing
bahin
sa
1943
.
[
64
]
Ang
ikaduhang
opensibang
Hapon
nahitabo
didto
sa
Tsina
,
nga
ang
tumong
mao
ang
pagpildi
sa
pangunang
mga
pwersa
sa
Tsina
,
ang
pagsecure
sa
mga
riles
alang
sa
mga
teritoryong
Hapon
,
ug
sa
pagkuha
sa
mga
tugpahanan
sa
mga
Alyado
.
[
65
]
Niadtong
Hunyo
,
nakuha
sa
mga
Hapon
ang
probinsiya
sa
Henan
,
ug
misugod
sa
lain
na
usab
nga
atake
batok
sa
Changsha
,
sa
probinsiya
sa
Hunan
.
[
66
]
Ang
mga
Espanyol
o
Katsila
mao
ang
tawag
sa
mga
manlulupyo
sa
Espanya
-
45
milyones
ang
total
nga
populasyon
.
Adunay
mga
kaliwat
-
Espanyol
sa
ubang
kanasuran
sa
kalibotan
,
partikular
sa
Latin
Amerika
ug
Pilipinas
.
Ang
komunidad
gitinguha
nga
pirming
sulungon
sa
mga
Moro
,
maon
nang
gitukod
ang
balwarte
,
nga
hangtod
sa
karon
anaa
pa
ang
mga
maong
edipisyo
ug
guba
-
guba
na
ang
istsura
.
Ang
rason
nga
gitukod
ang
maong
balwarte
para
mapasidad
-
an
ang
mga
tawo
.
Sa
maong
krisis
migula
ang
usa
ka
mahinungdanon
nga
lider
ug
tigpamuno
sa
barangay
sa
Sogod
,
mao
siya
si
Datu
Mangkaw
.
Ang
tinuod
niyang
pangalan
kay
Bankaw
,
nga
mao
nga
nangulo
sa
pag
-
alsa
batok
sa
rehimeng
Kastila
dinhi
sa
Leyte
sa
panahong
1621
hangtod
sa
1622
mahitungod
sa
pagkaylap
sa
Katolisismo
,
pero
natanggong
ra
dayon
.
Gi
-
ila
siya
nga
mananagat
nga
lihiro
nga
mogamit
sa
pukot
nga
gitawag
sa
lokal
ug
laya
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
9
ka
mga
barangay
.
Ang
Nobiyembre
23
ang
ika
-
327
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
38
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Milalin
ang
pamilya
ni
Camion
sa
Siquijor
(
diin
nagagikan
ang
kabanay
sa
iyang
inahan
(
Primitiva
Lumacad
)
ug
kabanay
sa
inahan
sa
iyang
amahan
(
Oguis
)
apan
wa
siya
mokuyog
.
Hinunoa
,
iyang
gipangita
ang
iyang
kaugalingon
sa
pagpanimpalad
sa
dakbayan
sa
Sugbo
.
Nag
-
alagad
siya
isip
magdudula
sa
radio
(
DYRF
)
ug
dinhi
siya
namanso
sa
pinulungang
Sinugboanon
.
Ang
Saint
-
Georges
-
du
-
Vièvre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
573
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Si
Maria
Corazon
"
Cory
"
Sumulong
Cojuangco
Aquino
(
Enero
25
,
1933
–
Agosto
1
,
2009
)
mao
ang
ika
-
11
nga
Presidente
sa
Pilipinas
ug
ang
"
Inahan
sa
Demokrasyang
Pilipinhon
,
"
nanilbihan
gikan
1986
hangtod
1992
.
Siya
mao
ang
unang
presidenteng
babaye
sa
Pilipinas
ug
ang
unang
presidenteng
babaye
sa
bisan
unsang
nasod
sa
Asya
.
Ang
Villanueva
is
nabahin
ngadto
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
.
Ang
San
Ricardo
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Nahimutangan
ang
lungsod
sa
Pulo
sa
Panaon
.
Sumala
sa
2000
census
,
kini
may
populasyon
nga
8
,
964
ka
tawo
sa
1
,
676
ka
bubong
.
Mayoriya
sa
mga
Sugboanon
mga
Romano
Katoliko
.
May
mga
minoryang
Kristiyanong
mga
simbahan
sama
sa
Asembliya
sa
Diyos
,
Iglesia
ni
Cristo
,
Saksi
ni
Jehova
,
Mormon
,
mga
Muslim
,
Taoismo
ug
uban
pa
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
anaay
napulo
'
g
pito
ka
patingog
:
p
,
t
,
k
,
ʔ
(
pinapiit
nga
pahunong
)
,
b
,
d
,
g
,
m
,
n
,
ng
,
s
,
h
,
w
,
l
,
r
,
y
,
ug
j
(
gisulat
usab
nga
gy
kn
dy
)
.
Ang
mga
katingog
nga
u
'
ug
o
mga
alopono
,
nga
ang
u
kanunay
nga
gigamit
sa
sinugdan
sa
silabiko
,
ug
ang
o
kanunay
kon
sa
awitan
.
Apan
naay
mga
dili
lakip
niini
ingon
sa
kamatuoran
ug
hangtúd
.
Ang
e
orihinal
nga
sa
pipila
lamang
ka
mga
pulong
sama
sa
"
babaye
"
,
"
dayeg
"
,
"
gane
"
,
ug
"
pangadye
"
ug
sa
mga
awitan
silabiko
sa
e
ang
alopono
sa
i
sa
kataposang
silabiko
.
Sa
pag
-
abot
sa
Kinatsila
daghan
pang
mga
pulong
ang
napuno
.
Ang
pagkabundak
usa
usab
ka
tiglahi
sa
mga
pulong
,
mao
nga
ang
dápit
lahi
sa
dapít
.
Ang
mga
patingog
nga
[
d
]
ug
[
r
]
mga
alopono
kaniadto
apan
dili
magkapuli
,
sama
sa
kabungtoran
[
gikan
sa
bungtod
]
nga
mao
ang
tukma
ug
dili
*
kabungtodan
ug
tagadiha
[
gikan
sa
diha
]
ug
dili
*
tagariha
.
Uga
,
magpanghuy
-
ab
Ang
Combre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
267
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Magtatampo
sa
Bisaya
Magasin
sukad
sa
iyang
kabatan
-
on
,
ug
tigtampohan
usab
sa
nagkalainlaing
publikasyon
sa
Sugbo
ug
Mindanao
.
Ang
Septiyembre
16
ang
ika
-
259
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
106
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Talipao
usa
ka
ika
-
3
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
73
,
015
ka
tawo
sa
11
,
938
ka
bubong
.
Ang
Ville
-
d
'
Avray
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
616
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
A
train
at
Gambir
station
in
Central
Jakarta
May
tulo
kini
ka
mga
sapa
nga
pulos
midagayday
pakasadpan
,
lakip
na
ang
Seine
,
Marne
,
ug
Aisne
.
Ang
Biri
usa
ka
ikalimang
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
kini
may
populasyon
nga
8
,
700
ka
tawo
sa
1
,
661
ka
bubong
.
Ang
Baler
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Aurora
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
21
ka
mga
barangay
.
Ang
abyad
usa
ka
matang
sa
sistema
sa
pagsulat
nga
ang
matag
simbolo
alang
sa
usa
ka
patingog
.
Ang
magbasa
mao
na
ang
mopuno
sa
mga
tukmang
katingog
.
Usa
kini
ka
tawag
nga
giawhag
ni
Peter
T
.
Daniels
[
1
]
aron
sa
pagpuli
sa
duha
ka
termino
nga
kapatingogan
kun
alpabetong
patingog
kun
silabaryo
aron
pagpasabot
sa
banay
sa
mga
pagsulat
nga
gitawag
nga
Kasadpang
Semitikanhon
.
Ang
ubang
mga
lingwista
moapil
sa
Kasadpang
Semitikanhon
nga
usa
ka
matang
sa
alpabeto
,
samtang
ang
uban
mobahin
niini
isip
usa
ka
lahi
nga
sistema
sa
pagsulat
ug
ang
uban
motan
-
aw
niini
nga
talagsaong
matang
sa
silabaryo
.
Sa
pagkagamit
ang
mga
abjad
usahay
naa
'
y
pulong
nga
"
alpabeto
"
sa
ilang
ngalan
sama
sa
"
Pinisyanong
alpabeto
"
ug
"
Arabikong
alpabeto
"
.
Ang
labing
sayo
nga
sulat
sa
paggamit
sa
tawag
gawas
sa
Bibliya
kadtong
si
Tacitus
misulat
nga
si
Nero
mibasol
sa
mga
"
Kristohanon
"
sa
Dakong
Sunog
sa
Roma
sa
tuig
AD
64
.
Ang
Banga
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Banga
may
32
,
128
ka
tawo
sa
6
,
469
na
bubong
.
Ang
kwarta
(
usab
:
salapi
;
minubo
:
sapi
)
mao
ang
bisa
'
g
unsang
butang
nga
gidawat
isip
bayad
sa
mga
gamit
ug
serbisyo
,
ug
sa
utang
.
Ang
kwarta
mao
ang
gigamit
nga
medyum
sa
pagbaylo
(
exchange
)
,
usa
ka
yunit
sa
akawnt
,
ug
butanganan
sa
bili
.
Kini
giingon
usab
isip
estandard
sa
tininging
pagbayad
(
deferred
payment
)
.
Senegal
(
Prinanses
:
le
Sénégal
)
,
usa
ka
nasod
sa
habagatan
sa
Sapa
sa
Sénégal
sa
Kasadpang
Aprika
.
Ang
Senegal
giutlanan
sa
Atlantiko
sa
kasadpan
,
Mauritania
sa
amihanan
,
Mali
sa
sidlakan
,
ug
sa
Guinea
ug
Guinea
-
Bissau
sa
habagatan
.
Ang
Gambia
nahimutang
sa
sulod
sa
Senegal
(
gipalibotan
sa
Senegal
)
.
Dakar
ang
iyang
kapital
nga
dakbayan
.
Natawo
siya
sa
Corse
,
ug
nagbansay
sa
Pransiya
isip
opisyal
alang
sa
artileriya
.
Siyay
unang
misikat
isip
heneral
sa
Rebolusyong
Pranses
,
diin
gidumala
niya
ang
pipila
ka
malamposong
kampanya
batok
sa
Unang
Kowalisyon
ug
Ikaduhang
Kowalisyon
.
Sa
ulahing
bahin
sa
1799
,
mipahigayon
siyag
usa
ka
kudeta
,
ug
gitudlo
ang
iyang
kaugalingon
isip
Unang
Konsul
sa
Pransiya
,
ug
human
ang
lima
ka
tuig
nahimong
Emperedor
sa
Pransiya
.
Sa
unang
dekada
sa
siglo
19
nakiggubat
siya
sa
gamhanang
mga
nasod
sa
Uropa
,
diin
nadominar
niya
ang
kontinental
nga
Uropa
sa
pipila
ka
kadaogan
.
Pipila
sa
mga
sangka
nga
dili
malimtan
mao
ang
Austerlitz
ug
Friedland
.
Sa
nasod
nga
iyang
nabuntog
,
iyang
gibutang
sa
dagkong
mga
puwesto
niini
ang
pipila
ka
higala
ug
paryente
.
Wala
makawang
ang
mga
paningkamot
sa
mga
Lobocanon
tungod
kay
usa
ang
Loboc
sa
mga
lungsod
sa
Bohol
nga
maoy
sagad
duawon
sa
lokal
ug
langyawng
mga
turista
.
Dinhi
,
madungog
sa
mga
turista
ang
tingog
sa
mga
Lobocanon
nga
moharana
kanila
sakay
sa
mga
bangka
ug
floating
restaurant
tadlas
sa
suba
sa
Loboc
.
Sa
ilang
pagpaingon
sa
kinapusoran
sa
lungsod
,
lamaton
usab
sila
sa
bughaw
nga
tubig
sa
suba
nga
ang
ilawom
gihanigan
sa
hamis
ug
puti
nga
mga
bato
ug
bunbon
.
—
Sa
pagkatapos
sa
Septiyembre
niadtong
tuiga
,
pormal
nga
natukod
ang
"
Mga
gahom
nga
Axis
"
sa
pagpirma
sa
Paktong
Tripatrido
tali
sa
Hapon
,
Italya
,
ug
Alemanya
.
Matod
sa
pakto
,
ang
tanang
nasod
nga
mo
-
atake
sa
usa
ka
miyembro
sa
Axis
mapugos
sa
pagpatumba
sa
tanan
.
[
8
]
Apan
wala
kini
tagda
sa
Estados
Unidos
,
kinsa
nagpadayon
pagtabang
sa
Hiniusang
Gingharian
ug
sa
Tsina
pinaagi
sa
mga
polisiyang
"
Lend
-
Lease
"
,
[
9
]
ug
sa
paghimog
sona
sa
seguridad
didto
sa
Dagat
Atlantiko
,
aron
maprotektahan
ang
mga
barkong
Alyado
nga
motabok
gikan
sa
Britanya
ngadto
sa
Amerika
.
[
10
]
Walay
tinu
kun
kanus
-
a
unang
gigamit
sa
tawu
(
u
sa
iyang
mga
kagikanan
)
ang
pinulungan
.
Mahimung
kini
sa
panahun
sa
Homo
habilis
(
duha
ka
milyun
ka
tuig
kanhi
)
u
niadtung
40
,
000
ka
tuig
lamang
kanhi
,
sa
panahun
sa
tawu
'
ng
Cro
-
Magnon
.
Sa
nagpanuigon
pa
lang
si
Don
Vicente
og
napulog
lima
,
tigsulatan
na
siya
og
Iningles
ug
Kinatsila
sa
mga
mantalaan
sa
Manila
ug
sa
Sugbo
.
Apan
nadani
siya
sa
pagpanulat
og
Binisaya
sa
tuig
1906
sa
nagpanuigon
na
siya
og
napulog
siyam
.
Mga
nobela
,
sugilanon
,
balak
ug
ubang
matang
sa
pagpanulat
nasulayan
ni
Don
Vicente
.
Nahimo
siyang
pangulo
sa
“
Kauswagan
”
,
usa
ka
inadlawng
mantalaan
nga
maoy
labing
una
nga
inadlaw
nga
Binisaya
sa
Sugbo
.
Nahuptan
niya
kini
gikan
sa
1912
hangtod
1914
.
Niadtong
panahona
,
nakahuman
na
siya
sa
iyang
pagtuon
sa
pagka
abogado
sa
Manila
.
Ang
La
Réunion
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
403
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
-
et
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
May
gula
sa
“
Parnaso
”
nga
tunga
ra
sa
pahina
sa
Bisaya
ug
gisuna
siya
ni
Editor
Candia
.
Wa
motubag
si
Tibs
,
apan
sa
dihang
namainit
na
mi
og
kape
pares
sa
pan
de
sal
may
keso
,
miingon
siya
,
“
Wa
si
Iko
makamatikod
sa
ulan
.
”
Wa
ko
mapiho
ang
iyang
tinugkaran
sa
ulan
,
apan
diha
ang
huni
.
Diin
gikan
?
Sa
iyang
kinabuhi
o
imahinasyon
.
Ang
mga
Romano
Katoliko
,
Sidlakang
Ortodokso
,
ug
daghang
mga
Protestante
miisip
sa
usa
ka
Kristohanon
nga
nahimong
sakop
sa
simbahan
pinaagi
sa
sakramento
sa
bunyag
.
Niining
mga
denominasyona
,
ang
mga
bata
nga
gibunyagan
maisip
na
nga
Kristohanon
,
bisan
gilaoman
silang
mobuhat
og
pagdawat
sa
pagtuo
inig
ka
tukma
na
ilang
panuigon
.
Ang
Saint
-
Martial
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
78
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Cantal
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Ang
Belfort
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
0
,
125
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Territoire
de
Belfort
sa
rehiyon
sa
Franche
-
Comté
.
Ang
Lebitiko
(
Inebreyo
:
ויקרא
‎
,
Vayikra
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Tora
sa
Tanakh
.
Ang
Inebreo
(
Inebreo
:
עברית
,
Ivrit
)
maoy
pinulongang
Semitiko
.
Gigamit
kini
sa
mayoriya
sa
Tanakh
ug
Bibliya
ug
kini
usab
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
Israel
.
Matod
sa
Katolikong
doktrina
,
ang
sinugdan
sa
simbahan
masubay
,
agi
sa
suksesyong
apostoliko
,
ngadto
sa
kinaunhang
komunidad
nga
gitukod
ni
Jesus
pinaagi
sa
iyang
pagkonsekrar
kang
San
Pedro
,
kinsa
giisip
nga
unang
Papa
.
Ang
misunod
nga
kasaysayan
naglambigit
na
sa
simbahan
ug
sa
dagkong
panghitabo
sa
Kasaysayan
sa
Uropa
.
Ang
simbahan
nakaapekto
ug
nakausab
sa
kinabuhi
sa
daghang
mga
tawo
ug
pagtuo
sa
mga
Kristiyano
ug
mga
dili
Kristiyano
sulod
sa
hapit
duha
ka
libo
ka
tuig
.
Sa
pagkapukan
sa
Imperyong
Romano
,
ang
simbahan
maoy
mipuli
pagkupot
sa
sulo
sa
sibilisasyon
.
Ang
ika
-
11
nga
siglo
maoy
nakasaksi
sa
panagbuwag
sa
Simbahan
sa
Silangang
Ortodokso
ug
sa
mga
Romano
Katoliko
.
Ang
mga
lakang
sa
panaghiuli
maoy
nakatukod
sa
Silangang
Rito
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
,
ang
simbahan
miagi
ug
daghang
reporma
isip
tubag
sa
Protestanteng
Repormasyon
.
Ang
Budismo
maoy
tinuohan
nga
nakasentro
sa
mga
tudlo
ni
Siddhārtha
Gautama
.
(
CUDL
)
Communauté
urbaine
sa
Lille
Métropole
(
C
.
U
.
D
.
L
.
)
,
gimugna
sa
1966
.
Mayoriya
sa
mga
Sugboanon
mga
Romano
Katoliko
.
May
mga
minoryang
Kristiyanong
mga
simbahan
sama
sa
Asembliya
sa
Diyos
,
Iglesia
ni
Cristo
,
Saksi
ni
Jehova
,
Mormon
,
mga
Muslim
,
Taoismo
ug
uban
pa
.
Kini
ang
432
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Aube
sa
Pransiya
.
Sa
silangang
prente
sa
mga
Aleman
,
napakgang
nila
ang
pipila
ka
opensiba
sa
mga
Sobyet
didto
saPeninsulang
Kerch
ug
sa
Kharkov
[
48
]
,
ug
human
milusad
sila
sa
ilang
pangunang
opensiba
sa
ting
-
init
batok
sa
habagatang
Rusya
niadtong
Hunyo
,
1942
,
aron
makuha
ang
mga
mina
sa
lana
didto
sa
Caucaus
.
Ang
mga
Sobyet
mipili
sa
Stalingrad
isip
ilang
pangunang
depensa
,
usa
ka
dakbayan
nga
anaa
gayod
sa
agi
-
anan
sa
mga
Alemang
padulong
sa
Caucausus
.
Sa
tungang
bahin
sa
Nobyembre
,
hapit
na
gayod
makuha
sa
mga
Aleman
ang
Stalingrad
sa
usa
ka
mapait
ug
dugoong
panagsangka
sa
kadalanan
sa
dakbayan
.
Apan
nabali
ang
dagan
sa
dihang
mi
-
abot
ang
pipila
ka
panabang
nga
pwersa
sa
mga
Sobyet
alang
sa
usa
ka
ikaduhang
kontra
opensiba
,
nga
gisugdan
sa
ilang
pag
-
alirong
sa
mga
sundalong
Aleman
didto
sa
Stalingrad
[
49
]
,
ug
sa
usa
ka
asulto
didto
sa
salient
sa
Rzhev
,
duol
sa
Moscow
,
bisan
tuod
nga
napakyas
ang
ulahi
.
[
50
]
Sa
sayong
Pebrero
,
daghan
na
kaayo
ang
nakalas
sa
habig
sa
mga
Aleman
;
daghan
sa
ilang
mga
tropa
sa
atubangang
prente
ang
nadakban
,
ug
ang
ilang
mga
sundalo
sa
luyo
napugos
sa
sa
pag
-
atras
balik
sa
mga
posisyon
sa
wala
pa
sugdi
ang
opensiba
.
Ang
Cagayancillo
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Palawan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
6
,
348
ka
tawo
sa
947
ka
bubong
.
Kining
maong
talaan
gipasunod
base
sa
numero
ug
wala
maglakip
sa
mga
rehiyon
diin
ang
departamento
nahisakop
;
alang
sa
gipasunod
base
sa
alpabeto
ug
giorganisa
sa
matag
rehiyon
,
tan
-
awa
ang
Talaan
sa
mga
rehiyon
ug
departamento
sa
Pransiya
.
Bisan
kon
ang
pulong
lalawigan
sa
Basilan
lakip
sa
Awtonomong
Rehiyon
sa
Muslim
Mindanao
,
ang
Dakbayan
sa
Isabela
mismo
dili
sakop
sa
maong
rehiyon
apan
nalakip
sa
rehiyon
sa
Zamboanga
Peninsula
.
Ang
Pebrero
8
ang
ika
-
8
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
326
pa
ka
adlaw
(
327
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Human
sa
Kampanya
sa
Guadalcanal
,
milusad
og
pipila
ka
operasyon
ang
mga
Alyado
batok
sa
mga
Hapon
.
Niadtong
Mayo
,
1943
,
nagpadala
sila
'
g
mga
pwersa
aron
makuha
ang
mga
Aleyutiyano
,
[
59
]
ug
human
niini
,
milusad
og
dagkong
mga
operasyon
aron
ma
-
isolate
ang
Rabaul
pinaagi
sa
pagkuha
sa
mga
kasikbit
nga
isla
niini
,
ug
aron
mabuslot
ang
permitrong
Hapon
sa
Sentrong
Psipiko
didto
sa
mga
isla
sa
Gilbert
ug
marshall
.
[
60
]
Sa
pagkatapos
sa
Marso
,
1944
,
nagmalamposon
ang
mga
Alyado
,
ug
usab
nakuha
ang
laing
base
-
militar
sa
mga
Hapon
didto
sa
mga
Islang
Caroline
.
Niadtong
Abril
,
milusad
ug
usa
ka
operasyon
ang
mga
Alyado
aron
bawi
-
on
ang
Kasadpang
Bag
-
ong
Guinea
.
[
61
]
Ang
Dakbayan
sa
Balanga
nabahin
ngadto
sa
25
ka
barangay
.
Ang
Magallanes
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
895
ka
tawo
sa
3
,
640
ka
bubong
.
Ang
iyang
amahan
,
si
Carlo
Buonaparte
,
natawo
niadtong
1746
sa
Republika
sa
Genoa
;
usa
ka
abogado
,
napili
siya
nga
representante
sa
Corsica
ngadto
sa
korte
ni
Louis
XVI
niadtong
1778
,
diin
siya
magsilbi
og
pipila
ka
tuig
.
The
first
“
Capitan
Municipal
”
was
Gaspar
Monteron
,
the
root
of
the
clan
Monteron
,
Montellano
,
Hortellano
and
Garcia
.
Capitan
Agustin
Regis
,
chosen
as
the
sixth
municipal
capitan
,
caused
the
transfer
of
the
town
where
Tabogon
is
now
located
.
Ang
Les
Moitiers
-
d
'
Allonne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
667
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Manche
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Kining
maong
panid
nagtala
sa
mga
karaang
pulong
Sinugboanon
,
mga
pulong
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
nga
nahibaloang
lakip
sa
maong
pinulongan
niadtong
una
apan
karon
wala
na
mahibaw
-
i
ang
kahulongan
gawas
niadtong
mga
nanagtuon
sa
pinulongan
.
Ang
Banga
usa
ka
unang
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
69
,
131
ka
tawo
sa
14
,
101
ka
bubong
.
Ang
Uropa
gibahin
ngadto
sa
lahi
-
lahing
mga
subrehiyon
.
Lahi
-
lahi
ang
mga
depinisyon
sa
paglinyada
sa
mga
nasod
depende
sa
punto
de
bista
.
Ang
Cottance
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
487
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Ivana
nabahin
ngadto
sa
upat
(
4
)
ka
baranggay
.
2
.
Ang
adlaw
-
adlaw
nga
gimbuhaton
o
dula
sa
bata
–
menosan
ang
oras
sa
pagtan
-
aw
sa
telebisyon
ug
pagdula
og
kompyuter
.
Awhagon
sa
mga
dula
nga
pangpakusog
aron
magpabilin
ang
haom
nga
timbang
ug
makubsan
ang
pagtaas
sa
presyon
.
Sa
pagkakaron
,
ang
tugpahanan
adunay
gigama
nga
edipisyo
para
sa
pagdumala
ug
nalangay
tungod
sa
mga
anomalya
sa
pagpatigayon
apan
nagdahom
nga
ipadayon
ang
paghimo
.
Gihimo
nila
ang
edipisyo
aron
mahawan
-
hawan
ang
lugar
sulod
sa
terminal
aron
padak
-
on
ang
mga
pasilidad
alang
sa
mga
pasahero
nga
dili
na
kinahanglan
padak
-
on
ang
terminal
mismo
.
Sa
pagkakaron
,
ang
mga
katungdanan
sa
alang
sa
kalihokan
sa
tugpahanan
nahimutang
pa
sa
terminal
.
Venezuela
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Amerika
.
Ang
Pebrero
7
ang
ika
-
7
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
327
pa
ka
adlaw
(
328
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Abril
27
,
1565
,
midunggo
sa
Sugbo
si
Miguel
Lopez
de
Legazpi
kuyog
ang
Agustinhong
pareng
si
Andres
de
Urdaneta
.
Gisalid
-
an
ni
Legazpi
ang
ngalan
sa
dakbayan
gikan
sa
San
Miguel
ngadto
sa
Villa
del
Santissimo
Nombre
de
Jesus
.
Sulod
sa
unom
ka
tuig
ang
Sugbo
maoy
kaulohan
sa
bag
-
ong
gitukod
nga
kolonya
sa
Espanya
.
Ang
Saint
-
Jacut
-
du
-
Mené
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
666
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Sa
tiunayng
panaghiusa
nga
naangkon
sa
kapunongan
,
nakabaton
kinig
daghang
kasangahan
o
mga
tsapter
sa
Kabisay
-
an
ug
Mindanao
lakip
na
sa
gawas
sa
nasod
,
sama
ning
mga
mosunod
:
Ang
Barugo
nabahin
ngadto
sa
37
ka
barangay
.
Ang
sola
gratia
(
Linatin
para
sa
"
grasya
lamang
"
)
usa
kini
ka
pagtulun
-
an
sa
protestantismo
nga
nagatoo
nga
ang
tawo
maluwas
gikan
sa
silot
sa
impyerno
pinaagi
lamang
sa
kalooy
ug
grasya
sa
Diyos
.
Matod
sa
mga
sumulunod
niini
,
ang
kaluwasan
dili
makuha
pinaagi
sa
paningkamot
sa
tawo
,
kung
dili
tungod
lamang
sa
kalooy
nga
gihatag
sa
Ginoo
pinaagi
sa
pagpadala
sa
iyang
anak
nga
si
Jesu
Cristo
nga
maoy
gisilotan
alang
sa
tanang
kasal
-
anan
sa
tanang
mga
tawo
.
5
.
Ipahiluna
ang
kampana
sa
stethoscope
ibabaw
sa
brachial
nga
ugat
ibabaw
diyotay
sa
antecubital
fossa
.
Ang
San
Antonio
usa
ka
ikalimang
klaseng
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
lungsod
usa
ka
pulo
-
lungsod
.
Ang
ngalan
sa
pulo
Dalupiri
unya
gitawag
gihapon
ang
pulo
na
San
Antonio
tungod
kay
mao
man
ang
ngalan
sa
lungsod
sa
pulo
.
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
na
pinulongan
sa
San
Antonio
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
San
Antonio
may
7
,
915
ka
tawo
sa
1
,
667
na
bubong
.
Ang
abugida
usa
ka
alpabetikong
sistema
sa
pagsulat
kansang
mga
simbolo
nagrepresentar
og
mga
patingog
nga
naa
'
y
lain
-
laing
katingog
nga
mamahimong
mabutang
ug
diin
ang
pag
-
usab
sa
batakang
simbolo
nagpasabot
og
laing
mga
katingog
gawas
sa
masunod
ini
.
Ang
Mayo
22
ang
ika
-
142
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
223
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Munai
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
15
,
972
ka
tawo
sa
3
,
033
ka
bubong
.
Ang
Kermoroc
'
h
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
268
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
Palimbang
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
43
,
742
ka
tawo
sa
8
,
191
ka
bubong
.
Si
Gumer
M
.
Rafanan
usa
sa
mga
prolipikong
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Nakadawat
siya
sa
Pasidungog
UMPIL
sa
tuig
2005
,
mananaog
sa
Carlos
Palanca
Memorial
Awards
for
Literature
,
Gawad
Komisyon
,
Pasidungog
LUDABI
,
Pasidungog
BATHALAD
,
ug
uban
pang
pasidungog
katitikanon
.
Ang
Kinatsila
gigamit
sa
mga
mestiso
nga
komunidad
.
Ang
Iningles
ang
gigamit
sa
edukasyon
,
medya
,
komersiyo
,
ug
kagamhanan
.
Ang
Inintsek
gigamit
sa
mga
komunidad
sa
mga
Intsek
.
Ang
Abril
15
ang
ika
-
15
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
260
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Parang
usa
ka
ika
-
4
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
54
,
994
ka
tawo
sa
8
,
176
ka
bubong
.
Sumala
sa
kasugiran
,
ang
mga
tawo
sa
Cambangkaya
kabahin
sa
mga
tribu
ni
Datu
Lapu
-
Lapu
sa
Isla
sa
Maktan
nga
miikyas
human
sa
kamatayon
sa
bayani
sa
tuig
1560
.
Ang
Allier
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
mga
kanhi
lalawigan
sa
Auvergne
ug
Bourbonnais
.
Ang
Aveyron
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
LazioLiguriaLombardiaMarche
Dalangpanan
sa
mga
Makasasala
,
Ang
Verneuil
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
499
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Panabo
Ang
Sedan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
667
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Thee
do
our
souls
adore
.
Ang
kislap
ng
watawat
mo
’
y
Ang
Loboc
gianggaan
og
Music
Capital
of
Bohol
tungod
sa
mga
lumulupyo
niini
nga
mahiligon
sa
musika
.
Adlaw
ug
gabii
,
ang
musika
kabahin
na
sa
kinabuhi
sa
mga
Lobocanon
.
Mahigugmaon
na
sa
musika
ang
mga
lumulupyo
sukad
pa
sa
1602
sa
pagkatukod
sa
simbahan
ni
San
Pedro
Apostol
,
ikaduha
sa
labing
karaang
simbahan
sa
lalawigan
sa
Bohol
.
Siya
ang
midaog
sa
kinaunahang
Pinoy
Big
Brother
Teen
Edition
.
Ang
Maubeuge
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
989
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
linggwistikang
teyoriko
nagtuon
sa
mga
batakan
sa
paghatag
deskripsiyon
sa
indibiduwal
nga
mga
pinulongan
ug
sa
mga
teyoriya
sa
mga
unibersal
nga
aspeto
sa
pinulongan
,
samtang
ang
applied
linguistics
naggamit
ning
maong
mga
teyoriya
sa
natad
sa
pagtudlo
sa
pinulongan
,
sintesis
sa
sulti
,
ug
pagtambal
sa
kalisdanan
sa
pagsulti
.
Ang
Estancia
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Estancia
may
35
,
842
ka
tawo
sa
7
,
046
na
bubong
.
Ang
Montargis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
020
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loiret
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Saint
-
Héand
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
625
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
mga
rehiyon
sa
Pilipinas
unang
namugna
Septiyembre
24
,
1972
dihang
ang
mga
lalawigan
sa
nasod
gibahin
-
bahin
ngadto
sa
11
ka
mga
rehiyon
pinasikad
sa
Dekrito
sa
Presidente
Isip
1
ni
Ferdinand
Marcos
(
kabahin
sa
iyang
plano
sa
reorganisasyon
sa
nasod
)
.
Ang
Notre
-
Dame
-
de
-
Boisset
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
404
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
usa
ka
lungsod
gipamunoan
sa
usa
ka
mayor
kinsa
mao
ang
hepeng
ehekutibo
sa
lungsod
.
Ang
lehislatura
gitibuok
sa
bise
-
mayor
ug
walo
ka
konsehales
.
Ang
walo
ka
konsehales
,
uban
ang
pamuno
sa
Konseho
sa
Kabatan
-
onan
ug
sa
Liga
sa
mga
Baranggay
motibuok
sa
Konseho
sa
Lungsod
.
Ang
tanang
piniling
opisyal
moserbisyo
sulod
sa
tulo
ka
tuig
,
ug
mahimong
magpapili
sulod
sa
makatulo
ka
sunod
-
sunod
nga
higayon
.
Gamay
lang
ang
nasayran
sa
iyang
pagka
tawo
gawas
sa
iyang
giingon
nga
pagkamahiligon
sa
mga
tanom
ug
nga
siya
taga
Langub
,
Asturias
,
Sugbo
.
Sama
sa
tipikal
nga
mga
dalaga
,
kalipay
niya
ang
kabulakan
.
5
.
Ang
Paglansang
ug
Pagkamatay
sa
Krus
sa
atong
Ginoo
:
Lukas
23
:
33
-
34
ug
39
-
46
.
.
Apan
ang
kapalaran
may
laing
tinguha
sa
iyang
kinabuhi
.
Gihimo
siyang
usa
ka
magsusulat
diin
nangapatik
sa
BISAYA
Magasin
ang
iyang
mga
anak
sa
dagang
.
Wala
malimot
sa
Lambusan
sa
iyang
kabatan
-
on
,
busa
,
dili
ikatingala
nga
ang
dagat
nahimong
nataran
sa
panagtigi
sa
gahom
sa
iyang
mga
sugilanon
.
Ang
iyang
dagang
nahumol
sa
dagat
nga
sinubhan
sa
kahamilsing
sa
iyang
gugma
ug
pagbati
.
Ang
Guinea
-
Bissau
maoy
usa
ka
nasod
sa
Kasadpang
Aprika
.
Bissau
ang
iyang
kapital
.
Ang
itom
maoy
bulok
.
Ang
Koren
Publishers
Jerusalem
(
Inebreo
:
הו
ֹ
צ
ָ
א
ָ
ת
קו
ֹ
ר
ֵ
ן
י
ְ
רו
ּ
ש
ָ
ׁ
ל
ַ
י
ִ
ם
,
Hotsa
’
at
Koren
Yerushalayim
)
maoy
Israeling
magbabalita
.
Gitukod
kini
ni
Eliyyahu
Koren
(
Inebreo
:
אליהו
קורן
)
tuig
1961
.
Kadaghanan
sa
mga
gibalita
niini
maoy
mga
tekstong
Hudiyo
ug
Kristohanon
.
[
1
]
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
25
ka
mga
barangay
.
Niadtong
1938
,
gipugos
ni
Hitler
ang
resignasyon
sa
iyang
ministro
sa
Gubat
,
si
Werner
von
Blomberg
,
human
migawas
ang
ebidensya
nga
ang
bag
-
ong
asawa
ni
Blomberg
adunay
kaaging
kriminal
.
Giilis
ni
Hitler
sa
Ministriyo
sa
Gubat
ang
Oberkommando
der
Wehrmacht
(
Taas
nga
Mando
sa
Armadong
kusog
,
o
OKW
)
,
ubos
sa
liderato
ni
Heneral
Wilhelm
Keitel
.
Gideklara
usab
ni
hitler
nga
iyang
ibutang
sa
iyang
personal
nga
pagmando
ang
kasundalohan
.
Siya
mismo
ang
mipuli
sa
karaang
pwesto
ni
Blomberg
,
ang
pagka
-
commander
-
in
-
chief
sa
Armadong
Kusog
.
Ang
Vincenzo
A
.
Sagun
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
19
,
072
ka
tawo
sa
3
,
679
ka
bubong
.
Ang
Dagang
Foundation
Inc
.
usa
ka
di
negosyong
kapunongan
sa
mga
magsusulat
sa
pinulongang
Sinugboanon
nga
nagbase
sa
Sugbo
.
Kini
narehistro
sa
Securities
and
Exchange
Commission
(
SEC
Reg
.
No
.
CE03215
)
kaniadtong
Mayo
29
,
1990
.
41
ang
barangay
sa
Calbiga
.
Ang
Prunay
-
Belleville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
243
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aube
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Marso
4
ang
ika
-
4
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
302
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Si
Cirilo
N
.
Lacuna
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Siya
nadiskobre
sa
seksiyong
Young
Blood
Writer
sa
BISAYA
Magasin
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
tuig
2004
.
Siya
maoy
unang
gradwado
sa
maong
pandayan
human
kini
ibalik
sa
Bisaya
sa
maong
tuig
gikan
sa
kanhi
"
Youth
'
s
Literary
Page
"
sa
mga
dekada
50
.
Dungan
sa
pagtuboy
kaniya
sa
Bisaya
isip
gradwado
na
sa
maong
pandayan
,
gipasidunggan
siyang
Labing
Masaarong
Bag
-
ong
Magsusulat
sa
Bisaya
sa
tuig
2005
.
Ang
Shevat
(
Inebreyo
:
ש
ְ
ׁ
ב
ָ
ט
)
ang
ikalimang
bulang
sibil
at
ikanapulog
-
usang
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Lingkoranan
sa
Kinaadman
,
May
pipila
ka
komyun
sa
Pransiya
nga
ginganlang
Saint
-
Cyprien
:
Pundok
4
 
 
 
 
Binisaya
Ang
Saint
-
Genest
-
de
-
Contest
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
279
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Tarn
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
43
ka
mga
barangay
.
Ang
Usa
ka
Gatos
ka
Adlaw
(
Kinatsila
:
Cien
Días
)
mao
ang
panahon
sa
dihang
mibalik
sa
Paris
niadtong
Marso
20
,
1815
si
Napoleon
Bonaparte
hangtod
sa
pagpalayas
kaniya
sa
Elba
,
ug
ang
pagbalik
sa
Dinastiyang
Borbon
ubos
kang
Hari
Luis
XVIII
niadtong
Hulyo
8
,
1815
(
usa
ka
takna
nga
mikabat
og
111
ka
adlaw
)
.
Nailhan
sab
kini
isip
Gubat
sa
Ikapitong
Kowalisyon
,
ug
nahiapil
ang
Kampanya
sa
Waterloo
ug
ang
Gubat
Neapolitano
.
Ang
prase
nga
les
Cent
Jours
unang
nagamit
sa
prefect
sa
Paris
,
ang
comte
de
Chabrol
.
Kini
ang
261
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
Pransiya
.
Sa
kombensiyon
sa
Enero
1993
,
napili
nga
pamuno
si
Uldarico
T
.
Suello
nga
nakaalagad
og
duha
ka
termino
(
1993
-
1994
)
.
Napulihan
si
Suello
ni
G
.
Lucrecio
C
.
Tecson
(
1995
-
2004
)
kinsa
mialagad
sa
DFI
hangtod
sa
kataposan
sa
iyang
kinabuhi
.
Ang
Lineya
7
(
MRT
-
7
)
nagaagi
gikan
San
Jose
del
Monte
papuntag
Dakbayang
Quezon
.
Ang
Bacolod
-
Kalawi
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
17
,
761
ka
tawo
sa
2
,
465
ka
bubong
.
Ang
Santa
Kruz
nabahin
ngadto
sa
26
ka
baranggay
.
Didto
sa
Mideterraneano
,
ang
mga
Alyado
milusad
ug
usa
ka
atake
sa
Sisilya
sa
sayong
Hulyo
,
1943
.
Ang
maong
pag
-
atake
sa
usa
ka
teritoryo
sa
Italya
,
inubanan
sa
nahiunang
mga
kapildihan
,
maoy
naka
-
ingon
sa
pagpakanaog
,
pagpadakop
,
ug
pagpatay
kang
Mussolini
sa
ulahing
bahin
niadtong
buwana
.
[
67
]
Gisundan
dayon
sa
mga
Alyado
ang
maong
kadaogan
pinaagi
sa
pag
-
atake
sa
Italya
mismo
sa
sayong
Septiyembre
,
nga
gisundan
sa
pagsurender
sa
mga
Italyano
ngadto
sa
mga
Alyado
.
[
68
]
Sa
dihang
gipubliko
ang
maong
pagsurender
niadtong
Serptiyembre
8
,
mibalos
ang
Alemanya
pinaagi
sa
pagdis
-
arma
sa
mga
Italyanong
sundalo
nga
naa
sa
ilang
hurisdiksiyon
,
pag
-
ilog
sa
mga
Italyanong
teritoryo
,
[
69
]
ug
sa
pagtukod
og
mga
serye
sa
mga
linyang
pangdepensa
.
[
70
]
Niadtong
Septiyembre
12
,
adunay
pipila
ka
espesyal
nga
mga
pwersang
Aleman
ang
mi
-
rescue
kang
Mussolini
,
kinsa
mitukod
og
usa
ka
bag
-
ong
"
estadong
kliyente
"
sa
mga
bahin
sa
Italya
nga
anaa
ubos
sa
mga
Aleman
.
[
71
]
Ang
mga
importanteng
sapa
mao
kining
mosunod
:
Ang
Kinoguitan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
519
ka
tawo
sa
2
,
043
ka
bu
.
Ang
Balilihan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
837
ka
tawo
sa
3
,
101
ka
bubong
.
Gikan
sa
1996
hangtod
sa
1999
,
si
Col
.
Vaño
mao
na
usab
ang
natudlong
hepe
sa
Waterfront
Police
Station
sa
Siyudad
sa
Sugbo
ug
nahimo
kining
“
Best
Police
Station
”
sa
siyudad
kaniadtong
1998
,
pasidungog
nga
gitunol
sa
Rotary
Club
of
Cebu
.
Ug
ning
maong
tuig
,
nasakmit
usab
niya
ang
laing
pasidungog
nga
“
Junior
Police
Officer
of
the
Year
”
sa
tibuok
Rehiyon
-
7
.
Sa
karon
,
ang
Italya
usa
ka
nasod
nga
nadebelop
.
Kini
ang
ika
-
7
nga
taas
og
GDP
ug
ika
-
17
nga
taas
sa
Human
Development
Index
.
Miyembro
kini
sa
G8
ug
orihinal
nga
miyembro
sa
Unyon
sa
Uropa
.
Sugod
sa
Enero
1
,
2007
,
di
-
permanenteng
miyembro
sa
Konsehong
Pangseguridad
sa
HN
ang
Italya
.
Ang
mga
residente
sa
Italya
Italyano
ang
tawag
ug
ang
pinulongan
nila
Initalyano
(
Italiani
,
o
sa
pangbabalak
Italici
)
.
Kining
tugpahanan
gibalita
bago
-
lang
nga
adunay
kasaragan
nga
161
ka
lihok
pang
-
abyon
(
mga
tugpa
ug
mga
lupad
)
.
Hapit
54
%
sa
mga
lihok
pang
-
abyon
sa
tugpahanan
mao
ang
taghatod
pangkomersyo
apan
ang
nahibiling
46
%
mao
ang
mga
kalihukan
sa
mga
abyong
militar
ug
uban
pa
(
sama
sa
kalihukan
sa
general
aviation
)
.
Gitabi
usab
kini
sa
mga
Waray
sa
Leyte
ug
Samar
,
Porohanon
sa
Poro
,
mga
Ilonggo
sa
Negros
Oriental
,
Eskaya
sa
Bohol
,
ug
sa
mga
lumad
(
sama
sa
mga
Ata
,
Bagobo
,
Butuanon
,
Maranao
ug
Tausug
)
ug
mga
mibalhin
nga
mga
Pilipinhong
hungpong
lumadnon
(
sama
sa
Ilokano
ug
Ilonggo
)
,
tagagawas
nga
mga
lumadnong
hugpong
(
sama
sa
Katsila
-
Pilipino
,
Intsek
-
Pilipino
,
Hapon
-
Pilipino
,
ug
mga
Koreyano
-
Pilipino
,
ug
ubang
mga
tawo
sa
Mindanao
isip
ikaduhang
pinulongan
.
Ang
Ḥanuká
(
Inebreyo
:
ח
ֲ
נ
ֻ
כ
ָ
ּ
ה
,
"
Paghalad
"
)
maoy
kasaulogan
sa
Hudayismo
.
Nagsugod
sa
pagpanulat
si
Frank
sa
panuigong
17
ug
maoy
giuna
ang
balak
dayon
ang
mugbong
drama
ug
misulay
sa
sugilanon
,
artikulo
ug
gumalaysay
nga
ngapatik
sa
Lungsoranon
,
Bisaya
Magasin
,
Alimyon
,
Silaw
,
Bag
-
ong
Suga
,
Salaysayon
,
ubp
.
Ang
Salcedo
nabahin
ngadto
sa
41
ka
barangay
.
Ang
Sinulog
maoy
adlawanong
Kristohanon
sa
Pilipinas
.
Kini
usa
ka
kapistahan
alang
sa
Balaang
Bata
sa
Sugbo
nga
ipahigayon
matag
ikatulong
Dominggo
sa
Enero
sa
dakbayan
sa
Sugbo
.
Ang
Sinulog
usa
ka
pasayaw
nga
ritwal
nga
gikan
pa
sa
panahon
nga
wala
pay
mga
Katsila
sa
Pilipinas
.
Ang
mananayaw
molakang
kaduha
paabante
ug
kausa
paatras
agad
sa
ritmo
sa
tambol
.
Ang
lihok
sama
sa
sulog
sa
sapa
ug
busa
ang
pagsayaw
nahimong
sinulog
.
Ang
sayaw
orihinal
nga
gipahinungod
alang
sa
mga
anito
.
Ang
Bontoc
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Mountain
Province
sa
Pilipinas
.
May
panawagan
sa
kaugalingnan
sa
tibuok
pulo
.
Apan
niadtong
reperendum
sa
Hulyo
6
,
2003
,
50
.
98
porsento
ang
mibotar
og
"
dili
"
sa
reperendum
alang
sa
dugang
awtonomiya
.
Usa
kini
sa
dakong
kapildehan
ni
Ministro
sa
Interyor
Nicolas
Sarkozy
,
nga
naninguha
sa
paggamit
sa
Corsica
isip
unang
tikang
alang
sa
iyang
mga
palisiya
sa
desentralisasyon
.
Ang
mga
manlalayag
mipili
ug
bag
-
ong
pamuno
puli
kang
Magallanes
.
Ang
ilang
napilian
mao
si
Juan
Sebastian
Elcano
.
Ang
San
Lorenzo
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
Ehipto
(
Ehiptohanon
:
Kemet
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Amihanang
Aprika
,
apil
ang
Sinai
Peninsula
nga
yutang
tulay
sa
Asya
.
Cairo
ang
iyang
kapital
.
Ang
Tanakh
(
Inebreyo
:
ת
ַ
ּ
נ
ַ
״
ך
ְ
)
usa
ka
kasulatang
Hudeyo
nga
naghisgot
bahin
sa
mga
panghitabo
sa
kani
-
adto
og
sa
mga
panghitabo
sa
karon
og
sa
mga
panghitabo
sa
umaabot
.
Kini
aduna
39
ka
kasulatan
.
Ang
La
Bénisson
-
Dieu
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
391
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Sinugboanong
pulong
gikan
sa
Kinatsilang
sábado
,
nga
gikan
sa
Inebreyong
shabat
(
sulat
Inebreyo
:
ש
ַ
ׁ
ב
ָ
ּ
ת
)
.
Sa
pinulongang
Ininggles
,
ang
Sabado
gitawag
Saturday
,
"
Adlaw
ni
Saturno
"
;
kini
ang
bugtong
adlaw
sa
semana
nga
ang
ngalan
direkta
gikan
sa
Linating
dies
Saturni
.
Si
Saturno
ang
diyos
-
diyos
sa
panguma
sa
mitolohiyang
Romano
.
Sa
pinulongang
Indi
,
ang
Sabado
Shanivar
,
alang
kang
Shani
,
ang
Vedic
nga
diyos
-
diyos
alang
sa
planetang
Saturn
.
-
pagbibilang
hanggang
10
Ang
Ajain
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
982
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Creuse
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
konseho
sa
lungsod
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Ang
Camiguin
nabahin
ngadto
sa
lima
(
5
)
ka
lungsod
.
Ang
Les
Ulis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
164
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Essonne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Mitsubishi
Lancer
used
by
Vital
Object
Protection
of
Indonesian
National
Police
Human
sa
Kampanya
sa
Guadalcanal
,
milusad
og
pipila
ka
operasyon
ang
mga
Alyado
batok
sa
mga
Hapon
.
Niadtong
Mayo
,
1943
,
nagpadala
sila
'
g
mga
pwersa
aron
makuha
ang
mga
Aleyutiyano
,
[
59
]
ug
human
niini
,
milusad
og
dagkong
mga
operasyon
aron
ma
-
isolate
ang
Rabaul
pinaagi
sa
pagkuha
sa
mga
kasikbit
nga
isla
niini
,
ug
aron
mabuslot
ang
permitrong
Hapon
sa
Sentrong
Psipiko
didto
sa
mga
isla
sa
Gilbert
ug
marshall
.
[
60
]
Sa
pagkatapos
sa
Marso
,
1944
,
nagmalamposon
ang
mga
Alyado
,
ug
usab
nakuha
ang
laing
base
-
militar
sa
mga
Hapon
didto
sa
mga
Islang
Caroline
.
Niadtong
Abril
,
milusad
ug
usa
ka
operasyon
ang
mga
Alyado
aron
bawi
-
on
ang
Kasadpang
Bag
-
ong
Guinea
.
[
61
]
Ang
pagsulat
nahimugso
tungod
sa
panginahanglan
sa
pagkwenta
(
accounting
)
.
Niadtong
mga
ikaupat
nga
milenyum
BK
,
ang
kompleksidad
sa
negosyo
ug
pagdumala
dili
na
makaya
sa
pagmemorya
lang
,
ang
pagsulat
mao
ang
nahimong
labing
kasaligan
nga
pamaagi
sa
pagrekord
ug
pagpakita
sa
mga
transaksyon
sa
porma
nga
permanente
(
Robinson
,
2003
,
p
.
36
)
.
Sa
Hudayismo
,
kini
usa
sa
mga
basahon
nga
gitawag
nga
Megillot
.
Ang
Lake
Sebu
(
sa
Sinugboanon
:
Danaw
Sebu
)
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
54
,
142
ka
tawo
sa
11
,
158
ka
bubong
.
Inighuman
sa
diktadurya
,
atol
sa
reorganisasyon
sa
kagamhanan
,
gisugo
ni
kanhi
Presidente
Corazon
Aquino
pinaagi
sa
Executive
Order
No
.
392
ang
pagusab
sa
ngalan
sa
Metro
Manila
Commission
,
nga
ginganlan
og
Metro
Manila
Authority
.
Ang
mga
pamuno
sa
mga
lungsod
ug
dakbayan
sa
Metro
Manila
maoy
nagpili
-
ay
alang
sa
pagka
-
Chairman
niini
.
Niadtong
1995
,
pinaagi
sa
Republic
Act
7924
,
giusab
na
hinuon
og
balik
ang
ngalan
ngadto
sa
Metro
Manila
Development
Authority
,
ug
ang
ining
Chairman
gipatudlo
na
lamang
sa
Pamuno
sa
nasod
.
Crosby
,
Alfred
W
.
:
The
Columbian
Exchange
 
:
Biological
and
Cultural
Consequences
of
1492
.
Praeger
Publishers
,
2003
(
30th
Anniversary
Edition
)
.
ISBN
0
-
275
-
98073
-
1
Ang
Sulop
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
340
ka
tawo
sa
5
,
800
ka
bubong
.
Ang
The
Radio
Partners
,
Inc
.
maoy
Pilipinhong
kompaniya
.
Nasakop
sa
Kowalisyon
ang
Paris
niadtong
Marso
31
,
1814
.
Misugyot
si
Napoleon
sa
pagbawi
niini
,
uban
sa
pag
-
uyon
sa
iyang
mga
sundalo
ug
opisyal
nga
gusto
pang
ipadayon
ang
gubat
.
Apan
ang
iyang
mga
Marsyal
wala
mosugot
.
Niadtong
Marso
4
,
sa
pagpamuno
ni
Ney
,
gikomprontar
sa
mga
marsyal
si
Napoleon
.
Mipugos
si
Napoleon
nga
sundon
siya
sa
kasundalohan
,
apan
mitubag
si
Ney
nga
ang
kasundalohan
mosunod
sa
iyang
mga
heneral
.
Walay
nahimo
,
nanaog
si
Napoleon
sa
puwesto
,
pabor
sa
iyang
anak
.
Apan
wala
mosugot
ang
kowalisyon
ug
midemanda
og
pagsurender
nga
dili
kondisyonal
.
Busa
niadtong
Abril
11
miabdikar
siya
pagbalik
.
Sa
Kasabotan
sa
Fontainebleau
,
gitambog
si
Napoleon
sa
Elba
,
usa
ka
gamay
nga
pulo
sa
Mediterranead
.
Ang
departamento
kanhi
sakop
sa
Bigorre
,
usa
ka
kondado
nga
kanhi
independente
,
apan
nahimong
sakop
sa
lalawigan
sa
Gascony
.
Dakong
bahin
sa
dapit
gikuptan
sa
mga
Ingles
human
sa
Tratado
sa
Brétigny
sa
tuig
1360
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
nahimo
kining
kabahin
sa
mga
Huguenot
nga
dominyo
sa
mga
hari
sa
Navarre
,
nga
gidala
sa
Pransiya
ni
Hari
Enrique
IV
.
Alang
sa
dugang
impormasyon
,
tan
-
awa
ang
Bigorre
ug
Gascony
.
Ang
tibuok
pulo
sa
Corsica
may
daghang
bungtod
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
2
ka
mga
barangay
.
Kana
si
Tibs
ug
ang
mga
sanong
sa
akto
sa
gugma
,
way
dumili
ug
way
mahay
—
usa
ka
magsusugilanon
sa
iyang
katungod
.
Ang
Ebanghelyo
sumala
ni
Lucas
(
Linatin
:
Evangelio
secundo
Luca
;
Grinyego
:
Κατά
Λουκάν
Ευαγγέλιον
,
Katá
Loukán
Evangélion
)
maoy
basahon
sa
Bag
-
ong
Tugon
sa
Bibliya
.
Kini
usa
sa
mga
basahon
nga
gitawag
nga
mga
Ebanghelyo
.
Ang
Baden
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
844
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
Simbahang
Katoliko
mao
ang
labing
dako
nga
simbahang
Kristiyano
,
mga
tunga
sa
tanang
Kristiyano
,
ug
kini
sab
ang
kinadak
-
ang
organisadong
relihiyon
.
Sumala
sa
Statistical
Yearbook
sa
Katoliko
,
ang
narekord
nga
mga
miyembro
sa
relihiyon
sa
2005
mokabat
og
1
,
114
,
966
,
000
;
mga
1
/
6
sa
populasyon
sa
kalibotan
.
Ang
Amihanang
Koreya
(
조선민주주의인민공화국
,
opisyal
:
Demokratikong
Popular
nga
Republika
sa
Koreya
)
mao
ang
nasod
sa
amihanang
bahin
sa
peninsula
sa
Koreya
,
sa
Sidlakang
Asya
.
Ang
Dolores
nabahin
ngadto
sa
46
ka
barangay
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
77
,
700
ka
tawo
sa
15
,
585
ka
bubong
.
Usahay
ang
pulong
"
tinuohan
"
nagpasabot
sa
mas
restriktibong
kahulogang
"
organisadong
relihiyon
"
,
o
ang
pundok
sa
mga
tawo
nga
nagsuporta
sa
usa
ka
simbahan
.
Inolandes
(
Iningles
:
Dutch
,
Inolandes
:
Nederlands
)
mao
ang
pinulongang
Kasadpang
Hermaniko
nga
gilitok
sa
labaw
sa
22
ka
milyon
nga
tawo
isip
lumad
,
ug
labaw
sa
5
ka
milyon
isip
ikaduhang
pinulongan
.
Kadaghanan
sa
lumad
nga
tigtabi
niini
namuyo
sa
Netherlands
,
Belhika
,
ug
Surinam
,
apil
ang
gagmayng
pundok
sa
parte
sa
Pransiya
,
Alemanya
ug
uban
pang
kanhing
kolonya
sa
Olanda
.
Ang
pinulongan
duol
kaayo
sa
uban
pang
pinulongang
Kasadpang
Hermaniko
(
e
.
g
.
,
Iningles
,
West
Frisian
,
ug
Inaleman
)
ug
medyo
layolayo
sa
Pinulongang
Amihanang
Hermaniko
.
Tan
-
awa
sa
ubos
ang
kahulogan
sa
mga
minubo
.
Ang
Courcelles
-
Chaussy
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
365
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
pinakasimple
nga
tugpahanan
adunay
bisan
usa
ka
runway
,
helipad
(
luna
para
sa
helicopter
)
,
ug
adunay
hangar
ug
mga
terminal
.
Himaya
sa
Amahan
,
ug
sa
Anak
,
ug
sa
Espiritu
Santo
.
Maingon
sa
sinugdan
,
karon
ug
sa
gihapon
,
ug
sa
mga
katuigan
nga
walay
katapusan
.
Amen
.
Ang
Dakbayan
sa
Lapu
-
Lapu
nabahin
sa
30
ka
mga
barangay
.
Ang
Bonifacio
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
810
ka
tawo
sa
5
,
502
ka
bubong
.
Kennedy
Museum
of
Art
Milaor
Ang
mga
utlanan
sa
departamento
nausab
na
sa
makadaghan
:
*
but
so
far
the
Arakan
municipality
is
still
on
developing
of
its
tourists
spots
.
Miabot
ang
tuig
1543
,
sa
panahon
sa
ekspedisyon
ni
Villalobos
,
mga
lumulupyo
sa
Abuyog
,
Leyte
gipahibaw
-
an
ang
mga
manlalayag
nga
anaa
'
y
lugar
sa
amihanang
bahin
sa
isla
nga
gitawag
ug
Sugut
,
kay
nailhan
na
kini
nga
progresibo
ug
asensado
sa
mga
langyaw
.
Mga
negosyanteng
Intsik
kanunay
mobisita
sa
lugar
kay
magpatigayon
ug
mga
alipin
,
bulawan
ug
porselana
didto
sa
mga
katawhang
Sogodnon
.
Kining
impormasyon
namatud
-
an
sa
ekspedisyon
ni
Legazpi
sa
tuig
1565
sa
kadtong
miabot
sila
sa
nasod
.
Gisaysay
nga
ang
barangay
sa
Sogod
daghan
ug
tawo
ug
malamboon
nga
naga
-
atubang
sa
isla
sa
Panaon
.
Dise
-
syete
ka
tuig
nga
milabay
,
ang
kastilang
si
Loarca
misaysay
nga
ang
Sogod
ang
pinaka
-
unang
barrio
nga
namugna
sa
Leyte
,
kauban
sa
baryo
sa
Cavalian
,
Ormog
ug
Tandaya
.
Niadtong
1571
,
ang
Sogod
gi
-
deklara
nga
parte
na
sa
encomiendang
kastila
.
.
Bisag
maingon
nga
walay
katilingbanong
klase
ang
Estados
Unidos
(
classless
society
)
,
ang
mga
ekonomista
ug
sosyolohista
moingon
nga
adunay
kalahian
sa
mga
klase
sa
katilingban
,
nga
moapekto
sa
sosyalisasyon
,
pinulongan
,
ug
kabililhan
.
Ang
tunga
-
tungang
klase
(
middle
class
)
ug
propesyonal
nga
klase
mao
ang
ginikanan
sa
mga
kontemporaryong
trend
sama
sa
peminismo
,
enbayronmentalismo
,
ug
multikulturalismo
.
Dako
ang
pagbili
sa
ilang
nga
okupasyon
o
trabaho
.
Bisan
og
taas
ang
tan
-
aw
sa
mga
Amerikano
sa
sosyo
-
ekonomik
nga
kalamposan
,
ang
pagka
ordinaryo
gitan
-
aw
nga
positibo
.
Ang
kababayen
-
an
karon
nagatrabaho
sa
gawas
sa
balay
ug
nakakuha
og
mga
degri
sa
kolehiyo
.
Sama
sa
post
-
industriyal
nga
sosyedad
,
naglahi
usab
ang
pamilyang
Amerikano
.
Sa
2005
,
ang
mga
nakasal
nga
walay
anak
maoy
labing
komun
(
28
%
)
nga
panimalay
.
Ang
ekstensiyon
sa
marital
rights
ngadto
sa
mga
homosekswal
nga
magtiayon
maoy
usa
ka
isyu
sa
debate
,
ang
mga
liberal
nga
estado
mitugot
sa
unyon
nga
sibil
ug
ang
Massachusetts
mipalegal
sa
kaminyoon
sa
samag
-
sekso
(
same
-
sex
marriage
)
.
Ang
tinuohan
sa
ubang
denominasyong
Kristiyano
nagkalahi
sa
Romano
Katoliko
sa
nagkalain
-
laing
ang
-
ang
.
Ang
Sidlakang
Ortodoksiyang
tinuohan
nagkalahi
sa
isyu
sa
pagkadili
makasaypanon
sa
papa
,
ang
pamahayag
nga
pilyoki
ug
ang
imakulada
konsepsiyon
ni
Maria
,
apan
managsama
gihapon
.
Lahi
-
lahi
ang
tinuohan
sa
mga
simbahang
Protestante
,
apan
ang
kasagaran
nga
lahi
sa
mga
Katoliko
mao
ang
awtoridad
sa
Papa
ug
ang
tradisyon
sa
simbahan
,
apil
usab
ang
buluhaton
ni
Maria
ug
ang
mga
santos
,
ang
buluhaton
sa
pari
,
ug
mga
hisgotanan
labot
sa
grasya
,
maayong
buhat
ug
kaluwasan
.
Ang
lima
ka
mga
sola
ang
gisulayan
sa
pagpadayag
sa
mga
kalahian
.
Alcoy
Ang
Columbio
nabahin
ngadto
sa
napulog
unom
(
16
)
ka
mga
barangay
.
Ang
Baybay
nabahin
ngadto
sa
92
ka
barangay
.
Ang
Dakbayan
sa
Bayugan
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
93
,
623
ka
tawo
sa
17
,
222
ka
bubong
.
Kining
maong
panid
gitagana
alang
sa
lista
sa
mga
tawo
nga
nahimong
gobernador
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
.
Cite
error
:
<
ref
>
tags
exist
,
but
no
<
references
/
>
tag
was
found
Ang
Italya
puloy
-
anan
sa
mga
kulturang
Uropeo
sama
sa
mga
Etruscano
,
Griyego
,
ug
Romano
.
Ang
iyang
kapital
nga
Roma
ang
mipasiuna
sa
pundasyon
sa
sosyedad
nga
Kasadpanon
,
ug
usa
ka
importanteng
makasaysayan
nga
dakbayang
global
,
ilabi
na
nga
kini
ang
sentro
sa
karaang
Imperyong
Romano
ug
sa
Simbahang
Katoliko
.
Ang
uban
pang
mga
dakbayan
nga
ilado
mao
ang
Venecia
,
Milano
ug
Naples
.
Labaw
pa
sa
3
,
000
ka
tuig
natilawan
sa
mga
Italyano
ang
mga
migrasyon
ug
pagsakop
sa
mga
tribong
Hermaniko
,
Keltiko
,
Franko
,
Lombard
,
Griyegong
Bizantino
,
Saracen
ug
Norman
sa
panahon
sa
Tunga
-
tungang
Edad
;
gisundan
sa
Renaissance
,
kung
kanus
-
a
nahitabo
ang
mga
Gerang
Italyano
ug
ang
mga
dakbayang
-
estado
niini
nailhan
sa
mga
kultural
ug
siyentipiko
nga
kontribusyon
.
Ang
San
Isidro
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
29
,
410
ka
tawo
sa
6
,
611
ka
bubong
.
Ang
Chaville
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
784
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Bacuag
nabahin
ngadto
sa
siyam
(
9
)
ka
barangay
.
May
mga
lalawigan
usab
nga
may
Kinatsila
o
Iningles
nga
direksiyon
sa
ilang
ngalan
:
Negros
Occidental
ug
Negros
Oriental
,
Northern
Leyte
ug
Southern
Leyte
.
Ang
Tinausug
(
[
tinaʔu
'
sug
]
;
Tinausug
:
Bahasa
Sūg
)
usa
ka
Binisayang
pinulongan
nga
gisulti
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Gisulti
usab
kini
sa
Malasya
ug
Indonesya
.
Ang
San
Jose
de
Buan
may
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
mga
sistema
sa
pagsulat
mga
sistema
nga
konseptuwal
,
usab
ang
mga
pinulongan
nga
gigamit
nila
.
Ang
mga
sistema
sa
pagsulat
mahimong
maisip
nga
kompleto
sumala
sa
sulod
nga
ilang
gipadayag
ang
tanang
mamahimong
mapadayag
sa
gitabing
pinulongan
.
Ang
tumor
(
Linatin
tumor
,
gipasabot
swelling
sa
Iningles
)
orihinal
nga
mipasabot
sa
abnormal
nga
swelling
sa
unod
.
Sa
karon
,
ang
tumor
mipasabot
sa
sakit
nga
neoplasia
,
ang
abnormal
nga
pagdaghan
sa
mga
selula
sa
tisyu
o
organo
,
nga
moresulta
sa
neoplasma
.
Sa
medisina
,
ang
termino
nga
tumefaction
,
mao
ang
tawag
alang
sa
dili
-
neoplastic
nga
tumor
.
Natukod
ang
UP
niadtong
1908
pinaagi
sa
usa
ka
balaod
nga
gipasa
sa
Lehislatura
sa
Pilipinas
subay
sa
mando
nga
nagagikan
sa
Kagamhanan
sa
Estados
Unidos
.
Ang
maong
balaod
mao
ang
gitawag
nga
Act
No
.
1870
kun
University
Act
.
Sa
pagkakaron
,
ang
UP
gitawag
nga
"
the
nation
'
s
premier
university
"
pinaagi
sa
Senate
Resolution
No
.
276
nga
gipasa
sa
Senado
sa
Pilipinas
.
Sa
pag
-
abot
na
sa
Hulyo
,
ang
mga
pwersang
Komonwelt
sa
Habagatang
-
Silangang
Asya
nakapakgang
na
sa
mga
pag
-
atake
didto
sa
Assam
,
diin
ilang
napa
-
atras
ang
mga
Hapon
balik
sa
Sapa
sa
Chindwin
,
[
82
]
samtang
nakuha
sa
mga
Tsino
ang
Myitkyina
.
Apan
didto
sa
Tsina
,
nagmadaogon
ang
mga
Hapon
,
uban
sa
ilang
pagkuha
sa
Changsha
sa
sayong
Hunyo
ug
sa
dakbayan
sa
Hengyang
sa
sayong
Agosto
.
[
83
]
Human
niadto
,
ilang
gisulong
ang
lalawigan
sa
Guanxi
,
diin
nakadaog
sila
sa
pipila
ka
mga
sangka
batok
sa
mga
Tsino
didto
sa
Guilin
ug
sa
Liuzhou
sa
ulahing
bahin
sa
Nobiyembre
.
[
84
]
Ang
Lupon
nabahin
ngadto
sa
21
ka
barangay
.
Isip
ikatulo
nga
kinadak
-
ang
nasod
sa
tibuok
kalibotan
(
sa
arya
)
[
3
]
,
lainlain
ang
mga
paysahe
ug
mga
bista
sa
Estados
Unidos
:
yutang
kakahoyang
templada
(
temperate
forest
)
sa
Sidlakang
baybayon
,
bakhawan
sa
Florida
,
ang
Dakong
Kapatagan
(
Great
Plains
)
sa
tungang
parte
sa
nasod
,
ang
sistemang
Suba
Mississippi
-
Missouri
,
ang
mga
Dagkong
Lanaw
(
Great
Lakes
)
nga
parte
sab
sa
Canada
,
mga
Batohong
Bukid
(
Rockies
)
nga
naa
sa
kasadpan
sa
kapatagan
,
ubang
desiyerto
ug
sonang
templada
sa
baybayong
kasadpan
sa
Rockies
,
ug
mga
kakahoyang
templada
(
temperate
rainforest
)
sa
parte
sa
Pasipiko
sa
amihanang
-
kasadpan
.
Ubang
paysahe
sab
ang
Alaska
ug
mga
mabulkang
pulo
sa
Hawaii
.
Ang
klima
lahi
-
lahi
sab
:
tropikal
sa
Hawai
‘
i
ug
habagatang
Florida
,
ug
tundra
usab
sa
Alaska
ug
sa
tumoy
sa
mahabog
nga
mga
bukid
(
uban
ang
Hawai
‘
i
)
.
Kadaghanan
sa
mga
parteng
amihanan
ug
sidlakan
adunay
klima
nga
kontinental
-
templada
,
nga
mainit
nga
ting
-
init
ug
kamig
nga
tingtugnaw
.
Ang
habagatang
parte
sa
nasod
usab
adunay
subtropikal
nga
klimang
umido
nga
may
templadang
tingtugnaw
og
dugay
ug
umidong
ting
-
init
.
Kasagarang
desiyerto
ang
klima
sa
habagatang
-
kasadpang
rehiyon
.
Ang
Epinay
-
sur
-
Seine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
,
762
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Manapla
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
duha
(
12
)
ka
barangay
.
Ang
unang
molupyo
sa
departamento
nga
may
historikal
nga
kasegurohan
mao
ang
tribong
Rutenii
.
JordanLeganes
Ang
Souligné
-
sous
-
Ballon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
916
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Sarthe
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Sa
Silangang
Prente
sa
mga
Aleman
,
milusad
og
pipila
ka
mga
opensiba
ang
mga
Sobyet
.
Ila
kining
gisugdan
sa
sayong
Hunyo
,
diin
ilang
gisulong
amg
Finland
,
Belarus
,
Ukraine
ug
Silangang
Poland
,
Romanya
,
ug
Hungary
.
[
80
]
Nagmalamposon
ang
maong
mga
opensiba
,
ug
ang
Bulgaria
,
Romanya
,
ug
Finland
,
misurender
sa
mga
Sobyet
.
[
81
]
Kon
magpasabot
nga
ang
mga
isla
isip
mga
buok
-
buok
sa
yuta
nga
kompletong
gilibotan
og
tubig
,
mga
gagmayng
porma
sa
tubig
pananglitan
suba
ug
mga
kanal
wala
nay
labot
.
Pananglitan
,
sa
Pransya
ang
Canal
du
Midi
nagsumpay
sa
suba
sa
Garonne
ngadto
sa
dagat
Mediteryano
,
nga
mikompleto
og
padayong
pag
-
agas
sa
tubig
gikan
sa
Kadagatan
sa
Atlantiko
ngadto
sa
Dagat
Mediteryano
.
Mao
nga
ang
hugpong
sa
yuta
nga
naglakip
sa
Peninsulang
Iberyano
ug
ang
mga
parte
sa
Pransya
habagatan
sa
Suba
sa
Garonne
ug
Canal
du
Midi
kompletong
gilibotan
sa
tubig
.
Ang
duha
nga
labing
giapilan
nga
esport
sa
Pilipinas
mao
ang
basketbol
ug
baksing
.
Human
niadto
,
mibalik
si
Napoleon
sa
Pransiya
uban
ang
iyang
menos
100
,
000
nga
kasundalohan
.
Ang
kapin
500
,
000
nga
Kowalisyon
minggukod
,
ug
gialirongan
ang
Pransiya
,
andam
na
sa
pagkuha
niini
.
Ang
Loire
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
tunga
-
tungang
sidlakang
bahin
sa
nasod
,
sa
may
Sapang
Loire
.
Ang
Sainte
-
Menehould
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
177
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Nabunturan
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Ang
Renasans
(
gikan
sa
Pranses
nga
Renaissance
o
"
pagpakatawo
pag
-
usab
"
)
kun
Pagkabalik
usa
ka
kultural
nga
kalihokan
nga
nahitabo
niadtong
ika
-
14
hangtod
sa
ika
-
17
nga
siglo
.
Kini
nagsugod
sa
Italya
niadtong
Ulahing
Tungang
Panahon
,
ug
mikatap
sa
tibuok
Uropa
.
Ang
Patikul
usa
ka
ika
-
4
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
34
,
396
ka
tawo
sa
5
,
939
ka
bubong
.
Saint
-
Omer
Ang
tugpahanan
(
Iningles
:
airport
)
usa
ka
estruktura
aron
makatugpa
ang
mga
eroplano
,
helikopter
,
ug
uban
pang
mga
aircraft
sa
usa
ka
lugar
.
Puyde
kini
pangpubliko
,
pribado
o
sa
militar
.
Ang
Victoria
may
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Si
Edison
Monternel
usa
ka
mag
-
aawit
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Siya
ang
nakadawat
sa
ganti
sa
Caima
Special
Search
for
a
Recording
Artist
sa
tuig
2004
.
Anak
siya
ni
magsusulat
Fred
Monternel
.
Ang
Kinatsila
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pilipinas
hangtod
sa
tuig
1973
ug
niadtong
1987
gitangtang
siya
sa
kurikulo
sa
mga
eskwela
.
Ang
Tsabakano
,
kriyolyo
nga
binase
sa
Kinatsila
,
gisulti
ug
gigamit
sa
Dakbayan
sa
Zamboanga
ug
uban
pang
tupad
nga
lugar
sa
Mindanaw
.
Ang
Villaba
nabahin
ngadto
sa
35
ka
barangay
.
Si
Papa
Agapito
I
mao
ang
ika
-
57
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Juan
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Silverio
.
Ang
Dakbayan
sa
Laoag
nabahin
ngadto
sa
80
ka
barangay
.
Ang
tensiyon
sa
mga
kolonya
ug
sa
Britanya
sa
panahong
rebolusyonaryo
(
1760s
hangtod
1770s
)
miresulta
sa
Rebolusyonaryong
Gubat
Amerikano
,
giaway
gikan
1775
hangtod
1781
.
Niadtong
Hunyo
14
,
1775
,
ang
Continental
Congress
,
sa
Philadelphia
,
nag
-
establisar
sa
Continental
Army
ubos
kang
George
Washington
.
Nagproklama
nga
ang
"
tanang
tawo
gihimo
nga
egwal
"
,
ang
Kongreso
miadap
sa
Deklarasyon
sa
Independensiya
,
nga
unang
gimugna
ni
Thomas
Jefferson
,
niadtong
Hulyo
4
,
1776
.
Niadtong
1777
,
ang
mga
Artikulo
sa
Kompederasyon
giadap
,
nagpahiusa
sa
mga
estado
sa
usa
ka
gobyernong
pederal
hangtod
1788
.
Adunay
mga
70
,
000
–
80
,
000
ka
loyalista
sa
Britanya
nga
milayas
gikan
sa
mga
nagrebeldeng
estado
,
daghan
ming
-
adto
sa
Nova
Scotia
ug
sa
bag
-
ong
sakop
sa
Britanya
sa
Canada
.
[
4
]
Sa
pagkapilde
sa
armadong
puwersa
sa
Britanya
,
giila
sa
Gran
Britanya
ang
soberanya
sa
trese
ka
kolonya
sa
tuig
1783
.
Ang
nasodnong
ginikanan
sa
Estados
Unidos
matamdan
sa
deklarasyon
sa
napulog
tulo
kolonya
gikan
sa
Gran
Britanya
niadtong
1776
nga
sila
independente
na
nga
mga
estado
,
ug
gipakusog
sa
Tratado
sa
Paris
(
1783
)
.
Sugod
pa
sa
tunga
-
tunga
sa
ika
-
20
siglo
,
naunhan
na
niini
ang
tanang
nasod
sa
impluwensiya
sa
ekonomiya
,
politika
,
militar
,
ug
kultura
.
[
2
]
Ang
Tu
be
’
Av
(
Inebreyo
:
ט
״
ו
באב
,
"
Ikanapulog
-
lima
sa
Av
"
)
maoy
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Ang
Châtenay
-
Malabry
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
197
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Para
sa
talaan
sa
mga
nasod
nga
apil
ang
mga
wala
gi
-
ila
sa
HN
,
mga
dependencies
ug
mga
teritoryo
,
uban
ang
iyang
kapital
nga
dakbayan
,
tan
-
awa
ang
mga
talaan
sa
nasod
pinaagi
sa
kontinente
:
Ang
Tunga
-
tungang
Asya
mahinungdanon
tungod
sa
mga
internasyonal
nga
panagbingkil
sama
sa
mga
linya
sa
lana
,
Nagorno
-
Karabakh
,
ug
Chechnya
,
ingon
man
sa
presensiya
sa
mga
sundalo
sa
Estados
Unidos
ug
Nagkahiusang
Gingharian
sa
Afghanistan
.
Ang
Dakbayan
sa
San
Carlos
usa
ka
ika
-
1
na
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
anng
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
nga
census
,
ang
Dakbayan
sa
San
Carlos
may
118
,
259
ka
tawo
sa
23
,
941
na
bubong
.
Kini
ang
403
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Eure
-
et
-
Loir
sa
Pransiya
.
Ang
Dingle
may
33
ka
barangay
.
Sa
ika
-
12
sa
Nobiyembre
,
2007
,
Ang
Cebu
Pacific
gianunsyo
nga
ang
kining
tugpahanan
gihimo
nila
isip
ikatulong
sentro
sa
paglupad
.
[
2
]
Ang
Baranggay
Villaverde
(
Villa
Verde
,
Green
Village
sa
Iningles
)
may
33
.
25
ka
ektarya
nga
gilapdon
.
Gilangkob
kini
sa
13
ka
purok
.
Kasagaran
sa
mga
lumulupyo
dinhi
mga
Sugbuanon
,
60
%
;
samtang
nabahin
ang
40
%
sa
mga
Muslim
,
Bol
-
anon
,
Chabacano
,
Tagalog
,
Ilocano
,
Ilonggo
,
Bicolano
,
ug
mga
magpapatigayong
Insek
.
Ang
Corrèze
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Corrèze
.
by
Villarino
,
Saturio
Alvarez
;
PedroLinoAnacletoClemente
IEvaristoAlejandro
ISixto
ITelesporoHiginioPio
IAnicetoSoteroEleuteroVictor
IZeperinoCalixto
IUrbano
IPontianoAnteroFabianCornelioLucio
IEsteban
ISixto
IIDionysioFelix
IEutychianoCaioMarcelinoMarcelo
IEoebioMiltiadesSylvestro
I
Nahimutangan
:
59
°
19
'
30
"
N
,
18
°
4
'
15
"
E
Ang
Baybay
gitangtangan
sa
estado
sa
pagkadakbayan
,
uban
sa
15
pa
ka
mga
bag
-
ohayng
dakbayan
,
human
gipaboran
sa
Korte
Suprema
sa
Pilipinas
ang
petisyon
nga
gihikay
sa
League
of
Cities
of
the
Philippines
,
diin
mideklara
sa
cityhood
law
(
RA
9389
)
isip
dikonstitusyonal
.
Sumala
sa
korte
,
wala
makab
-
ot
ang
mga
gikinahanglang
kriteriya
sa
pagkadakbayan
.
Ang
Peninsula
sa
Zamboanga
(
Rehiyon
IX
)
'
,
kaniadto
Kasadpang
Mindanao
,
nahimutang
sa
landform
sa
samang
ngalan
.
Kini
gitibuok
sa
mga
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
,
Zamboanga
del
Sur
,
Zamboanga
Sibugay
,
ug
ang
duha
ka
dakbayan
—
Zamboanga
ug
Isabela
—
nga
gawasnon
gikan
sa
bisan
unsang
lalawigan
.
Ang
Dakbayan
sa
Isabela
ang
bugtong
sakop
sa
Zamboanga
Peninsula
nga
wala
sa
Mindanao
mismo
apan
anaa
sa
pulo
sa
Basilan
.
Ang
administrabong
kapital
sa
rehiyon
mao
ang
Dakbayan
sa
Pagadian
.
Ang
tibuok
rehiyon
kanhi
usa
lamang
ka
lalawigan
(
ang
Zamboanga
)
.
Ang
Bugasong
nabahin
ngadto
sa
27
ka
barangay
.
May
mga
komponent
nga
dakbayan
usab
nga
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
Ang
pananglitan
niini
mao
ang
Dakbayan
sa
Ormoc
,
nga
bisan
sakop
sa
ikaupat
nga
distrito
kongresiyonal
sa
Lalawigan
sa
Leyte
(
uban
sa
mga
lungsod
sa
Albuera
,
Kananga
,
Merida
ug
Isabel
)
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
Ang
Delta
Broadcasting
System
,
Inc
.
maoy
kompaniyang
pangmedyos
ni
Mike
Velarde
.
Ang
Arthun
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
450
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Les
Noës
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
148
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sa
pagsugod
sa
bag
-
ong
milenyo
,
nag
-
asod
ang
lapad
nga
mga
kausaban
sa
natad
sa
pagpanambal
nga
gidalit
sa
teknolohiya
.
Kita
karon
nagtagamtam
sa
labing
luwas
,
sopistikado
ug
sangkap
nga
siyensiya
sa
medisina
nga
mohatag
og
kahupayan
sa
halos
tanang
matang
sa
sakit
.
Ang
atong
pagkausa
Ang
Jerusalén
(
Inebreyo
:
י
ְ
רו
ּ
ש
ָ
ׁ
ל
ַ
י
ִ
ם
,
Yerushaláyim
;
Inarabigo
:
أورشليم
,
Ūrshalīm
;
Ininggles
:
Jerusalem
)
mao
ang
kapital
sa
Israyel
.
Kini
usa
ka
balaang
dakbayan
sa
Kristyanismo
,
Hudayismo
,
ug
Islam
.
Ang
sagisag
niining
dakbayan
gidisenyo
ni
Eliyyahu
Koren
niadtong
1949
.
[
1
]
Ang
Fontenay
-
aux
-
Roses
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
322
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hauts
-
de
-
Seine
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Bayog
nabahin
ngadto
sa
28
ka
mga
barangay
.
Ang
Maragusan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Compostela
Valley
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
45
,
937
ka
tawo
sa
8
,
762
ka
bubong
.
Ang
Lila
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
322
ka
tawo
sa
1
,
723
ka
bubong
.
Maong
sa
abugida
wala
'
y
simbolo
alang
sa
"
k
"
apan
naa
sa
"
ka
"
(
kon
"
a
"
ang
masunod
nga
katingog
)
ug
ang
"
ki
"
gisulat
sa
pag
-
usab
sa
"
ka
"
nga
simbolo
sa
paaging
nahisama
sa
pag
-
usab
sa
"
la
"
ngadto
sa
"
li
"
.
Sa
daghang
mga
abugida
ang
pag
-
usab
gibuhat
sa
pagdugang
og
simbolo
sa
katingog
apan
naa
pa
'
y
daghang
lain
-
laing
paagi
(
ug
gigamit
)
sama
sa
pagbali
sa
simbolo
,
pagdugang
og
diyakritikong
mga
marka
ug
uban
pa
.
“
Wala
ako
mag
-
apas
sa
bayad
.
Alang
nako
,
ang
bayad
sa
akong
kahago
sa
pagsulat
mao
ang
hilabihan
nga
kalipay
sa
pagkamantala
sa
akong
mga
sinulat
.
Tingali
ako
,
KSP
(
Kulang
Sa
Pansin
)
.
Gusto
kong
mapansin
unta
sa
pagsulat
.
Pero
sa
pagkatinuod
,
nangita
lang
kog
sideline
nga
kita
gawas
sa
pagpanulat
,
”
matod
ni
Ginong
Germino
sa
iyang
sulat
kanato
.
Ang
Ilām
(
Pinersyano
:
ایلام
)
maoy
lalawigan
sa
Iran
.
Ilām
mao
ang
ulohang
dakbayan
niini
.
Sa
silangang
prente
sa
mga
Aleman
,
napakgang
nila
ang
pipila
ka
opensiba
sa
mga
Sobyet
didto
saPeninsulang
Kerch
ug
sa
Kharkov
[
48
]
,
ug
human
milusad
sila
sa
ilang
pangunang
opensiba
sa
ting
-
init
batok
sa
habagatang
Rusya
niadtong
Hunyo
,
1942
,
aron
makuha
ang
mga
mina
sa
lana
didto
sa
Caucaus
.
Ang
mga
Sobyet
mipili
sa
Stalingrad
isip
ilang
pangunang
depensa
,
usa
ka
dakbayan
nga
anaa
gayod
sa
agi
-
anan
sa
mga
Alemang
padulong
sa
Caucausus
.
Sa
tungang
bahin
sa
Nobyembre
,
hapit
na
gayod
makuha
sa
mga
Aleman
ang
Stalingrad
sa
usa
ka
mapait
ug
dugoong
panagsangka
sa
kadalanan
sa
dakbayan
.
Apan
nabali
ang
dagan
sa
dihang
mi
-
abot
ang
pipila
ka
panabang
nga
pwersa
sa
mga
Sobyet
alang
sa
usa
ka
ikaduhang
kontra
opensiba
,
nga
gisugdan
sa
ilang
pag
-
alirong
sa
mga
sundalong
Aleman
didto
sa
Stalingrad
[
49
]
,
ug
sa
usa
ka
asulto
didto
sa
salient
sa
Rzhev
,
duol
sa
Moscow
,
bisan
tuod
nga
napakyas
ang
ulahi
.
[
50
]
Sa
sayong
Pebrero
,
daghan
na
kaayo
ang
nakalas
sa
habig
sa
mga
Aleman
;
daghan
sa
ilang
mga
tropa
sa
atubangang
prente
ang
nadakban
,
ug
ang
ilang
mga
sundalo
sa
luyo
napugos
sa
sa
pag
-
atras
balik
sa
mga
posisyon
sa
wala
pa
sugdi
ang
opensiba
.
Ang
La
Grand
-
Croix
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
983
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Haut
-
Rhin
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Rin
(
Rhine
River
)
.
Ang
nangapatik
niyang
mga
sugilanon
sa
mga
mantalaan
sa
Sugbo
mao
ang
“
Kalinaw
Human
Sa
Unos
”
,
Banat
News
,
Abril
5
,
2005
;
“
Gugma
Ug
Trahedya
Sa
Labor
Day
”
,
Banat
News
,
Abril
9
,
2005
;
“
Kabos
Nga
Adunahan
”
,
Superbalita
,
Mayo
1
,
2005
;
“
Hagit
Sa
Gugma
”
,
Superbalita
,
Mayo
10
,
2005
,
sa
paghingalan
og
pipila
.
Ang
Tuguegarao
mao
ang
kapital
sa
lalawigan
sa
Cagayan
sa
Pilipinas
.
May
mga
komponent
nga
dakbayan
usab
nga
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
Ang
pananglitan
niini
mao
ang
Dakbayan
sa
Ormoc
,
nga
bisan
sakop
sa
ikaupat
nga
distrito
kongresiyonal
sa
Lalawigan
sa
Leyte
(
uban
sa
mga
lungsod
sa
Albuera
,
Kananga
,
Merida
ug
Isabel
)
dili
makabotar
alang
sa
gobernador
sa
lalawigan
.
Para
sa
ubang
gamit
,
tan
-
awa
ang
Mars
(
pagklaro
)
Ang
Lakewood
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
317
ka
tawo
sa
3
,
122
ka
bubong
.
(
CAR
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
Royannais
,
gimugna
sa
2002
.
Communauté
de
communes
sa
Ile
-
de
-
RéCommunauté
de
communes
sa
Plaine
d
'
AunisCommunauté
de
communes
sa
SurgèresCommunauté
de
communes
sa
canton
de
LoulayCommunauté
de
communes
sa
canton
d
'
Aulnay
-
de
-
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Saint
-
Jean
-
d
'
AngélyCommunauté
de
communes
sa
Sud
-
CharenteCommunauté
de
communes
sa
Charente
-
Arnoult
-
Coeur
de
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
Pays
SavinoisCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Saint
-
Hilaire
-
de
-
VillefrancheCommunauté
de
communes
sa
Pays
de
MathaCommunauté
de
communes
sa
Vignobles
et
Vals
boisés
du
Pays
BuriaudCommunauté
de
communes
sa
Région
de
PonsCommunauté
de
communes
sa
Haute
-
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
Île
-
d
'
OléronCommunauté
de
communes
sa
bassins
Seudre
-
et
-
ArnoultCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Gémozac
et
de
la
Saintonge
ViticoleCommunauté
de
communes
sa
Bassin
de
MarennesCommunauté
de
communes
sa
Pays
MarandaisCommunauté
de
communes
sa
Pays
SantonCommunauté
de
communes
sa
Val
de
Trézence
,
de
la
Boutonne
à
la
DeviseCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Courçon
Ang
presyon
sa
dugo
ang
mosukod
sa
puwersa
sa
dugo
samtang
kini
midagayday
sa
mga
bungbong
sa
mga
ugat
sa
arteries
.
Aduna
kiniy
duha
ka
sangkap
nga
numero
nga
motumbok
sa
puwersa
diha
sa
ugat
kon
ang
kasingkasing
magbomba
ug
kon
kini
magpahulay
.
Ang
Binisayang
Sinugboanon
kun
Cebuano
o
Sebwano
usa
sa
mga
Binisayang
pinulongan
sa
Pilipinas
.
Gisulti
kini
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
ug
sa
amihanan
ug
kasadpang
Mindanao
.
Mga
20
,
000
,
000
ka
tawo
(
sumala
sa
Ethnologue
)
ang
lumad
nga
tigsulti
niini
.
Ang
Mayo
18
ang
ika
-
138
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
227
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
TV
Patrol
World
maoy
news
broadcast
sa
Pilipinas
.
Sa
Silangang
Prente
sa
mga
Aleman
,
milusad
og
pipila
ka
mga
opensiba
ang
mga
Sobyet
.
Ila
kining
gisugdan
sa
sayong
Hunyo
,
diin
ilang
gisulong
amg
Finland
,
Belarus
,
Ukraine
ug
Silangang
Poland
,
Romanya
,
ug
Hungary
.
[
80
]
Nagmalamposon
ang
maong
mga
opensiba
,
ug
ang
Bulgaria
,
Romanya
,
ug
Finland
,
misurender
sa
mga
Sobyet
.
[
81
]
Ang
Carles
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Carles
may
53
,
404
ka
tawo
sa
9
,
814
na
bubong
.
1969
-
1984
:
Lorenzo
Canoy
Ang
Pransiya
gibahin
ngadto
sa
26
ka
mga
rehiyon
(
region
sa
ilang
pinulongan
)
.
Kawhaag
duha
(
22
)
niini
anaa
sa
Metropolitan
nga
Pransiya
samtang
ang
upat
naa
sa
gawas
sa
nasod
.
Ang
mga
rehiyon
gibahin
ngadto
sa
mga
departamento
(
département
)
.
Ang
mga
departmento
gihatag
numero
(
sagad
base
sa
alpabetikanhong
han
-
ay
)
ug
kining
numeroha
maoy
gigamit
sa
mga
kodigo
postal
ug
mga
numero
sa
sakyanan
.
Ang
San
Juan
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Kinatsila
opisyal
nga
pinulongan
sa
Pilipinas
hangtod
sa
tuig
1973
ug
niadtong
1987
gitangtang
siya
sa
kurikulo
sa
mga
eskwela
.
Ang
Tsabakano
,
kriyolyo
nga
binase
sa
Kinatsila
,
gisulti
ug
gigamit
sa
Dakbayan
sa
Zamboanga
ug
uban
pang
tupad
nga
lugar
sa
Mindanaw
.
en
-
Laye
Ang
Montberaud
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
167
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Loreto
nabahin
ngadto
sa
napulo
(
10
)
ka
barangay
.
An
Del
Carmen
usa
nga
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
13
,
558
ka
tawo
sa
2
,
598
ka
bubong
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Berrichons
.
Ang
ubang
tulo
ka
mga
direksyon
mao
ang
habagatan
,
sidlakan
,
ug
kasadpan
.
Ang
Pontault
-
Combault
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
804
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
 
–
Densidad
Si
Papa
Juan
II
mao
ang
ika
-
56
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Bonifacio
II
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Agapeto
I
.
Sa
pagsugod
sa
ika
-
20
nga
siglo
ang
mga
rehiyon
nga
nagpatubo
og
mga
tanom
himoong
bino
nahiagom
og
kadaot
,
ug
linibo
ka
mga
obrador
ang
mibatok
sa
kagamhanan
.
Ang
maong
rebelyon
brutal
nga
gipilde
ni
Georges
Clemenceau
.
Ang
sangay
ehekutibo
giapod
-
apod
sa
mga
dakbayan
:
ang
Buhatan
sa
Pamuno
anaa
sa
Palasyo
sa
Malacañan
sa
Dakbayan
sa
Manila
,
ug
ang
kadaghanan
sa
mga
miyembro
sa
Gabinete
nahimutang
sa
Dakbayang
Quezon
.
Pananglit
:
ang
Departamento
sa
Siyensya
ug
Teknolohiya
(
DOST
)
nahimutang
sa
Dakbayan
sa
Taguig
,
samtang
ang
Departamento
sa
Agrikultura
(
DA
)
ug
ang
National
Housing
Authority
(
NHA
)
nang
-
alirong
hinuon
sa
Quezon
Memorial
Circle
.
Ang
Vinantes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
247
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Sa
natapos
na
ang
Ikaduhang
Kalibotanong
Gubat
,
adunay
duha
pa
ka
lungsod
,
Pasig
(
kaulohan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Rizal
)
ug
Pasay
,
nga
mingdako
ug
giapil
sa
mga
sentro
sa
pag
-
uswag
nianang
dapita
.
Niadtong
1975
,
panahon
sa
diktadurya
ni
kanhi
Presidente
Ferdinand
Marcos
,
gisugo
niya
pinaagi
sa
Presidential
Decree
824
ang
pagtukod
sa
Metropolitan
Manila
Area
,
nga
naglangkob
sa
Manila
,
sa
mga
lungsod
sa
kasadpang
Rizal
,
lakip
na
ang
kaulohang
Pasig
:
Makati
,
Mandaluyong
,
San
Juan
,
Pateros
,
Taguig
,
Las
Piñas
,
Parañaque
,
Muntinlupa
,
Marikina
,
Malabon
,
ug
Navotas
.
Giapil
pod
ang
Polo
gikan
sa
lalawigan
sa
Bulakan
.
Gitudlo
niya
ang
iyang
asawang
si
Imelda
isip
ulo
sa
Metro
Manila
Commission
,
nga
gitudlo
isip
tigdumala
niini
.
Ang
kasugiran
sa
maong
nobela
gipalatay
sa
tinuod
nga
mga
panghitabo
sa
kasaysayan
.
Makita
dinhi
ang
batan
-
ong
Sugbo
nga
napagan
sa
Ikaduhang
Gubat
sa
Kalibotan
.
Ang
kahimtang
,
mga
pagbati
,
mga
pangagpas
,
ug
mga
pangandoy
sa
kaliwatan
ubos
sa
kabangis
sa
gubat
tatawng
maaninag
niining
nobelaha
.
Si
Papa
Pelagio
I
mao
ang
ika
-
60
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Vigilio
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Juan
III
.
Sa
pag
-
agi
sa
katuigan
isip
kolonya
sa
Espanya
ang
kapupud
-
an
,
daghang
mga
rebolusyon
ang
nanghitabo
,
usa
na
niini
ang
kang
Francisco
Dagohoy
sa
Bohol
.
Gipang
-
atake
usab
sa
mga
Moros
ang
mga
dapli
'
g
-
dagat
nga
mga
lungsod
sa
Kabisay
-
an
niining
panahona
.
Gumikan
sa
iyang
kasinatian
sa
pagka
koresponsal
ug
pagka
staffer
sa
Bohol
Chronicle
,
nahimo
siyang
usa
sa
mga
peryodista
sa
Dakbayan
sa
Davao
sukad
sa
Agosto
25
,
1960
ug
hangtod
sa
2006
gipadayon
pa
gihapon
ang
iyang
pagka
koresponsal
sa
Philippines
News
Agency
(
PNA
)
nga
iyang
nasilbihan
isip
Davao
Bureau
Chief
gikan
sa
Marso
16
,
1980
hangtod
sa
Hunyo
24
,
2001
.
Human
sa
kapildehan
sa
Pransiya
sa
Gubat
sa
Pransiya
ug
Prussia
sa
mga
tuig
1870
-
71
,
4
%
sa
departamento
giangkon
sa
Empiryong
Aleman
pinaagi
sa
Tratado
sa
Frankfurt
.
Ang
gihimong
rason
mao
nga
ang
mga
tawo
didto
nagtabi
og
mga
diyalektong
Aleman
.
Ang
pag
-
angkon
epektibong
nahitabo
niadtong
Mayo
18
,
1871
.
Ang
maong
mga
bahin
sa
departamento
mao
ang
kanton
sa
Schirmeck
ug
sa
amihanang
katunga
sa
Saales
-
-
kanhi
mga
sakop
sa
Alsace
.
Kining
maong
teritoryo
,
ang
ubang
bahin
sa
Alsace
ug
ang
giangkong
teritoryo
sa
Lorraine
nahimong
sakop
sa
Reichsland
sa
Elsaß
-
Lothringen
.
Ang
langyab
sa
Vosges
migamay
ngadto
sa
iyang
5
,
874
km
²
(
2
,
268
milya
kuwadrado
)
karon
.
Kon
ang
usa
ka
dakbayan
may
dili
mokubos
200
,
000
ka
molupyo
(
sumala
sa
sertipikasyon
gikan
sa
Nasodnong
Opisina
sa
Estadistika
)
ug
kita
sa
miaging
tuig
nga
dili
mokubos
sa
P50
,
000
,
000
(
base
sa
mga
presyo
sa
tuig
1991
ug
sumala
sa
sertipikasyon
sa
tesorero
sa
dakbayan
)
kini
tawgong
labing
urbanisadong
dakbayan
.
Ang
Maripipi
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Biliran
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Kining
lungsod
,
pulo
-
lungsod
sa
lalawigan
.
Mao
ra
kini
ang
lungsod
sa
lalawigan
sa
Biliran
na
dili
ni
-
a
sa
pulo
og
Biliran
.
Ang
nasod
sa
Malaysia
gibahin
ngadto
sa
duha
tungod
sa
Habagatang
Dagat
sa
Tsina
busa
kini
may
mainland
ug
may
pulo
nga
mga
bading
.
Ang
dolyar
(
Iningles
:
dollar
)
(
kodigo
sa
ISO
4217
:
USD
)
(
gidaghan
:
dolyares
)
mao
ang
yunit
sa
kwarta
o
kurensiya
sa
Estados
Unidos
.
Giadap
usab
kini
isip
opisyal
ug
legal
nga
kurensiya
sa
gobyerno
sa
ubang
kanasoran
.
Normal
nga
gimubo
kini
isip
$
,
o
USD
o
US
$
aron
malahi
sa
ubang
may
dollar
usab
nga
kwarta
ug
sa
ubang
migamit
sa
simbolo
nga
$
.
Nabahin
-
bahin
ang
dolyar
ngadto
sa
100
ka
sentimo
(
100
cents
)
.
Ang
Victoria
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Victoria
may
11
,
632
ka
tawo
sa
2
,
354
na
bubong
.
Ang
Rogécourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
91
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Ang
Pambujan
may
26
ka
barangay
.
Sa
edad
nga
12
,
nagsugod
na
siyag
panulat
og
love
letters
para
sa
iyang
mga
barkada
.
Sayong
naugmad
ang
iyang
gugma
sa
Inahang
Dila
gumikan
sa
pagpunayg
basa
sa
Bisaya
Magasin
.
Ang
Dakbayan
sa
Koronadal
,
nga
naihan
usab
isip
Marbel
,
maoy
ang
ulohang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
133
,
786
ka
tawo
sa
27
,
623
ka
bubong
.
Ang
mayor
nga
mga
industriya
sa
dapit
mao
ang
pagproseso
sa
pagkaon
,
mga
kemikal
,
ug
mga
tambal
.
Ang
Tolosa
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Nahimutangan
ang
lungsod
sa
sidlakang
dapit
sa
lalawigan
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Tanauan
.
Sa
habagatan
sa
Tolosa
makaplagan
ang
lungsod
sa
Dulag
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
539
ka
tawo
sa
2
,
963
ka
bubong
.
Pipila
lang
kini
sa
koleksiyon
sa
mga
balak
,
Iring
-
iring
sa
Tingbitay
sa
Iro
,
kang
kansang
mga
tema
gilambiyong
tali
sa
reyalidad
sa
kinabuhi
ug
sa
kamadamgohon
sa
atong
magbabalak
nga
kanunay
nagalakag
sa
katahom
diha
sa
iyang
mga
linya
ug
sa
mga
kinal
-
angan
niini
.
Ang
Chirassimont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
409
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Hunyo
19
ang
ika
-
170
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
195
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Sofonías
(
Inebreyo
:
צפניה
,
Tsefanya
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Ang
Hinoba
-
an
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Trinidad
ug
Tobago
usa
ka
arkipelago
nga
estado
sa
habagatang
Caribbean
,
nahimutang
sa
amihanang
-
sidlakan
sa
Habagatang
Amerika
nga
nasod
sa
Venezuela
ug
habagatan
sa
Grenada
.
Parte
ang
nasod
sa
Lesser
Antilles
nga
arkipelago
.
Adunay
maritomo
nga
utlanan
ang
nasod
sa
Barbados
ug
Guyana
.
Duha
ang
iyang
pangunang
isla
,
ang
isla
sa
Trinidad
ug
ang
isla
sa
Tobago
,
ug
21
ka
gagmay
nga
mga
isla
.
Ang
Trinidad
mao
ang
mas
daghan
og
tawo
nga
isla
.
Ang
Panay
nabahin
ngadto
sa
42
ka
barangay
.
Matod
sa
Katolikong
doktrina
,
ang
sinugdan
sa
simbahan
masubay
,
agi
sa
suksesyong
apostoliko
,
ngadto
sa
kinaunhang
komunidad
nga
gitukod
ni
Jesus
pinaagi
sa
iyang
pagkonsekrar
kang
San
Pedro
,
kinsa
giisip
nga
unang
Papa
.
Ang
misunod
nga
kasaysayan
naglambigit
na
sa
simbahan
ug
sa
dagkong
panghitabo
sa
Kasaysayan
sa
Uropa
.
Ang
simbahan
nakaapekto
ug
nakausab
sa
kinabuhi
sa
daghang
mga
tawo
ug
pagtuo
sa
mga
Kristiyano
ug
mga
dili
Kristiyano
sulod
sa
hapit
duha
ka
libo
ka
tuig
.
Sa
pagkapukan
sa
Imperyong
Romano
,
ang
simbahan
maoy
mipuli
pagkupot
sa
sulo
sa
sibilisasyon
.
Ang
ika
-
11
nga
siglo
maoy
nakasaksi
sa
panagbuwag
sa
Simbahan
sa
Silangang
Ortodokso
ug
sa
mga
Romano
Katoliko
.
Ang
mga
lakang
sa
panaghiuli
maoy
nakatukod
sa
Silangang
Rito
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
,
ang
simbahan
miagi
ug
daghang
reporma
isip
tubag
sa
Protestanteng
Repormasyon
.
 
 
 
Meso
Philippine
Ang
Baungon
nahitungtong
sa
plateau
(
bukid
nga
patag
sa
ibabaw
)
,
ang
pinaka
-
ibabaw
niining
plateau
anaa
sa
30
%
.
Gilibutan
kini
sa
3
ka
dagkong
Suba
:
Bobonawan
,
Tumalaong
ug
Kalawahig
.
Kini
nga
mga
suba
nagsilbing
mga
huluganan
sa
tubig
nga
matigom
sa
patag
nga
Baungon
.
Ang
Rinuso
maoy
pinulongang
Indo
-
Urupanhon
.
,
kanhi
mayor
sa
lungsod
Angay
masayran
nga
kining
reggae
nga
genre
sa
musika
gipasiugdahan
ni
Bob
Marley
—
ang
maleyendahon
ug
rebelyosong
Jamaican
singer
nga
naila
sa
tibuok
kalibotan
gumikan
sa
pinalahi
ug
yunik
nga
estilo
niini
sa
musika
nga
dunay
dakong
kailhanan
sa
ilang
kultura
sa
nasod
sa
Jamaica
.
Maong
tataw
kaayong
matan
-
aw
nga
si
Bob
Marley
ang
nahimong
sumbanan
ni
Budoy
sa
iyang
kawsa
sa
musika
nga
mao
ang
pagpalambo
sa
kaugalingong
kultura
pinaagi
sa
musika
aron
dili
mahulog
sa
kawalaan
ang
nahabiling
kaliwatan
.
Sa
sayong
1799
,
gidala
niya
ang
kasundalohan
ngadto
sa
Syria
,
diin
niya
gibuntog
ang
mga
Ottoman
.
Nakuha
niya
ang
mga
lungsod
sa
El
Arish
,
Gaza
,
Jaffa
,
ug
Haifa
.
Apan
daghan
sa
mga
sundalo
niya
ang
nangamatay
tungod
sa
peste
ug
kakulang
sa
suplay
.
Tungod
sa
pagkahuyang
human
sa
peste
,
gisulayan
niyag
atake
ang
kuta
sa
Acre
,
apan
napukan
ang
iyang
kasundalohan
.
Ang
sulat
sa
sugo
sa
Exodus
naa
'
y
lakip
nga
labaw
pa
sa
napulo
ka
pahayag
nga
mosugo
,
mokabat
og
napulo
'
g
upat
kun
napulo
'
g
lima
tanan
.
Hinuon
,
ang
Bibliya
miingon
sa
ihap
nga
"
napulo
"
sa
listahan
,
gamit
ang
Hebreo
nga
pahayag
nga
aseret
hadvarim
.
Ang
lain
-
lain
nga
mga
relihiyon
mitunga
sa
Sugo
sa
lain
-
laing
paagi
,
ug
naghubad
sa
napulo
ka
sugo
sa
lain
-
laing
paagi
.
Ang
pilosopiya
ni
Eliyyahu
Koren
bahin
sa
siddur
,
ug
pati
na
usab
sa
maẖzor
,
puwede
ma
-
summarize
sa
iyang
pahayag
nga
,
"
The
prayers
are
presented
in
a
style
that
does
not
encourage
habit
and
hurry
,
but
rather
inspires
the
worshipper
to
engage
both
mind
and
heart
in
prayer
.
"
Dahil
diri
,
ang
Siddur
Koren
gigamit
og
subdued
ug
eleganteng
layout
sa
kabuoan
,
[
5
]
ug
gigamit
og
format
nga
lineang
-
balak
sa
daghan
sa
mga
kasamang
ampo
.
[
6
]
Plantilya
:
Col
-
2
Ang
Nobiyembre
16
ang
ika
-
320
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
45
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Dakbayan
sa
Panabo
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
dakbayan
nga
duol
sa
Dakbayan
sa
Davao
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
133
,
950
ka
tawo
sa
27
,
225
ka
bubong
.
Ang
Candijay
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
389
ka
tawo
sa
5
,
420
ka
bubong
.
1996
-
1998
:
Ernesto
D
.
Lariosa
Ang
kasamtangang
sphygmomanometry
segun
sa
atong
nasayran
gipasiugdahan
ni
Riva
-
Rocci
sa
1896
ug
napalambo
sa
natampo
ni
Korotkoff
sa
1905
ug
ato
pang
napahimuslan
100
ka
tuig
human
niadto
.
Cutler
Hall
Ang
Dakbayan
sa
Mati
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
sa
Davao
Oriental
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
105
,
908
ka
tawo
sa
21
,
293
ka
bubong
.
Ang
Estados
Unidos
mao
ang
labing
dugay
nga
pederasyon
sa
kalibotan
.
Kini
usa
ka
demokrasyang
representatibo
ug
republikang
konstitusyonal
.
[
6
]
Gibantayan
ang
gobyerno
sa
sistema
nga
checks
and
balances
.
Sa
sistemang
pederal
,
ang
mga
lumulupyo
napailawom
sa
tulo
ka
lebel
sa
gobyerno
:
pederal
,
estado
,
ug
lokal
;
ang
panggobyernong
lokal
komun
nga
nabahin
ngadto
sa
county
ug
munisipal
nga
lebel
.
Ang
Shabát
(
Inebreo
:
שבת
,
"
Sabado
"
)
mao
ang
semananhong
adlaw
sa
pahulay
sa
Hudaismo
.
Ang
Ubos
Balay
-
Balaoranan
kun
Kamara
Baha
mao
ang
ubos
ng
balay
-
balaoronan
sa
Kongreso
sa
Pilipinas
.
Ang
Senado
ang
taas
nga
balay
-
balaoronan
.
Sagad
kon
gamiton
ang
pulong
Kongreso
,
bugtong
ang
Kamara
Baha
lamang
ang
gipasabot
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
19
ka
mga
barangay
.
Giingong
kining
maong
nobela
kinse
ka
tuig
nga
gihagoan
sa
tagsulat
—
diin
sulod
sa
maong
gidugayon
nahadiin
-
diin
na
lang
siya
sa
nagkadaiyang
mga
basahonan
aron
lang
pagsiksik
sa
gikinahanglang
kasayoran
.
Ti
raniag
ta
wagaywaymo
Si
Papa
Vigilio
mao
ang
ika
-
59
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Silverio
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Pelagio
I
.
Ang
Kislev
(
Inebreyo
:
כ
ִ
ּ
ס
ְ
ל
ֵ
ו
)
ang
ikatulong
bulang
sibil
at
ikasiyam
nga
bulang
pansimbahan
sa
kalendaryong
Ebreyo
.
Ang
Sibulan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Ang
departamento
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gibuwag
gikan
sa
departamento
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Malinao
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
699
ka
tawo
sa
4
,
381
ka
bubong
.
Ang
Rosario
may
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
angayng
sinugdanan
sa
pagsabot
sa
pamalaod
mao
nga
ang
katuyoan
sa
balaod
mao
ang
kaangayan
.
Ang
positibong
pamalaod
,
nga
anaa
sa
mga
sinulat
nga
mga
balaod
ug
sa
mga
desisyon
sa
korte
sa
usa
ka
hurisdiksiyon
,
maoy
himoong
pundasyon
isip
testingan
sa
mga
pilosopikanhong
teyorya
kabahin
niini
.
Kini
maoy
hinungdan
sa
debate
kon
sayantipikanhon
ba
ang
pamalaod
.
Ever
within
thy
skies
and
through
thy
clouds
,
Ang
Gornac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
358
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Gironde
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Ang
konseho
sa
lungsod
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Karon
wala
'
y
usa
ka
puno
-
an
sa
Tipolo
na
makita
sa
barangay
.
Nahubas
usab
ang
tubod
.
Sa
nahimutangan
kaniadto
sa
tubod
,
misubay
ang
usa
ka
kanal
na
awasanan
sa
mga
hugaw
sa
SMC
.
Ibabaw
sa
kanal
nahiluna
ang
Tipolo
bridge
.
Sumpay
sa
taytayan
ang
highway
,
M
.
C
.
Briones
Street
,
kung
diin
nahiluna
kaniadto
ang
agianan
sa
tren
[
1
]
.
Ang
baybayon
sa
Tipolo
kung
diin
nagsugod
ang
barangay
,
nawala
na
human
gi
-
reclaim
sa
1990
'
s
.
Ang
Dinagat
Islands
usa
ka
kapupod
-
an
nga
usa
ka
lalawigan
sa
Pilipinas
,
nga
nahimutang
sa
habagatang
dapit
sa
Golpo
sa
Leyte
.
Ang
Leyte
nahimutang
sa
kasadpan
sa
lalaiwgan
,
tabok
sa
Surigao
Strait
,
ug
ang
Mindanao
nahimutang
sa
habagatan
.
Ang
Dinagat
mga
60
ka
km
gikan
sa
amihanan
hangtod
sa
habagatan
.
Niadtong
1913
,
natuman
ang
damgo
ni
Hitler
nga
makatungtong
sa
"
Tinood
nga
Alemanya
"
,
sa
dihang
mibalhin
siya
sa
Munich
.
Bag
-
o
pa
lamang
nadawat
ni
Hitler
ang
kataposang
bahin
sa
habilin
sa
iyang
amahan
,
ug
mao
kini
ang
iyang
gigasto
sa
plete
ug
ubang
bayranan
.
Mibalhin
si
Hitler
sa
Munich
aron
maka
-
ipsot
sa
pinugos
mga
pagserbisyo
sa
Kasundalohan
sa
Austriya
,
aron
dili
siya
maka
-
alagad
sa
imperyo
nga
wala
niya
mahimut
-
i
.
Apan
gigukod
siya
sa
awtoridad
sa
Austriya
.
Aron
dili
siya
mabilanggo
tungod
sa
pagbiya
sa
serbisyo
militar
,
mihatag
siya
og
usa
ka
sulat
aro
mangayo
'
g
pasaylo
.
Gipasaylo
hinoon
siya
ug
gipakuha
'
g
pisikal
nga
eksaminasyon
alang
sa
pagrekrut
,
apan
sayon
ra
kaayo
ni
niyang
gihagbong
.
Busa
,
gibiyaan
siya
sa
awtoridad
.
Tungod
sa
iyang
mga
maanindot
nga
mga
wali
ug
mga
nasulat
nga
mga
basahon
,
gitawag
siyag
Bantugan
.
Mipanaw
siya
niadtong
tuig
379
.
Ang
Kalilangan
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
592
ka
tawo
sa
5
,
873
ka
bubong
.
Ang
Saint
-
Christo
-
en
-
Jarez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
288
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Antisemitismo
mao
ang
ostilidad
batok
sa
mga
Israel
kun
sa
Hudaismo
.
Ang
piyesta
ni
Papa
San
Pio
I
pagasaulogon
matag
Hulyo
11
.
Ang
Taverny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
151
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
tawag
nga
abjad
mikuha
sa
ngalan
ini
gikan
sa
karaang
pagkasunod
sa
Arabikong
alpabeto
nga
patingog
nga
mao
ang
Alif
,
Bá
,
Jim
,
Dál
,
bisan
ang
pulong
naa
'
y
mga
sayong
ugat
sa
mga
Pinisyano
kun
Ugaritiko
.
Tungod
lagi
sa
kakulang
sa
puhunan
,
gipakatawo
ang
mantalaan
nga
maagid
-
agid
sa
usa
ka
batang
kabos
nga
walay
kisaw
ug
mga
nag
-
unang
pamantala
.
Wala
siyay
mga
kaubang
katambayayong
ug
mga
kawaning
sinuholan
gawas
sa
usa
ka
teleponong
karaan
ug
tayaon
.
Sa
ngalan
sa
kagawasan
sa
pagmantala
nga
walay
laing
magbuot
kondili
siya
lang
,
nag
-
inusara
siya
nga
mibugno
ug
mipas
-
an
.
Ang
Merida
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Binisayang
Sinugboanon
ang
lumad
nga
pinulongan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
326
ka
tawo
sa
5
,
622
ka
bubong
.
Ang
Radyo
Mo
Nationwide
558
maoy
estasyong
AM
sa
Radio
Mindanao
Network
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Si
Papa
Anastasio
II
mao
ang
ika
-
50
nga
Santo
Papa
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Siya
maoy
mipuli
kang
Papa
Gelasio
I
.
Ang
mipuli
kaniya
mao
si
Papa
Symmacho
.
Ang
talaan
sa
ubos
nagpakita
sa
gidaghanon
sa
mga
tawo
nga
naghupot
sa
lainlaing
pagtuo
o
relihiyon
.
[
1
]
Ang
Saussan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
166
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hérault
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Biliran
ngalan
sa
usa
ka
pulo
ug
lalawigan
sa
Sidlakang
Kabisay
'
an
.
Nahimutangan
ang
pulo
sa
amihanan
sa
pulo
sa
Leyte
.
Naval
ang
kapital
o
ulohan
sa
lalawigan
.
Ang
L
'
Albère
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
54
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
konseho
sa
dakbayan
gipadagan
sa
bise
-
mayor
,
apan
dili
siya
makabotar
gawas
kon
adunay
tabla
.
Ang
mga
ordinansa
nga
ipapasar
sa
konseho
mahimong
aprobahan
o
ibeto
sa
mayor
.
Kon
kini
maaprobahan
kini
mahimong
balaod
.
Kon
sulod
sa
napulo
ka
adlaw
ang
mayor
dili
moaprobar
apan
dili
usab
mobeto
sa
usa
ka
proposal
sa
konseho
,
ang
proposal
konsiderahong
gipirmehan
ug
gitugotan
sa
mayor
.
Kon
kini
ibeto
,
ipadala
kini
pagbalik
sa
konseho
.
Ang
konseho
mahimong
mo
-
override
sa
beto
sa
mayor
pinaagi
sa
pagbotar
sa
2
/
3
sa
iyang
mga
miyembro
.
Ang
Centre
(
Kinatsila
:
Centro
)
usa
sa
26
ka
rehiyon
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanang
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
iyang
kapital
mao
ang
Orléans
.
Ang
Haute
-
Loire
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Loire
.
Ang
Unyong
Uropeo
usa
ka
supranasyonal
nga
unyon
sa
27
ka
gawasnon
ug
demokratikanhong
estadong
-
kaanib
sa
Uropa
.
Mahimo
na
karon
nga
ang
usa
ka
tawo
modawat
og
laing
organo
gikan
sa
lain
sama
sa
renyon
kun
kidney
,
atay
,
baga
,
kasingkasing
aron
siya
pabiling
buhi
pinaagi
sa
organ
transplantation
.
Ang
mga
mananambal
makahatag
pag
-
usab
sa
kahayag
niadtong
mga
buta
pinaagi
sa
laser
eye
operation
.
Mahimo
na
karon
ang
operasyon
nga
mas
dali
ug
dili
na
kinahanglang
hiwaon
ang
lawas
sa
tawo
.
Ug
karon
lang
bag
-
o
,
gihimo
sa
mga
doktor
didto
Pransiya
ang
labing
unang
pagbalhin
sa
nawong
sa
tawo
kun
Facial
Transplant
.
Ang
siyensiya
ug
arte
sa
medisina
mohatag
og
kaayohan
niadtong
nalisoan
sa
maayong
pangisip
aron
sila
mobalik
isip
mapuslanong
sakop
sa
katilingban
.
Anaa
ang
Computed
Tomography
Scanning
kun
CT
Scan
ug
Magnetic
Resonance
Imanging
kun
MRI
nga
mosuta
sa
labing
gamayng
tumor
o
kakulian
sa
maski
haing
dapit
sulod
sa
atong
lawas
.
Daghan
na
ang
masaarong
mga
tambal
nga
motubag
sa
kaayohan
sa
ubay
-
ubayng
matang
sa
kanser
.
Luz
Ausejo
Hall
Ang
Mayo
23
ang
ika
-
143
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
222
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Matag
tuig
minilyon
nga
mga
Katolikong
deboto
ang
moadto
sa
komyun
sa
Lourdes
aron
pagduaw
sa
santuwaryo
sa
Birhen
sa
Lourdes
.
Ang
Dakbayan
sa
Talisay
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Occidental
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
79
,
146
ka
tawo
sa
15
,
774
ka
bubong
.
Ang
Baranggay
Santa
Filomena
nga
distansiya
lang
og
mga
pito
ka
kilometro
gikan
sa
sentro
sa
Iligan
paingon
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
.
Ang
Anahawan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Datu
Amay
Tomas
Lilangan
mao
ang
unang
Datu
nga
gipili
sa
pagbantay
sa
kalinaw
sa
Bag
-
ong
Poblacion
.
Ang
mga
anak
ni
Datu
Amay
Tomas
Lilangan
mao
kining
mosunod
:
Ang
Bergues
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
163
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
departamento
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
kanhi
lalawigan
sa
Languedoc
.
Ang
Lalawigan
sa
Samar
usa
sa
mga
lalawigan
sa
Pilipinas
sa
Kabisay
-
an
.
Sa
una
ginganlan
ang
lalawigan
na
Western
Samar
(
Iningles
sa
Kasadpang
Samar
)
kay
ang
ngalan
na
Samar
ngalan
usab
sa
pulo
.
Ang
Dakbayan
sa
Catbalogan
ang
ulohan
o
kapital
sa
lalawigan
.
Lakip
sa
lalawigan
ang
kasadpang
dapit
sa
pulo
sa
Samar
ug
mga
pila
ka
pulo
sa
Dagat
Samar
sa
kasadpan
sa
mainland
.
Sa
amihanan
sa
lalawigan
makaplagan
ang
lalawigan
sa
Northern
Samar
ug
sa
sidlakan
ang
lalawigan
sa
Eastern
Samar
.
Konektado
ang
Samar
sa
Leyte
pinaagi
sa
Tulay
San
Juanico
,
sa
Estrecho
de
San
Juanico
(
o
San
Juanico
Strait
)
.
Sa
habagatan
sa
lalawigan
maoy
ang
Golpo
sa
Leyte
.
Si
Elizabeth
II
(
Elizabeth
Alexandra
Mary
;
gipanganak
Abril
21
1926
)
mao
ang
rayna
sa
16
ka
mga
independenteng
estado
apil
ang
mga
teritoryo
sa
gawas
ug
dependensiya
.
Bisa
'
g
egwal
ug
lahi
iyang
paghupot
sa
matag
korona
ug
titulo
,
siya
residente
ug
mas
adunay
gahom
sa
Hiniusang
Gingharian
,
ang
labing
dugay
nga
ginsakopan
,
diin
ang
iyang
mga
kaliwat
midumala
sa
mas
daghan
pa
sa
usa
ka
libo
ka
tuig
.
Misaka
siya
sa
trono
sa
pito
ka
mga
nasod
niadtong
Pebrero
1952
sa
pagkamatay
sa
iyang
amahan
nga
si
Hari
Jorge
VI
.
Sumala
sa
Opisina
sa
Estadistikang
Nasodnon
(
National
Statistics
Office
o
NSO
kon
sa
Iningles
)
ang
Dakbayan
sa
San
Carlos
may
118
,
259
ka
tawo
sa
23
,
941
na
bubong
.
Ang
kadaghanang
kongregasyon
sa
mga
Saksi
ni
Jehova
adunay
mga
tigom
katulo
sa
kada
semana
.
Ang
Bibliya
maoy
pasikaranan
sa
kon
unsay
ginatudlo
.
Buksan
ug
tak
-
opan
sa
pag
-
ampo
ang
mga
tigom
.
Ang
kinasingkasing
nga
“
espirituwal
nga
mga
awit
”
ginaawit
usab
panahon
sa
kadaghanang
tigom
.
Ang
pagsulod
walay
bayad
,
ug
walay
pagpangolekta
.
Ang
Lemps
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
43
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Drôme
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Estados
Unidos
mao
ang
labing
dugay
nga
pederasyon
sa
kalibotan
.
Kini
usa
ka
demokrasyang
representatibo
ug
republikang
konstitusyonal
.
[
6
]
Gibantayan
ang
gobyerno
sa
sistema
nga
checks
and
balances
.
Sa
sistemang
pederal
,
ang
mga
lumulupyo
napailawom
sa
tulo
ka
lebel
sa
gobyerno
:
pederal
,
estado
,
ug
lokal
;
ang
panggobyernong
lokal
komun
nga
nabahin
ngadto
sa
county
ug
munisipal
nga
lebel
.
dinhi
niining
walog
sa
mga
luhaan
.
Ang
Estados
Unidos
usa
ka
multikultural
nga
nasod
,
lugar
sa
lainlaing
mga
etnikong
grupo
,
tradisyon
,
ug
mga
kabililhan
(
values
)
.
Ang
kultura
nga
komun
sa
mayoriya
sa
mga
Amerikano
gitawag
og
"
mainstream
American
culture
,
"
ang
Kasadpanong
kultura
nga
naggikan
sa
mga
tradisyon
sa
mga
migranteng
Uropeyo
,
sugod
sa
mga
Ingles
ug
Olandes
.
Ang
mga
kulturang
Aleman
,
Irlandes
,
ug
Eskoses
impluwensiyal
sab
.
Mga
elemento
sa
tradisyon
sa
mga
lumad
nga
Amerikano
ug
sa
mga
Kasadpanong
Aprikano
nakuha
sab
.
Ang
pakasadpang
ekspansiyon
miresulta
sa
kontak
sa
kultura
sa
Mehiko
.
Dako
ang
impak
sa
bag
-
ohay
nga
imigrasyon
gikan
Asya
ug
Latin
Amerika
.
Ang
pagkasagol
sa
mga
kultura
puyde
maingon
isip
homogeneous
melting
pot
o
pluralistic
salad
bowl
diin
nagpabilin
ang
mga
kultural
nga
aspeto
sa
ginikanang
nasod
.
Ang
Pakigpulong
Mahitungod
sa
Nasodnong
Kahimtang
maoy
usa
ka
tinuig
nga
pakigpulong
,
nga
gipahigayon
sa
kagamhanan
sa
Pilipinas
matag
ika
-
4
nga
semana
sa
Hulyo
,
sumala
sa
gisugo
sa
Pilipinhong
Konstitusyon
sa
1987
:
Ang
Rouvroy
-
Ripont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
8
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Linatin
(
lingua
Latīna
,
paglitok
[
laˈtiːna
]
)
usa
ka
karaan
nga
pinulongang
Indo
-
Uropeo
nga
gisulti
sa
Karaang
Roma
.
Kini
ang
de
facto
nga
pinulongang
internasyonal
sa
kaalamdag
ug
pagtuon
sa
tunga
-
tunga
ug
kasadpang
Uropa
hangtod
siglo
17
.
Pinaagi
sa
panakop
nga
Romano
,
ang
Linatin
nasabwag
sa
Mediteraneo
ug
sa
dakong
parte
sa
Uropa
.
Miebolber
kini
sa
mga
pinulongan
nga
gisulti
sa
Pransiya
,
Italya
,
Rumanya
,
ug
sa
Lawis
Iberiko
,
ug
hangtod
sa
mga
kolonya
sa
maong
mga
nasod
.
May
duha
ka
klase
sa
Linatin
:
ang
Klasikong
Linatin
,
ang
porma
nga
gigamit
sa
balak
ug
prosa
,
ug
ang
Bulgar
nga
Linatin
,
ang
ngalan
sa
mga
diyalekto
sa
Linatin
,
hangtod
nanaglahi
ngadto
sa
mga
pinulongang
Romanse
.
Human
sa
paghugno
sa
Kasadpang
Imperyong
Romano
ug
sa
paglabaw
sa
Simbahang
Katoliko
,
ang
Linatin
nahimong
pinulongan
sa
simbahan
(
ecclesiastical
language
)
ug
mao
ang
lingua
franca
sa
nakatuon
nga
sosyedad
sa
Kasadpan
.
Ang
UNTV
-
37
Manila
nailhan
sa
teknikal
isip
DWAO
-
TV
,
channel
37
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Progressive
Broadcasting
Corporation
ug
ng
Manila
Broadcasting
Company
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
Cantilan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
pito
(
17
)
ka
barangay
.
Ang
Lianga
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Bisan
sa
mga
kadaogan
sama
niadto
,
nagkadaghan
ang
miapil
sa
Kowalisyon
sama
sa
Sweden
ug
Austria
.
Nag
-
abot
ang
Kowalisyon
ug
ang
Grande
Armee
didto
sa
Leipzig
,
sa
Sangka
sa
mga
Nasod
.
Kini
maoy
kinadak
-
ang
sangka
sa
mga
Gubat
Napoleoniko
,
diin
ang
duha
ka
kampo
tagsa
adunay
kapin
120
,
000
nga
nangamatay
.
Adunay
tulo
ka
CBD
o
central
business
district
ang
dakbayan
.
Naay
mga
daang
building
kauban
ang
daghang
mga
restawran
sa
unang
distrito
(
CBD
-
I
)
kun
Centro
.
Didto
usab
ang
Plasa
Quince
Martirez
alang
sa
napulo
'
g
-
lima
ka
martir
nga
gipapatay
sa
panahon
sa
Hapon
.
Niining
panahona
,
aduna
nay
daghang
palitanan
ug
restawran
didto
.
Naga
-
abli
ang
SM
sa
usa
ka
City
Mall
sa
Barangay
Triangulo
nianang
Mayo
karong
tuiga
.
Naga
-
abli
usab
ang
Robinsons
Holdings
sa
Nagaland
eMall
.
Ang
ekspedisyon
ni
Napoleon
nakasakmit
sa
isla
sa
Malta
gikan
sa
mga
Kabalyero
ni
San
Juan
niadtong
Hunyo
9
.
Sila
nakadunggo
sa
Alexandria
niadtong
Hulyo
1
.
Ang
Zacarías
(
Inebreyo
:
זכריה
,
Zekharya
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Nevi
’
im
sa
Tanakh
.
Gawas
sa
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
Ang
kinatas
-
ang
punto
sa
departamento
mao
ang
bungtod
sa
Saint
-
George
(
215
m
)
.
Plantilya
:
Ehekutibo
Ang
Kalamansig
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
645
ka
tawo
sa
8
,
640
ka
bubong
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Seine
-
et
-
Marnais
.
Ang
Verrières
-
en
-
Forez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
481
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Lala
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
56
,
447
ka
tawo
sa
10
,
872
ka
bubong
.
Ang
iyang
amahan
,
si
Carlo
Buonaparte
,
natawo
niadtong
1746
sa
Republika
sa
Genoa
;
usa
ka
abogado
,
napili
siya
nga
representante
sa
Corsica
ngadto
sa
korte
ni
Louis
XVI
niadtong
1778
,
diin
siya
magsilbi
og
pipila
ka
tuig
.
Ang
Dullin
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
326
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
mga
municipal
arrondissement
walay
kalabotan
sa
mga
arrondissement
nga
mga
dibisyon
sa
departamento
sa
maong
nasod
.
Ang
Malitbog
nabahin
ngadto
sa
11
ka
mga
barangay
.
Ang
pulong
oekologie
gitibuok
sa
Alemang
bayolohista
nga
si
Ernst
Haeckel
;
ang
pulong
gikan
sa
Griyegong
mga
pulong
oikos
(
"
panimalay
"
)
ug
logos
(
"
pagtuon
"
)
–
sa
ato
pa
,
ang
"
ekolohiya
"
nagpasabot
"
pagtuon
sa
panimalay
sa
kinaiyahan
.
"
(
CAR
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Pays
Royannais
,
gimugna
sa
2002
.
Communauté
de
communes
sa
Ile
-
de
-
RéCommunauté
de
communes
sa
Plaine
d
'
AunisCommunauté
de
communes
sa
SurgèresCommunauté
de
communes
sa
canton
de
LoulayCommunauté
de
communes
sa
canton
d
'
Aulnay
-
de
-
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Saint
-
Jean
-
d
'
AngélyCommunauté
de
communes
sa
Sud
-
CharenteCommunauté
de
communes
sa
Charente
-
Arnoult
-
Coeur
de
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
Pays
SavinoisCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Saint
-
Hilaire
-
de
-
VillefrancheCommunauté
de
communes
sa
Pays
de
MathaCommunauté
de
communes
sa
Vignobles
et
Vals
boisés
du
Pays
BuriaudCommunauté
de
communes
sa
Région
de
PonsCommunauté
de
communes
sa
Haute
-
SaintongeCommunauté
de
communes
sa
Île
-
d
'
OléronCommunauté
de
communes
sa
bassins
Seudre
-
et
-
ArnoultCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Gémozac
et
de
la
Saintonge
ViticoleCommunauté
de
communes
sa
Bassin
de
MarennesCommunauté
de
communes
sa
Pays
MarandaisCommunauté
de
communes
sa
Pays
SantonCommunauté
de
communes
sa
Val
de
Trézence
,
de
la
Boutonne
à
la
DeviseCommunauté
de
communes
sa
canton
de
Courçon
Ang
Getafe
may
24
ka
barangay
.
(
CAV
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Portes
de
l
'
Eure
,
gimugna
2003
.
Sumala
sa
tradisyong
Hudeyo
,
ang
Sabado
kun
Shabat
ang
kataposang
adlaw
sa
semana
.
Kini
mao
usab
ang
estandard
sa
Pilipinas
,
Estados
Unidos
,
ug
uban
pang
nasod
.
Sa
Uropa
,
sulod
na
sa
pipila
ka
dekada
,
ang
Sabado
giilang
ikaunom
nga
adlaw
,
ug
ang
Dominggo
ang
ikapito
.
Kini
maoy
gisunod
sa
ISO
8601
.
Sa
mga
Muslim
nga
nasod
,
ang
Sabado
ang
ikapito
nga
adlaw
(
ang
Biyernes
usa
ka
walay
trabaho
nga
adlaw
)
.
Ang
Dakbayan
sa
Cotabato
independente
sa
lalawigan
bisan
kon
kini
lakip
sa
pisikal
nga
teritoryo
.
Ang
Lapuyan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
366
ka
tawo
sa
4
,
637
ka
bubong
.
Ang
Peninsula
sa
Zamboanga
(
Rehiyon
IX
)
'
,
kaniadto
Kasadpang
Mindanao
,
nahimutang
sa
landform
sa
samang
ngalan
.
Kini
gitibuok
sa
mga
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
,
Zamboanga
del
Sur
,
Zamboanga
Sibugay
,
ug
ang
duha
ka
dakbayan
—
Zamboanga
ug
Isabela
—
nga
gawasnon
gikan
sa
bisan
unsang
lalawigan
.
Ang
Dakbayan
sa
Isabela
ang
bugtong
sakop
sa
Zamboanga
Peninsula
nga
wala
sa
Mindanao
mismo
apan
anaa
sa
pulo
sa
Basilan
.
Ang
administrabong
kapital
sa
rehiyon
mao
ang
Dakbayan
sa
Pagadian
.
Ang
tibuok
rehiyon
kanhi
usa
lamang
ka
lalawigan
(
ang
Zamboanga
)
.
Ang
Notre
-
Dame
-
d
'
Aliermont
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
525
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Maritime
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
Plantilya
:
Shariff
Kabunsuan
Kini
maoy
tagpatik
ning
mosunod
nga
mga
mantalaan
,
tabloid
ug
magasin
:
Sa
tuig
1999
napatik
ang
una
niyang
sugilanon
.
Sugod
sa
tuig
2001
,
nahimo
siyang
sakop
sa
kapangulohan
sa
Bisaya
Magasin
hangtod
karon
.
Ang
Carcar
may
15
ka
mga
barangay
Ang
usa
ka
arrondissement
gibahin
pa
gayod
ngadto
sa
mga
kanton
ug
mga
komyun
.
Lucio
IIEugenio
IIIAnastasio
IVAdriano
IVAlejandro
IIILucio
IIIUrbano
IIIGregorio
VIIIClemente
IIICelestino
IIIInosente
IIIHonorio
IIIGregorio
IXCelestino
IVInosente
IVAlejandro
IVUrbano
IVClemente
IVGregorio
XInosente
VAdriano
VJuan
XXINicolas
IIIMartin
IVHonorio
IVNicolas
IVCelestino
VBonifacio
VIIIBenedicto
XIClemente
VJuan
XXIIBenedicto
XIIClemente
VI
Vermont
mao
ang
usa
ka
estado
sa
rehiyon
sa
New
England
sa
Estados
Unidos
.
Montpelier
ang
iyang
kapital
.
Ang
Saint
Kitts
ug
Nevis
(
opisyal
:
Pederasyon
sa
Saint
Kitts
ug
Nevis
)
,
nahimutang
sa
Leeward
Islands
,
maoy
usa
ka
islang
nasod
sa
Caribbean
.
Kini
ang
pinakagamay
nga
nasod
sa
Kasadpang
Hemispero
(
Amerika
)
sa
arya
ug
sa
populasyon
.
Ang
paugnat
sa
kusog
kun
esport
usa
ka
aktibidad
nga
pisikal
nga
may
batakang
paagi
sa
pagduwa
o
mga
kustom
.
Ang
esport
kasagaran
kompetitibo
,
ang
paglupig
ug
pagdaog
sa
usa
ka
duwa
mao
ang
tuyo
.
Ang
pagkakusgan
o
pagkahanas
ginamit
ang
pisikal
nga
kapabilidad
mao
ang
magpadaog
o
magpapildi
sa
usa
.
Ang
Macarthur
nabahin
ngadto
sa
31
ka
barangay
.
[
[
Image
:
Cathédrale
de
Toul
-
Façade
.
JPG
|
thumb
|
left
|
150px
|
Toul
]
]
Sa
tuig
1794
nahitabo
sa
Vosges
ang
usa
ka
[
[
Panagsangka
sa
Vosges
|
panagsangka
batok
sa
Rebolusyonaryong
Pranses
ug
sa
Allied
Coalition
.
Ang
Bohol
adunay
47
ka
mga
lungsod
ug
1
ka
dakbayan
.
Ang
DWDB
-
TV
maoy
kanhing
estasyong
pantelebisyon
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
NBN
-
4
Manila
nailhan
sa
teknikal
isip
DWGT
-
TV
,
channel
4
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
National
Broadcasting
Network
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
og
transmitter
nahimutang
sa
Broadcast
Complex
,
Visayas
Ave
.
,
Diliman
,
Dakbayang
Quezon
.
Cambodia
mao
ang
usa
ka
nasod
sa
habagatang
-
sidlakang
Asya
.
Bisan
kon
ang
pulo
gibuwag
gikan
sa
kontinental
nga
bahin
sa
Pransiya
pinaagi
sa
Dagat
Liguarian
,
ang
Corsica
giila
nga
lakip
sa
Metropolitan
nga
Pransiya
.
Ang
ideya
sa
Republika
sa
Sugbo
mahimong
masabtan
sa
duha
ka
paagi
:
Ang
Dijon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
235
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Malalag
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
334
ka
tawo
sa
7
,
069
ka
bubong
.
Ang
ubang
mga
teolohiyano
miapil
sa
usa
Kristohanon
nga
bisan
kinsang
modawat
sa
Kredo
sa
Nisino
.
Kaning
karaan
nga
kasulatan
gidawat
sa
mga
Katoliko
,
Ortodokso
,
Angglikano
,
Luterano
ug
tanang
mga
dagkong
Protestanhong
mga
Simbahan
.
Ang
Saint
-
Marcellin
-
en
-
Forez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
133
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Nieuil
-
l
'
Espoir
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
554
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vienne
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Cagayan
de
Oro
 
(
CGY
)
 
•
Iloilo
 
(
ILO
)
 
•
Tagbilaran
 
(
TAG
)
 
•
Si
Sinforosa
Alcordo
usa
ka
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Nahimo
siyang
popular
sa
wala
pa
ang
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
.
Ang
Villareal
4th
class
na
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Villareal
may
23
,
604
ka
tawo
sa
4
,
473
na
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Toledo
nabahin
ngadto
sa
38
ka
barangay
.
Ang
Lyceum
of
Iligan
Foundation
nagbatid
sa
kurso
sa
inhinyera
ug
panakayan
.
Modawat
pud
sila
mga
kurso
sa
Pagdumaka
sa
Hotel
ug
Restaurant
,
Pag
-
alima
,
Pagdulama
sa
Patigayon
,
ug
ubang
pang
Pag
-
alagad
sa
Kahimsog
.
Matod
sa
Katolikong
doktrina
,
ang
sinugdan
sa
simbahan
masubay
,
agi
sa
suksesyong
apostoliko
,
ngadto
sa
kinaunhang
komunidad
nga
gitukod
ni
Jesus
pinaagi
sa
iyang
pagkonsekrar
kang
San
Pedro
,
kinsa
giisip
nga
unang
Papa
.
Ang
misunod
nga
kasaysayan
naglambigit
na
sa
simbahan
ug
sa
dagkong
panghitabo
sa
Kasaysayan
sa
Uropa
.
Ang
simbahan
nakaapekto
ug
nakausab
sa
kinabuhi
sa
daghang
mga
tawo
ug
pagtuo
sa
mga
Kristiyano
ug
mga
dili
Kristiyano
sulod
sa
hapit
duha
ka
libo
ka
tuig
.
Sa
pagkapukan
sa
Imperyong
Romano
,
ang
simbahan
maoy
mipuli
pagkupot
sa
sulo
sa
sibilisasyon
.
Ang
ika
-
11
nga
siglo
maoy
nakasaksi
sa
panagbuwag
sa
Simbahan
sa
Silangang
Ortodokso
ug
sa
mga
Romano
Katoliko
.
Ang
mga
lakang
sa
panaghiuli
maoy
nakatukod
sa
Silangang
Rito
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
.
Sa
ika
-
16
nga
siglo
,
ang
simbahan
miagi
ug
daghang
reporma
isip
tubag
sa
Protestanteng
Repormasyon
.
Ang
Lutayan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
Dakbayan
sa
Quezon
sa
Metro
Manila
ang
labing
daghag
tawo
sa
mga
dakbayan
sa
Pilipinas
.
Kini
may
residente
nga
molapas
sa
duha
ka
milyon
.
Ang
Dakbayan
sa
Davao
ang
labing
dako
kon
langyab
ang
hisgotan
;
kini
may
labaw
sa
2
,
500
ka
kilometro
kuwadrado
.
Sa
pagkakaron
,
ang
tugpahanan
adunay
gigama
nga
edipisyo
para
sa
pagdumala
ug
nalangay
tungod
sa
mga
anomalya
sa
pagpatigayon
apan
nagdahom
nga
ipadayon
ang
paghimo
.
Gihimo
nila
ang
edipisyo
aron
mahawan
-
hawan
ang
lugar
sulod
sa
terminal
aron
padak
-
on
ang
mga
pasilidad
alang
sa
mga
pasahero
nga
dili
na
kinahanglan
padak
-
on
ang
terminal
mismo
.
Sa
pagkakaron
,
ang
mga
katungdanan
sa
alang
sa
kalihokan
sa
tugpahanan
nahimutang
pa
sa
terminal
.
Ang
Coulommiers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
087
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
et
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Gawas
sa
mga
unibersidad
nga
nasulti
,
mao
ang
ubay
-
ubay
ka
mga
kolehiyo
ug
eskwelahan
nga
makitan
usab
sa
Dumaguete
.
Kining
maong
mga
eskwelahan
mao
ang
:
Ang
Viels
-
Maisons
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
869
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Aisne
sa
rehiyon
sa
Picardie
.
Gibase
sa
silabiko
:
Anatolian
 
·
Cuneiform
 
·
Dongba
script
 
·
Maya
 
·
Tangut
script
 
·
YiGibase
sa
Ininsik
:
Chinese
characters
(
Traditional
 
·
Simplified
)
 
·
Chữ
Nôm
 
·
Hanja
 
·
Geba
 
·
Jurchen
 
·
Kanji
 
·
Khitan
 
·
Zhuang
Ang
Carlos
Palanca
Memorial
Awards
for
Literature
naestablisar
kaniadtong
1950
sa
mga
sumusunod
ni
Don
Carlos
Palanca
isip
pahinungod
sa
iyang
mga
nahimo
alang
sa
pagpalipang
sa
kulturanhong
heritage
sa
nasod
.
Ang
House
of
Representatives
adunay
435
ka
miyembro
,
usa
ka
representatibo
sa
usa
ka
distrito
kongresyonal
sa
duha
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
puwesto
sa
House
ginabahin
-
bahin
sa
50
ka
estado
kada
dekada
.
Sa
sensus
sa
2000
,
pito
ka
estado
adunay
minimum
nga
usa
ka
representatibo
,
samtang
ang
California
,
ang
labing
populoso
nga
estado
,
adunay
53
.
Kada
estado
adunay
duha
ka
senador
,
gipili
para
sa
6
ka
tuig
nga
termino
.
Ang
presidente
mosilbi
sa
upat
ka
tuig
nga
termino
ug
dili
molabaw
pa
sa
duha
ka
beses
ang
termino
.
Dili
ma
-
elek
ang
presidente
sa
diretso
nga
boto
,
kondili
,
pinaagi
sa
sistema
nga
electoral
college
diin
ang
pagdeterminar
sa
boto
ug
sa
nakadaog
,
gibase
pinaagi
sa
ihap
sa
kada
estado
.
Ang
Korte
Suprema
,
sa
liderato
sa
Chief
Justice
sa
Estados
Unidos
,
adunay
siyam
ka
miyembro
.
Ang
Carcar
gitangtangan
sa
estado
sa
pagkadakbayan
,
uban
sa
15
pa
ka
mga
bag
-
ohayng
dakbayan
,
human
gipaboran
sa
Korte
Suprema
sa
Pilipinas
ang
petisyon
nga
gihikay
sa
League
of
Cities
of
the
Philippines
,
diin
mideklara
sa
cityhood
law
(
RA
9436
)
isip
dilikonstitusyonal
.
Sumala
sa
korte
,
wala
makab
-
ot
ang
mga
gikinahanglang
kriteriya
sa
pagkadakbayan
.
Ang
Dakbayang
Quezon
(
Tinagalog
:
Lungsod
Quezon
;
Ininggles
:
Quezon
City
kun
QC
;
Kinatsila
:
Ciudad
Quezon
)
ang
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
Pilipinas
base
sa
populasyon
(
ang
labing
dagha
'
g
tawo
sa
mga
dakbayan
sa
Pilipinas
)
.
Kini
nahimutang
sa
sidlakan
sa
dakbayan
sa
Manila
ug
sakop
kini
sa
Manila
.
Ang
Dakbayang
Quezon
nahimong
kapital
sa
Pilipinas
sugod
Hulyo
,
1948
hangtod
Hunyo
1976
.
Gibalik
sa
Manila
ang
pagkakapital
sa
Pilipinas
.
Ukraine
(
paglitok
:
Yu
-
kreyn
;
Inukranyano
:
Україна
)
maoy
usa
ka
nasod
sa
Sidlakang
Uropa
.
Ang
Mayo
mao
ang
ika
-
5
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Ang
Impasug
-
ong
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
tulo
(
13
)
ka
barangay
.
Ang
Plougasnou
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
530
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Finistère
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
15
ka
mga
barangay
.
Cairo
mao
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
Ehipto
.
 
 
 
 
 
Bisaya
Sentral
Ang
Dakbayan
sa
Ozamiz
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
110
,
420
ka
tawo
sa
22
,
170
ka
bubong
.
 
 
 
walay
bayad
(
tan
-
awa
ang
atong
copyright
)
Sa
kinse
(
15
)
ka
tuig
,
ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
nisaka
ang
trapiko
sa
mga
pasahero
matag
tuig
nga
21
%
sa
pangkalibutanon
apan
ang
panglokal
nisaka
sa
5
%
.
Sa
pagkakaron
ang
Tugpahanang
Pangkalibutanon
sa
Mactan
-
Sugbo
adunay
katorse
(
14
)
ka
airlines
nga
pangpasahero
ug
tulo
(
3
)
ka
airlines
nga
pangkargamento
.
Ang
asyenda
(
Kinatsila
:
ha
·
cien
·
da
)
maoy
mga
land
grant
sa
mga
kanhing
kolonya
sa
Espanya
.
Ang
tag
-
iya
gitawag
nga
asendero
,
asendado
(
Kinatsila
:
ha
·
cen
·
da
·
do
)
,
kun
patron
.
Ang
Gevrolles
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
170
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Kini
ang
515
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Vosges
sa
Pransiya
.
Lahi
sa
ubang
baranggay
nga
duol
ra
kaayo
sa
sentro
sa
siyudad
,
ang
mga
opisyal
sa
baranggay
nagreserba
usab
og
luna
sa
yuta
nga
ilang
katamnan
og
prutas
sama
sa
nangka
,
santol
,
saging
,
mangga
,
kaymito
,
lumboy
ug
abana
.
Aduna
usay
luna
nga
ilang
tamnan
og
mga
utanon
.
Plantilya
:
Cagayan
Sa
kasaysayan
,
ang
mga
nag
-
unang
sentro
sa
ekonomiya
sa
estado
o
rehiyon
pirmi
mao
ang
pokus
sa
kagamhanang
politikal
,
ug
kini
nahimong
kapital
pinaagi
sa
panakop
o
amalgamasyon
.
Kini
ang
kaso
sa
London
ug
Madrid
.
Ang
kapital
nga
nanguna
sab
sa
aktibidades
sa
ekonomiya
,
kultura
,
o
intelektwal
usahay
gireper
nga
primate
city
sa
Iningles
.
Kini
ang
kaso
sa
Manila
ug
Paris
,
ug
Dakbayan
sa
Sugbo
ug
Atlanta
sa
ilang
probinsya
o
estado
.
Tungod
kay
pipila
lamang
niini
ang
may
hubad
sa
Binisayang
Sinugboanon
,
sa
mayoriya
kanila
ang
Pranses
nga
ngalan
ang
gigamit
.
Alang
sa
mga
dapit
nga
may
popular
ang
Iningles
nga
ngalan
,
ang
maong
ngalan
gibutang
pinahandag
human
sa
Pranses
nga
ngalan
.
Ang
panganay
niyang
sugilanon
dinhi
sa
Bisaya
maoy
nag
-
aghat
kanako
sa
pagsulat
kaniya
sa
tuyo
nga
hiilhan
ko
siya
pag
-
ayo
ug
ikahinasa
isip
igsoon
sa
dagang
.
Dali
niyang
gibaslan
ang
akong
sulat
,
dili
sama
sa
ubang
magsusulat
nga
wala
gani
mobalos
.
Ug
didto
nako
hidiskobrehi
nga
gumikan
diay
niadtong
sugilanong
“
Ang
Estatuwa
”
,
gipasidunggan
siyag
special
award
sa
Dagang
Foundation
,
Inc
.
isip
“
Most
Promising
Writer
of
the
Year
”
.
Ang
La
Paz
usa
ka
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
20
,
880
ka
tawo
sa
3
,
754
ka
bubong
.
Gitintal
sa
usa
ka
natagak
nga
anghel
ang
unang
mga
tawo
,
si
Adan
ug
si
Eva
,
ug
nahimo
ang
salang
panulundon
nga
midala
og
pag
-
antos
ug
kamatayon
sa
kalibotan
.
Kining
panghitaboa
gitawag
nga
Pagkatagak
sa
Tawo
,
nga
mibahin
sa
tawo
gikan
sa
ilahang
orihinal
nga
kahimtang
uban
ang
Ginoo
,
usa
ka
pagkabahin
nga
mahimong
mosunod
sa
kalag
ngadto
sa
kamatayon
.
Ang
katesismo
miingon
nga
"
ang
sulat
sa
pagkatagak
sa
Genesis
3
migamit
og
nga
pinulongang
piguratibo
,
apan
miangkon
og
.
.
.
buhat
nga
nahitabo
sa
pagsugod
sa
kasaysayan
sa
taw
"
nga
nagresulta
sa
"
pagkuha
sa
orihinal
nga
pagkabalaan
ug
katarongan
.
.
.
"
nga
mihimo
sa
matag
tawo
nga
"
mahimong
ignorante
,
pag
-
antos
,
ug
ang
kamatayon
:
ug
pagkahaduol
sa
sala
.
.
.
"
.
Ang
katawhan
mahimong
mahugasan
gikan
niining
salang
panulundon
ug
tanang
personal
nga
sala
pinaagi
sa
sakramento
sa
Bunyag
.
Ang
Dakbayan
sa
Ormoc
pirmi
nakadaog
sa
pinakalimpyo
ug
pinakaberde
nga
dakbayan
nga
programa
sa
DILG
sugod
pa
niadtong
1995
hangtod
karon
.
Ang
Asian
Institute
of
Management
nga
pagtuon
The
Philippine
Cities
Competitiveness
Ranking
Project
2005
nagranggo
sa
dakbayan
nga
nahiuna
sa
infrastructure
ug
ikanapulo
sa
dynamism
of
local
economy
sa
mga
dakbayang
gagmay
sa
Pilipinas
.
Kini
natukod
isip
Colegio
de
San
Ildefonso
sa
mga
Katsilang
Heswita
P
.
Antonio
Sedeno
,
Pedro
Chirino
ug
Antonio
Pereira
kaniadtong
Agosto
1
,
1595
.
Busa
ang
maong
tulunghaan
mas
karaan
pa
kay
sa
Unibersidad
de
Santo
Tomas
(
1611
)
sa
Manila
ug
Unibersidad
sa
Harvard
(
1636
)
sa
Estados
Unidos
.
Kini
misera
sa
tuig
1769
dihang
ang
mga
Heswita
gipapauli
sa
Espanya
.
Ang
mga
residente
niining
rehiyon
gitawag
og
Manilenyo
/
Manilenya
(
Kinatsila
:
manileño
,
manileña
)
.
Tinagalog
ang
tubod
nga
pinulongan
niining
rehiyon
,
apan
daghan
nang
mga
ubang
grupo
-
etniko
(
ilabi
na
mga
Bisaya
)
nga
nangapuyo
dinhi
.
Ang
Confolens
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
904
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Charente
sa
rehiyon
sa
Poitou
-
Charentes
.
Ang
San
Remigio
usa
ka
ikaupat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sugbo
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
44
,
028
ka
tawo
sa
9
,
253
ka
bubong
.
Ang
Septiyembre
2
ang
ika
-
245
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
120
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Sihismo
(
Kinatsila
:
sijismo
)
maoy
usa
ka
tinuohan
.
Ang
Dagohoy
may
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Kining
tugpahanan
gibalita
bago
-
lang
nga
adunay
kasaragan
nga
161
ka
lihok
pang
-
abyon
(
mga
tugpa
ug
mga
lupad
)
.
Hapit
54
%
sa
mga
lihok
pang
-
abyon
sa
tugpahanan
mao
ang
taghatod
pangkomersyo
apan
ang
nahibiling
46
%
mao
ang
mga
kalihukan
sa
mga
abyong
militar
ug
uban
pa
(
sama
sa
kalihukan
sa
general
aviation
)
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
19
,
606
ka
tawo
sa
3
,
597
ka
bubong
.
Ang
Sévigny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
327
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Orne
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Amphitheater
 
Malayo
-
Polynesiano
Kini
ang
mga
lungsod
sa
Masbate
nga
Sinugboanon
ang
lumad
nga
pinulongan
.
Ang
Corrèze
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
145
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
[
[
Corrèze
(
departamento
)
|
Corrèze
]
]
sa
rehiyon
sa
Limousin
.
Ang
Minaranaw
maoy
pinulongang
Awstronesyo
nga
gisulti
sa
mga
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
ug
Lanao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
mga
linggwista
,
kini
ug
ang
Minagindanaw
maoy
duha
ka
dyalekto
sa
usa
ka
pinulongan
,
[
1
]
[
2
]
ang
Dinanaw
.
Kini
similar
sa
sitwasyon
sa
Inindostaniko
(
Inindi
ug
Urdu
)
ug
Inestokabo
(
Sinerbyo
,
Krinowata
,
Binosnyo
,
ug
Minontenegrino
)
.
Ang
Cauneille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
679
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Landes
sa
rehiyon
sa
Aquitaine
.
Digos
Mga
Hudíyo
(
Inebreo
:
יהודי
,
yehudi
)
ang
mga
segidor
sa
tinuohang
monoteistang
Hudaismo
.
Ang
mga
Hudiyo
nag
-
antos
og
persekusyon
sa
daghang
mga
estado
sa
tanang
panahon
,
sama
sa
Olokawsto
sa
Uropa
.
Sa
karon
,
gibana
-
bana
nga
12
hantod
14
ka
milyon
ang
mga
Hudiyo
sa
kalibotan
,
kadaghanan
nagpuyo
sa
Estados
Unidos
,
Arhentina
,
ug
sa
Estado
sa
Israel
.
 
2004
 
est
.
Adunay
kostumbre
sa
pagkonsumog
mga
pagkaong
giprito
kun
gipugon
sa
lana
,
mas
maayo
kon
lana
sa
oliba
,
kay
involved
sa
orihinal
na
mirakulo
sa
menora
sa
Ḥanuka
ang
pagdeskubri
sa
gamay
nga
botelya
sa
purong
lana
sa
oliba
nga
gigamit
sa
pangulong
pari
,
[
1
]
ang
Kohen
Gadol
.
Kining
gamay
nga
botelya
sa
lana
sa
oliba
dapat
nag
-
last
lamang
og
usa
ka
adlaw
,
ug
kini
nag
-
last
og
walo
.
Aduna
usab
nga
kostumbre
sa
pagkonsumo
sa
mga
produktong
gatas
isip
konmemorasyon
sa
pagkabayani
ni
Yehudit
(
Kinatsila
:
Judit
)
.
Tungod
sa
tabang
sa
kaubang
si
Saliceti
,
natudlo
si
Napoleon
isip
komander
sa
mga
Pranses
nga
nag
-
siege
sa
Tuolon
,
kansang
mga
mulupyo
mibatok
sa
gobyernong
republikano
ug
gitabangan
sa
mga
sundalong
Briton
.
Gamit
ang
iyang
posisyon
,
iyang
gipabuthag
mga
kanyon
ang
Point
I
'
Eguillete
.
Tungod
niini
,
nahulga
ang
mga
barkong
Briton
sa
pantalan
,
ug
napugos
sila
sa
pagbiya
.
Usa
ka
atake
ang
nakabawi
sa
maong
lungsod
,
ug
tungod
niini
napasaka
siya
sa
ranggong
brigadiyer
heneral
.
Ang
iyang
kadaogan
nakakuha
sa
atensiyon
sa
Komite
sa
Publikong
Kaluwasan
(
Committee
of
Public
Safety
)
,
ug
nakapasuod
kang
Agustin
Robespierre
,
manghod
sa
rebolusyonaryong
si
Maximilien
Robespierre
.
Ang
UK
adunay
usa
ka
permanente
nga
"
seat
"
sa
Konseho
sa
Seguridad
sa
UN
.
Miyembro
usab
kini
sa
G8
ug
sa
NATO
.
Ang
Kitaotao
usa
ka
ika
-
duha
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
26
,
073
ka
tawo
sa
5
,
194
na
bubong
.
Ang
La
Chambonie
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
55
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sa
sayong
1917
,
gimando
sa
duha
ang
pagtukod
sa
Linyang
Siegfried
didto
sa
amihanang
-
sidlakang
Pransya
,
aron
mamub
-
an
ang
kasadpang
front
.
Gihuptan
sa
mga
Aleman
kining
linyaha
gikan
niadtong
Marso
1917
hangtod
kini
masulod
sa
mga
Alyado
sa
hinapos
nga
bahin
na
sa
gubat
.
Ang
mga
ALyado
nagtawag
niini
nga
Linyang
Hindenburg
.
Ang
Lodève
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
602
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hérault
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
upat
ka
mga
kaso
mao
ang
nominatibo
,
pagpanag
-
iyang
giuna
,
pagpanag
-
iyang
giulahi
ug
obliko
.
Bisan
tuod
ug
daghang
kasaulugan
ang
gipasiugdahan
sa
Roma
aron
mahinumdom
ang
iyang
mga
kadaugan
,
dili
tanan
ang
nahimuot
sa
kampanya
ni
Caesar
.
Pipila
sa
iyang
mga
higala
,
sama
ni
Pompey
,
ang
na
-
alarma
sa
iyang
nagkadakong
kasikat
.
Ang
kasuya
ni
Pompey
nakatukmod
kaniya
sa
usa
ka
alyansa
uban
sa
mga
konserbatibo
.
Niadtong
49
B
.
K
.
,
ang
maong
pundok
misugo
kang
Caesar
sa
pagbiya
sa
iyang
kasundaluhan
.
Ang
Saint
-
Aigny
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
244
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Indre
sa
rehiyon
sa
Centre
.
Ang
Lacio
(
Initalyano
:
Lazio
)
maoy
usa
(
1
)
sa
kaluhaan
(
20
)
ka
rehiyon
sa
nasod
sa
Italya
.
Ang
ulohan
sa
rehiyon
maoy
ang
dakbayan
sa
Roma
Ang
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
(
PACA
)
usa
sa
26
ka
mga
rehiyon
sa
Pransiya
.
Ang
Eksarkado
sa
Pilipinas
mao
'
y
hurisdiksyon
sa
Patriyarkadong
Ekumeniko
sa
Constantinople
nga
ginagobernahan
sa
Metropolitanate
sa
Hong
Kong
ug
Habagatang
-
sidlakang
Asya
.
[
1
]
[
2
]
Kapin
sa
200
tuig
na
nga
napuyoan
ang
mga
Ortodokso
sa
Pilipinas
.
Karon
,
duna
mga
560
Ortodokso
sa
nasod
,
[
3
]
kalakip
ang
kapin
kun
kulang
40
langyaw
.
Duna
tulong
sento
sa
Ortodoksyang
Pilipino
:
Parañaque
[
4
]
,
Cataingan
,
ug
Los
Baños
.
[
3
]
[
5
]
[
6
]
[
7
]
Iningles
ug
/
kun
ang
mga
lokal
nga
pinulongan
(
sama
sa
Sinugboanon
sa
Cataingan
)
ang
ginagamit
sa
misa
.
[
8
]
[
9
]
Tungod
niining
kombinasyon
sa
lihslatibo
ug
ehekutibong
mga
gahom
,
gipakusgan
sa
gobyerno
ni
Hitler
ang
pagpakgang
sa
oposisyon
.
Gibawal
ang
Komunistang
Partido
sa
Alemanya
(
KPD
)
ug
ang
Sosyal
nga
Demokratikong
Partiso
(
SPD
)
,
samtang
ang
ubang
mga
partdio
gitunaw
aron
mokuyog
sa
Nazi
.
Giusa
ang
mga
Unyong
sa
Trabaho
ug
ang
mga
pederasyon
sa
mga
employer
ubos
sa
kontrol
sa
mga
nazi
,
ug
gitangtang
ang
awtonomiya
sa
mga
estadong
Aleman
.
Ang
Vaucluse
usa
ka
departamento
sa
habagatang
Pransiya
.
Ang
kota
nga
ginatawag
nga
Kotang
San
Francis
Xavier
,
nagama
sa
tuig
1642
,
gihimong
panalipod
sa
mga
Iliganon
atol
sa
pag
-
asdang
sa
mga
bandido
.
Apan
,
nabanlas
ang
kota
tungod
sa
baha
.
Laing
kota
na
sad
ang
gigama
,
nga
gitawag
nila
og
Kota
Victoria
o
Cota
de
Iligan
.
Ang
Altavas
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Aklan
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
22
,
496
ka
tawo
sa
4
,
410
ka
bubong
.
Ang
Napulo
ka
Sugo
,
kun
Dekalogo
,
listahan
sa
pangrelihiyoso
ug
moral
nga
pagpasabot
kinutlo
sa
tradiysong
pangrelihiyon
,
mga
gisulat
sa
Ginoo
ug
gihatag
kang
Moses
sa
bukid
nga
gitawag
nga
"
Bukid
sa
Sinai
"
(
Exodus
19
:
23
)
kun
"
Bukid
sa
Horeb
"
(
Deuteronomy
5
:
2
)
pinaagi
sa
duha
ka
dagkong
bato
nga
gisulatan
.
Nailhan
kini
sa
Hudiyismo
ug
Kristiyanismo
.
Sa
pinulongang
Bibliya
,
ang
napulo
ka
sugo
gitawag
nga
עשרת
הדברים
(
gititik
nga
,
Aseret
haDvarim
)
ug
sa
katitikang
Rabiniko
nga
עשרת
הדברות
(
gititik
nga
Aseret
haDivrot
)
,
nga
samang
nagpasabot
nga
"
ang
napulo
ka
pahayag
.
"
Ang
ngalan
nga
"
Dekalogo
"
gikan
sa
Griyego
nga
ngalan
nga
δεκάλογος
kun
"
dekalogos
"
(
"
napulo
ka
pahayag
"
)
nga
makita
sa
Septuagint
(
Exodus
34
:
28
,
Deuteronomy
10
:
4
)
,
nga
hinubad
sa
Griyego
sa
Hebreo
nga
ngalan
.
Ang
mga
palwa
,
ang
mga
sanga
Sa
panahon
sa
konstruksyon
pa
niini
,
gitago
kini
sa
pangalan
nga
Airbus
A3XX
,
pero
ang
angga
nga
Superjumbo
maoy
mas
nahaduol
.
Gawas
sa
mga
unibersidad
nga
nasulti
,
mao
ang
ubay
-
ubay
ka
mga
kolehiyo
ug
eskwelahan
nga
makitan
usab
sa
Dumaguete
.
Kining
maong
mga
eskwelahan
mao
ang
:
PasacaoPiliSan
Fernando
Ang
Dakbayan
sa
Guihulngan
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Guihulngan
may
83
,
448
ka
tawo
sa
17
,
733
na
bubong
.
Kini
ang
mga
maritimong
nasod
o
Arkipelagong
Malayo
:
Ang
Dakbayan
sa
Bayugan
nabahin
ngadto
sa
43
ka
mga
barangay
.
Ang
dakbayan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
dakbayan
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
dakbayan
samag
lebel
sa
lungsod
,
apan
kini
may
mas
dakong
bahin
sa
internal
nga
kita
sa
nasod
.
Ang
Disyembre
28
ang
ika
-
362
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
3
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Tuburan
may
54
ka
barangay
.
Ang
Kinatas
-
ang
Hukmanan
(
Supreme
Court
)
mao
ang
ikatulo
nga
sanga
sa
gobyerno
nga
ang
responsibilidad
mao
ang
pag
-
hubad
sa
balaod
partikular
ang
Konstitutusyon
sa
nasod
.
 
 
 
 
 
Bisaya
Sentral
Sumala
sa
Kodigo
sa
Lokal
nga
Pangamhanan
(
Local
Government
Code
)
ang
usa
ka
lungsod
may
awtonomiya
gikan
sa
nasodnong
kagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lungsod
mahimong
mopakanaog
og
mga
palisiya
ug
mga
lokal
nga
balaod
gitawag
ordinansa
.
Mahimo
usab
kining
mosulod
sa
mga
transaksiyon
pinaagi
sa
iyang
pinili
ug
ubang
mga
opisyal
.
[
1
]
Ang
Lineyang
Pughaw
(
MRT
-
3
)
nagaagi
gikan
Pasay
papuntag
Dakbayang
Quezon
.
Ang
tav
(
Inebreyo
:
ת
;
Inarabigo
:
ﺕ
,
tā
’
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
sa
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
 
–
Mga
Distrito
sa
Kongreso
 
–
Mga
Lalawigan
Ang
Simbahang
Katoliko
mao
ang
labing
dako
nga
simbahang
Kristiyano
,
mga
tunga
sa
tanang
Kristiyano
,
ug
kini
sab
ang
kinadak
-
ang
organisadong
relihiyon
.
Sumala
sa
Statistical
Yearbook
sa
Katoliko
,
ang
narekord
nga
mga
miyembro
sa
relihiyon
sa
2005
mokabat
og
1
,
114
,
966
,
000
;
mga
1
/
6
sa
populasyon
sa
kalibotan
.
Ang
Pyrénées
-
Atlantiques
(
Gascon
:
Pirenèus
-
Atlantics
;
Basque
:
Pirinio
-
Atlantiarrak
o
Pirinio
-
Atlantikoak
)
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
kabungtorang
Pyrenees
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
.
1994
-
1996
:
Antonio
Allego
Indonesian
Naval
vessels
Ang
labing
gamay
mao
ang
Castelmoron
-
d
'
Albret
duol
sa
Bordeaux
:
0
.
0376
km
²
(
0
.
0145
milya
kuwadrado
)
.
Kini
may
62
ka
molupyo
.
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Côte
-
d
'
Oriens
.
ug
sa
mga
nilabay
mga
katuigan
nagibot
pag
usab
ang
ronda
sa
gitawag
ug
way
sapatos
usa
sa
gropo
nga
rebelde
gobot
kaayo
nag
ronda
ato
nga
higayon
kay
ang
nagpoyo
sa
bukid
gipamatay
sa
mga
way
sapatos
gang
.
.
.
.
.
ang
sumpay
maguntana
pako
sa
mga
katigulanga
hehehehe
By
:
josephus
Gimena
Tomaodos
Contratista
-
-
>
Ang
Dakbayan
sa
Sorsogon
usa
ka
ikalimang
klaseng
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sorsogon
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Sorsogon
.
Nahimo
kini
sa
paghiusa
sa
mga
lungsod
sa
Bacon
ug
Sorsogon
sa
tuig
2000
.
Si
Roger
usa
sa
mga
tigduma
sa
programa
sa
radyo
nga
Sugbuanon
Na
Ni
sa
DyAB
1512
Abante
Bisaya
.
Ang
korporasyon
(
Kinatsila
:
cor
·
po
·
ra
·
ción
)
maoy
legal
nga
entidad
nga
ulangon
sa
mga
tawong
nagdagway
niini
.
Kini
ang
236
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Haute
-
Corse
sa
Pransiya
.
Ang
Pasig
maoy
dakbayan
sa
Manila
,
ang
nasodnong
ulohang
rehyon
sa
Pilipinas
.
Ang
Séez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
662
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Savoie
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
’
Di
ka
pasisiil
.
Ang
kutay
pantelebisyon
maoy
sistemang
pangkutay
nga
nagadistribwir
og
programasyon
sa
multipleng
estasyon
nga
dungan
-
dungan
.
Nagsugod
og
kapukan
ang
Kasundalohan
ni
Hitler
sugod
niadtong
1943
.
Nadakpan
ang
iyang
kauban
nga
si
Mussolini
,
napaatras
ang
iyang
mga
sundalo
gikan
sa
Silangang
Prente
,
ug
nabawi
sa
mga
Alyado
ang
Pransiya
.
Kining
mga
panghitaboa
maoy
nakahugno
sa
morale
sa
pipila
ka
mga
reyalista
nga
sundalong
Aleman
,
ug
buot
nilang
mahunong
na
ang
gubat
.
Niadtong
Hulyo
1944
,
gibutngan
ni
Claus
von
Stauffenberg
og
bomba
ang
headquarters
ni
Hitler
didto
sa
Rastenburg
,
apan
nakalikay
si
Hitler
sa
kamatayon
.
Iyang
gisugo
ang
pagpapatay
sa
tanang
mga
ALemang
miapil
sa
planong
pagpatay
kaniya
,
ug
sa
tanang
misupak
sa
iyang
mano
sa
pagpadayon
pa
gihapon
sa
gubat
.
Ang
Pastrana
nabahin
ngadto
sa
29
ka
barangay
.
Nahahati
ang
Dakbayan
sa
Legazpi
sang
70
na
barangay
.
Ang
Balesmes
-
sur
-
Marne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
250
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Plantilya
:
Manila
Broadcasting
Company
Ang
unang
gisulat
mahitungod
sa
Singgapura
gikan
pa
sa
ika
-
duhang
siglo
sa
anaa
si
Kristo
.
Nahimo
kini
nga
lungsod
ubos
sa
kagamhanang
Sri
Vijaya
didto
sa
silingang
pulo
sa
Sumatra
,
isip
Temasek
.
Sukad
ika
-
16
nga
siglo
hangtod
sayong
ika
-
19
nga
siglo
,
ang
Singgapura
mipaubos
sa
Sultanato
sa
Johor
.
Niatong
1613
gisunog
sa
mga
Portuges
ang
lungsod
.
Ang
Saint
-
André
-
Treize
-
Voies
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
895
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Vendée
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
San
Juan
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
unang
ngalan
sa
lungsod
maoy
ang
Cabali
-
an
.
Sumala
sa
sensus
sa
2007
,
adunay
populasyon
og
14
,
442
ka
tawo
sa
3
,
055
bubong
.
Ang
Dakbayan
sa
Butuan
usa
ka
unang
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Kini
mao
ang
kapital
nga
dakbayan
sa
Agusan
del
Norte
ug
ang
rehiyonal
nga
sentro
sa
Caraga
(
Rehiyon
XIII
)
.
Kini
nahimutang
sa
amihanang
-
sidlakang
bahin
sa
Lupot
sa
Agusan
labang
sa
Sapa
sa
Agusan
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
267
,
279
ka
tawo
sa
50
,
273
ka
bubong
.
Si
Francisco
Dagohoy
,
nailhan
usab
isip
Francisco
Sendrijas
,
usa
ka
Bol
-
anon
nga
maoy
ang
namuno
sa
kinadugayan
nga
rebelyon
sa
kasaysayan
sa
Pilipinas
.
Nahitabo
ang
rebelyon
sa
pulo
sa
Bohol
gikan
sa
1744
hangtod
sa
1829
batok
sa
kagamhanang
kolonyal
sa
Espanya
.
Sumala
ni
Jes
Tirol
,
ang
ngalang
Dagohoy
gikan
sa
dagon
sa
hoyohoy
[
1
]
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
12
ka
mga
barangay
.
Ang
Trelins
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
492
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Niadtong
Hunyo
1944
,
ang
mga
Alyado
sa
Kasadpan
milusad
og
usa
ka
pag
-
atake
sa
amihanang
Pransiya
ug
sa
Agosto
,
human
gi
-
reassign
ang
pipila
ka
mga
Alyadong
dibisyon
sa
Italya
,
misulong
usab
sa
habagatang
Pransiya
;
[
78
]
sa
pagka
-
Agosto
25
,
nabawi
na
sa
mga
Alyado
ang
Paris
.
[
79
]
Sa
ulahing
bahin
sa
tuig
,
ang
mga
Alyado
sa
Kasadpan
mipadayon
sa
pagtukmod
sa
mga
Aleman
gikan
sa
Kasadpang
Uropa
.
Sa
Italya
,
nakuha
na
nila
ang
kataposan
nga
linyang
pangdepensa
.
Ang
kustombre
ug
tradisyonales
sa
Pilipinas
naimpluwensiyahan
sa
mga
Espanyol
.
Kini
ang
talaan
sa
mga
bandang
BisRock
.
Ang
Inunggaro
maoy
pinulongang
Uraliko
.
Isip
integral
nga
mga
sakop
sa
Republika
sa
Pransiya
,
ang
maong
mga
rehiyon
may
representasyon
sa
Nasodnong
Asembliya
,
sa
Senado
ug
sa
Konseho
sa
Ekonomiya
ug
Katilingban
sa
Pransiya
.
Sila
usab
makapili
og
sakop
sa
Parliyamento
sa
Uropa
ug
makagamit
sa
euro
isip
kuwarta
.
Si
Tiburcio
Baguio
usa
ka
tinamod
nga
magsusugilanon
,
magbabalak
ug
nobelistang
Sugboanon
.
Katitikanong
editor
siya
sa
Bisaya
Magasin
sa
wala
pa
mahimong
ika
-
9
nga
editor
niini
(
1986
-
1995
)
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Ang
Allier
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
220
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Hautes
-
Pyrénées
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
pyudalismo
(
Kinatsila
:
feudalismo
)
,
usa
ka
termino
nga
unang
gigamit
sa
sayong
modernong
panahon
(
siglo
17
)
,
sa
klasikal
nga
paglantaw
mipasabot
sa
sistemang
politikal
sa
Mediyebal
nga
Uropa
.
Kini
gitibuok
sa
resiprokal
nga
legal
ug
militar
nga
mga
obligasyon
sa
manggugubat
nga
namuno
-
sa
mga
lord
,
vassal
,
ug
fief
.
Bisa
'
g
gikan
sa
Latin
nga
pulong
nga
feodum
(
fief
)
,
ang
terminong
pyudalismo
ug
ang
"
sistema
"
niini
wa
mahimugso
isip
pormal
nga
sistemang
politikal
sa
mga
tawong
namuyo
sa
panahong
Mediyebal
.
Ang
Tampakan
usa
ka
ika
-
upat
ng
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Cotabato
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
011
ka
tawo
sa
6
,
754
ka
bubong
.
Kining
maong
libro
giabagan
sa
tanang
mga
tagsulat
ug
gipatik
ni
Abelardo
R
.
Gallardo
sa
kaugalingon
niyang
imprentahan
,
ang
Photto
News
Publishing
House
nga
nahimutang
sa
Taytay
,
Rizal
.
Ang
lungsod
sa
Alegria
nahimutang
sa
habagatang
-
kasapdang
bahin
sa
lalawigan
sa
Sugbo
ug
nag
-
atubang
sa
Tañon
Strait
.
Sa
amihanan
sa
lungsod
makaplagan
ang
lungsod
sa
Badian
;
sa
sidlakan
ang
Alcoy
;
sa
habagatan
ang
Ginatilan
;
ug
sa
kasadpan
ang
Tañon
Strait
Sa
mga
nasod
nga
ang
Kristiyanismo
mao
ang
sagad
nga
relihiyon
sa
kasaysayan
niini
,
ang
tawag
gigamit
sa
uban
sa
pagpasabot
nga
wala
sila
moapil
sa
ubang
relihiyon
-
nagpasabot
nga
gisiip
nila
ilang
mga
kaugalingon
nga
Kristohanon
.
Sulod
sa
iyang
pagdumala
napirmahan
ang
Concordat
sa
1801
tali
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
,
ang
tumong
mao
ang
paghiusa
sa
mga
katolikong
anaa
ubos
sa
iyang
rehimen
.
Iya
usab
giratipikahan
ang
Kodigo
ni
Napoleon
,
usa
ka
pinunpon
sa
mga
balaod
nga
hangtod
karon
gihimong
gabayan
sa
mga
Konstitusyon
sa
mga
nasod
Uropanhon
.
Ang
Inintsik
nga
Mandarin
(
官話
/
官话
;
pinyin
:
Guānhuà
;
sa
literal
:
"
sinultian
sa
mga
mandarin
"
)
,
o
Beifanghua
(
北方话
;
/
北方話
;
pinyin
:
Běifānghuà
;
sa
literal
:
"
Amihanang
Diyalekto
"
)
,
mao
ang
mga
pinulongan
ug
/
o
diyalekto
nga
gitabi
sa
amihananan
ug
habagatang
-
kasadpang
bahin
sa
Tsina
.
Ang
diyalekto
sa
may
Beijing
o
Peking
mao
ang
gibasehan
sa
estandard
nga
Mandarin
,
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
Tsina
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
21
ka
mga
barangay
.
Ang
Dakbayan
sa
Roxas
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Antique
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
dakbayan
sa
Capiz
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
126
,
352
ka
tawo
sa
25
,
126
ka
bubong
.
Ang
Nupedia
maoy
kanhing
online
nga
ensiklopedya
.
Kini
ang
gipulihan
sa
Wikipedya
.
Ang
Claira
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
117
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Gawas
sa
pagsulat
,
naimbento
usab
sa
mga
Sumeriano
ang
daro
ug
ang
ligid
.
Sila
ang
unang
nakahimog
mga
siyudad
,
unang
mga
eskwelahan
,
simbahan
,
ug
unang
mga
basahon
.
Nahisulat
usab
nila
ang
labing
unang
natala
nga
pamalaod
,
ang
balaod
ni
Ur
-
Nammu
,
ang
hari
sa
dakbayan
-
estado
sa
Ur
,
niadtong
mga
2050
B
.
K
.
Sila
usab
ang
labing
unang
nakagamit
ug
dinaghan
sa
metal
nga
bronse
.
Ang
Simḥat
Tora
(
Inebreyo
:
ש
ִ
ׂ
מ
ְ
ח
ָ
ת
ת
ּ
ו
ֹ
ר
ָ
ה
,
"
Paglipay
sa
Tora
"
)
maoy
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Ang
BISAYA
Magasin
nahimugso
gumikan
sa
pagpaningkamot
ni
Vicente
C
.
Padriga
kinsa
maoy
nangako
pagpangatubang
kang
Don
Ramon
Roces
,
ang
publikador
sa
mga
magasing
Liwayway
ug
Graphics
,
aron
mahimugso
ang
usa
ka
magasing
lunsay
Binisaya
.
Ug
kay
nakita
sa
tigulang
Roces
ang
dakong
potensiyal
sa
usa
ka
basahong
Binisaya
,
migula
ang
Bisaya
kaniadtong
Agosto
15
,
1930
nga
si
Padriga
lang
ang
nagbinugtong
paghikay
sa
unang
gula
.
Si
Kevin
A
.
Lagunda
ang
nakasignit
sa
"
LABING
MASAARONG
MAGSUSULAT
SA
BISAYA
SA
2008
"
ubos
sa
Young
Blood
Writer
series
sa
BISAYA
magasin
.
Ang
iyang
mga
balak
nga
ORATIO
IMPERATA
,
GUGMA
ug
PAGDAPIT
nakakuhag
dakong
puntos
gikan
sa
kapangulohan
sa
BISAYA
.
Apan
ang
GUGMA
mao
ang
naa
sa
kinastang
talay
.
Ang
Tremblay
-
en
-
France
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
385
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
Sibulan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
37
,
523
ka
tawo
sa
7
,
871
ka
bubong
.
Ang
alef
(
Inebreyo
:
א
;
Inarabigo
:
ﺍ
,
’
alif
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Samal
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Buhay
ay
langit
sa
piling
mo
;
Ang
Bagnolet
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
600
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
abugida
,
gikan
sa
Ge
'
ez
nga
’
äbugida
kun
Amhariko
nga
’
abugida
usa
ka
segmental
nga
sistema
sa
pagsulat
nga
gibasehan
sa
mga
patingog
nga
diin
ang
mga
katingog
gamiton
usab
.
Mokabat
og
katunga
sa
mga
sinulatan
sa
kalibotan
kay
ga
abugida
,
apil
na
ang
halapad
nga
pamilya
sa
Brahmikong
pailya
sa
mga
pagsulat
nga
gigait
sa
Habagatan
ug
Habagatang
Sidlakang
Asya
.
Ang
Josefina
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
14
ka
barangay
.
Iraq
(
Arabiko
:
العراق
,
IPA
:
ɪ
.
ˈɹɑ
(
ː
)
k
)
,
mao
ang
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
o
Middle
East
nga
mikupot
sa
kadaghanan
sa
amihanang
-
kasadpang
bahin
sa
kabukirang
Zagros
ug
sa
sidlakang
bahin
sa
desyerto
sa
Syria
.
Kini
adunay
utlanan
sa
Kuwait
ug
Arabyang
Saudi
sa
habagatan
,
Jordan
sa
kasadpan
,
Syria
sa
amihanang
-
kasadpan
,
Turkey
sa
amihanan
,
ug
Iran
sa
sidlakan
.
Aduna
kiniy
baybayon
sa
Umm
Qasr
sa
Gulpong
Persyano
.
Ang
Iraq
adunay
duha
nga
sapa
,
ang
Tigris
ug
ang
Euphrates
.
Ang
kini
nga
mga
sapa
mihatag
sa
Iraq
sa
agrikultural
nga
panginahanglan
niadto
pang
mga
naunang
sibilisasyon
(
Fertile
Crescent
sa
Mesopotamia
)
.
Sa
iyang
mga
obra
,
maoy
labing
hinisgotan
ang
sugilanon
niyang
Hulaw
(
Bisaya
Magasin
,
Hunyo
10
,
1956
)
ug
ang
balak
nga
Patak
-
patak
Sa
Ulan
nga
napatik
usab
sa
maong
magasin
.
Ang
Makati
usa
ka
dakbayan
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Apan
ang
labaw
nga
gikagubtan
ug
gipunsisokan
sa
tanang
mga
bisita
ug
katawhan
sa
Bukidnon
mao
ang
kalihokan
nga
gipahigayon
sa
Marso
4
.
Kini
mao
ang
grand
highlight
sa
okasyon
–
ang
lima
ka
oras
(
7
a
.
m
.
-
12
a
.
m
.
)
nga
“
Street
Dancing
”
ug
ang
Dance
Competition
.
Gipahigayon
ang
sayaw
sa
hataas
nga
kalsada
sa
Fortich
Street
ug
didto
kini
taposa
sa
Provincial
Capitol
grounds
diin
didto
usab
himoa
ang
kompetisyon
.
Gawas
sa
mga
Bukidnong
lumad
,
misalmot
usab
sa
“
street
dancing
”
ang
mga
mananayawng
kawani
sa
mga
buhatang
lokal
,
probinsiyal
ug
nasyonal
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
.
Ang
Enero
19
ang
ika
-
19
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
346
pa
ka
adlaw
(
347
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
makina
ang
tawag
sa
mga
himan
nga
makapadali
sa
pagdagan
sa
kinabuhi
sa
tawo
.
Sa
kinatibuk
-
an
,
walay
makina
nga
hingpit
ang
ka
bulokon
.
Sanglit
,
ibalhin
lang
niini
ang
kusog
sa
mogamit
ngadto
sa
butang
.
Adunay
5
ka
klase
niini
.
Ang
Pototan
nabahin
ngadto
sa
50
ka
barangay
.
Ang
lalawigan
sa
Sugbo
ilabi
na
ang
dakbayan
sa
Sugbo
nakatagamtam
og
pagsaka
sa
international
investments
sa
naunang
bahin
sa
dekada
1990
,
diin
namugna
ang
terminong
CEBOOM
isip
tawag
adtong
pasakaha
sa
ekonomiya
.
Ang
Borbon
may
napulo
'
g
siyam
(
19
)
ka
barangay
.
Walay
klarong
linya
nga
naglahi
sa
usa
ka
dayalekto
gikan
sa
usa
ka
pinulongan
,
apan
giingong
ang
usa
ka
pinulongan
usa
ka
dayalekto
nga
may
iyang
kaugalingong
armi
.
Ang
Sumisip
nabahin
ngadto
sa
41
ka
mga
barangay
.
Dili
lang
pagpaubos
sa
presyon
ang
idulot
sa
maayong
pagpakabuhi
kondili
ang
bag
-
ong
kadungganan
nga
makab
-
ot
sa
pagkausab
.
Kining
tanang
mga
sugyot
mahimong
makatabang
sa
pagpaubos
sa
presyon
.
Mahimong
ikonsulta
una
sa
doktor
kon
asa
maayong
magsugod
.
Maa
yo
kon
gamiton
ang
tanan
nga
mahimong
makatabang
sama
sa
pamilya
,
mga
higala
,
health
center
,
klinika
,
balayan
sa
Internet
,
ubp
.
Kadaghanan
sa
mga
tigdumala
sa
Roma
gamay
ra
ang
nahibalo
-
an
bahin
sa
ekonomiks
,
ug
apil
na
niini
si
Augugstus
.
Iyang
gipasobraa
'
g
buhis
ang
agrikultura
,
ug
ang
mahalin
iyang
igasto
alang
sa
mga
sundalo
,
mga
dula
,
ug
sa
mga
templo
.
Apan
ang
suweldo
ug
ang
presyo
sa
adlaw
-
adlaw
'
ng
pamaliton
iya
rang
gipasagdaan
ubos
sa
mga
merkado
.
Kini
nga
sistema
maayo
sa
sinugdan
lamang
,
apan
sa
dihang
wala
nay
misulod
nga
mga
kuwarta
gikan
sa
inilog
sa
gubat
,
mihunong
usab
ang
pagtubo
sa
ekonomiya
.
Ang
Rehiyon
sa
Ilokos
kun
Rehiyon
1
,
nahimutang
sa
amihanang
-
kasapdang
bahin
sa
Luzon
.
Ang
Governor
Generoso
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
42
,
705
ka
tawo
sa
8
,
297
ka
bubong
.
Ang
Lapinig
may
napulo
'
g
lima
(
15
)
ka
barangay
.
Sumala
sa
gilatid
nga
lagda
sa
Bathalad
,
makasulod
sa
"
Hawanan
sa
Kabantog
"
sa
maong
kapunongan
ang
usa
ka
magsusulat
kon
siya
nakasakmit
na
og
unang
ganti
sa
dili
mokubos
lima
ka
higayon
sa
mga
tigi
sa
mamugnaong
panulat
sa
Binisaya
,
sama
sa
Gawad
Komisyon
,
Carlos
Palanca
Memorial
Awards
for
Literature
,
Sun
*
Star
Super
Balita
,
Bathalad
,
Dagang
,
ug
LUDABI
.
Sumala
pa
niya
,
maoy
pangandoy
niya
kaniadto
nga
sa
pinulongang
Iningles
siya
mahimong
usa
ka
nobelista
.
Tingali
ang
pinulongang
langyaw
maoy
unang
nakadani
kaniya
tungod
sa
kasilaw
ug
kamasanagon
ning
maong
pinulongan
nga
atong
ikabagat
adlaw
-
adlaw
nga
gikalawat
usab
sa
nagkalainlaing
kaliwatan
sa
tibuok
kalibotan
.
Adunay
mga
188
,
404
ka
Pilipino
nanrabaho
o
namuyo
sa
Hong
Kong
.
Diri
sab
gitahi
ang
unang
bangyaw
sa
Pilipinas
.
Nahimutang
ang
mga
isla
sa
Plato
sa
Caribbean
,
ang
rehiyon
adunay
mga
7
,
000
ka
mga
isla
,
coral
reefs
,
ug
cays
.
West
Indies
ang
usa
pa
ka
pangalan
sa
rehiyon
.
Ang
West
Indies
gilakip
sa
Antilles
,
nga
gibahin
ngadto
sa
Greater
Antilles
nga
miutlanan
sa
dagat
sa
amihanan
,
ug
sa
Lesser
Antilles
sa
habagatan
ug
sidlakan
(
apil
ang
Leeward
Antilles
)
,
ug
ang
Bahamas
.
Sa
heyopolitika
,
ang
West
Indies
naila
nga
subrehiyon
sa
Amihanang
Amerika
ug
naorganisa
ngadto
sa
28
ka
mga
teritoryo
api
ang
mga
soberanyang
mga
estado
,
overseas
departments
,
ug
dependencies
.
Adunay
panahon
nga
namugna
ang
usa
ka
nasod
nga
gitawag
og
Federation
of
the
West
Indies
nahimo
gikan
sa
mga
10
ka
tigtabi
og
Iningles
nga
mga
teritoryo
sa
rehiyon
.
Ang
Sidlakan
nga
Imperyo
kay
wala
gayod
makasinati
sa
mga
kalisdanan
sa
Kasadpa
'
ng
Imperyo
niadtong
mga
ika
-
tulo
ug
ika
-
upat
ka
mga
siglo
,
sanglit
estalisado
naman
ang
kultura
niini
ug
naa
'
y
labaw
nga
halapad
nga
pangitaan
sa
salapi
,
nga
nakapahunong
sa
mga
manlulupig
pinaagi
sa
tributa
ug
pagbayad
sa
mga
barbaro
'
ng
mga
mersinaryo
.
Kinatibuk
-
an
sa
ikalima
nga
siglo
daghan
nga
mga
kasundaloan
ang
mga
miligis
sa
Kasadpan
nga
Imperyo
apan
gipasagdaan
ang
Sidlakan
.
Si
Tiyodosyos
II
mipalig
-
on
pa
sa
mga
paril
sa
Konstantinopol
nga
nakapahilayo
sa
dakbayan
sa
mga
pagsulong
;
wala
gayod
sila
masudlan
hangtod
sa
tuig
1204
.
Aron
sa
pagpalayo
sa
mga
sakop
ni
Atilla
,
gihatagan
ni
Tiyodosyos
og
mga
bulawan
(
mga
300
ka
kilos
(
700
lb
)
ka
bulawan
)
.
Labaw
niana
iyaha
nga
gipaboran
ang
mga
manindahay
sa
Konstantinopol
nga
nakigbaylo
sa
mga
Barbaro
.
Ang
Dakbayan
sa
Dumaguete
nabahin
ngadto
sa
katloan
(
30
)
ka
mga
barangay
.
Ang
Dricourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
120
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ardennes
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
Ang
Sergio
Osmeña
Sr
.
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
27
,
500
ka
tawo
sa
5
,
373
ka
bu
.
Plantilya
:
Habagatang
-
sidlakang
Asya
Duha
niya
ka
balak
pulos
nagpatigbabaw
sa
dako
niyang
gugma
ngadto
sa
iyang
inahan
.
Ang
Usa
ka
Gatos
ka
Adlaw
(
Kinatsila
:
Cien
Días
)
mao
ang
panahon
sa
dihang
mibalik
sa
Paris
niadtong
Marso
20
,
1815
si
Napoleon
Bonaparte
hangtod
sa
pagpalayas
kaniya
sa
Elba
,
ug
ang
pagbalik
sa
Dinastiyang
Borbon
ubos
kang
Hari
Luis
XVIII
niadtong
Hulyo
8
,
1815
(
usa
ka
takna
nga
mikabat
og
111
ka
adlaw
)
.
Nailhan
sab
kini
isip
Gubat
sa
Ikapitong
Kowalisyon
,
ug
nahiapil
ang
Kampanya
sa
Waterloo
ug
ang
Gubat
Neapolitano
.
Ang
prase
nga
les
Cent
Jours
unang
nagamit
sa
prefect
sa
Paris
,
ang
comte
de
Chabrol
.
Ang
Jimenez
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
212
ka
tawo
sa
4
,
997
ka
bubong
.
Ang
Zumarraga
5th
class
na
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Zumarraga
may
15
,
423
ka
tawo
sa
2
,
849
na
bubong
.
Si
José
Protasio
Rizal
Mercado
y
Alonso
Realonda
usa
ka
mediko
,
nasyonalista
,
ug
ang
labing
prominenteng
advocate
sa
mga
reporma
sa
Pilipinas
niadtong
panahong
Katsila
.
Siya
usa
sa
duha
ka
di
-
opisyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
[
1
]
Ginaobserba
sa
Pilipinas
ang
adlaw
sa
iyang
pagkamartir
sa
nasod
isip
Adlaw
ni
Rizal
.
Panahon
sa
festival
masaksihan
ang
mga
presentasyon
sa
pito
ka
tribu
sa
lalawigan
–
ang
Talaandig
,
Higaonon
,
Umayamnon
,
Manobo
,
Tigwahanon
,
Matigsalog
ug
Bukidnon
.
Kabahin
sa
mga
presentasyon
sa
mga
lumad
mao
ang
ilang
pagpasundayag
sa
ilang
pagsimba
o
pagpangaliya
ngadto
sa
Bathala
ug
ang
ilang
pagpasalamat
sa
abundang
abot
panahon
sa
ting
-
ani
.
Ingon
man
ila
usab
ihulagway
pinaagi
sa
ilang
mga
sayaw
ang
ilang
pamaagi
sa
paghalad
sa
usa
ka
ulitawo
ngadto
sa
usa
ka
dalaga
,
ug
ang
panaghiusa
sa
managhigugmaay
sa
kaminyoon
.
Ang
Limay
maoy
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bataan
sa
Pilipinas
.
Ang
Mondragon
4th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Mondragon
may
28
,
098
ka
tawo
sa
5
,
252
na
bubong
.
Ang
Islamikong
Republika
sa
Iran
(
Pinersyano
:
جمهوری
اسلامی
ايران
,
Jomhuriye
Eslāmiye
Irān
)
mao
usa
ka
nasod
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
o
Middle
East
nga
nailhan
kaniadto
sa
ngalang
Persya
.
Kini
ang
ika
-
18
nga
pinakadakong
nasod
,
halos
magkapareho
ang
iyang
gidak
-
on
kung
itipon
ang
UK
,
Pransya
,
Espanya
,
ug
Alemanya
.
Kini
adunay
populasyon
nga
mga
70
ka
milyon
.
Ang
Iran
giutlanan
sa
Armenya
,
Azerbaijan
,
ug
Turkmenistan
sa
amihanan
;
Apganistan
ug
Pakistan
sa
sidlakan
;
ug
Turkiya
ug
Irak
sa
kasadpan
.
Apil
niini
,
kini
nagborder
sa
Gulpong
Persiko
,
ang
importanteng
lugar
sa
produksyon
og
krudo
,
ug
sa
Dagat
Caspian
.
Ang
Midsalip
nabahin
ngadto
sa
33
ka
barangay
.
Filipino
(
Tinagalog
-
Manila
)
ang
pugsanong
gihimong
nasodnong
pinulongan
.
Duha
ang
pugsanong
gihimong
opisyal
nga
pinulongan
:
Iningles
ug
Filipino
(
Tinagalog
-
Manila
)
(
ug
sa
una
,
Espanyol
.
Adunay
kapin
sa
170
ka
pinulongang
lumad
sa
tibuok
kapupud
-
an
.
Napulog
duha
niini
mga
nanag
-
unang
pinulongan
sa
mga
rehiyon
:
Sinugboanon
,
Tinagalog
,
Ilokano
,
Hiligaynon
,
Bikol
,
Winaray
,
Kapampangan
,
Pangasinan
,
Kinaray
-
a
,
Maguindanao
,
Maranao
,
Tinausug
ug
Chabacano
 
–
Mga
Lalawigan
Ang
Tarangnan
5th
class
na
lungsod
o
munisipalidad
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Tarangnan
may
20
,
538
ka
tawo
sa
4
,
020
na
bubong
.
Ang
Cher
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
tunga
-
tungang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Cher
.
Ang
lungsod
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
lungsod
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Gisugat
ni
Raha
Humabon
sa
Sugbo
ang
mga
tawo
ni
Magallanes
,
kinsa
nahimo
niyang
higala
.
Si
Humabon
ug
ang
iyang
Harang
Juana
nagpabunyag
ngadto
sa
Kristyanismo
.
Sumala
sa
mga
gisulat
ni
Pigafetta
,
gihatag
isip
gasa
ang
imahen
sa
Señor
Santo
Niño
niadtong
bunyag
sa
Reyna
.
Nganhi
nagsugod
ang
inila
na
kaayo
nga
Sugboanong
tradisyon
,
ang
Sinulog
,
nga
nagasimba
sa
batang
Jesus
.
Ang
Sélestat
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
19837
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Ang
Haute
-
Loire
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Loire
,
Ardèche
,
Lozère
,
Cantal
,
ug
Puy
-
de
-
Dôme
.
su
fuego
ardiente
Ang
Aureille
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
220
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Baba
sa
Rodano
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Saint
-
Martin
-
la
-
Sauveté
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
909
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Liocourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
107
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Si
Rudiric
Sumile
Rizon
usa
ka
manunulat
sa
pinulungang
Bisaya
ug
regular
nga
contributor
sa
Bisaya
Magazine
diin
duna
siya
'
y
column
nga
gitawag
og
Medical
Link
.
Natawo
sa
Ozamiz
apan
midako
sa
Baroy
,
Lanao
del
Norte
,
si
Rudiric
anaa
karon
nagpuyo
sa
Houston
,
Texas
,
USA
aron
magpadayon
sa
pag
-
specialize
sa
pagka
-
duktor
.
May
pipila
ka
komyun
sa
Pransiya
nga
ginganlang
Pommiers
:
Ang
Saint
-
Arnoult
-
en
-
Yvelines
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
811
ka
molupyo
situato
nel
dipartimento
degli
Yvelines
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Mga
maghuhukom
:
Edgar
A
.
Alosbaños
,
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
,
ug
Romulus
G
.
CabahugAwarding
:
USJR
Auditorium
,
Basak
,
Dakbayan
sa
Sugbo
,
Marso
1
,
1991
Inahan
sa
Magbubuhat
,
Ang
taas
nga
edukasyon
sa
Imperyo
nag
-
apil
sa
retoriko
,
ang
arte
sa
pagdiskurso
ug
debate
.
Kasagaran
,
kadto
rang
adunay
planong
mo
-
apil
sa
pulitika
o
pamalaod
ang
nagtuon
niini
.
Aron
mas
dali
ang
pagkat
-
on
,
ang
mga
tinun
-
an
magtuon
usab
sa
mga
pilosopiya
ug
kasaysayan
.
Apan
gamay
ra
ang
babaye
nga
nagtuon
niini
,
kay
dili
man
pwedeng
mo
-
apil
sa
politika
ang
mga
babaye
.
Pipila
sa
iyang
kanunayng
ikasawo
sa
biga
sa
panulat
mao
sila
si
Marcelo
A
.
Geocallo
,
Gumer
M
.
Rafanan
,
Arturo
G
.
Peñaserada
,
Joe
B
.
Labuga
,
Percelindo
Uy
Dingding
,
Ludo
M
.
Salcedo
ug
uban
pang
mga
magsusulat
sa
Iligan
ug
Lanao
del
Norte
.
Ang
pipila
ka
departamento
wala
mawagtang
apan
nag
-
ilis
lamang
og
ngalan
,
aron
pagwagtang
sa
terminong
"
ubos
"
.
Ang
mga
lungsod
giklase
sumala
sa
kita
matag
tuig
sa
miaging
tulo
ka
tuig
:
Ang
paghari
sa
mayoriya
(
majority
rule
)
usa
ka
mayor
nga
prinsipyo
sa
demokrasya
-
ang
representatibong
demokrasya
mas
komun
kaysa
sa
diretsong
demokrasya
,
ug
ang
mga
katungod
sa
minoriya
pirme
ginaprotektahan
gikan
sa
gitawag
nga
"
tiranya
sa
mayoriya
"
.
Ang
soberanya
nga
popular
kumon
pero
dili
unibersal
nga
pilosopiya
sa
pag
-
establisar
sa
demokrasya
.
Ang
Turtle
Islands
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Tawi
-
Tawi
sa
Pilipinas
.
Kini
gitibuok
sa
pipila
ka
mga
pulo
nga
nahimutang
sa
habagatang
-
kasadpang
tumoy
sa
nasod
,
duol
sa
kinutoban
sa
teritoryo
sa
Pilipinas
,
sa
dili
pa
mosulod
sa
Malaysia
.
Ang
Catigbian
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
21
,
461
ka
tawo
sa
4
,
094
ka
bubong
.
(
CAA
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Angers
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
ArtScroll
maoy
Amerikanhong
magbabalita
sa
mga
tekstong
Hudeyo
nga
gitukod
nina
Meir
Zlotowitz
ug
Nosson
Scherman
tuig
1976
.
[
1
]
Sa
ilang
mga
obra
sa
Ininggles
,
usa
ka
transliterasyong
base
sa
mga
bokal
nga
Separdi
ug
konsonanteng
Askenasi
ang
ilang
gigamit
.
[
2
]
[
3
]
Ang
Santa
Catalina
may
22
ka
barangay
.
Gikan
sa
Kinatsilang
cristiano
,
gikan
sa
Linatin
nga
Christianus
,
nga
gikan
sa
Grinyegong
Χριστιανός
,
christianós
,
sa
Χριστός
Xristós
nga
nagpasabot
"
ang
dinihogan
"
.
Sa
(
Grineyegong
)
Septuaginta
nga
bersyon
sa
Hebreong
Bibliya
,
ang
khristos
gigamit
aron
paghubad
sa
Inebreyong
מ
ָ
ש
ִ
ׁ
יח
ַ
,
mashiaḥ
,
"
mesiyas
"
,
nga
nagpasabot
"
siyang
dinihogan
"
.
Ang
Mazawalo
mao
ang
pinakadakong
barangay
nga
sakop
sa
poblacion
.
Ang
Imperyo
sa
tuig
nga
395
maingon
nga
resulta
sa
gipangbuhat
ni
Konstantino
.
Ang
prinsipyong
dinastiyahanon
kay
lig
-
on
gayod
sanglit
ang
imperador
nga
namatay
niadto
nga
tuiga
,
si
Tiyodusyos
1
kay
makabilin
sa
katungdanan
niya
sa
imperyo
ngadto
sa
iyang
duha
ka
mga
anak
:
Arkadyus
sa
Sidlakan
ug
Honoryus
sa
Kasadpan
.
Si
Teyodosyus
mao
ang
katapusan
nga
imperador
nga
makadumala
sa
duha
ka
bahin
sa
kinadak
-
an
nga
naabot
niini
.
Kining
tugpahanan
mao
usa
ka
dagkong
sentro
sa
patigayo
sa
habagatan
alang
sa
lokal
ug
pangkalibutanon
trapiko
.
Ang
ilang
trapiko
nagkaanam
ug
kasaka
ug
karon
adunay
602
ka
lupad
nga
komersyal
matag
semana
,
nakasakay
ug
10
,
223
ka
pasahero
matag
adlaw
.
Ang
mga
sigpit
nga
abyon
sama
sa
A318
,
A320
,
A321
,
B737
,
ug
mga
luag
nga
abyon
sama
sa
A300
,
A330
,
A340
,
B777
,
ug
B747
napaila
na
sa
mga
lupad
nga
pangkalibutanon
padulong
sa
Mactan
ug
uban
lupad
nga
panglokal
.
Hudismo
,
Kristiyanismo
ug
Islam
ang
mipangtawag
nga
"
relihiyong
Abrahamnon
"
,
tungod
sa
mga
buhat
ni
Abraham
sa
ilang
mga
balaang
libro
.
Sa
tradisyong
Hebreo
,
gitawag
siyang
Avraham
Avinu
kun
"
Abraham
,
among
Amahan
"
.
Ang
Ginoo
misaad
kang
Abraham
nga
pinaagi
sa
iyang
mga
anak
,
ang
tanang
nasod
sa
kalibotan
mapanalanginan
(
Genesis
12
:
3
)
,
gikan
sa
Kristiyanong
tradisyon
nga
repeernsya
kang
Kristo
.
Mga
Hudeyo
,
Kristyano
ug
mga
Muslim
miisip
kaniyang
amahan
sa
Israyel
pinaagi
sa
anak
niyang
si
Isaac
(
cf
.
Exodus
6
:
3
,
Exodus
32
:
13
)
.
Sa
mga
Muslim
siya
usa
ka
propeta
sa
Islam
ug
paryente
ni
Muhammad
pinaagi
sa
anak
niyang
si
Ishmael
.
Pinaagi
niining
pagkasama
,
ang
Keturah
,
(
Genesis
25
)
si
Abraham
usab
ang
nag
-
una
sa
mga
Semitikanhong
tribo
sa
Negeb
nga
misubay
gikan
sa
paryente
nga
si
Sheba
(
Genesis
10
:
28
)
.
Ang
editorial
board
sa
Dagang
Magasin
gilangkoban
ning
mosunod
:
Ret
.
Col
.
Rodulfo
A
.
Vaño
,
managing
editor
;
Ernesto
A
.
Amatiaga
,
editor
-
in
-
chief
;
Uriel
C
.
Vallecera
ug
Quir
L
.
de
Gracia
,
associate
editors
;
Romeo
T
.
Limpangog
,
Samuel
M
.
Gilig
,
Sr
.
,
Emy
L
.
Bustillo
,
Ritchie
Pete
Mendoza
ug
Segundo
S
.
Mercado
,
contributing
editors
;
Fred
F
.
Monternel
ug
Ludie
A
.
Amatiaga
,
advertising
consultants
;
Graciano
Gras
Butantan
,
circulation
;
Sergio
O
.
Mendoza
,
artist
;
ug
Mlbn
.
Cesar
Kilaton
,
Jr
.
,
legal
consultant
.
Ang
gobyerno
maoy
usa
ka
entidad
nga
dunay
gahom
sa
paghimo
ug
dunay
otoridad
sa
pag
-
implementar
og
mga
balaod
sa
sibil
,
korporasyon
,
relihiyoso
,
akademiko
,
o
uban
pang
organisasyon
o
grupo
.
Ang
San
Isidro
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
Oriental
sa
Pilipinass
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
31
,
705
ka
tawo
sa
6
,
117
ka
bubong
.
Niadtong
1809
,
mibiya
ang
Austria
sa
iyang
panaganib
uban
sa
Pransiya
.
Busa
,
mimartsa
si
Napoleon
ngadto
sa
mga
utlanan
sa
Danube
ug
Alemanya
.
Human
sa
pipila
ka
kadaogan
,
nagkalisod
ang
Grande
Armee
sa
pagtabok
sa
Danube
,
ug
napilde
sa
Aspern
-
Essling
(
Mayo
21
-
22
,
1809
)
duol
sa
Vienna
.
Apan
nakabawi
dayon
ang
grupo
ni
Napoleon
,
ug
napukan
pag
-
usab
ang
Austria
sa
Wagram
niadtong
Hulyo
6
.
Mipirma
pag
-
usab
ang
Awstriya
ug
kasabotan
.
Sa
misunod
nga
tuig
,
gipangasawa
ni
Napoleon
ang
Austriyanong
Arkdukesa
Marie
Louise
,
human
niya
buwagi
si
Josephine
.
Ang
Bignicourt
-
sur
-
Marne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
381
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Marne
sa
rehiyon
sa
Champagne
-
Ardenne
.
(
CAA
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Angoulême
,
gimugna
sa
2000
.
Sa
unom
ka
adlaw
magbuhat
ka
,
ug
buhaton
mo
ang
tanan
nga
imong
bulohaton
;
Apan
ang
adlaw
nga
ikapito
maoy
usa
ka
adlaw
nga
igpapahulay
alang
kang
Jehova
nga
imong
Dios
.
Niining
adlawa
dili
ka
magbuhat
,
ikaw
,
bisan
ang
imong
anak
nga
lalake
,
bisan
ang
imong
anak
nga
babaye
,
bisang
ang
imong
sulogoon
nga
lalake
,
bisan
ang
imong
sulogoon
nga
babaye
,
bisan
ang
imong
kahayupan
,
bisan
ang
imong
dumuloong
nga
anaa
sa
sulod
sa
imong
mga
pultahan
.
Kay
sa
unom
ka
adlaw
gibuhat
ni
Jehova
ang
langit
ug
ang
yuta
,
ang
dagat
,
ug
ang
tanan
nga
anaa
niini
,
ug
mipahulay
sa
ikapito
ka
adlaw
;
busa
gipanalanginan
ni
Jehova
ang
adlaw
nga
igpapahulay
,
ug
gibalaan
niya
kini
.
Ang
Ajuy
nabahin
ngadto
sa
34
ka
barangay
.
Ang
labing
karaang
nailhang
mga
matang
sa
pagsulat
sagad
ani
mga
logograpiko
,
gibase
sa
mga
piktograpiko
ug
idiyograpikong
elemento
.
Kasagaran
sa
mga
sistema
sa
pagsulat
mahimong
mabahin
sa
tulo
ka
mga
kategorya
:
logograpiko
,
silabiko
,
ug
alpabetiko
;
hinuon
kadtong
tulo
mahimong
makita
sa
ubang
sistema
sa
pagsulat
sa
nagkalain
-
laing
kadaghan
,
nga
nakapalisod
sa
pagkategorya
sa
sistema
.
Ang
tawag
nga
sistemang
komplekso
nagpasabot
usab
nga
ang
pagkasagol
-
sagol
nakapahimong
lisod
sa
pagbahin
-
bahin
.
MarcosJulio
ILiberioDamaso
ISiricioAnastasio
IInosente
IZosimoBonifacio
ICelestino
ISixto
IIILeo
IHilarioSimplicioFelix
IIIGelasio
IAnastasio
IISymmachoHormisdasJuan
IFelix
IVBonifacio
IIJuan
IIAgapeto
ISilverioVigilioPelagio
IJuan
IIIBenedicto
IPelagio
IIGregorio
ISabinianBonifacio
III
Ang
Sultan
Kudarat
usa
ka
unang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Shariff
Kabunsuan
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
94
,
861
ka
tawo
sa
16
,
996
ka
bubong
.
Ang
Cordelle
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
749
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sugod
sa
ika
-
20
siglo
,
ang
astronomiya
nabahin
ngadto
sa
astronomiya
nga
obserbasyonal
ug
astropisika
nga
teyoretikal
.
Ang
astronomiya
nga
obserbasyonal
konsernd
sa
pagkuha
og
datos
,
apil
na
ang
paghimo
ug
pagmentenar
sa
mga
instrumento
,
ug
sa
pagproseso
sa
mga
resulta
.
Ang
astropisika
nga
teyoretikal
nakapokus
sa
pag
-
ascertain
sa
mga
modelong
kompyuter
o
analitikal
para
sa
implikasyon
niini
sa
mga
obserbasyon
.
Nagkomplemento
kining
duha
ka
sanga
,
ang
astropisika
nga
teyoretikal
nagaeksplikar
sa
mga
resulta
sa
mga
obserbasyon
.
Ang
mga
obserbasyon
puedeng
mo
-
testing
sa
mga
teoryang
pundamental
sa
pisika
,
sama
sa
relatibidad
nga
heneral
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
30
ka
mga
barangay
.
Pavia
Sa
ika
-
12
siglo
misikat
ang
Hilongos
.
Si
Amahawin
,
usa
ka
gamhanang
datu
sa
baranggay
,
miilog
sa
mga
kasikbit
nga
kabarangayan
,
ug
mipadako
sa
iyang
teritoryo
hangtod
sa
mga
lugar
nga
karon
sakop
sa
mga
lungsod
sa
Inopacan
,
Hindang
,
Bato
,
ug
Matalom
.
MarcosJulio
ILiberioDamaso
ISiricioAnastasio
IInosente
IZosimoBonifacio
ICelestino
ISixto
IIILeo
IHilarioSimplicioFelix
IIIGelasio
IAnastasio
IISymmachoHormisdasJuan
IFelix
IVBonifacio
IIJuan
IIAgapeto
ISilverioVigilioPelagio
IJuan
IIIBenedicto
IPelagio
IIGregorio
ISabinianBonifacio
III
1989
-
1990
:
Ernesto
D
.
Lariosa
Ang
Nevers
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
968
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Katipunan
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Zamboanga
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
37
,
448
ka
tawo
sa
7
,
576
ka
bu
.
Ang
Calbiga
usa
sa
mga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
populasyon
18
,
890
ka
tawo
sa
3
,
889
na
bubong
.
Ang
Saint
-
Paul
-
en
-
Jarez
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
179
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Kini
ang
labing
importante
nga
ruta
sa
mga
biyahero
ug
mamaligya
sa
karaang
panahon
,
nga
mipasayon
sa
pagbayloay
sa
komersyo
ug
kultura
sa
rehiyon
—
ang
mga
Mesopotamiko
,
Ehiptoanon
,
Semitiko
,
Persiyano
,
Penisyo
,
Kartahines
,
Griyego
,
ug
Romano
.
Ang
kasaysayan
sa
Mediteraneo
importante
sa
pagsabot
sa
orihen
ug
paglambo
sa
mga
modernong
katilingban
Kasadpanon
.
Ang
dakbayan
wala
pa
gayod
makasuway
og
teroristang
pangatake
sa
tibuok
niining
kasaysayan
.
Ang
Miag
-
ao
mao
ang
kinadak
-
ang
lungsod
sa
nasod
nga
adunay
119
ka
barangay
.
Nahimutang
kini
sa
40
ka
km
sa
habagatang
-
kasadpan
gikan
sa
Dakbayan
sa
Iloilo
.
Ang
mga
sistema
sa
pagsulat
gikalahi
sa
ubang
mamahimong
simbolikong
kumonikasyon
kay
masabtan
ang
buot
ipasabot
sa
usa
ka
pinulongan
aron
masabtan
ang
sulat
.
Sa
pikas
bahin
,
ang
ubang
mamahimong
simbolikong
sistema
sama
sa
mga
pahibalong
hulagway
,
pagpinta
,
mapa
,
ug
matematika
wala
manginahanglan
og
kaalam
sa
usa
ka
pinulongang
gibatbat
.
Ang
San
Luis
usa
ka
ikatulong
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Agusan
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
25
,
901
ka
tawo
sa
4
,
743
ka
bubong
.
Ang
Southern
Broadcasting
Network
(
SBN
)
maoy
Pilipinhong
kompaniyang
pangmedyos
.
Wala
matandog
,
gisugo
sa
lider
sa
Alemanya
nga
si
Adolf
Hitler
ang
iyang
mga
heneral
nga
ipadayon
ang
sangka
sa
Stalingrad
.
Nagpadala
siya
ug
dugang
mga
pwersa
,
apan
wala
kini
makalusot
sa
bagang
depensa
sa
mga
Sobyet
.
Ang
mga
tropang
Sobyet
midukdok
sa
mga
Aleman
,
kinsa
kadaghanan
gutom
ug
gipangtugnaw
tungod
kay
nahutdan
nag
suplay
.
Wala
na
maka
-
antos
,
misurender
ang
tigmandong
Aleman
nga
si
Friedrich
von
Paulus
niadtong
Enero
31
,
1943
.
Ang
kataposang
mga
tropang
Aleman
nanurender
niadtong
Pebrero
2
Ang
Estados
Unidos
mao
ang
labing
dugay
nga
pederasyon
sa
kalibotan
.
Kini
usa
ka
demokrasyang
representatibo
ug
republikang
konstitusyonal
.
[
6
]
Gibantayan
ang
gobyerno
sa
sistema
nga
checks
and
balances
.
Sa
sistemang
pederal
,
ang
mga
lumulupyo
napailawom
sa
tulo
ka
lebel
sa
gobyerno
:
pederal
,
estado
,
ug
lokal
;
ang
panggobyernong
lokal
komun
nga
nabahin
ngadto
sa
county
ug
munisipal
nga
lebel
.
Ang
Dangcagan
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
upat
(
14
)
ka
barangay
.
Ang
San
Francisco
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
usa
(
11
)
ka
barangay
.
Ang
Le
Puy
-
en
-
Velay
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
743
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Nueva
ValenciaOton
Ang
Magny
-
Cours
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
483
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nièvre
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Daghang
mga
pwersang
Aleman
ang
misurender
didto
sa
Italya
niadtong
Abril
29
,
ug
ang
Alemanya
mismo
misurender
niadtong
Mayo
7
.
Sa
Bantayan
,
may
lahing
pinulongan
(
Bantayan
Visayan
sa
Iningles
)
ang
ginatabi
.
Kini
mas
duol
sa
Hiligaynon
kaysa
Sinugboanon
.
Ang
Indya
o
India
(
sa
Devanagari
,
भारत
Bhārat
;
opisyal
nga
ngalan
Republika
sa
Indya
kun
Bhārata
Gaṇarājya
)
,
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Asya
.
Mao
kini
ang
ikapitong
kinadak
-
ang
nasod
sa
area
sa
heyograpiya
,
ang
ikaduhang
nasod
sa
kinadak
-
ang
populasyon
sa
kalibotan
,
ug
ang
nasod
demokratikong
kinadak
-
an
ang
katawhan
.
Ang
India
may
lapyahan
og
labaw
pito
ka
libo
ka
kilometro
nga
bounded
sa
Oceano
Indiano
sa
habagatan
,
ang
Dagat
Arabo
sa
kasadpan
,
ug
ang
Bahia
sa
Bengal
sa
sidlakan
.
Sa
kasadpan
sa
India
makaplagan
ang
nasod
sa
Pakistan
;
ang
Tsina
,
Nepal
ug
Bhutan
sa
amihanang
-
sidlakan
;
ug
ang
mga
nasod
sa
Bangladesh
ug
Myanmar
sa
sidlakan
.
Sa
Oceano
Indiano
,
duol
ang
India
sa
mga
nasod
sa
Sri
Lanka
,
Maldives
ug
Indonesia
.
Ang
Enero
31
ang
ika
-
31
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
334
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
nag
-
unang
misyon
sa
Simbahang
Romano
Katoliko
mao
ang
pagsangyaw
sa
Ebanghelyo
si
Kristo
Jesus
ug
ang
pag
-
administer
sa
mga
Sakramento
.
Aron
sa
pagtabang
sa
misyon
,
ang
simbahan
nagpadagan
sa
mga
programang
sosyal
,
mga
institusyon
,
ug
mga
ministries
sa
tibuok
kalibotan
.
Kini
nag
-
apil
sa
mga
eskuylahan
,
mga
unibersidad
,
ospital
,
ug
uban
pa
.
Ang
Tabango
nabahin
ngadto
sa
13
ka
barangay
.
Ang
Lutzelhouse
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
257
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Bas
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
A
-
B
-
C
-
D
-
E
-
F
-
G
-
H
-
I
-
J
-
K
-
L
-
M
-
N
-
O
-
P
-
Q
-
R
-
S
-
T
-
U
-
V
-
W
-
Y
-
Z
Ang
kolehiyo
-
seminaryo
sa
San
Carlos
naghambin
sa
iyang
kasamtangang
ngalan
sukad
sa
tuig
1948
.
Ang
Hulyo
13
ang
ika
-
194
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
171
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Naay
duha
ka
matang
sa
pulo
:
kontinenteng
pulo
ug
kadagatang
pulo
.
Naa
usay
gitawag
mga
artipisyal
nga
isla
.
Sa
unang
regular
nga
sesyon
sa
Ika
-
14
nga
Kongreso
sa
Pilipinas
,
si
Senador
Richard
Gordon
mi
-
introdus
og
bill
nga
modeklara
sa
petsa
sa
April
27
isip
opisyal
nga
nasodnong
pista
opisyalm
ug
tawgon
og
Adlaw
ni
Lapu
-
Lapu
.
[
9
]
Ang
Villemomble
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
863
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Seine
-
Saint
-
Denis
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Ang
asin
o
parat
mahimong
isagol
sa
atong
pagkaon
sa
nagkalainlaing
porma
o
ngalan
.
Likayan
ang
mga
pagkaon
nga
dunay
sangkap
nga
:
asin
,
MSG
(
monosodium
glutomate
)
,
sodyum
(
Na
ang
simbolo
nga
kemikal
)
,
soy
sauce
(
toyo
)
,
baking
soda
,
ug
baking
powder
.
Ang
lawas
nanginahanglan
lang
og
usa
ka
pugnit
(
500
mg
)
nga
asin
matag
adlaw
.
Ang
Siayan
nabahin
ngadto
sa
22
ka
barangay
.
BuenavistaIloilo
Kon
padayon
gihapon
ang
pagtaas
sa
grado
sa
presyon
sa
bata
ug
wala
nay
lain
pang
makita
nga
hinungdan
sa
pagtaas
sa
presyon
,
angay
lang
nga
ipatan
-
aw
dayon
sa
usa
ka
batid
nga
doktor
sa
mga
sakit
sa
kasingkasing
sa
mga
bata
aron
sayo
nga
mapailawom
sa
maukitong
paghiling
ug
mapatomar
sa
haom
nga
tambal
.
Ang
taas
nga
presyon
sa
pagkabata
gituohan
nga
peligro
nga
moresulta
sa
alta
presyon
sa
paghingkod
.
Ang
Indya
o
India
(
sa
Devanagari
,
भारत
Bhārat
;
opisyal
nga
ngalan
Republika
sa
Indya
kun
Bhārata
Gaṇarājya
)
,
usa
ka
nasod
sa
Habagatang
Asya
.
Mao
kini
ang
ikapitong
kinadak
-
ang
nasod
sa
area
sa
heyograpiya
,
ang
ikaduhang
nasod
sa
kinadak
-
ang
populasyon
sa
kalibotan
,
ug
ang
nasod
demokratikong
kinadak
-
an
ang
katawhan
.
Ang
India
may
lapyahan
og
labaw
pito
ka
libo
ka
kilometro
nga
bounded
sa
Oceano
Indiano
sa
habagatan
,
ang
Dagat
Arabo
sa
kasadpan
,
ug
ang
Bahia
sa
Bengal
sa
sidlakan
.
Sa
kasadpan
sa
India
makaplagan
ang
nasod
sa
Pakistan
;
ang
Tsina
,
Nepal
ug
Bhutan
sa
amihanang
-
sidlakan
;
ug
ang
mga
nasod
sa
Bangladesh
ug
Myanmar
sa
sidlakan
.
Sa
Oceano
Indiano
,
duol
ang
India
sa
mga
nasod
sa
Sri
Lanka
,
Maldives
ug
Indonesia
.
Sa
iyang
kataposang
tugon
,
gusto
ni
Napoleon
nga
ilubong
siya
dapit
sa
Seine
,
apan
nalubong
siya
sa
Santa
Elena
.
Niadtong
1840
,
ang
iyang
lawas
gidala
ngadto
sa
Pransiya
sakay
sa
frigate
nga
Belle
-
Poule
,
ug
gilubong
pag
-
usab
sa
Les
Invalides
,
Paris
.
Gatosan
ka
milyon
na
ang
mibisita
sa
iyang
lubnganan
sukad
kaniadto
.
Aduna
usay
usa
ka
replika
sa
iyang
simple
nga
lubnganan
kaniadto
sa
Santa
Elena
nga
makita
sa
Les
Invalides
.
Sa
simoy
at
sa
langit
mong
bughaw
,
Tungod
kay
ang
Dordogna
nahimong
usa
sa
labing
paboritong
destinasyon
sa
pagbalhin
sa
mga
Britano
sa
Pransiya
,
ang
Dordogna
usahay
tawgong
"
Dordogneshire
"
isip
pasiaw
.
Ang
Amihanang
Koreya
(
조선민주주의인민공화국
,
opisyal
:
Demokratikong
Popular
nga
Republika
sa
Koreya
)
mao
ang
nasod
sa
amihanang
bahin
sa
peninsula
sa
Koreya
,
sa
Sidlakang
Asya
.
Ang
Louversey
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
479
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Eure
sa
rehiyon
sa
Haute
-
Normandie
.
R
:
Aron
mahimo
kaming
takos
sa
mga
saad
ni
Jesukristo
.
Amen
.
Ang
Henesis
(
Inebreyo
:
בראשית
,
Bereshit
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Tora
sa
Tanakh
.
Ang
Balatan
may
17
ka
barangay
.
Gipahimutang
sa
tagboan
sa
Suba
Naga
ug
Suba
Bikol
,
ang
Naga
gilikusan
sa
kalansangan
ug
mga
uma
.
Mao
kini
ang
sentro
sa
komersiyo
sa
Kabikolan
gikan
sa
paghimo
sa
Siyudad
sa
Nueva
Caceres
.
Maranaw
ang
tawag
sa
mga
katawhan
sa
mga
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
ug
Lanao
del
Sur
sa
pulo
sa
Mindanaw
sa
Pilipinas
.
Minaranaw
ang
labing
gigamit
sa
rehiyon
.
Gikan
niadto
,
nanampo
usab
siyag
mga
artikulo
ug
balak
sa
Ang
Katarungan
sa
Dakbayan
sa
Cagayan
de
Oro
ug
Ang
Bag
-
ong
Lungsoranon
sa
Sugbo
.
Unya
nadawatan
upod
siya
sa
Alimyon
,
Silaw
ug
Bag
-
ong
Suga
ug
ginagmayng
tampo
sa
Philippines
Free
Press
,
Weekly
Graphic
ug
Philippine
Focus
.
Dinha
usay
sinulat
niya
sa
Liwayway
Magazine
ug
pipila
ka
Tinagalog
nga
komiks
.
Ang
Habagatang
-
sidlakang
Asya
usa
ka
subrehiyon
sa
Asya
nga
naglakip
sa
mga
nasod
pahabagatan
gikan
sa
Tsina
,
pasidlakan
gikan
sa
Indya
,
ug
paamihanan
gikan
sa
Australya
.
Kining
maong
rehiyon
naglakip
sa
Indotsina
,
Peninsula
sa
Malaya
,
ug
ang
Arkipelagong
Malayo
.
Ang
Enero
23
ang
ika
-
23
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
342
pa
ka
adlaw
(
343
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Lubas
sa
Dagang
Binisaya
,
Lubas
sa
Dagang
Bisaya
kun
LUDABI
usa
ka
di
negosyong
kapunongan
nga
natukod
kaniadtong
1956
sa
mga
magsusulat
,
magsisibya
,
ug
mag
-
aawit
nga
Bisaya
sa
Dakbayan
sa
Sugbo
kansang
panlantaw
ug
tinguha
mao
ang
pagpalambo
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
ingon
man
sa
arte
ug
kulturang
Bisaya
.
(
CAM
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Metz
Métropole
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Maco
usa
ka
ikaduha
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Compostela
Valley
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
65
,
181
ka
tawo
sa
13
,
090
ka
bubong
.
(
CAS
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Sicoval
,
gimugna
sa
2001
.
Ang
pakigharing
militar
,
ekonomiko
,
ug
kultural
sa
Estados
Unidos
maoy
rason
kon
nganong
kini
usa
ka
importanteng
tema
sa
politika
sa
nasod
,
lahi
pa
sa
importansiya
sa
imahen
sa
Estados
Unidos
sa
tibuok
kalibotan
.
Halos
tanang
nasod
adunay
embahada
sa
Washington
,
D
.
C
.
,
ug
mga
konsulado
sa
ubang
dakbayan
.
Usab
,
halos
tanang
nasod
adunay
diplomasya
sa
Estados
Unidos
.
Hinuon
,
ang
mga
nasod
sa
Cuba
,
Iran
,
Amihanang
Korea
,
Bhutan
,
ug
Sudan
walay
pormal
nga
relasyong
diplomatiko
sa
Estados
Unidos
.
[
7
]
Ang
General
MacArthur
nabahin
ngadto
sa
30
ka
barangay
.
Ga
-
refer
ang
Simbahang
Ortodoksong
Pilipino
sa
katibuk
-
ang
opisyal
nga
tukod
nga
presensyang
Ortodokso
sa
Pilipinas
.
Kasagaran
ini
nga
pikas
sa
duhang
hurisdiksyon
:
Ang
Libona
usa
ka
ikatulo
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
33
,
273
ka
tawo
sa
6
,
389
ka
bubong
.
CamaliganGainzaMagarao
Nahimutang
sa
Marne
ang
mga
parasan
sa
champagne
.
Ang
rehiyon
usa
ka
yunit
sa
administrasyon
sa
Pilipinas
.
Sa
tuig
2002
,
may
17
ka
rehiyon
sa
maong
nasod
,
ug
ang
16
niini
gibahin
ngadto
sa
79
ka
mga
lalawigan
.
Ang
usa
ka
rehiyon
sagad
gitibuok
sa
mga
lalawigan
nga
may
susamang
kulturanhon
ug
etnolohikanhong
karakteristik
.
Ang
alpabeto
usa
ka
gamay
nga
han
-
ay
sa
mga
letra
-
mga
batakang
simbolo
-
nga
matag
usa
nagrepresentar
kun
girepresentar
og
ponemo
sa
usa
ka
gitabing
pinulongan
.
Ang
pulong
mga
alpabeto
gikan
sa
alpha
ug
beta
,
nga
mao
ang
unang
duhang
simbolo
sa
Griyegong
alpabeto
Ang
Caibiran
usa
sa
mga
lungsod
sa
Biliran
sa
Sidlakang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Nahimutangan
ang
lungsod
sa
sidlakang
dapit
sa
pulo
ug
lalawigan
sa
Biliran
.
Ang
Chapeau
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
264
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Allier
sa
rehiyon
sa
Auvergne
.
Sa
unang
bahin
sa
gubat
,
daghang
kadaogan
ang
nakuha
sa
Pransiya
.
Apan
nagkadaghan
ang
nangakuha
sa
mga
Pranses
sa
dihang
nagkaduol
na
sila
sa
Moscow
.
Inay
mosukol
ang
mga
Ruso
,
nagsige
hinuon
sila
og
retreat
.
Kini
dakong
kadaot
sa
mga
Pranses
kay
mao
usab
kadtoy
pagsugod
sa
Tingtugnaw
,
ug
naglisod
silag
kuha
og
pagkaon
ug
suplay
.
Ang
Leigneux
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
328
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Sa
dekada
20
,
human
ma
-
repeal
ang
Flag
Law
,
nga
nagdili
sa
pagpakita
Ang
mga
dagkong
dakbayan
sa
Aisne
mao
kining
mosunod
:
Ang
Basilisa
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Dinagat
Islands
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
26
,
489
ka
tawo
sa
4
,
847
ka
bubong
.
Sa
tuig
1808
,
ang
pipila
sa
orihinal
nga
mga
kanton
sa
habagatan
gibuwag
gikan
sa
Tarn
-
et
-
Garonne
.
Ang
departamento
miabot
kanhi
sa
dakbayan
sa
Montauban
.
Ang
Pebrero
16
ang
ika
-
16
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
318
pa
ka
adlaw
(
319
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Agosto
20
ang
ika
-
232
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
133
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
pulong
kaamulan
gikan
sa
pinulongang
Binukidnon
nga
“
amol
”
–
nagkahulogag
“
tigom
”
sa
Binisayang
Sinugboanon
.
Katigoman
o
panagtigom
alang
sa
mahinungdanong
katuyoan
ang
buot
ipasabot
sa
kaamulan
–
kun
“
gathering
together
for
a
cause
”
sa
Iningles
.
Usa
kini
ka
okasyong
sosyal
sa
lumad
nga
mga
lumulupyo
sa
lalawigan
sa
Bukidnon
.
Ang
Ligsdorf
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
297
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haut
-
Rhin
sa
rehiyon
sa
Alsace
.
Leo
XIPablo
VGregorio
XVUrbano
VIIIInosente
XAlejandro
VIIClemente
IXClemente
XInosente
XIAlejandro
VIIIInosente
XIIClemente
XIInosente
XIIIBenedicto
XIIIClemente
XIIBenedicto
XIVClemente
XIIIClemente
XIVPio
VIPio
VIILeo
XIIPio
VIIIGregorio
XVIPio
IXLeo
XIIIPio
XBenedicto
XVPio
XIPio
XIIJuan
XXIIIPablo
VIJuan
Pablo
IJuan
Pablo
II
Sa
modernong
paggamit
,
ang
terminong
"
diktador
"
gigamit
alang
niadtong
naghupot
ug
/
o
nag
-
abuso
sa
usa
ka
dakong
personal
nga
gahom
,
ilabi
na
niadtong
mahimong
magpanday
ug
balaod
nga
gawasnon
sa
usa
ka
lehislatibong
pundok
.
KAsagaran
sa
mga
modernong
diktador
nagpakita
sa
pipila
ka
kinaiya
:
ang
suspensyon
sa
eleksyon
ug
ubang
mga
katungod
;
proklamasyon
sa
usa
ka
estado
sa
emerhensiya
;
pagmando
gamit
ang
mga
dekreto
;
represyon
sa
mga
kaaway
sa
politika
;
estadong
usa
ray
partido
;
kulto
sa
personalidad
,
ug
uban
pa
.
Ang
tubig
usa
ka
likidong
kemikal
.
Kini
nailhan
isip
unibersal
nga
manununaw
.
Ang
molekulo
niini
gitibuok
sa
duha
ka
hidroheno
ug
usa
ka
oksihena
.
Ang
tulay
(
usab
puente
)
usa
ka
estruktura
nga
gihimo
para
panglatas
sa
duha
ka
lugar
sama
sa
balye
,
pangpang
,
ug
isla
,
o
bisa
'
g
unsang
lugar
nga
napikas
sa
sapa
ug
mga
estretso
sa
dagat
(
strait
)
ug
uban
pang
harang
.
Ang
tulay
gigamit
para
mapadali
ug
para
sa
mas
komportable
nga
transportasyon
sa
tawo
,
sakyanan
,
ug
uban
pa
.
Ang
kagamhanan
sa
lalawigan
gipamunoan
sa
gobernador
.
Ubos
sa
gobernador
anaa
ang
lain
-
laing
departamento
sa
lalawigan
.
Ang
Lorient
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
271
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
Kini
ang
594
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Doubs
sa
Pransiya
.
Ang
Biri
nabahin
ngadto
sa
walo
(
8
)
ka
barangay
.
Ang
Oktubre
19
ang
ika
-
292
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
73
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Republika
sa
Tsina
(
RT
;
Inintsik
:
中华民国
,
Zhōnghuá
Mínguó
)
usa
ka
teritoryo
sa
Sidlakang
Asya
,
amihanan
sa
Pilipinas
.
Usa
kini
sa
mga
nakadaog
sa
Ikaduhang
Gerang
Kalibotanhon
ug
founding
member
sa
Hiniusang
mga
Nasod
.
Kaniadto
,
sakop
niini
ang
tanang
teritoryo
sa
Tsina
sa
wala
pa
mawad
-
an
og
kontrol
ang
Kuomintang
(
KMT
)
sa
meynland
ngadto
sa
Partido
Komunista
sa
Tsina
sa
paghunong
sa
pag
-
away
sa
Civil
War
sa
Tsina
niadtong
1950
.
Paghuman
niini
,
ang
otoridad
naa
lang
didto
sa
isla
sa
Taiwan
ug
sa
mga
silingang
gagmay
'
ng
isla
,
ang
Pescadores
,
Kinmen
,
ug
ang
Islas
Matsu
.
Ang
iyang
kapital
gibalhin
gikan
Nanking
ngadto
sa
Taipei
.
Ang
Republika
sa
Tsina
nailhan
sa
komun
nga
ngalang
"
Taiwan
"
,
ug
ang
Republikang
Popular
sa
Tsina
nailhan
sa
ngalang
"
Tsina
"
.
Tungod
sa
mga
rason
nga
politikal
,
ang
Taiwan
gitawag
nga
"
Taipeng
Intsik
"
(
o
"
Chinese
Taipei
"
sa
Iningles
)
sa
mga
organisayon
nga
internasyonal
sama
sa
Duwang
Olimpiks
.
Uban
pang
tawag
sa
Taiwan
mao
ang
"
Gawasnong
Tsina
"
(
"
Free
China
"
)
o
"
Nasyonalistang
Tsina
"
,
mga
terminong
hinay
-
hinay
nawala
human
sa
Gerang
Tugnaw
o
Cold
War
.
Catmon
Ang
Shemini
Atseret
(
Inebreyo
:
ש
ְ
ׁ
מ
ִ
ינ
ִ
י
עצרת
,
"
Ikawalo
sa
Katigoman
"
)
maoy
balaang
adlaw
sa
Hudayismo
.
Ang
IBC
-
13
Zamboanga
nailhan
sa
teknikal
isip
DXZB
-
TV
,
channel
13
,
mao
ang
meyn
nga
estasyon
sa
Intercontinental
Broadcasting
Corporation
nga
network
sa
telebisyon
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
estudyo
nahimutang
sa
4th
Floor
,
Southway
Square
,
P
.
Lorenzo
St
.
cor
Gov
.
Lim
Avenue
,
Dakbayan
sa
Zamboanga
.
Bisan
tuod
nga
aduna
nay
gigama
nga
mga
helikopter
niadtong
unang
lima
ka
dekada
sa
panahon
sa
abyon
,
niadto
rang
1942
misikat
ang
helikopter
.
Ang
mga
helikopter
ni
Igor
Sikorsky
maoy
usa
sa
mga
unang
model
nga
gi
-
"
mass
-
produce
"
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Si
Juan
Ponce
Sumuroy
(
nailhan
usab
isip
Juan
Ponce
Sumoroy
ug
Juan
Ponce
Sumudoy
)
usa
ka
bayaning
Waraynon
nga
namuno
sa
usa
ka
rebelyon
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
batok
sa
mga
Kastila
niadtong
tuig
1649
hangtod
1650
.
Plantilya
:
NATO
Ang
mga
molupyo
sa
departamento
gitawag
nga
Meurthe
-
et
-
Mosellans
.
Ang
New
Corella
ginbahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
barangay
.
Ang
Lacave
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
109
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ariège
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
pundok
-
pulo
nga
Mindanao
usa
ka
arbitraryong
paggrupo
sa
mga
pulo
sa
habagatang
Pilipinas
nga
naglakip
sa
unom
ka
mga
administratibong
rehiyon
.
Kining
maong
mga
rehiyon
nabahin
pa
gayod
ngadto
sa
25
ka
mga
lalawigan
,
diin
upat
ang
wala
sa
pulo
gayod
sa
Mindanao
.
Ang
pundok
sa
mga
pulo
nagalakip
sa
Arkipelago
sa
Sulu
sa
habagatang
-
kasadpan
,
nga
nagalakip
sa
mga
pulo
sa
Basilan
,
Jolo
,
ug
Tawi
-
Tawi
;
ug
ang
mga
kasikbit
nga
isla
sama
sa
Camiguin
,
Dinagat
,
Siargao
,
Samal
,
ug
Saranggani
.
Saint
Lucia
(
usab
:
Santa
Lucia
)
maoy
usa
ka
islang
nasod
sa
sidlakang
Caribbean
.
Parte
sa
Lesser
Antilles
,
nahimutang
kini
sa
amihanan
sa
mga
isla
sa
Saint
Vincent
ug
ang
Grenadines
,
norweste
sa
Barbados
ug
sur
sa
Martinique
.
Nailhan
sab
kini
isip
Helen
of
the
West
Indies
tungod
kay
pirmi
giilog
ang
pagkontrol
sa
mga
isla
sa
Britanya
ug
Pransiya
,
pareho
sa
mitikal
nga
Helen
sa
Troy
.
Castries
ang
iyang
kapital
.
Ang
Hunyo
4
ang
ika
-
155
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
210
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Hauts
-
de
-
Seine
ang
labing
dato
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
Baliangao
usa
ka
ikalima
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
552
ka
tawo
sa
3
,
255
ka
bubong
.
Mipadayon
ang
mga
Amerikano
ngadto
sa
nasod
sa
Hapon
,
diin
ilang
nakuha
ang
Iwo
Jima
niadtong
marso
,
ug
ang
Okinawa
niadtong
Hunyo
.
Giguba
sa
mga
Tigbombang
Amerikano
ang
mga
dakbayan
ug
lungsod
nga
Hapon
.
"
|
133
Ang
Pebrero
27
ang
ika
-
27
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
307
pa
ka
adlaw
(
308
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Bogo
gitangtangan
sa
estado
sa
pagkadakbayan
,
uban
sa
15
pa
ka
mga
bag
-
ohayng
dakbayan
,
human
gipaboran
sa
Korte
Suprema
sa
Pilipinas
ang
petisyon
nga
gihikay
sa
League
of
Cities
of
the
Philippines
,
diin
mideklara
sa
cityhood
law
(
RA
9390
)
isip
dilikonstitusyonal
.
Sumala
sa
korte
,
wala
makab
-
ot
ang
mga
gikinahanglang
kriteriya
sa
pagkadakbayan
.
Ang
Sinweko
maoy
pinulongang
Indo
-
Urupanhon
.
Ang
Burauen
usa
ka
ikaduhang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
47
,
180
ka
tawo
sa
9
,
213
ka
bubong
.
Lucio
IIEugenio
IIIAnastasio
IVAdriano
IVAlejandro
IIILucio
IIIUrbano
IIIGregorio
VIIIClemente
IIICelestino
IIIInosente
IIIHonorio
IIIGregorio
IXCelestino
IVInosente
IVAlejandro
IVUrbano
IVClemente
IVGregorio
XInosente
VAdriano
VJuan
XXINicolas
IIIMartin
IVHonorio
IVNicolas
IVCelestino
VBonifacio
VIIIBenedicto
XIClemente
VJuan
XXIIBenedicto
XIIClemente
VI
Ang
Corbère
-
les
-
Cabanes
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
663
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Lope
De
Vega
5th
class
na
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Northern
Samar
o
Amihanang
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Lope
De
Vega
may
11
,
754
ka
tawo
sa
2
,
114
na
bubong
.
Ang
Can
-
avid
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Ang
Dueñas
may
47
ka
barangay
.
Ang
Pontis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
44
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Alpes
-
de
-
Haute
-
Provence
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Bisan
sa
kadaghan
sa
mga
intelektwal
nga
reporma
sa
Renasans
,
kini
mas
mitamla
sa
kasaysayan
tungod
sa
pagtubo
sa
arte
niining
panahona
.
Nailhan
ang
arkitektura
,
mga
painting
,
mga
dibuho
,
ug
mga
ideya
sa
mga
artista
sama
nila
ni
Leonardo
da
Vinci
ug
Michelangelo
.
(
CAT
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Grand
Tarbes
,
gimugna
sa
2000
.
Ang
Getafe
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Bohol
sa
Taliwalang
Kabisay
-
an
na
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
na
senso
,
ang
Getafe
may
26
,
826
ka
tawo
sa
4
,
694
na
bubong
.
Ang
Mactan
usa
ka
pulo
nga
nahimutang
sa
habagatang
-
sidlakan
sa
pulo
sa
Sugbo
sa
Pilipinas
.
Kabahin
kini
sa
lalawigan
sa
Sugbo
ug
nabahin
-
bahin
ang
pulo
sa
Dakbayan
sa
Lapu
-
Lapu
ug
sa
lungsod
sa
Cordova
.
Ang
pulo
nasumpay
sa
Sugbo
pinaagi
sa
duha
ka
tulay
ang
usa
niini
mao
ang
Tulay
Marcelo
Fernan
(
Mactan
II
Bridge
)
.
Ang
Pebrero
4
ang
ika
-
35
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
330
pa
ka
adlaw
(
331
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Lourches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
644
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Nord
sa
rehiyon
sa
Nord
-
Pas
-
de
-
Calais
.
Ang
La
Flèche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
4
,
953
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Sarthe
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
mga
lumad
nga
katawhan
sa
Estados
Unidos
,
apil
ang
Alaska
,
miabot
gikan
sa
Asya
mga
12
,
000
-
40
,
000
ka
tuig
ang
miagi
.
Sila
ang
gitawag
nga
mga
American
Indian
.
Ang
mga
Katsila
nahiuna
sa
mga
Uropeyo
sa
pagpundar
og
mga
kolonyang
Uropeyo
sa
minland
,
sa
lugar
nga
gitawag
nila
og
Florida
;
ang
San
Agustin
(
St
.
Augustine
)
,
napundar
sa
1565
,
nga
nagpabilin
hangtod
karon
;
ug
daghan
ang
kolonyang
Katsila
sa
habagatang
-
kasadpang
Estados
Unidos
gikan
sa
Mehiko
.
Ang
mga
Pranses
nga
fur
traders
nag
-
establisar
og
mga
outpost
sa
Nouvelle
France
(
New
France
)
sa
bandang
Great
Lakes
;
Ang
Pransiya
mikuha
sa
kadaghanan
sa
interyor
sa
Amihanang
Amerika
hangtod
sa
habagatang
parte
,
sa
may
Gulpo
sa
Mehiko
.
Ang
nahiunang
malamposon
nga
kolonya
sa
Britanya
mao
ang
Virginia
Colony
sa
Jamestown
sa
1607
ug
ang
Pilgrims
'
Plymouth
Colony
sa
tuig
1620
.
Ang
pagkarta
(
chartering
)
niadtong
1628
sa
Massachusetts
Bay
Colony
miresulta
sa
migrasyon
sa
mga
Britaniko
(
Ingles
,
Eskoses
,
ug
Irlandes
)
;
ug
sa
1634
,
ang
New
England
napuy
-
an
og
mga
10
,
000
ka
Puritan
.
Niadtong
1614
,
ang
mga
Olandes
nag
-
establisar
og
mga
kolonya
sa
bandang
Sapang
Hudson
,
apil
ang
New
Amsterdam
sa
isla
sa
Manhattan
,
nga
karon
mao
ang
Dakbayan
sa
New
York
.
Ang
Saint
-
Didier
-
sous
-
Écouves
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
150
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Orne
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Sa
Abril
27
,
nahitabo
ang
Panagsangka
sa
Mactan
diin
napatay
si
Magallanes
ni
Datu
Lapu
-
Lapu
.
Matod
ni
Antonio
Pigafetta
,
ang
lawas
ni
Magallanes
wala
gayod
makuha
nila
pagbalik
bisan
kon
misuway
sila
paghaylo
sa
mga
lumad
og
bugti
niini
nga
mga
lamas
ug
alahas
.
Ang
San
Miguel
5th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
San
Miguel
may
20
,
754
ka
tawo
sa
4
,
117
na
bubong
.
Kaayohan
sa
mga
Masakiton
,
Sa
pagsurender
sa
mga
taga
-
Netherlands
,
nabiyaan
ang
kasundalohang
Pranses
ug
Briton
sa
usa
ka
desperadong
sitwasyon
.
Kay
mas
daghan
man
ang
mga
Nazi
,
dili
sila
makasulong
.
Ang
ilang
mabuhat
lamang
mao
ang
pag
-
atras
.
Busa
mi
-
retiro
sila
ngadto
sa
kabaybayonan
sa
Dunkirk
,
diin
sila
na
-
alirongan
sa
mga
tropang
Nazi
.
Gipadala
dayon
sa
mga
anaa
sa
Britanya
ang
libo
-
an
ug
nagkalain
-
laing
mga
barko
para
ma
-
ebakuwar
ang
mga
tropa
.
Sugod
niadtong
Mayo
26
ngadto
sa
Hunyo
3
,
1941
,
inuwanan
sa
mga
bomba
ug
mga
artileriya
,
nagtabok
-
tabok
ang
mga
sakayan
ug
mga
barko
didto
sa
English
Channel
ug
gi
-
ebakuwar
ang
mga
gikapoy
'
ng
mga
sundalo
.
nagkatag
sa
baybayon
ang
mga
patay
'
ng
lawas
ug
lain
-
laing
mga
armas
.
Ang
channel
napuno
sa
mga
gubang
barko
ug
mga
naglutaw
-
lutaw
'
ng
mga
lawas
.
Adlaw
ug
gabii
,
taliwala
sa
pagpa
-
uwan
ug
mga
bomba
sa
tibuok
lugar
,
gipatuman
ang
pag
-
ebakuwar
.
Hapit
katunga
sa
mga
tropa
nga
natanggong
sa
Dunkirk
ang
wala
maka
-
abot
sa
Inglatera
nga
buhi
.
'
Gilugom
nga
teksto
'
'
Gitakilid
nga
teksto
'
Gitakilid
nga
teksto
'
Gitakilid
nga
teksto
'
Gitakilid
nga
teksto
'
Gitakilid
nga
tekstoCite
error
:
Closing
<
/
ref
>
missing
for
<
ref
>
tagCite
error
:
Closing
<
/
ref
>
missing
for
<
ref
>
tagCite
error
:
Closing
<
/
ref
>
missing
for
<
ref
>
tag
<
/
ref
>
<
/
ref
>
<
/
ref
>
'
'
'
'
'
Kawhaag
upat
(
24
)
ang
mga
lungsod
sa
Amihanang
Samar
.
Ang
mga
ngalan
sa
CALABARZON
,
MIMARO
ug
SOCCSKSARGEN
dagko
kay
kini
mga
akronim
sa
mga
lalawigan
ug
dakbayan
nga
nagtibuok
ning
maong
mga
rehiyon
.
Sa
pag
-
abot
sa
mga
Amerikano
,
gibalik
nila
ang
Nueva
Cáceres
sa
estadong
lungsod
,
ug
niadtong
1919
giusab
ang
ngalan
niini
sa
Naga
.
Gihimo
kini
nga
dakbayan
niadtong
1948
ug
gihatagan
sa
iyang
karta
panag
-
dakbayan
(
city
charter
)
sumala
sa
RA
305
.
Ang
Liloan
sa
Habagatang
Leyte
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Habagatang
Leyte
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Ang
Liloan
nahimutangan
sa
pulo
sa
Panaon
.
Sumala
sa
2000
census
,
naay
populasyon
og
19
,
838
ka
tawo
sa
4
,
135
na
bubong
.
Kining
maong
talaan
gipasunod
base
sa
numero
ug
wala
maglakip
sa
mga
rehiyon
diin
ang
departamento
nahisakop
;
alang
sa
gipasunod
base
sa
alpabeto
ug
giorganisa
sa
matag
rehiyon
,
tan
-
awa
ang
Talaan
sa
mga
rehiyon
ug
departamento
sa
Pransiya
.
Lebanon
(
Arabiko
:
لبنان
Lubnān
)
,
opisyal
:
Republikang
Lebanes
(
Arabiko
:
الجمهورية
اللبنانية
)
,
usa
ka
mabukid
nga
nasod
sa
Levant
sa
Tunga
-
tungang
Sidlakan
,
nga
nahimutang
sa
sidlakang
baybayon
sa
Dagat
Mediteranyo
.
Kini
adunay
utlanan
sa
Syria
sa
amihanan
ug
sidlakan
,
ug
Israel
sa
habagatan
.
Ang
bandera
sa
Lebanon
adunay
cedar
nga
kolor
berde
sa
sentro
.
Tungod
sa
iyang
daghang
mga
sekta
,
ang
Lebanon
nagsunod
sa
usa
ka
espesyal
nga
sistemang
politikal
,
ang
kompesyonalismo
(
confessionalism
)
,
para
mabahin
-
bahin
ang
kagamhanan
sa
tanang
sekta
.
Ang
mga
sekta
puwede
maklasipikar
ngadto
sa
Kristiyanismo
ug
Islam
.
Ang
Maimbung
usa
ka
ika
-
5
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
24
,
982
ka
tawo
sa
3
,
920
ka
bubong
.
Kini
ang
353
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Ille
-
et
-
Vilaine
sa
Pransiya
.
Ang
Lupcourt
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
273
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Sa
simoy
at
sa
langit
mong
bughaw
,
Naila
sa
dagnay
nga
“
Rics
”
sa
iyang
mga
kauban
sa
DFI
,
si
“
Didong
”
o
“
Tatay
Didong
”
sa
iyang
mga
higala
ug
kabanay
.
Ang
Islamikong
Republika
sa
Apganistan
(
Pinersa
:
جمهوری
اسلامی
افغانستان
,
Jomhuriye
Eslāmiye
Afghānestān
;
P
-
in
-
ashto
:
د
افغانستان
اسلامي
جمهوریت
,
De
Afġānistān
Islāmī
Jomhoriyat
)
,
o
simpleng
Afghanistan
,
maoy
usa
ka
landlocked
nga
nasod
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
kontinente
sa
Asya
.
Kini
giklasipikar
sa
Sentral
o
Habagatang
Asya
,
ug
sa
Middle
East
.
An
mga
departamento
ginbahinbahin
ngadto
hin
mga
distrito
.
Ang
Sinurigawnon
usa
ka
pinulongang
Bisaya
nga
gisulti
sa
Surigao
del
Norte
ug
Agusan
del
Norte
.
 
–
Mga
Lalawigan
Sa
dihang
ang
mga
rehiyon
sa
Pransiya
gimugna
,
nadesisyonan
kaniadtong
1941
nga
bahinon
ang
Brittany
ngadto
sa
duha
ka
rehiyon
:
Bretagne
nga
ang
Rennes
maoy
kapital
,
ug
laing
rehiyon
kang
kansang
kapital
mao
ang
Nantes
.
Ang
ikaduhang
rehiyon
mao
ang
Pays
-
de
-
la
-
Loire
(
"
kayutaan
sa
Loire
"
)
,
nga
gilakipan
sa
pila
ka
mga
historikal
nga
lalawigan
(
Anjou
,
Maine
,
ubp
.
)
.
Sa
gamay
pa
siya
,
daan
na
nga
mibatig
kaikag
sa
pagsulat
sanglit
gibati
niya
ang
gugma
sa
pulong
ug
sa
katahom
nga
ikapakita
niini
ubos
sa
lainlaing
paagi
paggamit
ug
paghan
-
ay
,
ilabi
na
diha
sa
sugilanon
ug
balak
.
Lambigit
sa
maong
gugma
,
nahimo
siyang
"
himasa
"
sa
bisan
unsang
piyesa
sa
nagkalainlaing
mga
basahon
.
Daghan
ug
pangalan
ang
dakbayan
.
Kini
gi
tawag
nga
"
Agihanan
sa
Amihang
Mindanao
"
tungod
sa
lugar
ug
maayong
pasilidad
alang
sa
salakayan
,
"
Dakbayan
sa
Whitewater
Rafting
ug
River
Trekking
"
tungod
sa
mga
agi
sa
river
rafting
sa
tibuok
tuig
.
Pero
labaw
sa
tanan
,
ang
pagka
abi
-
abi
ug
pagka
maayo
sa
mga
tao
nga
nailhan
dakbayan
nga
"
Dakbayan
sa
Bulawanong
Panaghigala
-
ay
"
.
Ang
ginamhan
nga
selyo
napatik
ang
pulongan
.
Ang
Caramoan
usa
ka
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Camarines
Sur
sa
Bikol
na
rehiyon
sa
Luzon
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2007
na
senso
,
ang
Caramoan
may
40
,
810
ka
tawo
.
 
 
 
 
 
Bisaya
Sentral
Ang
yud
(
Inebreyo
:
י
;
Inarabigo
:
ی
,
yā
’
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Orne
karon
kabahin
sa
rehiyon
sa
Basse
-
Normandie
.
Kini
gipalibotan
sa
mga
departamento
sa
Eure
,
Eure
-
et
-
Loir
,
Sarthe
,
Mayenne
,
ug
Calvados
.
Kini
ang
bugtong
departamento
sa
mga
rehiyon
sa
Basse
Normandie
ug
Haute
Normandie
nga
walay
akses
sa
dagat
.
Ang
Enero
6
ang
ika
-
6
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
359
pa
ka
adlaw
(
360
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Pont
-
Scorff
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
2
,
312
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
cuando
te
ofenden
,
por
ti
morir
.
 
–
Mga
Dakbayan
Ang
Marcilly
-
le
-
Châtel
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
856
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Saint
-
Martin
-
la
-
Plaine
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
3
,
168
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Buhay
ay
langit
sa
piling
mo
;
Ang
Calinog
2nd
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Calinog
may
48
,
454
ka
tawo
sa
9
,
273
na
bubong
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
20
ka
mga
barangay
.
MolisePiemonteSardegnaSicilia
Ang
Montbard
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
108
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Côte
-
d
'
Or
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
(
CAC
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Caen
la
Mer
,
gimugna
sa
2002
.
Ang
Dagami
nabahin
ngadto
sa
65
ka
barangay
.
de
tu
amada
libertad
.
Kailan
pa
ma
’
y
’
di
magdidilim
.
Human
sa
teroristang
pagpangatake
sa
usa
ka
day
-
ong
teroristang
pundok
sa
Estados
Unidos
niadtong
Septiyembre
11
,
2001
,
ang
NPA
gilista
sa
maong
nasod
isip
teroristang
organisasyon
niadtong
Agosto
,
2002
[
2
]
.
Ang
Nobiyembre
2
ang
ika
-
306
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
59
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
dakbayan
gitawag
nga
Harang
Dakbayan
sa
Habagatan
(
Kinatsila
:
La
Reina
del
Sur
)
.
Ang
Saône
-
et
-
Loire
usa
sa
mga
orihinal
nga
departamento
nga
gimugna
niadtong
Marso
4
,
1790
,
panahon
sa
Rebolusyong
Pranses
.
Kini
gimugna
gikan
sa
mga
bahin
sa
mga
lalawigan
sa
Burgundy
ug
Bresse
;
gihiusa
niini
ang
mga
pays
nga
kanhi
walay
komon
nga
kasaysayan
,
kahiusahan
sa
politika
,
ug
bisan
heyograpikal
nga
panaghiusa
.
Ang
kasaysayan
sa
Saône
-
et
-
Loire
makita
sa
Burgundy
,
labi
na
gayod
sa
mga
lokal
nga
kasaysayan
sa
Autun
,
Mâcon
,
Chalon
-
sur
-
Saône
,
Charolles
ug
Louhan
.
Ang
Amerikang
Latino
o
Latinamerika
(
Iningles
:
Latin
America
;
Pinortuges
:
América
Latina
;
Kinatsila
:
Latinoamérica
o
América
Latina
;
Prinanses
:
Amérique
latine
)
mao
ang
rehiyon
sa
Amerika
diin
ang
Pinortuges
ug
Kinatsila
ang
mga
nangunang
pinulongan
.
Gikan
sa
pamilya
sa
pinulongang
Romanse
,
o
ang
mga
pinulongan
nga
nahimugso
gikan
sa
Linatin
.
[
1
]
Tipikal
nga
gigamit
kini
aron
malahi
ang
"
Latino
Amerika
"
gikan
sa
Anglo
-
Amerika
diin
Iningles
,
usa
ka
pimulongang
Hermaniko
,
ang
gigamit
nga
pinulongan
.
Usahay
,
iapil
ang
mga
nasod
ug
lugar
nga
Prinanses
ang
pinulongan
-
ang
Guyane
,
Quebec
sa
Canada
,
ug
ang
mga
nasod
sa
Caribbean
,
ubp
.
Ang
pagbaton
og
tulo
ka
puyo
uban
ang
tugbang
nga
pantog
maoy
maalamong
praktis
sa
pagsukod
sa
presyon
sa
dugo
.
Si
Yoyoy
Villame
(
nga
ang
tinuod
nga
ngalan
Roman
Tesorio
Villame
)
(
natawo
sa
Nobiyembre
18
,
1932
ug
namatay
Mayo
18
,
2007
)
usa
ka
Bol
-
anon
nga
mag
-
aawit
,
kompositor
,
aktor
,
kanhi
sundalo
,
drayber
,
ug
politiko
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
28
,
745
ka
tawo
sa
5
,
397
ka
bubong
.
Ang
Radyo
Magasin
maoy
estasyong
AM
sa
Philippine
Broadcasting
Service
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
terminong
Bisrock
usa
ka
gi
-
coin
nga
pulong
silbing
minubo
sa
Visayan
rock
songs
–
matang
sa
Binisayang
mga
kanta
nga
dunay
impluwensiya
sa
Iningles
nga
rock
genre
sa
musika
.
Ang
Kasadyaan
nga
Pintaflores
kun
Pintaflores
Festival
usa
ka
kasadyaan
nga
ipahigayon
sa
Dakbayan
sa
San
Carlos
,
Pilipinas
matag
Nobiyembre
3
-
5
.
Ang
Curtil
-
sous
-
Buffières
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
73
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Saône
-
et
-
Loire
sa
rehiyon
sa
Bourgogne
.
Ang
Jordan
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Guimaras
sa
Kasadpang
Kabisay
-
ang
rehiyon
sa
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
nga
lungsod
sa
Guimaras
,
ug
mao
kini
ang
giingon
nga
ganghaan
sa
lalawigan
.
Ang
ekwador
mao
ang
interseksyon
sa
panit
sa
Kalibotan
sa
plane
nga
perpendikular
sa
aksis
sa
pagtuyok
sa
Kalibotan
ug
milangkob
sa
sentro
sa
mas
sa
Kalibotan
.
Sa
mas
simpleng
pag
-
ingon
,
kini
ang
linya
nga
miagi
sa
panit
sa
Kalibotan
nga
pareho
'
g
-
gilay
-
on
gikan
sa
Amihanang
Polo
ug
sa
Habagatang
Polo
nga
mibahin
sa
Kalibotan
ngadto
sa
Amihanang
Emisperyo
ug
Habagatang
Emisperyo
.
Ang
mga
silabaryo
labawng
nahaom
sa
mga
pinulongan
nga
naa
'
y
yano
nga
silabikong
istruktura
sama
sa
Hinapon
.
Ang
ubang
mga
pinulongan
nga
nigamit
og
silabikong
pagsulat
mao
ang
Griyegong
Mayseneyano
(
Linear
B
)
ug
ang
mga
Lumad
nga
Amerikanhong
pinulongan
sama
sa
Cherokee
.
Ubang
mga
pinulongan
sa
Karaang
Duol
nga
Sidlakan
migamit
og
mga
inusab
nga
kuniporma
nga
usa
ka
silabaryo
nga
naa
'
y
elemento
sa
dili
silabiko
.
Sa
sine
,
ang
industriya
sa
pelikula
nagabase
sa
Hollywood
,
Los
Angeles
,
California
.
Ang
mga
estudyo
sa
pelikulang
Hollywood
nakakab
-
ot
og
kita
sa
pagpasalida
sa
mga
sinehan
sa
kalibotan
,
sama
sa
Star
Wars
(
1977
)
ug
Titanic
(
1997
)
.
Mga
aktor
nga
Amerikano
sama
ni
John
Wayne
ug
Marilyn
Monroe
nahimong
mga
ikono
ug
simbolo
sa
kulturang
popular
,
samtang
ang
mga
prodyuser
/
negosyanteng
si
Walt
Disney
lider
sa
kingkoy
o
karton
nga
pelikula
(
animated
film
)
.
Ang
kang
Orson
Welles
nga
Citizen
Kane
(
1941
)
pirme
gitan
-
aw
nga
mao
ang
labing
nindot
nga
pelikula
sa
tanang
panahon
.
Ang
mga
produkto
sa
sine
,
telebisyon
ug
uban
pang
medya
makita
sa
halos
tanang
nasod
.
Halos
tanang
aspeto
sa
popular
nga
kultura
sa
kalibotan
naimpluwensiyahan
sa
kulturang
popular
nga
Amerikano
:
ang
musika
,
sayaw
,
pagkaon
,
panapton
,
sports
,
ug
bisan
ang
batasan
.
Ang
91
.
5
Energy
FM
maoy
estasyong
FM
sa
Ultrasonic
Broadcasting
System
sa
Manila
sa
Pilipinas
.
Ang
Banna
nabahin
ngado
sa
kawhaan
(
20
)
ka
baranggay
.
Ang
Kauswagan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Lanao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2007
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
087
ka
tawo
.
Ang
Dakbayan
sa
Tacurong
nabahin
ngadto
sa
kawhaan
(
20
)
ka
mga
barangay
.
Milaor
Ang
Saint
-
Arnac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
65
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Pyrénées
-
Orientales
sa
rehiyon
sa
Languedoc
-
Roussillon
.
Ang
Malimono
usa
ka
ikalimang
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Norte
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
597
ka
tawo
sa
2
,
817
ka
bubong
.
Sumala
ni
Daniels
ang
mga
abjad
lahi
sa
alpabeto
sa
ilang
mga
patingog
dili
mga
katingog
nga
girepresentar
sa
mga
batakang
grapemo
.
Ang
abjad
nalahi
usab
sa
lain
kategorya
nga
gihimo
ni
Daniels
nga
ang
mga
abugida
nga
ang
katingog
nga
tingog
gipasabot
sa
ponolohiya
ug
naa
'
y
mga
marka
sa
katingog
sa
mga
sistema
apan
kini
mga
opsyonal
lamang
ug
dili
mao
ang
sagad
nga
paggamit
.
Sa
abugida
ang
mga
katingog
(
gawas
sa
masunod
nga
katingog
)
kanunay
nga
gimarkahan
mahimong
og
diyakritiko
,
gamayng
gitaod
ngadto
sa
letra
kun
usa
ka
glipo
.
Ang
ubang
mga
abugida
migamit
og
nalahi
nga
simbolo
aron
pagpugong
sa
masunod
nga
katingog
aron
ang
patingog
ra
ang
marepresentar
nga
tingog
.
Sa
usa
ka
silabaryo
ang
grapemo
nagpasabot
og
usa
ka
kompletong
silabiko
kun
usa
ka
nag
-
inusarang
katingog
kun
kombinasyon
sa
katingog
ug
usa
ngadto
sa
duha
ka
mga
patingog
.
Ang
mga
gamot
sa
NPA
madumdom
sa
Hukbalahap
,
usa
ka
pundok
sa
mga
gerilya
nga
naporma
alang
sa
pagsukol
sa
mga
Hapon
panahon
sa
Ikaduhang
Gubat
Kalibotanon
.
Ang
Hukbalahap
ubos
sa
pagpamuno
nila
ni
Luis
Taruc
ug
Jose
Lavas
sa
mga
dekada
40
ug
50
.
Sa
sayong
bahin
sa
dekada
60
,
ang
pundok
inanay
nga
nagkahinay
.
Ang
Santa
Clara
usa
ka
dakbayan
sa
Cuba
.
Mao
kini
ang
ulohang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Villa
Clara
.
Nahimutang
kini
sa
tunga
-
tungang
rehiyon
sa
lalawigan
ug
duol
ni
sa
kinatunga
-
tungang
dapit
sa
nasod
.
Dinhe
nahinabo
ang
Away
sa
Santa
Clara
sa
panahon
sa
Rebolusyong
Cubano
sa
1958
.
Ang
Lanuza
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Surigao
del
Sur
,
Mindanao
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
10
,
057
ka
tawo
sa
1
,
942
ka
bubong
.
Kini
ang
talaan
sa
siyam
ka
labing
prominenteng
inahang
dila
sa
Pransiya
base
sa
Enquête
familiale
.
Ang
Châtillon
-
la
-
Palud
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
874
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Ain
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Klima
sa
Baungon
nahimutang
sa
ikatulong
klase
,
tinghuwaw
panahon
sa
Marso
hangtod
sa
Abril
,
ug
tingulan
gikan
sa
Mayo
hangtod
sa
Disyembre
.
Tuig
1997
,
natala
ang
pinakakusog
nga
bul
-
og
sa
ulan
nga
mitala
ug
497
.
8
millimeters
.
Ang
bulan
sa
Abril
mao
ang
pinakauga
nga
bulan
,
ang
natala
nga
ulan
24
.
3mm
lang
.
Ang
temperatura
anaa
sa
77
.
0
degrees
Fahrenheit
ug
ang
kabas
-
on
sa
kahanginan
natala
sa
82
.
2
%
.
Si
Julius
Caesar
(
gihubad
usab
ug
Julio
Caesar
o
Julio
Cesar
)
(
100
?
-
44
B
.
K
.
)
maoy
usa
sa
mga
bantugang
heneral
ug
pulitiko
sa
Karaang
Roma
.
Siya
nahimong
usa
ka
maayong
pamunong
militar
,
ug
dako
'
g
natampo
sa
pagtubo
sa
Roma
ngadto
sa
usa
ka
Imperyo
.
Ang
iyang
kadaugan
sa
nahitabong
gubat
sibil
nakahimo
kaniyang
usa
ka
diktador
sa
Roma
.
Apan
ang
iyang
gahom
nakahulga
sa
iyang
mga
kaaway
sa
politika
,
ug
pipila
kanila
ang
mipatay
kaniya
niadtong
44
B
.
K
.
Ang
Courouvre
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
57
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
kini
nga
lebel
sa
ekonomiya
mipasabot
sa
taas
nga
income
per
capita
ug
taas
nga
Human
Development
Index
(
HDI
)
.
Ang
mga
nasod
nga
dunay
taas
nga
gross
domestic
product
(
GDP
)
per
capita
mga
ehemplo
sa
usa
ka
ugmad
nga
nasod
.
Hinuon
,
dunay
mga
anomalya
sa
pagdeterminar
sa
estadong
ugmad
nga
nasod
.
Ang
saging
kay
gipatubo
sa
kuwang
-
kuwang
107
ka
mga
kanasuran
.
[
1
]
Sa
tanyag
nga
pag
-
ila
ug
sa
komersyo
,
ang
"
saging
"
kay
kasagaran
nagpasabot
sa
humok
ug
tam
-
is
nga
panghimagas
nga
kaonon
nga
hilaw
.
Ang
saging
nga
adunay
gahi
-
on
ug
aporon
nga
bunga
kay
gitawag
og
plantains
,
ug
kasagaran
lutoon
kaysa
kaonon
nga
hilaw
.
Mahimo
usab
ipa
-
uga
ug
kan
-
on
ang
saging
.
Ang
pina
-
uga
nga
saging
kay
mahimo
usab
duk
-
dukon
aron
mahimo
'
ng
harina
sa
saging
.
Niadtong
Agosto
10
,
1519
,
lima
ka
barko
ang
gihatag
kang
Magallanes
-
ang
Trinidad
,
San
Antonio
,
Concepción
,
Victoria
,
ug
Santiago
.
Mibiya
sila
sa
Sevilla
ug
milayag
agi
sa
Suba
sa
Guadalquivir
ngadto
sa
Sanlucar
de
Barrameda
.
Ang
Lugait
nabahin
ngadto
sa
walo
(
8
)
ka
barangay
.
Ang
Cassis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
7
,
967
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Baba
sa
Rodano
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Adunay
tulo
ka
CBD
o
central
business
district
ang
dakbayan
.
Naay
mga
daang
building
kauban
ang
daghang
mga
restawran
sa
unang
distrito
(
CBD
-
I
)
kun
Centro
.
Didto
usab
ang
Plasa
Quince
Martirez
alang
sa
napulo
'
g
-
lima
ka
martir
nga
gipapatay
sa
panahon
sa
Hapon
.
Niining
panahona
,
aduna
nay
daghang
palitanan
ug
restawran
didto
.
Naga
-
abli
ang
SM
sa
usa
ka
City
Mall
sa
Barangay
Triangulo
nianang
Mayo
karong
tuiga
.
Naga
-
abli
usab
ang
Robinsons
Holdings
sa
Nagaland
eMall
.
Ang
Ancenis
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
6
,
896
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
-
Atlantique
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ang
nasodnong
ginikanan
sa
Estados
Unidos
matamdan
sa
deklarasyon
sa
napulog
tulo
kolonya
gikan
sa
Gran
Britanya
niadtong
1776
nga
sila
independente
na
nga
mga
estado
,
ug
gipakusog
sa
Tratado
sa
Paris
(
1783
)
.
Sugod
pa
sa
tunga
-
tunga
sa
ika
-
20
siglo
,
naunhan
na
niini
ang
tanang
nasod
sa
impluwensiya
sa
ekonomiya
,
politika
,
militar
,
ug
kultura
.
[
2
]
Ang
petsuryal
nga
sinulatan
naa
'
y
mga
butang
nga
wala
sa
alpabeto
.
Ang
simbolo
niini
wala
magrepresentar
og
tibuok
nga
ponemo
,
apan
mga
elemento
(
petsur
)
nga
makahimo
'
g
ponemo
,
sama
sa
pagkasulti
kun
sa
dapit
sa
artikulasyon
.
Buot
huna
-
hunaon
ang
matag
petsur
mahimong
masulat
sa
lahi
nga
letra
;
ug
ang
mga
abhad
kun
mga
abugida
kun
bisan
ang
mga
silabaryo
mahimong
ma
petsuryal
apan
ang
labing
inila
nga
sistema
aning
matanga
mao
ang
Koryanong
hangul
.
Sa
hangul
ang
petsur
nga
simbolo
gikuyog
aron
makaporma
og
alpabetikong
letra
ug
kaning
mga
letra
giuban
aron
mahimong
blokeng
silabiko
aron
ang
sistema
magu
-
uban
sa
tuloka
ang
-
ang
sa
ponolohikal
nga
representasyon
.
Ang
Serres
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
217
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meurthe
-
et
-
Moselle
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
May
miingon
nga
husto
ang
movements
kay
kon
ikaw
mobiyahe
,
bisag
unsay
imong
sakyan
,
ang
distansiya
maingon
nga
naglihok
,
nagdagan
.
Apan
si
Edith
Tiempo
misupak
.
Ang
iyang
sugyot
,
ilisan
ang
movements
sa
pulong
moments
,
kay
ang
naulahi
nagpasabot
og
time
kun
panahon
,
takna
,
gutlo
,
gutling
;
ug
kini
nindot
nga
ipares
sa
pulong
distances
nga
nagpasabot
og
space
.
Busa
sa
usa
lang
ka
laray
nakombinar
ang
time
ug
space
kun
panahon
ug
wanang
.
Ug
ang
sugyot
ni
Mrs
.
Tiempo
gituman
ni
Rene
.
Sa
iyang
libreto
sa
dose
ka
balak
nga
ginganlag
‘
rene
estella
amper
12
poems
’
nga
napatik
niadtong
Hulyo
13
,
1969
,
ang
movements
of
distances
nahimo
nang
moments
of
distances
.
Ang
Estados
Unidos
sa
Amerika
(
kun
EU
,
gikan
sa
Kinatsilang
Estados
Unidos
de
América
;
Sinugboanon
:
Hiniusang
mga
Estado
sa
Amerika
kun
HE
;
Ininggles
:
United
States
of
America
kun
USA
)
usa
ka
republika
nga
pederal
nga
adunay
singkuwenta
ka
estado
.
Makit
-
an
sa
tunga
-
tungang
parte
sa
Amihanang
Amerika
ang
kadaghanan
sa
mga
estado
ug
adunay
kaugalingong
gobyerno
ang
kada
estado
ubos
sa
sistemang
pederalismo
.
Adunay
duha
ka
yutan
-
ong
utlanan
ang
Estados
Unidos
diin
sa
Mehiko
ang
usa
ug
sa
Canada
usab
ang
usa
pa
.
Gilibotan
kini
sa
lainlaing
katubigan
sama
sa
Kadagatang
Pasipiko
,
Dagat
Bering
,
Kadagatang
Artiko
,
ug
Kadagatang
Atlantiko
.
Dili
sumpay
ang
duha
ka
estado
sa
Alaska
ug
Hawaii
sa
nahibiling
48
ka
estado
.
Pareho
sab
nilang
dili
sumpay
ang
usag
usa
.
Naay
mga
koleksiyon
sa
mga
distrito
,
teritoryo
ug
uban
pang
ginsakopang
panggawas
ang
EU
sa
uban
pang
parte
sa
kalibotan
.
Komun
nga
gitawag
nga
“
Amerikano
”
ang
katawhan
sa
Estados
Unidos
.
Ang
Naawan
usa
ka
ikalima
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
16
,
173
ka
tawo
sa
3
,
376
ka
bu
.
Ang
Binikol
maoy
pinulongang
Awstronesyo
.
¹
Walay
gilakip
ang
suma
sa
mga
artipisyal
nga
danaw
o
lago
sa
Río
Negro
(
1
,
199
ka
km
²
)
.
[
1
]
Ang
Awstronesya
ang
istorikong
sinugdanan
sa
mga
pinulongang
Awstronesyo
.
Segun
sa
mga
magsasaysay
,
habagatang
-
sidlakang
Tsina
ug
Taywan
mao
kining
lugar
.
Ang
usa
ka
baranggay
gipamunoan
sa
usa
ka
barangay
captain
nga
maoy
presidente
sa
konseho
sa
baranggay
nga
gitibuok
sa
mga
baranggay
konsehal
.
Ang
matag
baranggay
may
Sangguniang
Kabataan
kun
SK
,
konseho
sa
kabatan
-
onan
(
nag
-
edad
15
-
18
)
.
Ang
SK
gitibuok
sa
SK
President
kun
SK
Chairman
ug
sa
mga
konsehal
sa
SK
.
Ang
isla
sa
Nevis
,
orihinal
nga
ngalan
"
Nuestra
Señora
de
las
Nieves
"
,
sa
Iningles
Our
Lady
of
the
Snows
,
nahimutang
mga
2
milyas
(
3
km
)
habagatang
-
sidlakan
sa
Saint
Kitts
.
Human
dayon
sa
Ika
-
2ng
Gubat
sa
Kalibotan
,
ang
Pilipinas
mao
ang
kinalamboang
nasod
sa
Asya
,
apan
sukad
niadto
,
hinay
ang
kalamboan
gumikan
sa
kagamay
sa
pagtubo
sa
ekonomiya
,
pangawkaw
sa
gobyerno
sa
panudlanan
(
pangurakot
)
,
ug
neyo
-
kolonyal
nga
mga
impluwensiya
.
Sa
pagkakaron
,
modereyt
ang
pagtubo
sa
ekonomiya
-
-
-
tinabangan
sa
kadaghan
sa
mga
Pilipino
nga
nanrabaho
sa
gawas
ug
sa
'
information
technology
'
.
Sa
Gubat
Pranses
ug
Indyan
,
ang
kolonyal
nga
ekstensiyon
sa
Pito
ka
Tuig
nga
Gubat
,
ang
Britanya
mikuha
sa
Canada
gikan
sa
mga
Pranses
.
Sa
1674
,
ang
mga
Britaniko
nakakuha
sa
mga
kolonyang
Olandes
paghuman
sa
Gubat
Anglo
-
Olandes
;
ang
probinsiya
sa
New
Netherland
gialisdan
og
New
York
.
Sa
pagbahin
sa
Carolina
sa
1729
ug
sa
1732
nga
kolonisasyon
sa
Georgia
,
naestablisar
ang
trese
(
13
)
ka
kolonya
sa
Britanya
,
ang
nahimong
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
tanang
kolonya
mipalegal
sa
pagbaligya
sa
mga
katabang
nga
Aprikano
(
African
slave
trade
)
.
Ang
mobimiyento
nga
Kristiyano
sa
1730
-
1740
nailhan
nga
Great
Awakening
mipalambo
sa
interes
sa
relihiyon
.
Sa
tuig
1770
,
ang
mga
kolonya
miabot
og
3
milyon
ka
lumulupyo
nga
Ingles
o
Britaniko
,
katunga
sa
mismong
Gran
Britanya
.
Bisag
gibuhisan
ang
mga
kolonya
sa
Britanya
,
wala
sila
hatagi
og
representasyon
sa
Parlamento
sa
Gran
Britanya
.
 
–
Mga
Lungsod
Ang
Carasi
usa
ka
ikalimang
klaseng
lungsod
sa
lalawigan
sa
Ilocos
Norte
,
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
1
,
154
ka
tawo
sa
214
ka
bubong
.
Ang
Mga
Panultihon
(
Inebreyo
:
משלי
,
Mishle
)
maoy
basahon
sa
Daang
Tugon
sa
Bibliya
ug
sa
Ketuvim
sa
Tanakh
.
Ang
Ille
-
et
-
Vilaine
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanang
-
kasadpang
bahin
sa
nasod
.
Ang
influences
sa
Aggressive
Audio
mao
ang
Christian
contemporary
music
,
80s
rocks
,
classics
,
guitar
instrument
,
The
Blues
,
nu
-
meta
,
jazz
ug
uban
pa
.
Si
Victorina
A
.
Abellanosa
(
1903
-
1968
usa
ka
iladong
tagsulat
sa
mga
Sinugboanong
drama
sa
entablado
.
Hudaísmo
(
Inebreo
:
יהדות
,
yahadut
)
maoy
tinuohang
monoteista
.
Ang
mga
segidor
niini
gitawag
nga
mga
Hudiyo
.
Ang
Enero
3
ang
ika
-
3
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
362
pa
ka
adlaw
(
363
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Sa
karon
nga
panahona
wala
nay
lunsay
nga
logogramatikong
pinulongang
sistema
.
Ang
sagad
nga
tabi
-
tabi
mao
nga
ang
Ininsik
usa
ka
logogramatikong
pinulongan
.
Bisan
daghan
sa
mga
karakter
ang
naay
mga
pasabot
,
hapit
tanang
mga
Ininsik
nga
mga
pulong
nalabot
sa
pagsagol
-
sagol
sa
mga
karakter
.
Gamay
rang
pulong
sa
Ininsik
ang
naglangkob
sa
usa
ka
karakter
.
Dugang
pa
,
ang
mga
karakter
gimugna
sa
mga
labawng
gamay
nga
karakter
nga
naay
pagkatabi
ug
pasabot
.
Ang
mga
labing
monosilabikong
pulong
sa
Inisik
lamang
ang
malakip
nga
logogramatiko
.
Kini
ang
782
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Somme
sa
Pransiya
.
Ang
San
Antonio
gitukod
sa
1904
.
Tulo
ang
ngalan
na
gihatag
sa
lungsod
.
Ang
una
na
ngalan
sa
lungsod
maoy
ang
Manoglaya
o
mano
nga
paraglaya
(
mga
tawo
na
migamit
og
laya
)
.
Ang
Valbonne
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
9
,
514
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Alpes
-
Maritimes
sa
rehiyon
sa
Provence
-
Alpes
-
Côte
d
'
Azur
.
Ang
Binyeloruso
maoy
pinulongang
Eslabo
.
Ang
Bahamas
usa
ka
islang
nasod
nga
Iningles
ang
pinulongan
ug
adunay
duha
ka
libo
nga
mabaw
nga
isla
(
cays
)
ug
siyete
sentos
nga
isla
.
Nahimutang
ang
Bahamas
sa
utlanan
sa
Dagat
Caribbean
ug
Kadagatang
Atlantiko
,
sidlakan
sa
Florida
Estados
Unidos
,
amihanan
sa
Cuba
,
ug
amihanangkasadpan
sa
overseas
territory
sa
Britanya
,
ang
Islas
sa
Turks
ug
Caicos
.
Nassau
ang
iyang
kapital
.
Kini
ang
372
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Côtes
-
d
'
Armor
sa
Pransiya
.
Ang
Haute
-
Garonne
usa
ka
departamento
sa
Pransiya
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
sapa
sa
Garonne
.
Kini
nahimutang
sa
habagatan
-
kasadpang
Pransiya
.
Gibalhin
ni
Konstantino
ang
kapital
sa
Imperyo
ug
mibuhat
og
mga
makahuloganon
nga
kausaban
sa
sibil
ug
relihiyon
nga
kontitusyon
.
Sa
tuig
nga
330
iyaha
nga
nakaplagan
ang
Konstantinopol
isip
ika
-
duha
nga
Roma
sa
dapit
sa
Bizantiyum
nga
maayo
pagkahimutang
sa
agianan
sa
mga
pagkalakal
sa
Kasadpan
ug
Sidlakan
;
usa
kini
ka
maayo
nga
dapit
alang
sa
pagbantay
sa
suba
sa
Danube
ug
duol
usab
sa
Sidlakanan
nga
mga
dapit
.
Si
Konstantino
gihimo
subay
sa
mga
repormang
administratibo
ni
Diolectian
.
.
[
4
]
Iyaha
nga
gitul
-
id
ang
pangsalapi
(
ang
bulawan
nga
solidus
nahimo
nga
usa
ka
lig
-
on
ug
gikinamkinaman
nga
salapi
.
[
5
]
)
,
ug
giusab
pud
ang
istruktura
sa
militar
.
Aron
sa
pagbahinbahin
sa
mga
tulobagon
nga
administratibo
,
giilisdan
ni
Konstantino
ang
prepekto
nga
praytoriyan
,
kansang
tradisyonal
nga
gahom
naglangkob
sa
militar
ug
sibil
nga
pangbuhatonon
,
nga
naa
'
y
mga
rehiyonaryong
prepek
nga
naghupot
og
sibil
nga
gahom
.
Sa
kapanahonan
sa
ika
4
nga
siglo
,
upat
ka
mga
dagko
nga
mga
bahin
ang
mibunga
nunot
niini
nga
mga
Konstantiniyahanon
nga
mga
pagsugod
,
ug
ang
pagkabahin
sa
sibil
ug
militar
gahom
milungtad
hangod
sa
ika
-
7
nga
siglo
.
Ang
Midi
-
Pyrénées
(
Occitan
:
Miègjorn
-
Pirenèus
;
Gascon
:
Mieidia
-
Pirenèus
;
Kinatsila
:
Pirineos
Centrales
)
usa
sa
labing
dakong
rehiyon
sa
metropolitan
nga
Pransiya
.
Kini
mas
dako
pa
sa
Netherlands
o
Denmark
.
Mehiko
(
Kinatsila
:
Méjico
kun
México
;
Ininggles
:
Mexico
)
mao
ang
nasod
sa
Amihanang
Amerika
nga
makit
-
an
sa
habagatang
utlanan
sa
Estados
Unidos
.
Dinhi
gikan
ang
kadaghanan
sa
mga
kongkistadores
nga
mianhi
sa
Pilipinas
ug
gipaagi
sa
Mehiko
ang
pamalaod
sa
Pilipinas
sa
mga
Katsila
niadtong
sakop
pa
sa
Espanya
ang
Mehiko
.
Sa
pagkakaron
,
mga
taga
Mehiko
ang
pirmi
nakakontra
sa
mga
Pilipinong
boksingero
sama
ni
Manny
Pacquiao
.
Gibana
-
bana
nga
adunay
mga
600
,
000
nga
mga
Pilipino
sa
Mehiko
.
Apil
ang
Mehiko
sa
sosyokultural
nga
rehiyon
sa
Latin
Amerika
.
Ang
Hulyo
mao
ang
ika
-
7
nga
bulan
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryano
.
Unang
editor
:
Vicente
C
.
Padriga
(
1930
-
1932
)
;
mga
sakop
sila
si
Flaviano
Boquecosa
,
Natalio
Bacalso
,
Leod
Salazar
,
ug
si
Piux
Kabahar
maoy
tinugyanan
sa
Sugbo
.
5
.
Ang
Pagwala
sa
Diosnong
Bata
ug
Paghikaplag
Kaniya
sa
Templo
taliwala
sa
mga
makinaadmanon
:
Lukas
2
:
41
-
52
Ang
ubang
unibersidad
sa
dakbayan
mao
ang
Saint
Paul
University
of
Dumaguete
(
SPUD
)
,
ang
pinaka
-
una
nga
Saint
Paul
nga
eskwelahan
sa
Pilipinas
,
ang
Foundation
University
(
FU
)
,
ug
ang
Negros
Oriental
State
University
(
NORSU
)
.
Ang
mga
tuig
human
sa
Ikaduhang
Gubat
nakakita
sa
pagsolidipikar
sa
kontrol
sa
pipila
ka
mga
gamhanang
pamilya
sa
lain
-
laing
dapit
sa
Sugbo
.
Ang
Saint
-
Denis
-
sur
-
Coise
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
512
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Miagi
pod
ang
daghang
paglangyaw
ngadto
sa
lainlaing
dapit
sa
Pilipinas
ug
sa
gawas
.
Bisaya
na
karon
ang
kasagaran
sa
mga
tawo
sa
Mindanao
(
sa
wala
pa
moabot
ang
Kristiyanidad
,
ang
mga
Bisaya
sa
Mindanao
didto
lang
sa
amihan
.
Adtong
mga
panahona
,
kasagaran
sa
Mindanao
,
gawas
sa
dapit
sa
mga
Muslim
,
wala
pa
kaayoy
tawo
.
)
Sa
Manila
,
dako
ang
porsiyento
sa
mga
tawo
Bisaya
ang
gigikanan
,
labi
na
sa
mga
mamumuo
kun
trabahador
.
Nangsunod
pod
ang
mga
Bisaya
sa
paglangyaw
ngadto
sa
gawas
;
daghan
nangadto
sa
Tinipong
Bansa
sukad
sa
mga
1900
,
ug
karon
,
daghan
pod
ang
nanrabaho
ingon
sa
contract
worker
sa
Tungang
Sidlakan
ug
ingon
sa
marino
sa
dagkong
mga
barko
sa
kadagatan
.
Dinha
nay
tulo
ka
Bisaya
nga
na
Presidente
sa
Pilipinas
:
Ang
Sugboanon
nga
si
Sergio
Osmeña
(
1878
-
1961
)
,
ang
Ilonggo
nga
si
Manuel
Roxas
,
ug
and
Bol
-
anon
nga
si
Carlos
P
.
Garcia
(
1896
-
1961
)
.
Tan
-
awa
usab
ang
kategoryang
Mga
magsusulat
sa
Iligan
.
Gibalhin
ni
Konstantino
ang
kapital
sa
Imperyo
ug
mibuhat
og
mga
makahuloganon
nga
kausaban
sa
sibil
ug
relihiyon
nga
kontitusyon
.
Sa
tuig
nga
330
iyaha
nga
nakaplagan
ang
Konstantinopol
isip
ika
-
duha
nga
Roma
sa
dapit
sa
Bizantiyum
nga
maayo
pagkahimutang
sa
agianan
sa
mga
pagkalakal
sa
Kasadpan
ug
Sidlakan
;
usa
kini
ka
maayo
nga
dapit
alang
sa
pagbantay
sa
suba
sa
Danube
ug
duol
usab
sa
Sidlakanan
nga
mga
dapit
.
Si
Konstantino
gihimo
subay
sa
mga
repormang
administratibo
ni
Diolectian
.
.
[
4
]
Iyaha
nga
gitul
-
id
ang
pangsalapi
(
ang
bulawan
nga
solidus
nahimo
nga
usa
ka
lig
-
on
ug
gikinamkinaman
nga
salapi
.
[
5
]
)
,
ug
giusab
pud
ang
istruktura
sa
militar
.
Aron
sa
pagbahinbahin
sa
mga
tulobagon
nga
administratibo
,
giilisdan
ni
Konstantino
ang
prepekto
nga
praytoriyan
,
kansang
tradisyonal
nga
gahom
naglangkob
sa
militar
ug
sibil
nga
pangbuhatonon
,
nga
naa
'
y
mga
rehiyonaryong
prepek
nga
naghupot
og
sibil
nga
gahom
.
Sa
kapanahonan
sa
ika
4
nga
siglo
,
upat
ka
mga
dagko
nga
mga
bahin
ang
mibunga
nunot
niini
nga
mga
Konstantiniyahanon
nga
mga
pagsugod
,
ug
ang
pagkabahin
sa
sibil
ug
militar
gahom
milungtad
hangod
sa
ika
-
7
nga
siglo
.
Sumala
sa
2000
nga
senso
,
ang
Aloguinsan
may
24
,
180
ka
tawo
sa
4
,
821
ka
bubong
.
Ang
Inolandes
mao
ang
gigikanang
pinulongan
sa
ubay
-
ubay
pang
kreyolyo
ug
sa
pinulongang
Afrikaans
,
usa
sa
mga
pinulongang
opisyal
sa
Habagatang
Aprika
ug
labing
nasabtang
pinulongan
sa
nasod
sa
Namibia
.
Ang
Inolandes
ug
Afrikaans
magkasinabtanay
pa
hangtod
sa
karon
.
Ang
Hiniusang
mga
Nasod
(
Iningles
:
United
Nations
(
UN
)
)
mao
ang
internasyonal
nga
organisasyon
nga
ang
nangunang
misyon
mao
ang
pagpadali
sa
kooperasyon
sa
mga
isyu
sa
internasyonal
nga
balaod
,
internasyonal
nga
seguridad
,
pag
-
ugmad
sa
ekonomiya
,
pag
-
ugmad
sa
katilingban
,
ug
katungod
sa
mga
tawo
.
Napundar
ang
UN
sa
tuig
1945
pang
-
ilis
sa
Liga
sa
mga
Nasod
,
aron
malikayan
ang
mga
pagsangka
sa
mga
nasod
aron
mapugngan
ang
gubat
.
Ang
Carayac
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
59
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Lot
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Subject
:
Short
stories
,
Cebuano
.
Ang
Lemery
4th
class
na
lungsod
sa
lalawigan
sa
Iloilo
sa
Kasadpang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
2000
census
,
ang
Lemery
may
23
,
546
ka
tawo
sa
4
,
665
na
bubong
.
Ang
Ouessant
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
062
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Finistère
sa
rehiyon
sa
Bretagne
.
[
[
Image
:
Semaphore
-
ouessant
.
jpg
|
none
|
thumb
|
Ouessant
]
]
Ang
usa
ka
lungsod
gipamunoan
sa
usa
ka
mayor
kinsa
mao
ang
hepeng
ehekutibo
sa
lungsod
.
Ang
lehislatura
gitibuok
sa
bise
-
mayor
ug
walo
ka
konsehales
.
Ang
walo
ka
konsehales
,
uban
ang
pamuno
sa
Konseho
sa
Kabatan
-
onan
ug
sa
Liga
sa
mga
Baranggay
motibuok
sa
Konseho
sa
Lungsod
.
Ang
tanang
piniling
opisyal
moserbisyo
sulod
sa
tulo
ka
tuig
,
ug
mahimong
magpapili
sulod
sa
makatulo
ka
sunod
-
sunod
nga
higayon
.
Baguio
 
(
BAG
)
 
•
Sa
iyang
pagsulod
sa
politika
,
wala
gayod
mapilde
si
Don
Vicente
.
Sa
tuig
1928
,
napilde
siya
busa
wala
siya
makalingkod
.
Dihang
napilde
usab
siya
sa
tuig
1934
,
miprotesta
siya
sanglit
kaanib
na
siya
sa
grupo
ni
Presidente
Quezon
.
Migula
siyang
mananaog
.
Sa
maong
hitabo
,
giprotesta
usab
niya
ang
eleksiyon
sa
1928
aron
pagsuta
kon
napilde
ba
gayod
siya
.
Migula
nga
gilimbongan
usab
siya
.
Busa
,
migula
nga
wala
gayod
siya
mapilde
sa
eleksiyon
;
gilimbongan
lang
siya
.
Lupa
ng
araw
,
ng
luwalhati
’
t
pagsinta
,
Ang
heneral
usa
ka
taas
nga
ranggo
nga
opisyal
sa
militarya
o
armadong
puwersa
.
Ang
termino
gigamit
sa
hapit
tanang
nasod
sa
kalibotan
.
Ang
Imperyong
Bizantino
kun
Bizantiyum
mao
ang
makakasaysayano
'
ng
katawagan
nga
ginamit
sukad
niadtong
ika
19
nga
gatos
ka
tuig
aron
sa
paghulagway
sa
Griyego
-
tinabian
sa
Imperyong
Romano
niadtong
Tunga
-
tunga
nga
mga
Panahon
,
nahimutang
ang
kapital
nga
dakbayan
niini
sa
Constantinople
.
Nilad
usab
ni
isip
Sidlakang
Imperyong
Romano
,
bisan
kini
nga
katawagan
kay
gigamit
kaniadtong
panahon
sa
wala
pa
ang
pagkahugno
sa
Kasadpa
'
ng
Imperyo
'
ng
Romano
.
Kasagaran
sa
kasaysayan
niini
naila
kini
sa
mga
kaatbang
sa
Kasadpan
isip
Imperyo
sa
mga
Griyego
tungod
sa
paghari
sa
Pinulonga
'
ng
Griyego
,
kultura
ug
populasyon
.
Sa
mga
lumad
nga
tao
niini
kini
nailhan
lamang
nga
Imperyong
Romano
kun
Romania
ug
ang
mga
imperador
niini
mipadayon
sa
wala
maputol
nga
pagsunod
sa
mga
Imperador
nga
Romano
.
Ang
ngalan
sa
Pransiya
naggikan
sa
Franks
,
usa
ka
tribong
Aleman
nga
miokupar
sa
rehiyon
human
sa
pagkahugno
sa
Empiryo
Romano
sa
Kasadpan
.
Ang
rehiyon
palibot
sa
Paris
(
Île
-
de
-
France
)
ang
orihinal
nga
demesne
.
Ang
usa
ka
popular
nga
leyenda
sa
pagkamugna
sa
maong
lungsod
mao
kining
mosunod
:
Sa
pagkakaron
,
walay
kompanyang
panghangin
naggamit
sa
Tugpahanan
sa
Loakan
,
apan
ang
kining
tugpahanan
kanhing
gigamit
sa
Philippine
Airlines
(
PAL
)
sa
ika
-
15
sa
Marso
,
1941
tali
Manila
(
sa
Nielson
Field
)
ug
Baguio
.
Gisuspenso
ang
mga
lupad
sa
PAL
padulog
Baguio
sa
tuig
1998
tungod
sa
sulirang
pinansyal
.
Gibalik
ang
pag
-
alagad
sa
paglupad
padulong
Baguio
ang
Asian
Spirit
Airways
(
nga
nahimo
na
bago
isip
Zest
Airways
)
.
Giundang
ang
paglupad
komersyo
sa
Tugpahanan
sa
Loakan
sukad
Hulyo
2008
.
Nahahati
ang
Dakbayan
sa
Legazpi
sang
70
na
barangay
.
Ang
Binuangan
usa
ka
ika
-
unom
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Oriental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
5
,
924
ka
tawo
sa
1
,
155
ka
bu
.
Ang
Santa
Rita
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
munisipalidad
o
lungsod
sa
lalawigan
sa
Samar
sa
Sidlakang
Kabisay
-
an
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
30
,
118
ka
tawo
sa
5
,
797
nga
bubong
.
Ang
lain
pang
discouragement
nga
nasinati
sa
Missing
Filemon
mao
ang
pipila
ka
personahe
nga
nagtrabaho
sa
medya
nga
nagpuga
og
liso
sa
pagkabahin
-
bahin
tali
sa
mga
Bisrock
nga
banda
pinaagi
sa
pagpakaylap
og
intriga
ug
tsismis
nga
posibleng
makamugnag
negatibong
epekto
sa
Bisrock
community
.
Nahisagmuyo
ang
Missing
Filemon
sa
gihimo
niining
maong
taga
media
kinsa
nangangkon
nga
mitabang
sila
sa
pag
-
promote
sa
BisRock
apan
sa
hilom
nga
paagi
gisubmarino
nila
ang
pagpahigayon
og
mga
buhat
nga
makadaot
sa
reputasyon
sa
ubang
banda
nga
wala
nila
magustohi
gumikan
sa
usa
o
daghang
katarongang
personal
.
Ang
Pebrero
24
ang
ika
-
24
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
310
pa
ka
adlaw
(
311
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Commons
(
mga
file
)
Adunay
lima
ka
kompanya
sa
pagpaluwan
nga
nag
-
alagad
sa
Maynila
,
Dakbayan
sa
Sugbo
,
ug
Dakbayan
sa
Ozamiz
:
Superferry
,
Cebu
Ferries
,
Carlos
A
.
Gothong
Lines
,
Negros
Navigation
,
Sulpicio
Lines
ug
Cokaliong
Shipping
Lines
.
Ang
Talacogon
nabahin
ngadto
sa
napulo
'
g
unom
(
16
)
ka
barangay
.
Ang
Bezons
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
5
,
680
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Val
-
d
'
Oise
sa
rehiyon
sa
Île
-
de
-
France
.
Davao
 
•
Sugbo
 
(
CEB
)
 
•
Ang
katawagan
nga
"
Bizantino
"
kun
"
Bizantiyum
"
,
kay
ang
pangalan
sa
dakbayan
sa
Konstantinopol
sa
dili
pa
kini
nahimo
nga
kapital
sa
Kontantino
.
Ang
karaan
nga
pangalan
sa
siyudad
kay
panagsa
na
lang
masugatan
gawas
sa
mga
makasaysayano
'
ng
kasualatan
kun
unod
sa
mga
balak
.
Compostela
Ang
iyang
pamilya
,
sa
una
gitawag
nga
Bounaparte
,
nahiapil
sa
Italyano
nga
mga
noble
.
Ang
pamilya
mibalhin
sa
Florence
apan
natunga
sa
duha
;
ang
orihinal
,
ang
Buonaparte
-
Sarzana
,
napugos
sa
pagbiya
sa
Florence
ug
mibalhin
sa
Corsica
sa
siglo
16
.
Ang
Jamāʿah
Abū
Sayyāf
(
Inarabyanhon
:
جماعة
أبو
سياف
,
"
Grupong
Abū
Sayyāf
"
)
maoy
grupong
kidnap
-
for
-
ransom
sa
Pilipinas
.
Ang
ilang
opisyal
nga
ideyolohiya
maoy
Islamista
.
Ang
ilang
mga
myembro
maoy
anti
-
Kristyano
.
[
1
]
Ang
lalawigan
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
May
79
ka
lalawigan
sa
nasod
.
Ang
matag
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
Rehiyon
sa
Nasodnong
Kapital
,
nga
naglakip
sa
kapital
nga
dakbayan
(
Dakbayan
sa
Manila
)
,
wala
giorganisa
ngadto
sa
mga
lalawigan
.
MinalabacNagaOcampo
Kini
ang
353
ka
mga
komyun
sa
departamento
sa
Gard
sa
Pransiya
.
Ang
Enero
24
ang
ika
-
24
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
341
pa
ka
adlaw
(
342
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Limasawa
nabahin
ngadto
sa
unom
(
6
)
ka
barangay
.
Ang
Akademyang
Bisaya
(
Ininggles
:
Visayan
Academy
of
Arts
and
Letters
[
1
]
)
usa
ka
akademya
sa
pinulongan
nga
nanukiduki
ug
mibandilyo
sa
pinulongang
Sinugboanon
.
Ang
Disyembre
17
ang
ika
-
351
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
14
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
mga
pinulongang
Binisaya
sa
Pilipinas
,
lakip
na
ang
Tinagalog
ug
Bikolano
,
kabahin
sa
pamilya
sa
mga
pinulongan
sa
tunga
-
tungang
Pilipinas
.
Mayoriya
sa
mga
Binisayang
pinulongan
gitabi
sa
Kabisay
-
an
apan
may
pipila
nga
gitabi
sa
rehiyon
sa
Bikol
(
pananglitan
sa
Sorsogon
ug
Masbate
)
,
sa
mga
pulo
habagatan
sa
Luzon
(
pananglitan
sa
mga
pulo
sa
Romblon
)
,
sa
amihanan
ug
kasadpang
bahin
sa
Mindanao
,
ug
sa
lalawigan
sa
Sulu
,
habagatang
-
kasadpan
sa
Mindanao
.
Ang
Dakbayan
sa
Dumaguete
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
102
,
265
ka
tawo
.
(
CAB
)
Communauté
d
'
agglomération
sa
Côte
du
Pays
Blanc
,
gimugna
sa
2003
.
Ang
pipila
sa
mga
komyun
sa
maong
pundok
atua
mahimutang
sa
departamento
sa
Morbihan
.
Sa
metropolitan
nga
Pransiya
,
ang
medyan
nga
langyab
sa
usa
ka
komyun
(
base
sa
sensus
sa
tuig
1999
)
10
.
73
km
²
(
4
.
14
milya
kuwadrado
)
.
Kining
maong
medyan
nga
langyab
mas
gamay
sa
sagad
sa
ubang
mga
Uropanhong
nasod
.
Ang
medyan
sa
langyab
sa
mga
komyun
sa
ubang
Uropanhon
nasod
gitala
sa
ubos
:
Ang
Mont
-
devant
-
Sassey
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
118
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Meuse
sa
rehiyon
sa
Lorraine
.
Ang
Rehiyon
mao
ang
historikal
nga
pinuy
-
anan
sa
mga
Pangasinan
ug
Ilokano
.
Gitabi
usab
kini
sa
mga
Waray
sa
Leyte
ug
Samar
,
Porohanon
sa
Poro
,
mga
Ilonggo
sa
Negros
Oriental
,
Eskaya
sa
Bohol
,
ug
sa
mga
lumad
(
sama
sa
mga
Ata
,
Bagobo
,
Butuanon
,
Maranao
ug
Tausug
)
ug
mga
mibalhin
nga
mga
Pilipinhong
hungpong
lumadnon
(
sama
sa
Ilokano
ug
Ilonggo
)
,
tagagawas
nga
mga
lumadnong
hugpong
(
sama
sa
Katsila
-
Pilipino
,
Intsek
-
Pilipino
,
Hapon
-
Pilipino
,
ug
mga
Koreyano
-
Pilipino
,
ug
ubang
mga
tawo
sa
Mindanao
isip
ikaduhang
pinulongan
.
Ang
Wikimedia
Foundation
,
Inc
.
mao
ang
usa
ka
non
-
profit
charitable
organization
diin
ang
ulohan
nahimutang
sa
San
Francisco
,
California
,
Estados
Unidos
,
ug
giorganisa
ubos
sa
mga
balaod
sa
estado
sa
Florida
,
diin
nakabase
ang
pundasyon
kaniadto
.
Mipadagan
kini
og
mga
onlayn
nga
kolaboratibong
proyekto
gamit
ang
wiki
—
ang
Wikipedya
,
Wiksiyonaryo
,
Wikiquote
,
Wikilibro
(
apil
ang
Wikijunior
)
,
Wikisource
,
Wikimedia
Commons
,
Wikispecies
,
Wikibalita
,
Wikibersidad
,
Wikimedia
Incubator
ug
Meta
-
Wiki
.
Ang
nangunang
proyekto
niini
,
ang
Iningles
nga
Wikipedya
,
nakakab
-
ot
sa
top
10
nga
labing
gibisitang
websayt
sa
tibuok
kalibotan
.
Sa
1978
,
mibalik
siya
pagserbisyo
sa
kapolisan
isip
patrolman
,
dayong
saka
sa
pagka
korporal
.
Sa
1984
,
siya
ang
natudlo
nga
maestro
sa
Training
Center
sa
kapolisan
sa
Sugbo
ug
nahimong
instructor
sa
service
training
sa
mga
polis
sa
siyudad
.
Misaka
dayon
ang
iyang
ranggo
ngadto
sa
pagka
sergeant
major
sa
1987
.
Sa
1990
,
misaka
na
usab
ang
iyang
ranggo
pinaagi
sa
meritorious
promotion
ug
sa
daghang
malamposong
engkuwentro
nga
iyang
nasugatan
ug
nahimo
siyang
usa
ka
lieutenant
.
Ug
dinhi
magsugod
ang
pagkatudlo
niyang
hepe
sa
nagkalainlaing
police
station
sa
Siyudad
sa
Sugbo
.
Sa
maong
tuig
,
natudlo
siyang
hepe
sa
San
Nicolas
Police
Station
,
Taboan
,
Siyudad
sa
Sugbo
.
Sa
naghinapos
ang
1990
,
nahimo
na
usab
siyang
hepe
sa
Theft
and
Robbery
Section
sulod
sa
nagsunod
nga
mga
tuig
hangtod
sa
1992
.
Ang
Santa
Maria
usa
ka
ikatulo
nga
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Davao
del
Sur
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
45
,
571
ka
tawo
sa
9
,
291
ka
bubong
.
Ang
Tsina
maoy
nasod
sa
Asya
.
Ang
Barotac
Viejo
may
26
ka
barangay
.
Si
Basilio
,
San
Juan
Crisostomo
,
ug
San
Gregorio
Nacianceno
,
giila
sa
Silangang
Ortodoksong
Simbahan
ug
Silangang
Katolikong
Simbahan
isip
"
Ang
Tulo
ka
Bantugang
Hirarko
"
.
Ang
Simbahang
Katoliko
,
sa
iyang
bahin
,
nag
-
ila
kang
Basilio
isip
Doktor
sa
Simbahan
.
Ang
lungsod
nabahin
ngadto
sa
31
ka
mga
barangay
.
Ang
Cagayan
de
Oro
mao
usa
ka
sentro
sa
patigayon
ug
pag
-
alagad
sa
Amihanang
Mindanao
sa
Pilipinas
,
gimatangmatang
isip
unang
klase
nga
dakbayan
.
Mao
usab
ang
sentro
sa
urbanidad
sa
Metro
Cagayan
de
Oro
.
Ang
Haute
-
Marne
usa
sa
mga
departamento
sa
Pransiya
.
Kini
nahimutang
sa
amihanan
-
sidlakang
bahin
sa
nasod
.
Ang
ngalan
niini
naggikan
sa
Sapa
sa
Marne
.
Ang
bus
rapid
transit
(
Ininggles
para
sa
bus
sa
paspasang
transito
)
kun
BRT
maoy
sistema
sa
pampublikong
transporte
.
Kini
giplano
para
sa
mga
indibidwal
nga
LGU
sa
Metro
Cebu
.
[
1
]
[
2
]
Ang
Guadeloupe
usa
ka
kapupud
-
an
nga
nahimutang
sa
sidlakang
bahin
sa
Dagat
Caribbean
,
sa
16
°
15
′
 
N
61
°
35
′
 
W
,
ug
may
gidakong
1
,
780
kilometro
kuwadrado
.
Ang
Gingharian
sa
Hudá
(
Inebreyo
:
מ
ַ
ל
ְ
כו
ּ
ת
י
ְ
הו
ּ
ד
ָ
ה
,
Malkhút
Yehudá
)
maoy
kanhing
estado
sa
Kasadpang
Asya
.
Kapital
niini
ang
Jerusalén
.
Ang
mga
nasodnon
niini
gitawag
nga
Hudiyo
nga
,
pagkawasak
sa
ilang
estado
,
nagtransporma
sa
usa
ka
entidad
relihiyoso
.
[
1
]
Cebu
City
Didto
sa
Unyong
Sobyet
,
ang
mga
Aleman
mihurot
sa
ilang
panahon
sa
tungang
bahin
sa
1943
aron
mangandam
alang
sa
usa
ka
dakong
opensiba
sa
rehiyon
sa
Kursk
;
apan
nangandam
sad
ang
mga
Sobyet
sa
maong
opensiba
,
ug
sila
nagbutang
og
daghang
mga
portipikasyon
.
[
75
]
Niadtong
Hulyo
4
,
misulong
ang
mga
Aleman
,
apan
hapit
usa
ka
semana
human
adto
,
gihunong
ni
Hitler
ang
pag
-
atake
.
[
76
]
Tungod
niadto
,
nakalusad
ang
mga
Sobyet
sa
usa
ka
dakong
kontra
-
opensiba
ug
,
sa
pag
-
abot
na
sa
Hunyo
sa
1944
,
nakapa
-
atras
na
sa
daghang
mga
Aleman
gikan
sa
Unyong
Sobyet
.
Kay
naneyutralisar
na
man
ang
ilang
mga
teritoryo
,
milusad
ang
mga
Sobyet
og
pipila
ka
inkursiyon
didto
sa
Romanya
.
[
77
]
Ang
Hulyo
6
ang
ika
-
187
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
178
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
Dakbayan
sa
Dumaguete
usa
ka
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
sa
Tunga
-
tungang
Kabisay
-
an
nga
rehiyon
sa
Pilipinas
.
Mao
kini
ang
ulohan
ug
kinadak
-
ang
dakbayan
sa
lalawigan
sa
Negros
Oriental
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
102
,
265
ka
tawo
.
Ang
Marso
22
ang
ika
-
22
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
284
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Filipino
(
Tinagalog
-
Manila
)
ang
pugsanong
gihimong
nasodnong
pinulongan
.
Duha
ang
pugsanong
gihimong
opisyal
nga
pinulongan
:
Iningles
ug
Filipino
(
Tinagalog
-
Manila
)
(
ug
sa
una
,
Espanyol
.
Adunay
kapin
sa
170
ka
pinulongang
lumad
sa
tibuok
kapupud
-
an
.
Napulog
duha
niini
mga
nanag
-
unang
pinulongan
sa
mga
rehiyon
:
Sinugboanon
,
Tinagalog
,
Ilokano
,
Hiligaynon
,
Bikol
,
Winaray
,
Kapampangan
,
Pangasinan
,
Kinaray
-
a
,
Maguindanao
,
Maranao
,
Tinausug
ug
Chabacano
Ang
Sinerbyo
maoy
pinulongang
Eslabo
.
Ang
Abril
5
ang
ika
-
5
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
270
pa
ka
adlaw
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Ang
mga
rehiyon
sa
Pilipinas
unang
namugna
Septiyembre
24
,
1972
dihang
ang
mga
lalawigan
sa
nasod
gibahin
-
bahin
ngadto
sa
11
ka
mga
rehiyon
pinasikad
sa
Dekrito
sa
Presidente
Isip
1
ni
Ferdinand
Marcos
(
kabahin
sa
iyang
plano
sa
reorganisasyon
sa
nasod
)
.
Si
Andrés
Bonifacio
y
de
Castro
(
Nobiyembre
30
,
1863
–
Mayo
10
,
1897
)
,
anak
nila
Santiago
Bonifacio
ug
Catalina
de
Castro
,
mao
ang
usa
ka
Pilipinong
lider
nga
rebolusyonaryo
ug
usa
sa
mga
nangunang
rebelde
sa
Rebolusyong
Pilipino
batok
sa
Espanya
.
Giila
siya
isip
"
Amahan
sa
Rebolusyong
Pilipino
"
ug
usa
sa
labing
impluwensyal
nga
nasodnong
bayani
sa
Pilipinas
.
Usa
ka
freemason
,
si
Bonifacio
ang
nagpundar
sa
Katipunan
ang
organisasyon
nga
mipasugod
sa
kagawasan
sa
Pilipinas
.
Sa
kamubo
sa
iyang
termino
,
nailhan
siya
isip
usa
ka
mapaubsanon
ug
mahigalaon
.
Kini
maoy
sinugdan
sa
tawag
kaniya
nga
"
Mapahiyumong
Papa
"
.
Ang
Saint
-
André
-
d
'
Apchon
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
1
,
720
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Ang
Young
Blood
Writer
usa
ka
seksiyon
sa
Bisaya
Magasin
nga
nagtumong
sa
pagdiskobre
ug
pag
-
agak
sa
bag
-
ong
mga
talento
sa
panulat
.
Kanhi
nailhang
Youth
'
s
Literary
Page
,
gibuksan
kini
sa
mga
dekada
50
ug
milahutay
hangtod
sa
hinapos
sa
dekada
90
.
Ning
maong
gidugayon
,
daghan
kinig
nahimong
produkto
nga
nangahimong
inilang
mga
magsusulat
sa
pinulongang
Binisayang
Sinugboanon
.
Pipila
sa
mahinganlan
mao
sila
si
Prax
Cantilang
,
Satur
P
.
Apoyon
,
Papias
P
.
Apoyon
,
Eleazar
T
.
Acampado
,
ubp
.
Ang
Adlaw
sa
Ginuo
(
Linatin
:
Dies
Domini
)
mao
ang
semananhong
adlaw
sa
pahulay
sa
Kristyanismo
.
Kini
nagsugod
sa
Sabado
sa
salumson
ug
nagtapos
sa
Dominggo
sa
salumson
.
Ang
Simbahang
Katolikong
Romano
(
Kinatsila
:
Ecclesia
Catholica
Romana
)
mao
ang
simbahang
Kristiyano
nga
tibuok
ang
komunyon
sa
Obispo
sa
Roma
,
ang
Santo
Papa
,
sa
karon
si
Papa
Benedicto
XVI
.
Ang
simbahan
misubay
sa
iyang
pagkahimo
ngadto
sa
mga
orihinal
nga
Kristiyano
nga
komunidad
nga
gipundar
ni
Jesucristo
ug
gipangsabwag
sa
mga
Dose
Apostoles
,
partikular
si
San
Pedro
.
Sa
Gubat
Pranses
ug
Indyan
,
ang
kolonyal
nga
ekstensiyon
sa
Pito
ka
Tuig
nga
Gubat
,
ang
Britanya
mikuha
sa
Canada
gikan
sa
mga
Pranses
.
Sa
1674
,
ang
mga
Britaniko
nakakuha
sa
mga
kolonyang
Olandes
paghuman
sa
Gubat
Anglo
-
Olandes
;
ang
probinsiya
sa
New
Netherland
gialisdan
og
New
York
.
Sa
pagbahin
sa
Carolina
sa
1729
ug
sa
1732
nga
kolonisasyon
sa
Georgia
,
naestablisar
ang
trese
(
13
)
ka
kolonya
sa
Britanya
,
ang
nahimong
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Ang
tanang
kolonya
mipalegal
sa
pagbaligya
sa
mga
katabang
nga
Aprikano
(
African
slave
trade
)
.
Ang
mobimiyento
nga
Kristiyano
sa
1730
-
1740
nailhan
nga
Great
Awakening
mipalambo
sa
interes
sa
relihiyon
.
Sa
tuig
1770
,
ang
mga
kolonya
miabot
og
3
milyon
ka
lumulupyo
nga
Ingles
o
Britaniko
,
katunga
sa
mismong
Gran
Britanya
.
Bisag
gibuhisan
ang
mga
kolonya
sa
Britanya
,
wala
sila
hatagi
og
representasyon
sa
Parlamento
sa
Gran
Britanya
.
Si
Isabel
II
mao
usab
ang
rayna
sa
Canada
,
Awstralya
,
New
Zealand
,
Jamaica
,
Barbados
,
Bahamas
,
Grenada
,
Papua
New
Guinea
,
Islas
sa
Solomon
,
Tuvalu
,
Saint
Lucia
,
Saint
Vincent
ug
ang
Grenadines
,
Antigua
ug
Barbuda
,
Belize
,
ug
sa
Saint
Kitts
ug
Nevis
,
diin
siya
girepresentar
sa
Gobernador
-
Heneral
.
Si
Sultang
Muhammad
Dipatuan
Qudratullah
Nasiruddin
maoy
Sultan
sa
Magindanaw
.
Gipangalan
sa
kaniya
ang
lalawigan
sa
Sultan
Kudarat
sa
Pilipinas
.
Ang
Inebreo
(
Inebreo
:
עברית
,
Ivrit
)
maoy
pinulongang
Semitiko
.
Gigamit
kini
sa
mayoriya
sa
Tanakh
ug
Bibliya
ug
kini
usab
ang
opisyal
nga
pinulongan
sa
Israel
.
Niadtong
1238
,
si
San
Ramon
napilian
nga
Ikatulong
Master
-
Heneral
sa
mga
Dominikano
.
Ang
tsadi
(
Inebreyo
:
צ
;
Inarabigo
:
ﺹ
,
ṣād
)
maoy
titik
sa
mga
abyad
nga
Inebreyo
ug
Inarabigo
.
Ang
Dakong
Sunog
sa
Roma
(
Linatin
:
Magnum
Incendium
Romae
)
,
matod
sa
historyador
nga
si
Tacitus
,
agsugod
niadtong
Hulyo
18
sa
tuig
64
PK
,
didto
sa
mga
tindahan
nga
nag
-
alirong
sa
Circus
Maximus
.
[
1
]
Tungod
kay
kadaghanan
sa
mga
Romano
kaniadto
nagpuyo
man
sa
kahoy
nga
mga
balay
,
daling
mikatap
ang
kalayo
.
[
1
]
matod
ni
Suetonius
,
ang
sunog
milungtad
og
unom
ka
adlaw
ug
pito
ka
gabii
.
[
2
]
Naugdaw
ang
upat
sa
napulog
-
upat
ka
mga
distrito
sa
Roma
,
ug
pito
ang
naguba
.
[
3
]
Naapil
usab
pagkaugdaw
ang
palasyo
ni
Nero
,
ang
Templo
ni
Jupiter
Stator
,
ug
ang
Templo
ni
Vesta
.
[
3
]
Ang
Naga
mahimong
nagpasabot
:
ValentinoGregorio
IVSergio
IILeo
IVBenedicto
IIINicolas
IAdriano
IIJuan
VIIIMarino
IAdriano
IIIEsteban
VFormosoBonifacio
VIEsteban
VIRomanoTeodoro
IIJuan
IXBenedicto
IVLeo
VSergio
IIIAnastasio
IIILandoJuan
XLeo
VIEsteban
VIIJuan
XILeo
VIIEsteban
VIIIMarino
IIAgapeto
IIJuan
XIIBenedicto
VLeo
VIII
Duha
(
2
)
ang
lalawigan
sa
pulo
sa
Leyte
.
Ang
Tapul
usa
ka
lungsod
sa
lalawigan
sa
Sulu
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
14
,
881
ka
tawo
sa
2
,
117
ka
bubong
.
Ang
lungsod
usa
ka
yunit
sa
lokal
nga
pangagamhanan
sa
Pilipinas
.
Ang
mga
lalawigan
gitibuok
sa
mga
dakbayan
ug
mga
lungsod
.
Ang
mga
lungsod
gitibuok
sa
mga
baranggay
ug
baryo
.
Ang
Sibuco
nabahin
ngadto
sa
28
ka
barangay
.
Francisco
Mondejar
Sr
.
ug
Graciano
Rosos
-
gga
pulos
lumad
sa
Barangay
Langub
,
Santa
Fe
Sugbo
,
Mao
kini
sila
giila
karaan
ug
kwartahan
sa
maong
Barangay
kaniadto
.
Ug
giila
usab
kini
sila
nga
mga
dagkung
familya
.
Si
Francisco
Mondejar
Sr
.
minyo
kang
Antonia
Almucera
ug
si
Graciano
Rosos
minyo
kang
Ramona
Montolo
.
Kining
duha
ka
mga
pamilya
maoy
giilang
may
daku
nga
luna
o
yuta
barangay
Langub
sa
ilang
pagpaninapi
pinaagi
sa
negosyo
ug
panguma
.
Ang
Namibia
maoy
usa
ka
nasod
sa
habagatang
Aprika
.
Windhoek
ang
iyang
kapital
.
Ang
Koren
Publishers
Jerusalem
(
Inebreo
:
הו
ֹ
צ
ָ
א
ָ
ת
קו
ֹ
ר
ֵ
ן
י
ְ
רו
ּ
ש
ָ
ׁ
ל
ַ
י
ִ
ם
,
Hotsa
’
at
Koren
Yerushalayim
)
maoy
Israeling
magbabalita
.
Gitukod
kini
ni
Eliyyahu
Koren
(
Inebreo
:
אליהו
קורן
)
tuig
1961
.
Kadaghanan
sa
mga
gibalita
niini
maoy
mga
tekstong
Hudiyo
ug
Kristohanon
.
[
1
]
Ang
Aprika
mao
ang
ikaduhang
labing
dako
ug
ikaduhang
labing
populoso
nga
kontinente
,
human
sa
Asya
.
Sa
iyang
arya
nga
mga
30
,
221
,
532
km
²
(
11
,
668
,
545
sq
mi
)
apil
ang
mga
haduol
nga
mga
isla
,
kini
mikabat
og
6
%
sa
tibuok
kalibotan
,
ug
20
.
4
%
sa
total
nga
yutan
-
ong
arya
.
Mas
daghan
pa
sa
900
,
000
,
000
ka
mga
tawo
(
sa
tuig
2005
)
,
sa
61
ka
mga
teritoryo
,
ang
Aprika
may
14
%
sa
kalibotanong
populasyon
.
Gilibotan
ang
kontinente
sa
Dagat
Mediteranyo
sa
amihanan
,
sa
Suez
Canal
ug
Dagat
Pula
sa
amihanang
-
sidlakan
,
sa
Kadagatang
Indyan
sa
habagatang
-
sidlakan
,
ug
sa
Kadagatang
Atlantiko
sa
kasadpan
.
Adunay
mga
46
ka
mga
nasod
apil
ang
Madagascar
,
ug
53
apil
ang
mga
kapupod
-
an
.
Ang
Belleroche
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
232
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Loire
sa
rehiyon
sa
Rhône
-
Alpes
.
Human
sa
Sangka
sa
Borodino
,
nga
nahitabo
gawas
sa
Moscow
,
gisulod
dayon
ni
Napoleon
ang
dakbayan
,
sa
pagtuo
nga
kini
maoy
makatapos
sa
gubat
.
Apan
,
sa
sugo
sa
gobernador
ug
heneral
sa
dakbayan
,
si
Fyodor
Rostopchin
,
gisunog
sa
mga
Ruso
ang
Moscow
.
Nahugno
ang
mga
plano
ni
Bonaparte
.
Naglisod
ang
iyang
mga
sundalo
sa
pagkuta
sa
usa
ka
sunog
nga
dakbayan
.
Uban
sa
kahadlok
nga
magkagubot
didto
sa
Pransiya
,
gipabalik
ni
Napoleon
ang
iyang
Grande
Armee
ngadto
sa
iyang
nasod
.
Gikan
ang
pulong
habagatan
sa
tawag
sa
hanging
monson
nga
habagat
nga
mohapak
sa
Pilipinas
gikan
sa
timog
,
Southwest
monsoon
sa
Iningles
.
Ang
Alan
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
276
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Haute
-
Garonne
sa
rehiyon
sa
Midi
-
Pyrénées
.
Ang
Brains
-
sur
-
les
-
Marches
usa
ka
komyun
sa
Pransiya
.
Kini
may
224
ka
molupyo
ug
nahimutang
sa
departamento
sa
Mayenne
sa
rehiyon
sa
Pays
-
de
-
la
-
Loire
.
Ehiptohanong
hulagway
ni
Augustus
sa
usa
ka
templo
sa
Kalabsha
,
Nubia
.
Si
George
W
.
Bush
mao
ang
ika
-
43
nga
Presidente
sa
Estados
Unidos
sa
Amerika
.
Siya
misilbi
niadtong
2001
-
2008
.
Ang
termino
ni
Bush
naputos
sa
daghang
mga
hulga
sa
Amerikanhong
seguridad
.
Siya
ang
misugo
sa
Pag
-
atake
sa
Apganistan
ug
sa
Iraq
human
ang
Pag
-
atakeng
Terorista
sa
Septiyembre
11
niadtong
2001
.
Siya
gipulihan
ni
Barack
Obama
.
Ang
Iningles
mao
ang
kasagarang
gigamit
sa
mga
internasyonal
nga
organisasyon
ug
diplomasya
(
Prinanses
kaniadto
)
,
ug
sa
siyensya
ug
teknolohiya
apil
na
ang
Internet
.
Ang
San
Miguel
may
24
ka
barangay
.
Ang
tinuohan
sa
ubang
denominasyong
Kristiyano
nagkalahi
sa
Romano
Katoliko
sa
nagkalain
-
laing
ang
-
ang
.
Ang
Sidlakang
Ortodoksiyang
tinuohan
nagkalahi
sa
isyu
sa
pagkadili
makasaypanon
sa
papa
,
ang
pamahayag
nga
pilyoki
ug
ang
imakulada
konsepsiyon
ni
Maria
,
apan
managsama
gihapon
.
Lahi
-
lahi
ang
tinuohan
sa
mga
simbahang
Protestante
,
apan
ang
kasagaran
nga
lahi
sa
mga
Katoliko
mao
ang
awtoridad
sa
Papa
ug
ang
tradisyon
sa
simbahan
,
apil
usab
ang
buluhaton
ni
Maria
ug
ang
mga
santos
,
ang
buluhaton
sa
pari
,
ug
mga
hisgotanan
labot
sa
grasya
,
maayong
buhat
ug
kaluwasan
.
Ang
lima
ka
mga
sola
ang
gisulayan
sa
pagpadayag
sa
mga
kalahian
.
Ang
Aloran
usa
ka
ika
-
upat
ka
klase
nga
lungsod
sa
lalawigan
sa
Misamis
Occidental
sa
Pilipinas
.
Sumala
sa
sensus
sa
tuig
2000
,
kini
may
populasyon
nga
23
,
127
ka
tawo
sa
4
,
766
ka
bubong
.
Ang
Pebrero
3
ang
ika
-
34
nga
adlaw
sa
tuig
sa
kalendaryong
Gregoryan
.
332
pa
ka
adlaw
(
333
kon
leap
year
)
ang
nahabilin
sa
tuig
.
Misulay
usab
siyag
taak
sa
pelikulang
Binisaya
sa
1974
pinaagi
sa
eskrip
nga
gisukad
sa
gimimograp
nga
pampleto
nga
naglangkob
sa
mga
pasiaw
,
“
Bol
-
anon
Ko
,
Nyor
!
”
Apan
wala
mokita
ang
proyekto
kay
gihamok
sa
protesta
sa
hut
-
ong
sa
mga
Bol
-
anon
sa
Davao
ug
Bohol
.
Unya
sa
1967
nagpatik
og
mantalaan
“
Southern
Observer
”
sa
Digos
,
Davao
del
Sur
ug
human
sa
EDSA
I
sa
1986
nagpatik
na
upod
siyag
magasin
“
Mindanao
LIFE
”
.
Pipila
ka
tuig
,
gidoblehan
sa
tabloid
nga
“
Lumad
”
gikan
Nobiyembre
1991
hangtod
sa
1995
.
Ang
Ibajay
usa
ka
ika
-
upat
nga
klase
nga
lung